మహాభారతం · అధ్యాయం 13.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.12.1
यथैव ते नमस्कार्याः प्रोक्ताः शक्रेण मानद ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व येभ्यः स्पृहयसे नृपः ॥ १३.१२.१ ॥
మానదా, ఇంద్రుడు నీకు నమస్కరించదగినవారని చెప్పినవారినందరినీ నాకు చెప్పు; రాజా, నీవు ఎవరిని ఆకాంక్షిస్తున్నావో?
13.12.2
उत्तमापद्गतस्यापि यत्र ते वर्तते मनः ।
मनुष्यलोके सर्वस्मिन्यदमुत्रेह चाप्युत ॥ १३.१२.२ ॥
అత్యుత్తమ ఆపదలో పడినప్పుడు కూడా నీ మనసు దేనివైపు మళ్లుతుందో, మనుష్యలోకంలోనైనా పరలోకంలోనైనా అన్నింటిలోనూ, అదీ.
13.12.3
स्पृहयामि द्विजातिभ्यो येषां ब्रह्म परं धनम् ।
येषां संप्रत्ययः स्वर्गस्तपःस्वाध्यायसाधनम् ॥ १३.१२.३ ॥
ఎవరికి బ్రహ్మమే పరమ ధనమో, ఎవరికి స్వర్గమే విశ్వాసమో, తపస్సు స్వాధ్యాయమే సాధనమో, ఆ ద్విజులను నేను ఆకాంక్షిస్తాను.
13.12.4
येषां बालाश्च वृद्धाश्च पितृपैतामहीं धुरम् ।
उद्वहन्ति न सीदन्ति तेभ्यो वै स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.४ ॥
ఎవరి బాలురు, వృద్ధులు పితృపితామహుల భారాన్ని మోస్తూ కుంగిపోకుండా ఉంటారో, వారినే నేను ఆకాంక్షిస్తాను.
13.12.5
विद्यास्वभिविनीतानां दान्तानां मृदुभाषिणाम् ।
श्रुतवृत्तोपपन्नानां सदाऽक्षरविदां सताम् ॥ १३.१२.५ ॥
విద్యలో చక్కగా శిక్షణ పొందినవారిని, దాంతులను, మృదువుగా మాట్లాడేవారిని, శ్రుతి-వృత్తములతో కూడినవారిని, ఎల్లప్పుడూ అక్షర తత్వం తెలిసిన సజ్జనులను.
13.12.6
संसत्सु वदतां तात हंसानामिव सङ्घशः ।
मङ्गल्यरूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनिःस्वनाः ॥ १३.१२.६ ॥
నాయనా, సభల్లో మాట్లాడేవారిని, హంసల గుంపుల్లా మంగళ రూపం కలిగి, అందమైన, దివ్య మేఘ గర్జనలవంటి స్వరం కలవారిని.
13.12.7
सम्यगुच्चरिता वाचः श्रूयन्ते हि युधिष्ठिर ।
शुश्रूषमाणे नृपतौ प्रेत्य चेह सुखावहाः ॥ १३.१२.७ ॥
యుధిష్ఠిరా, రాజు శ్రద్ధగా వింటున్నప్పుడు చక్కగా పలికిన మాటలు వినబడతాయి; అవి ఇహంలోనూ పరలోకంలోనూ సుఖాన్ని ఇస్తాయి.
13.12.8
ये चापि तेषां श्रोतारः सदा सदसि सम्मताः ।
विज्ञानगुणसम्पन्नास्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.८ ॥
సభలో ఎల్లప్పుడూ గౌరవింపబడే, విజ్ఞానం మరియు సద్గుణాలతో కూడిన శ్రోతలు ఉన్నారు; వారిని నేను కోరుకుంటున్నాను.
13.12.9
सुसंस्कृतानि प्रयताः शुचीनि गुणवन्ति च ।
ददत्यन्नानि तृप्त्यर्थं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठर।
ये चापि सततं राजंस्तेभ्यश्च स्पृहयाम्यहम् ॥ १३.१२.९ ॥
యుధిష్ఠిరా, నియమంతో, శుచిగా, చక్కగా సిద్ధం చేసిన, గుణవంతమైన అన్నాన్ని తృప్తి కోసం బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చేవారు, రాజా, ఎల్లప్పుడూ అలా చేసేవారు ఉన్నారు; వారిని కూడా నేను కోరుకుంటున్నాను.
13.12.10
शक्यं ह्येवाहवे योद्धुं न दातुमनसूयितुम् ॥ १३.१२.१० ॥
యుద్ధంలో పోరాడటం సాధ్యమే; కానీ దానం చేయడం, అసూయ లేకుండా ఉండడం అంత సులభం కాదు.
13.12.11
शूरा वीराश्च शतशः सन्ति लोके युधिष्ठिर ।
तेषां संख्यायमानानां दानशूरो विशिष्यते ॥ १३.१२.११ ॥
యుధిష్ఠిరా, లోకంలో వందల కొద్దీ శూరులు, వీరులు ఉన్నారు; కానీ వారిని లెక్కించినప్పుడు దానశూరుడే శ్రేష్ఠుడుగా నిలుస్తాడు.
13.12.12
भद्रं तु जन्म सम्प्राप्य भूयो ब्राह्मणको भवेत् ।
बन्धुमध्ये कुले जातः सुदुरापमवाप्नुयात् ॥ १३.१२.१२ ॥
శుభకరమైన జన్మను పొందినవాడు మళ్లీ బ్రాహ్మణుడు కావచ్చు; బంధువుల మధ్య ఒక కులంలో జన్మించి అత్యంత దుర్లభమైనదాన్ని పొందగలడు.
13.12.13
धन्यः स्यां यद्यहं भूयः सौम्यब्राह्मणकोपि वा ।
कुले जातो धर्मगतिस्तपोविद्यापरायणः ॥ १३.१२.१३ ॥
నేను మళ్ళీ పుట్టినట్లయితే, సౌమ్యుడైన బ్రాహ్మణుడిగా ఉన్నా ధన్యుడనవుతాను — ధర్మాన్ని మార్గంగా కలిగి, తపస్సు విద్యల్లో నిమగ్నమైన కులంలో పుట్టినవాడిగా.
13.12.14
न मे त्वत्तः प्रियतरो लोकेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ।
त्वत्तश्चापि प्रियतरा ब्राह्मणा एव भारत ॥ १३.१२.१४ ॥
పాండుపుత్రుడా, ఈ లోకంలో నీకంటే నాకు ప్రియమైనవారు ఎవరూ లేరు; భారతా, నీకంటే కూడా ప్రియులు బ్రాహ్మణులే.
13.12.15
यथा मम प्रियतमास्त्वत्तो विप्राः कुरूत्तम ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शन्तनुः ॥ १३.१२.१५ ॥
కురుశ్రేష్ఠుడా, నీకంటే బ్రాహ్మణులే నాకు అత్యంత ప్రియులు అనే ఆ సత్యం ద్వారా, శంతనుడు వెళ్ళిన లోకాలకు నేను వెళ్ళెదను.
13.12.16
न मे पिता प्रियतरो ब्रह्मणेभ्यस्तथाऽभवत् ।
न मे पितुः पिता वाऽपि ये चान्येऽपि सुहृञ्जनाः ॥ १३.१२.१६ ॥
బ్రాహ్మణుల కంటే నాకు నా తండ్రి కూడా ప్రియుడు కాలేదు; నా తండ్రి తండ్రి కూడా కాదు, ఇతర హితులూ కాదు.
13.12.17
न हि मे वृजिनं किञ्चिद्विद्यते ब्राह्मणेष्विह ।
अणु वा यदि वा स्थूलं विद्यते साधुकर्मसु ॥ १३.१२.१७ ॥
ఇక్కడ బ్రాహ్మణుల పట్ల నాలో ఏ చెడూ కనిపించదు; చిన్నదైనా పెద్దదైనా, సత్కార్యాలలో అది నాలో లేదు.
13.12.18
कर्मणा मनसा वाऽपि वाचा वाऽपि परंतप ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेभ्यस्तेनाद्य न तपाम्यहम् ॥ १३.१२.१८ ॥
శత్రుసంతాపకుడా, కర్మ చేత, మనస్సు చేత, లేదా వాక్కు చేత కూడా బ్రాహ్మణుల కోసం నేను చేసినది ఏదైనా, దాని కారణంగా నేను ఈ రోజు పశ్చాత్తాపపడను.
13.12.19
ब्रह्मण्य इति मामाहुस्तया वाचाऽस्मि तोषितः ।
एतदेव पवित्रेभ्यः सर्वेभ्यः परमं स्मृतम् ॥ १३.१२.१९ ॥
ప్రజలు నన్ను బ్రాహ్మణ భక్తుడని అంటారు; ఆ మాటతో నేను సంతోషించాను. పవిత్రులందరికీ ఇదే అత్యున్నతమైనదిగా స్మరించబడింది.
13.12.20
पश्यामि लोकानमलाञ्शुचीन्ब्राह्मणतोषणात् ।
तेषु मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.१२.२० ॥
బ్రాహ్మణులను సంతోషపెట్టడం వల్ల ఆ నిర్మలమైన, పవిత్ర లోకాలను నేను చూస్తున్నాను. ఓ వత్సా, నేను అక్కడికి వెళ్ళాలి, కొంతకాలమూ శాశ్వతంగానూ.
13.12.21
यथा भर्त्राश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके युदिष्ठिर ।
स देवः सा गतिर्नान्या क्षत्रियस्य तथा द्विजाः ॥ १३.१२.२१ ॥
యుధిష్ఠిరా, లోకంలో స్త్రీలకు ధర్మం భర్తపై ఆధారపడినట్లే, అతడే వారికి దైవం, అతడే గతి, వేరే గతి లేదు; అలాగే, ఓ ద్విజులారా, క్షత్రియునికీ అది అంతే.
13.12.22
क्षत्रियः शतवर्षी च दशवर्षी द्विजोत्तमः ।
पितापुत्रौ च विज्ञेयौ तयोर्हि ब्राह्मणो गुरुः ॥ १३.१२.२२ ॥
క్షత్రియుడు వంద సంవత్సరాల వయస్సువాడైనా, శ్రేష్ఠ ద్విజుడు పదేళ్ల వయస్సువాడైనా, ఇద్దరినీ తండ్రి కొడుకులుగా తెలుసుకోవాలి; వారిలో బ్రాహ్మణుడే గురువు.
13.12.23
नारी तु पत्यभावे वै देवरं कुरुते पतिम् ।
पृथिवी ब्राह्मणालाभे क्षत्रियं कुरुते पतिम् ॥ १३.१२.२३ ॥
భర్త లేనప్పుడు స్త్రీ దేవరుడిని భర్తగా చేసుకుంటుంది; బ్రాహ్మణుడు లభించనప్పుడు భూమి క్షత్రియుడిని తన పతిగా చేసుకుంటుంది.
13.12.24
ब्राह्मणानुज्ञया ग्राह्यं राज्यं च सपुरोहितैः ।
तद्रक्षणेन स्वर्गोऽस्य तत्कोपान्नरकोऽक्षयः ॥ १३.१२.२४ ॥
బ్రాహ్మణుల అనుమతితో, పురోహితులతో కలిసి రాజ్యాన్ని స్వీకరించాలి; దానిని రక్షించడం వల్ల అతనికి స్వర్గం, వారి కోపం వల్ల అక్షయ నరకం కలుగుతుంది.
13.12.25
पुत्रवच्चैव ते रक्ष्या उपास्या गुरुवच्च ते ।
अग्निवच्चोपचार्या वै ब्राह्मणाः कुरुसत्तम् ॥ १३.१२.२५ ॥
కురుశ్రేష్ఠుడా, బ్రాహ్మణులను కుమారుల వలె రక్షించాలి, గురువు వలె ఉపాసించాలి, అగ్ని వలె సేవించాలి.
13.12.26
ऋजुन्सतः सत्यशीलान्सर्वभूतहिते रतान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धान्द्विजान्परिचरेत्सदा ॥ १३.१२.२६ ॥
ఋజువర్తనులు, సత్యశీలురు, సర్వప్రాణుల హితంలో నిమగ్నులైన బ్రాహ్మణులను ఎల్లప్పుడూ సేవించాలి; కోపించిన ద్విజులను విషసర్పాల వలె భావించాలి.
13.12.27
तेजसस्तपसश्चैव नित्यं बिभ्येद्युधिष्ठिर ।
उभे चैते परित्याज्ये तेजश्चैव तपस्तथा ॥ १३.१२.२७ ॥
యుధిష్ఠిరా, తేజస్సు, తపస్సు విషయంలో ఎల్లప్పుడూ భయపడాలి; ఈ రెండింటినీ త్యజించాలి.
13.12.28
व्यवसायस्तयोः शीघ्रमुभयोरेव विद्यते ।
हन्युः क्रुद्धा महाराज ब्राह्मणा ये तपस्विनः ॥ १३.१२.२८ ॥
ఈ రెండింటిలో వెంటనే ఫలితం కనిపిస్తుంది; మహారాజా, కోపించిన తపస్వి బ్రాహ్మణులు చంపగలరు.
13.12.29
दूरतो मातृवत्पूज्या विप्रदाराः सुरक्षया ।
अकोपनापराधेन भूयो नरकमश्नुते ॥ १३.१२.२९ ॥
బ్రాహ్మణ భార్యలను దూరం నుండే తల్లి వలె పూజించి బాగా రక్షించాలి; తప్పు చేసి వారిని కోపింపజేస్తే మళ్ళీ నరకం పొందుతాడు.
13.12.30
भूयः स्यादुभयं दत्तं ब्राह्मणाद्यदकोपनात् ।
कुर्यादुभयतः शेषं दत्तशेषं न शेषयेत् ॥ १३.१२.३० ॥
బ్రాహ్మణునికి కోపం కలిగించకుండా ఉండటం వలన ఇచ్చిన వాటి రెండు ఫలాలు మళ్ళీ కలుగుతాయి; మిగిలినదాన్ని ఇరువైపులా పూర్తి చేయాలి, ఇచ్చిన దానిలో మిగులు ఉంచకూడదు.
13.12.31
दण्डपाणिर्यथा गोष्ठं पालो नित्यं हि रक्षयेत् ।
ब्राह्मणेषु स्थितं ब्रह्म क्षत्रियः परिपालयेत् ॥ १३.१२.३१ ॥
దండం ధరించిన గోపాలుడు ఎప్పుడూ గోశాలను కాపాడినట్లు, బ్రాహ్మణులలో నిలిచిన బ్రహ్మాన్ని (వేదాన్ని) క్షత్రియుడు భద్రంగా కాపాడాలి.
13.12.32
पितेव पुत्रान्रक्षेथा ब्राह्मणान्ब्रह्मतेजसः ।
गृहे चैषामवेक्षेथाः किंस्विदस्तीति जीवनम् ॥ १३.१२.३२ ॥
తండ్రి కుమారులను రక్షించినట్లు బ్రహ్మతేజస్సుగల బ్రాహ్మణులను రక్షించాలి; వారి ఇంట్లో వారి జీవనానికి ఏమైనా ఉందా అని గమనిస్తూ ఉండాలి.