Mahābhārata · Adhyāya 13.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.12.1
यथैव ते नमस्कार्याः प्रोक्ताः शक्रेण मानद ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व येभ्यः स्पृहयसे नृपः ॥ १३.१२.१ ॥
Como Indra te dijo que son dignos de reverencia, oh dador de honor, dime a todos ellos. Oh rey, ¿a quiénes anhelas?
13.12.2
उत्तमापद्गतस्यापि यत्र ते वर्तते मनः ।
मनुष्यलोके सर्वस्मिन्यदमुत्रेह चाप्युत ॥ १३.१२.२ ॥
Incluso caído en la mayor desgracia, aquello hacia donde se dirige tu mente, en todo el mundo humano y en el otro mundo también, eso también.
13.12.3
स्पृहयामि द्विजातिभ्यो येषां ब्रह्म परं धनम् ।
येषां संप्रत्ययः स्वर्गस्तपःस्वाध्यायसाधनम् ॥ १३.१२.३ ॥
Anhelo a los dos veces nacidos cuya riqueza suprema es el Veda, cuya convicción es el cielo, y cuyo medio es la austeridad y el estudio de los Vedas.
13.12.4
येषां बालाश्च वृद्धाश्च पितृपैतामहीं धुरम् ।
उद्वहन्ति न सीदन्ति तेभ्यो वै स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.४ ॥
Aquellos cuyos niños y ancianos llevan la carga heredada de padres y abuelos y no se hunden, por ellos, en verdad, anhelo.
13.12.5
विद्यास्वभिविनीतानां दान्तानां मृदुभाषिणाम् ।
श्रुतवृत्तोपपन्नानां सदाऽक्षरविदां सताम् ॥ १३.१२.५ ॥
De los justos, bien instruidos en el saber, dominadores de sí, de habla suave, dotados de erudición y buena conducta, siempre conocedores de la sílaba.
13.12.6
संसत्सु वदतां तात हंसानामिव सङ्घशः ।
मङ्गल्यरूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनिःस्वनाः ॥ १३.१२.६ ॥
Oh querido hijo, de quienes hablan en las asambleas, como bandadas de cisnes, de forma auspiciosa, encantadores, con voces como el trueno de nubes divinas.
13.12.7
सम्यगुच्चरिता वाचः श्रूयन्ते हि युधिष्ठिर ।
शुश्रूषमाणे नृपतौ प्रेत्य चेह सुखावहाः ॥ १३.१२.७ ॥
Yudhiṣṭhira, cuando el rey está dispuesto a escuchar, se escuchan palabras bien pronunciadas; traen felicidad aquí y después de la muerte.
13.12.8
ये चापि तेषां श्रोतारः सदा सदसि सम्मताः ।
विज्ञानगुणसम्पन्नास्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.८ ॥
Y aquellos oyentes que siempre son honrados en la asamblea y están dotados de sabiduría y virtud: también yo los anhelo.
13.12.9
सुसंस्कृतानि प्रयताः शुचीनि गुणवन्ति च ।
ददत्यन्नानि तृप्त्यर्थं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठर।
ये चापि सततं राजंस्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.९ ॥
Yudhiṣṭhira, y, oh rey, aquellos que siempre dan a los brahmanes alimentos bien preparados, puros y excelentes, con dominio de sí, para su satisfacción: también yo los anhelo.
13.12.10
शक्यं ह्येवाहवे योद्धुं न दातुमनसूयितुम् ॥ १३.१२.१० ॥
En la batalla es posible combatir, pero no es fácil dar y estar libre de envidia.
13.12.11
शूरा वीराश्च शतशः सन्ति लोके युधिष्ठिर ।
तेषां संख्यायमानानां दानशूरो विशिष्यते ॥ १३.१२.११ ॥
Yudhiṣṭhira, en el mundo hay cientos de héroes y guerreros; pero al contarlos, el héroe de la generosidad se distingue.
13.12.12
भद्रं तु जन्म सम्प्राप्य भूयो ब्राह्मणको भवेत् ।
बन्धुमध्ये कुले जातः सुदुरापमवाप्नुयात् ॥ १३.१२.१२ ॥
Habiendo obtenido un nacimiento afortunado, un hombre puede volver a ser brahmán; nacido en una familia entre parientes, puede alcanzar lo muy difícil de obtener.
13.12.13
धन्यः स्यां यद्यहं भूयः सौम्यब्राह्मणकोपि वा ।
कुले जातो धर्मगतिस्तपोविद्यापरायणः ॥ १३.१२.१३ ॥
Si volviera a nacer, aunque fuera un brāhmaṇa apacible, sería afortunado: nacido en una familia cuyo camino es el dharma, dedicada a la austeridad y al saber.
13.12.14
न मे त्वत्तः प्रियतरो लोकेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ।
त्वत्तश्चापि प्रियतरा ब्राह्मणा एव भारत ॥ १३.१२.१४ ॥
Hijo de Pāṇḍu, en este mundo no hay nadie más querido para mí que tú; y, Bhārata, más queridos aún que tú son los brāhmaṇas.
13.12.15
यथा मम प्रियतमास्त्वत्तो विप्राः कुरूत्तम ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शन्तनुः ॥ १३.१२.१५ ॥
Mejor de los Kurus, por esa verdad —que los brāhmaṇas me son más queridos incluso que tú— que yo vaya a los mundos adonde fue Śantanu.
13.12.16
न मे पिता प्रियतरो ब्रह्मणेभ्यस्तथाऽभवत् ।
न मे पितुः पिता वाऽपि ये चान्येऽपि सुहृञ्जनाः ॥ १३.१२.१६ ॥
Ni mi padre me fue más querido que los brāhmaṇas; ni el padre de mi padre, ni ninguno de los otros parientes bienintencionados.
13.12.17
न हि मे वृजिनं किञ्चिद्विद्यते ब्राह्मणेष्विह ।
अणु वा यदि वा स्थूलं विद्यते साधुकर्मसु ॥ १३.१२.१७ ॥
Respecto de los brāhmaṇas, aquí no encuentro en mí falta alguna; ni pequeña ni grande se halla en mis obras virtuosas.
13.12.18
कर्मणा मनसा वाऽपि वाचा वाऽपि परंतप ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेभ्यस्तेनाद्य न तपाम्यहम् ॥ १३.१२.१८ ॥
Abrasador de enemigos, por lo que he hecho a los brāhmaṇas, de obra, de pensamiento o incluso de palabra, por eso hoy no me arrepiento.
13.12.19
ब्रह्मण्य इति मामाहुस्तया वाचाऽस्मि तोषितः ।
एतदेव पवित्रेभ्यः सर्वेभ्यः परमं स्मृतम् ॥ १३.१२.१९ ॥
La gente me llama devoto de los brahmanes; me complazco con esas palabras. Para todos los puros, esto es recordado como lo supremo.
13.12.20
पश्यामि लोकानमलाञ्शुचीन्ब्राह्मणतोषणात् ।
तेषु मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.१२.२० ॥
Al complacer a los brahmanes veo esos mundos inmaculados y puros. Oh hijo querido, allí debo ir, por un día y por mucho tiempo.
13.12.21
यथा भर्त्राश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके युदिष्ठिर ।
स देवः सा गतिर्नान्या क्षत्रियस्य तथा द्विजाः ॥ १३.१२.२१ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, como en el mundo el deber de la mujer depende de su esposo, él es su dios y su único refugio, no otro; así también, oh nacidos dos veces, lo es para el kṣatriya.
13.12.22
क्षत्रियः शतवर्षी च दशवर्षी द्विजोत्तमः ।
पितापुत्रौ च विज्ञेयौ तयोर्हि ब्राह्मणो गुरुः ॥ १३.१२.२२ ॥
Aunque un kṣatriya tenga cien años y el mejor de los nacidos dos veces diez, ambos han de reconocerse como padre e hijo; de los dos, el brahmán es el maestro.
13.12.23
नारी तु पत्यभावे वै देवरं कुरुते पतिम् ।
पृथिवी ब्राह्मणालाभे क्षत्रियं कुरुते पतिम् ॥ १३.१२.२३ ॥
Pero cuando no hay esposo, la mujer toma al hermano menor de su marido como esposo; y cuando no se halla brahmán, la tierra toma a un kṣatriya como su señor.
13.12.24
ब्राह्मणानुज्ञया ग्राह्यं राज्यं च सपुरोहितैः ।
तद्रक्षणेन स्वर्गोऽस्य तत्कोपान्नरकोऽक्षयः ॥ १३.१२.२४ ॥
Con el permiso de los brahmanes, y junto con los sacerdotes, debe tomarse el reino; protegiéndolo, él gana el cielo, y de la ira de ellos surge un infierno inagotable.
13.12.25
पुत्रवच्चैव ते रक्ष्या उपास्या गुरुवच्च ते ।
अग्निवच्चोपचार्या वै ब्राह्मणाः कुरुसत्तम् ॥ १३.१२.२५ ॥
Mejor de los Kurus, debes proteger a los brahmanes como a hijos, honrarlos como a un maestro y servirlos como al fuego.
13.12.26
ऋजुन्सतः सत्यशीलान्सर्वभूतहिते रतान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धान्द्विजान्परिचरेत्सदा ॥ १३.१२.२६ ॥
Siempre se debe servir a los brahmanes rectos, veraces y dedicados al bien de todos los seres, pero tratar a los dvijas airados como a serpientes venenosas.
13.12.27
तेजसस्तपसश्चैव नित्यं बिभ्येद्युधिष्ठिर ।
उभे चैते परित्याज्ये तेजश्चैव तपस्तथा ॥ १३.१२.२७ ॥
Yudhiṣṭhira, uno debe temer siempre el poder y la austeridad (de los brahmanes); ambos deben evitarse.
13.12.28
व्यवसायस्तयोः शीघ्रमुभयोरेव विद्यते ।
हन्युः क्रुद्धा महाराज ब्राह्मणा ये तपस्विनः ॥ १३.१२.२८ ॥
El efecto de estos dos llega rápidamente; gran rey, los brahmanes ascetas, cuando se enfadan, pueden incluso matar.
13.12.29
दूरतो मातृवत्पूज्या विप्रदाराः सुरक्षया ।
अकोपनापराधेन भूयो नरकमश्नुते ॥ १३.१२.२९ ॥
Las esposas de los brahmanes deben ser honradas desde lejos, como madres, y bien protegidas; quien las enfurece con una falta vuelve a caer en el infierno.
13.12.30
भूयः स्यादुभयं दत्तं ब्राह्मणाद्यदकोपनात् ।
कुर्यादुभयतः शेषं दत्तशेषं न शेषयेत् ॥ १३.१२.३० ॥
Al no enfurecer a un brahmán, lo dado en ambos sentidos se recupera de nuevo; el resto debe completarse por ambos lados, y no se debe dejar resto de lo dado.
13.12.31
दण्डपाणिर्यथा गोष्ठं पालो नित्यं हि रक्षयेत् ।
ब्राह्मणेषु स्थितं ब्रह्म क्षत्रियः परिपालयेत् ॥ १३.१२.३१ ॥
Como el pastor que porta el bastón siempre protege el redil, así el kṣatriya debe proteger plenamente el brahman (el Veda) que reside entre los brāhmaṇas.
13.12.32
पितेव पुत्रान्रक्षेथा ब्राह्मणान्ब्रह्मतेजसः ।
गृहे चैषामवेक्षेथाः किंस्विदस्तीति जीवनम् ॥ १३.१२.३२ ॥
Como un padre protege a sus hijos, protege a los brāhmaṇas, cuyo esplendor es el brahman; y cuida en sus casas si hay algo para su sustento.