ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.12.1
यथैव ते नमस्कार्याः प्रोक्ताः शक्रेण मानद ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व येभ्यः स्पृहयसे नृपः ॥ १३.१२.१ ॥
ହେ ମାନଦ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି କହିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ; ହେ ରାଜନ, ଆପଣ କାହାକୁ ସ୍ପୃହା କରନ୍ତି?
13.12.2
उत्तमापद्गतस्यापि यत्र ते वर्तते मनः ।
मनुष्यलोके सर्वस्मिन्यदमुत्रेह चाप्युत ॥ १३.१२.२ ॥
ଉତ୍ତମ ଆପଦରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ମନ ଯାହାକୁ ଯାଏ, ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତରେ ଯାହା, ତାହା ମଧ୍ୟ।
13.12.3
स्पृहयामि द्विजातिभ्यो येषां ब्रह्म परं धनम् ।
येषां संप्रत्ययः स्वर्गस्तपःस्वाध्यायसाधनम् ॥ १३.१२.३ ॥
ଯାହାଙ୍କର ପରମ ଧନ ବ୍ରହ୍ମ, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଶ୍ୱାସ, ତପ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଯାହାଙ୍କର ସାଧନ, ସେହି ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ପୃହା କରେ।
13.12.4
येषां बालाश्च वृद्धाश्च पितृपैतामहीं धुरम् ।
उद्वहन्ति न सीदन्ति तेभ्यो वै स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.४ ॥
ଯାହାଙ୍କର ବାଳକ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କ ଭାର ବହନ କରନ୍ତି, ଡୁବନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ପୃହା କରେ।
13.12.5
विद्यास्वभिविनीतानां दान्तानां मृदुभाषिणाम् ।
श्रुतवृत्तोपपन्नानां सदाऽक्षरविदां सताम् ॥ १३.१२.५ ॥
ଯେଉଁମାନେ ବିଦ୍ୟାରେ ସୁଶିକ୍ଷିତ, ସଂଯମୀ, ମୃଦୁଭାଷୀ, ଶ୍ରୁତ ଓ ଆଚାରସମ୍ପନ୍ନ, ସର୍ବଦା ଅକ୍ଷର ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ସାଧୁମାନଙ୍କର।
13.12.6
संसत्सु वदतां तात हंसानामिव सङ्घशः ।
मङ्गल्यरूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनिःस्वनाः ॥ १३.१२.६ ॥
ହେ ତାତ, ସଭାରେ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର, ହଂସ ଝାଙ୍କ ପରି, ମଙ୍ଗଳ ରୂପବିଶିଷ୍ଟ, ସୁନ୍ଦର, ଦିବ୍ୟ ମେଘ-ଗର୍ଜନ ପରି ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ।
13.12.7
सम्यगुच्चरिता वाचः श्रूयन्ते हि युधिष्ठिर ।
शुश्रूषमाणे नृपतौ प्रेत्य चेह सुखावहाः ॥ १३.१२.७ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ରାଜା ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ ଭଲ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଯାଏ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଲୋକରେ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଦିଏ।
13.12.8
ये चापि तेषां श्रोतारः सदा सदसि सम्मताः ।
विज्ञानगुणसम्पन्नास्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.८ ॥
ସଭାରେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁ ଶ୍ରୋତା ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.12.9
सुसंस्कृतानि प्रयताः शुचीनि गुणवन्ति च ।
ददत्यन्नानि तृप्त्यर्थं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठर।
ये चापि सततं राजंस्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.९ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସଂଯମରେ, ଶୁଚିରେ, ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଗୁଣବାନ ଅନ୍ନ ଯେଉଁମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ହେ ରାଜନ, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ଏପରି କରନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.12.10
शक्यं ह्येवाहवे योद्धुं न दातुमनसूयितुम् ॥ १३.१२.१० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବା ସମ୍ଭବ; କିନ୍ତୁ ଦାନ ଦେବା ଏବଂ ଈର୍ଷାରହିତ ରହିବା ସହଜ ନୁହେଁ।
13.12.11
शूरा वीराश्च शतशः सन्ति लोके युधिष्ठिर ।
तेषां संख्यायमानानां दानशूरो विशिष्यते ॥ १३.१२.११ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଜଗତରେ ଶହଶହ ଶୂର ଓ ବୀର ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଗଣିଲେ ଦାନଶୂର ହିଁ ବିଶିଷ୍ଟ ହୁଏ।
13.12.12
भद्रं तु जन्म सम्प्राप्य भूयो ब्राह्मणको भवेत् ।
बन्धुमध्ये कुले जातः सुदुरापमवाप्नुयात् ॥ १३.१२.१२ ॥
ଶୁଭ ଜନ୍ମ ପାଇ ମଣିଷ ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇପାରେ; ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ସେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ପାଇପାରେ।
13.12.13
धन्यः स्यां यद्यहं भूयः सौम्यब्राह्मणकोपि वा ।
कुले जातो धर्मगतिस्तपोविद्यापरायणः ॥ १३.१२.१३ ॥
ମୁଁ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୌମ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ ହେବି — ଧର୍ମ ଯାହାର ଗତି, ତପ ଓ ବିଦ୍ୟାରେ ନିରତ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ।
13.12.14
न मे त्वत्तः प्रियतरो लोकेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ।
त्वत्तश्चापि प्रियतरा ब्राह्मणा एव भारत ॥ १३.१२.१४ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଏହି ଲୋକରେ ତୁମଠାରୁ ମୋର ପ୍ରିୟ କେହି ନାହିଁ; ହେ ଭାରତ, ତୁମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହିଁ।
13.12.15
यथा मम प्रियतमास्त्वत्तो विप्राः कुरूत्तम ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शन्तनुः ॥ १३.१२.१५ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟ — ଏହି ସତ୍ୟ ବଳରେ ମୁଁ ସେହି ଲୋକକୁ ଯାଉ ଯେଉଁଠାକୁ ଶାନ୍ତନୁ ଗଲେ।
13.12.16
न मे पिता प्रियतरो ब्रह्मणेभ्यस्तथाऽभवत् ।
न मे पितुः पिता वाऽपि ये चान्येऽपि सुहृञ्जनाः ॥ १३.१२.१६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ ମୋର ପିତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ନଥିଲେ; ମୋ ପିତାଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ, ଆଉ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ସୁହୃଦମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ।
13.12.17
न हि मे वृजिनं किञ्चिद्विद्यते ब्राह्मणेष्विह ।
अणु वा यदि वा स्थूलं विद्यते साधुकर्मसु ॥ १३.१२.१७ ॥
ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋ ଭିତରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ସାନ ହେଉ କି ବଡ, ସାଧୁ କର୍ମରେ ତାହା ମୋ ଭିତରେ ନାହିଁ।
13.12.18
कर्मणा मनसा वाऽपि वाचा वाऽपि परंतप ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेभ्यस्तेनाद्य न तपाम्यहम् ॥ १३.१२.१८ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, କର୍ମରେ, ମନରେ, କିମ୍ବା ବାଣୀରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଯାହା କରିଛି, ସେଥିପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ ଅନୁତାପ କରୁ ନାହିଁ।
13.12.19
ब्रह्मण्य इति मामाहुस्तया वाचाऽस्मि तोषितः ।
एतदेव पवित्रेभ्यः सर्वेभ्यः परमं स्मृतम् ॥ १३.१२.१९ ॥
ଲୋକେ ମୋତେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ କହନ୍ତି; ସେହି ବାଣୀରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ପବିତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ପରମ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
13.12.20
पश्यामि लोकानमलाञ्शुचीन्ब्राह्मणतोषणात् ।
तेषु मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.१२.२० ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରୁ ମୁଁ ସେହି ନିର୍ମଳ, ପବିତ୍ର ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଦେଖେ। ହେ ବତ୍ସ, ମୋତେ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ହେବ, କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ।
13.12.21
यथा भर्त्राश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके युदिष्ठिर ।
स देवः सा गतिर्नान्या क्षत्रियस्य तथा द्विजाः ॥ १३.१२.२१ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଜଗତରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଯେପରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ, ସେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଦେବତା, ସେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଗତି, ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ; ସେହିପରି, ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
13.12.22
क्षत्रियः शतवर्षी च दशवर्षी द्विजोत्तमः ।
पितापुत्रौ च विज्ञेयौ तयोर्हि ब्राह्मणो गुरुः ॥ १३.१२.२२ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶହେ ବର୍ଷର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଦଶ ବର୍ଷର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଉଭୟଙ୍କୁ ପିତା ଓ ପୁତ୍ର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହିଁ ଗୁରୁ।
13.12.23
नारी तु पत्यभावे वै देवरं कुरुते पतिम् ।
पृथिवी ब्राह्मणालाभे क्षत्रियं कुरुते पतिम् ॥ १३.१२.२३ ॥
ମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ନ ଥିଲେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦିଅର କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ବରଣ କରେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ନ ମିଳିଲେ ପୃଥିବୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ କୁ ନିଜର ପତି ରୂପେ ବରଣ କରେ।
13.12.24
ब्राह्मणानुज्ञया ग्राह्यं राज्यं च सपुरोहितैः ।
तद्रक्षणेन स्वर्गोऽस्य तत्कोपान्नरकोऽक्षयः ॥ १३.१२.२४ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏବଂ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାର ରକ୍ଷଣରେ ତା'ର ସ୍ୱର୍ଗ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଅକ୍ଷୟ ନରକ।
13.12.25
पुत्रवच्चैव ते रक्ष्या उपास्या गुरुवच्च ते ।
अग्निवच्चोपचार्या वै ब्राह्मणाः कुरुसत्तम् ॥ १३.१२.२५ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ପରି ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଗୁରୁ ପରି ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପରି ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
13.12.26
ऋजुन्सतः सत्यशीलान्सर्वभूतहिते रतान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धान्द्विजान्परिचरेत्सदा ॥ १३.१२.२६ ॥
ସରଳ, ସତ୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତ ହିତରେ ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ସେବା କରିବା ଉଚିତ; କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଜାଣିବା ଉଚିତ।
13.12.27
तेजसस्तपसश्चैव नित्यं बिभ्येद्युधिष्ठिर ।
उभे चैते परित्याज्ये तेजश्चैव तपस्तथा ॥ १३.१२.२७ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତେଜ ଓ ତପରୁ ସର୍ବଦା ଭୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
13.12.28
व्यवसायस्तयोः शीघ्रमुभयोरेव विद्यते ।
हन्युः क्रुद्धा महाराज ब्राह्मणा ये तपस्विनः ॥ १३.१२.२८ ॥
ଏହି ଦୁଇଟିର ପ୍ରଭାବ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଯାଏ; ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି।
13.12.29
दूरतो मातृवत्पूज्या विप्रदाराः सुरक्षया ।
अकोपनापराधेन भूयो नरकमश्नुते ॥ १३.१२.२९ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ହିଁ ମାତା ପରି ସମ୍ମାନ କରି ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ଅପରାଧ କରି ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କଲେ ମଣିଷ ପୁନର୍ବାର ନରକ ପାଏ।
13.12.30
भूयः स्यादुभयं दत्तं ब्राह्मणाद्यदकोपनात् ।
कुर्यादुभयतः शेषं दत्तशेषं न शेषयेत् ॥ १३.१२.३० ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ନ କରିବାରୁ ଦେଇଥିବା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଫଳ ପୁନର୍ବାର ମିଳେ; ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ଉଭୟ ପଟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ, ଦତ୍ତର ଶେଷ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.12.31
दण्डपाणिर्यथा गोष्ठं पालो नित्यं हि रक्षयेत् ।
ब्राह्मणेषु स्थितं ब्रह्म क्षत्रियः परिपालयेत् ॥ १३.१२.३१ ॥
ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଗୋପାଳ ଯେପରି ସର୍ବଦା ଗୋଶାଳାକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେପରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମ (ବେଦ)କୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ପାଳନ କରିବେ।
13.12.32
पितेव पुत्रान्रक्षेथा ब्राह्मणान्ब्रह्मतेजसः ।
गृहे चैषामवेक्षेथाः किंस्विदस्तीति जीवनम् ॥ १३.१२.३२ ॥
ପିତା ଯେପରି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମତେଜସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଜୀବିକା ପାଇଁ କିଛି ଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଦେଖୁଥିବ।