มหาภารตะ · อัธยายะ 13.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.12.1
यथैव ते नमस्कार्याः प्रोक्ताः शक्रेण मानद ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व येभ्यः स्पृहयसे नृपः ॥ १३.१२.१ ॥
ดังที่ท้าวศักระได้ตรัสแก่พระองค์ว่าบุคคลเหล่านี้ควรแก่การนอบน้อม โอ้ผู้ให้เกียรติ ขอทรงเล่าให้หม่อมฉันฟังทั้งหมดเถิด พระองค์ทรงปรารถนาผู้ใดหนอ โอ้กษัตริย์
13.12.2
उत्तमापद्गतस्यापि यत्र ते वर्तते मनः ।
मनुष्यलोके सर्वस्मिन्यदमुत्रेह चाप्युत ॥ १३.१२.२ ॥
แม้เมื่อตกอยู่ในความทุกข์ยากอย่างยิ่ง ใจของพระองค์จะคิดถึงสิ่งใดก็ตาม ในโลกมนุษย์ทั้งหมดและในโลกหน้าด้วย สิ่งนั้นก็เช่นกัน
13.12.3
स्पृहयामि द्विजातिभ्यो येषां ब्रह्म परं धनम् ।
येषां संप्रत्ययः स्वर्गस्तपःस्वाध्यायसाधनम् ॥ १३.१२.३ ॥
หม่อมฉันปรารถนาพวกทวิชาติ ผู้ซึ่งทรัพย์อันสูงสุดคือพระเวท ผู้ซึ่งความเชื่อมั่นคือสวรรค์ และผู้ซึ่งเครื่องมือคือตบะกับการศึกษาพระเวท
13.12.4
येषां बालाश्च वृद्धाश्च पितृपैतामहीं धुरम् ।
उद्वहन्ति न सीदन्ति तेभ्यो वै स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.४ ॥
หม่อมฉันปรารถนาผู้ที่เด็กและผู้เฒ่าช่วยกันแบกภาระที่สืบทอดมาจากบิดาและปู่ โดยไม่ทรุดลง แท้จริงแล้ว หม่อมฉันปรารถนาพวกเขา
13.12.5
विद्यास्वभिविनीतानां दान्तानां मृदुभाषिणाम् ।
श्रुतवृत्तोपपन्नानां सदाऽक्षरविदां सताम् ॥ १३.१२.५ ॥
ของบรรดาคนดีที่ได้รับการอบรมในวิชาความรู้ ข่มใจได้ พูดจาอ่อนหวาน ประกอบด้วยการศึกษาและความประพฤติ และรู้จักพยางค์ศักดิ์สิทธิ์อยู่เสมอ
13.12.6
संसत्सु वदतां तात हंसानामिव सङ्घशः ।
मङ्गल्यरूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनिःस्वनाः ॥ १३.१२.६ ॥
โอ้ลูกรัก ของบรรดาผู้พูดในที่ประชุม เหมือนฝูงหงส์ ผู้มีรูปร่างเป็นมงคล งดงาม มีเสียงดังดุจเสียงฟ้าร้องของเมฆทิพย์
13.12.7
सम्यगुच्चरिता वाचः श्रूयन्ते हि युधिष्ठिर ।
शुश्रूषमाणे नृपतौ प्रेत्य चेह सुखावहाः ॥ १३.१२.७ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ เมื่อกษัตริย์ทรงพร้อมที่จะฟัง ถ้อยคำที่กล่าวได้อย่างดีย่อมได้รับการรับฟัง และนำความสุขมาทั้งในโลกนี้และหลังความตาย
13.12.8
ये चापि तेषां श्रोतारः सदा सदसि सम्मताः ।
विज्ञानगुणसम्पन्नास्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.८ ॥
และบรรดาผู้ฟังเหล่านั้นที่ได้รับการยกย่องในที่ประชุมเสมอ ประกอบด้วยปัญญาและคุณความดี หม่อมฉันก็ปรารถนาพวกเขาเช่นกัน
13.12.9
सुसंस्कृतानि प्रयताः शुचीनि गुणवन्ति च ।
ददत्यन्नानि तृप्त्यर्थं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठर।
ये चापि सततं राजंस्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.९ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ และโอ้กษัตริย์ ผู้ที่ถวายอาหารที่ปรุงอย่างดี บริสุทธิ์ และประณีตแก่พราหมณ์อยู่เสมอ ด้วยความสำรวม เพื่อให้พราหมณ์อิ่มเอม หม่อมฉันก็ปรารถนาพวกเขาเช่นกัน
13.12.10
शक्यं ह्येवाहवे योद्धुं न दातुमनसूयितुम् ॥ १३.१२.१० ॥
ในสนามรบนั้นเป็นไปได้ที่จะต่อสู้ แต่การให้และการไม่ริษยานั้นทำได้ยากยิ่ง
13.12.11
शूरा वीराश्च शतशः सन्ति लोके युधिष्ठिर ।
तेषां संख्यायमानानां दानशूरो विशिष्यते ॥ १३.१२.११ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ ในโลกนี้มีวีรบุรุษและนักรบนับร้อย แต่เมื่อนับกันแล้ว วีรบุรุษแห่งการให้ย่อมโดดเด่นกว่า
13.12.12
भद्रं तु जन्म सम्प्राप्य भूयो ब्राह्मणको भवेत् ।
बन्धुमध्ये कुले जातः सुदुरापमवाप्नुयात् ॥ १३.१२.१२ ॥
เมื่อได้เกิดมาในกำเนิดอันเป็นมงคลแล้ว ผู้หนึ่งอาจกลับเป็นพราหมณ์อีกครั้ง เกิดในตระกูลท่ามกลางญาติพี่น้อง ย่อมบรรลุสิ่งที่ได้มาได้ยากยิ่ง
13.12.13
धन्यः स्यां यद्यहं भूयः सौम्यब्राह्मणकोपि वा ।
कुले जातो धर्मगतिस्तपोविद्यापरायणः ॥ १३.१२.१३ ॥
หากหม่อมฉันเกิดอีกครั้ง แม้เป็นเพียงพราหมณ์ผู้อ่อนโยน หม่อมฉันก็จะนับว่าเป็นผู้โชคดี เกิดในตระกูลที่มีธรรมเป็นทาง อุทิศตนแด่ตบะและการศึกษา
13.12.14
न मे त्वत्तः प्रियतरो लोकेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ।
त्वत्तश्चापि प्रियतरा ब्राह्मणा एव भारत ॥ १३.१२.१४ ॥
โอ้โอรสของปาณฑุ ในโลกนี้ไม่มีผู้ใดเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งกว่าพระองค์ และโอ้ภารตะ พราหมณ์ทั้งหลายเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งกว่าแม้พระองค์
13.12.15
यथा मम प्रियतमास्त्वत्तो विप्राः कुरूत्तम ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शन्तनुः ॥ १३.१२.१५ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกุรุ ด้วยสัตย์นั้น ที่พราหมณ์เป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งกว่าพระองค์ ขอให้หม่อมฉันได้ไปยังโลกที่ศันตนุได้ไปแล้วนั้นเถิด
13.12.16
न मे पिता प्रियतरो ब्रह्मणेभ्यस्तथाऽभवत् ।
न मे पितुः पिता वाऽपि ये चान्येऽपि सुहृञ्जनाः ॥ १३.१२.१६ ॥
บิดาของหม่อมฉันไม่เคยเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งกว่าพราหมณ์ และบิดาของบิดาหม่อมฉันก็เช่นกัน ทั้งผู้มีมิตรไมตรีอื่น ๆ ก็เช่นกัน
13.12.17
न हि मे वृजिनं किञ्चिद्विद्यते ब्राह्मणेष्विह ।
अणु वा यदि वा स्थूलं विद्यते साधुकर्मसु ॥ १३.१२.१७ ॥
ในการปฏิบัติต่อพราหมณ์ในโลกนี้ หม่อมฉันไม่พบความผิดใดเลย ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ ไม่มีในการกระทำอันดีของหม่อมฉัน
13.12.18
कर्मणा मनसा वाऽपि वाचा वाऽपि परंतप ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेभ्यस्तेनाद्य न तपाम्यहम् ॥ १३.१२.१८ ॥
โอ้ผู้ทำลายศัตรู สิ่งใดที่หม่อมฉันได้กระทำแก่พราหมณ์ ไม่ว่าด้วยกาย ด้วยใจ หรือแม้ด้วยวาจา ด้วยเหตุนั้น วันนี้หม่อมฉันไม่รู้สึกเดือดร้อนใจเลย
13.12.19
ब्रह्मण्य इति मामाहुस्तया वाचाऽस्मि तोषितः ।
एतदेव पवित्रेभ्यः सर्वेभ्यः परमं स्मृतम् ॥ १३.१२.१९ ॥
ผู้คนเรียกหม่อมฉันว่าผู้อุทิศต่อพราหมณ์ หม่อมฉันพอใจด้วยถ้อยคำนั้น สิ่งนี้เท่านั้นที่ถือว่าสูงสุดสำหรับบรรดาผู้บริสุทธิ์ทั้งปวง
13.12.20
पश्यामि लोकानमलाञ्शुचीन्ब्राह्मणतोषणात् ।
तेषु मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.१२.२० ॥
ด้วยการทำให้พราหมณ์พอใจ หม่อมฉันเห็นโลกอันปราศจากมลทินและบริสุทธิ์เหล่านั้น โอ้ลูกรัก หม่อมฉันต้องไปยังโลกเหล่านั้น ทั้งเพียงวันหนึ่งและเป็นเวลายาวนาน
13.12.21
यथा भर्त्राश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके युदिष्ठिर ।
स देवः सा गतिर्नान्या क्षत्रियस्य तथा द्विजाः ॥ १३.१२.२१ ॥
ยุธิษฐิระ ดังที่ในโลกนี้ธรรมของสตรีตั้งอยู่บนสามี สามีคือเทพของนาง และที่พึ่งของนางคือสามีเท่านั้นไม่มีอื่น ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง กษัตริย์ก็เช่นนั้นเช่นกัน
13.12.22
क्षत्रियः शतवर्षी च दशवर्षी द्विजोत्तमः ।
पितापुत्रौ च विज्ञेयौ तयोर्हि ब्राह्मणो गुरुः ॥ १३.१२.२२ ॥
แม้กษัตริย์จะมีอายุหนึ่งร้อยปี และพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้งจะมีอายุเพียงสิบปี ทั้งสองก็พึงรู้ว่าเป็นบิดาและบุตร ในสองฝ่ายนั้น พราหมณ์คือครู
13.12.23
नारी तु पत्यभावे वै देवरं कुरुते पतिम् ।
पृथिवी ब्राह्मणालाभे क्षत्रियं कुरुते पतिम् ॥ १३.१२.२३ ॥
แต่เมื่อไม่มีสามี สตรีย่อมเลือกน้องชายของสามีเป็นสามี และเมื่อไม่มีพราหมณ์ให้ได้ แผ่นดินย่อมเลือกกษัตริย์เป็นเจ้าผู้ปกครอง
13.12.24
ब्राह्मणानुज्ञया ग्राह्यं राज्यं च सपुरोहितैः ।
तद्रक्षणेन स्वर्गोऽस्य तत्कोपान्नरकोऽक्षयः ॥ १३.१२.२४ ॥
ราชอาณาจักรพึงรับมาด้วยความอนุญาตของพราหมณ์ และร่วมกับปุโรหิตทั้งหลาย ด้วยการปกป้องราชอาณาจักรนั้น เขาย่อมได้สวรรค์ ส่วนเมื่อพราหมณ์โกรธ ย่อมเกิดนรกที่ไม่มีวันสิ้นสุด
13.12.25
पुत्रवच्चैव ते रक्ष्या उपास्या गुरुवच्च ते ।
अग्निवच्चोपचार्या वै ब्राह्मणाः कुरुसत्तम् ॥ १३.१२.२५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในเผ่ากุรุ ท่านพึงคุ้มครองพราหมณ์ดุจบุตร พึงรับใช้พวกท่านดุจครู และพึงบำรุงพวกท่านดุจไฟศักดิ์สิทธิ์
13.12.26
ऋजुन्सतः सत्यशीलान्सर्वभूतहिते रतान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धान्द्विजान्परिचरेत्सदा ॥ १३.१२.२६ ॥
พึงรับใช้พราหมณ์ผู้ซื่อตรง มีความสัตย์เป็นปกติ และยินดีในประโยชน์ของสรรพสัตว์เสมอ แต่พึงระวังพราหมณ์ผู้โกรธเคืองเหมือนงูพิษ
13.12.27
तेजसस्तपसश्चैव नित्यं बिभ्येद्युधिष्ठिर ।
उभे चैते परित्याज्ये तेजश्चैव तपस्तथा ॥ १३.१२.२७ ॥
ยุธิษฐิระ พึงระวังอำนาจและตบะของพราหมณ์อยู่เสมอ ทั้งสองสิ่งนี้พึงหลีกเลี่ยง
13.12.28
व्यवसायस्तयोः शीघ्रमुभयोरेव विद्यते ।
हन्युः क्रुद्धा महाराज ब्राह्मणा ये तपस्विनः ॥ १३.१२.२८ ॥
ผลของทั้งสองสิ่งนี้เกิดขึ้นรวดเร็วทั้งคู่ ข้าแต่มหาราช พราหมณ์ผู้บำเพ็ญตบะเมื่อโกรธแล้วอาจถึงขั้นฆ่าได้
13.12.29
दूरतो मातृवत्पूज्या विप्रदाराः सुरक्षया ।
अकोपनापराधेन भूयो नरकमश्नुते ॥ १३.१२.२९ ॥
ภรรยาของพราหมณ์พึงได้รับการเคารพจากระยะไกลดุจมารดา และพึงได้รับการคุ้มครองอย่างดี ผู้ที่ทำให้นางโกรธเพราะความผิดของตน ย่อมตกนรกอีกครั้ง
13.12.30
भूयः स्यादुभयं दत्तं ब्राह्मणाद्यदकोपनात् ।
कुर्यादुभयतः शेषं दत्तशेषं न शेषयेत् ॥ १३.१२.३० ॥
เมื่อไม่ทำให้พราหมณ์โกรธ สิ่งที่ให้ไปจากทั้งสองฝ่ายย่อมได้คืนมาอีก ส่วนที่เหลือพึงทำให้สมบูรณ์จากทั้งสองฝ่าย และไม่พึงเหลือสิ่งที่ได้ให้ไปแล้วไว้
13.12.31
दण्डपाणिर्यथा गोष्ठं पालो नित्यं हि रक्षयेत् ।
ब्राह्मणेषु स्थितं ब्रह्म क्षत्रियः परिपालयेत् ॥ १३.१२.३१ ॥
ดุจคนเลี้ยงวัวถือไม้ที่คอยดูแลคอกวัวอยู่เสมอ กษัตริย์พึงคุ้มครองพรหมัน คือพระเวท ซึ่งดำรงอยู่ในหมู่พราหมณ์ให้ครบถ้วน
13.12.32
पितेव पुत्रान्रक्षेथा ब्राह्मणान्ब्रह्मतेजसः ।
गृहे चैषामवेक्षेथाः किंस्विदस्तीति जीवनम् ॥ १३.१२.३२ ॥
ดุจบิดาคุ้มครองบุตรฉันใด ท่านก็พึงคุ้มครองพราหมณ์ ผู้มีรัศมีแห่งพรหมฉันนั้น และในครัวเรือนของพวกเขา พึงคอยดูว่ามีสิ่งใดเพียงพอสำหรับการดำรงชีวิตหรือไม่