മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.130
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.130.1
उक्तं पितामहेनेदं गवां दानमनुत्तमम् ।
विशेषेण नरेन्द्राणामिह धर्ममवेक्षताम् ॥ १३.१३०.१ ॥
പിതാമഹൻ ഈ ഗോദാനം അത്യുത്തമമെന്ന് പറഞ്ഞു; വിശേഷിച്ച് ഇവിടെ ധർമ്മം നോക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർക്ക്.
13.130.2
राज्यं हि सततं दुःखमाश्रमाश्च सुदुर्विदाः ।
परिचारेषु वै दुःखं दुर्धरं चाकृतात्मभिः।
भूयिष्ठं च नरेन्द्राणां विद्यते न शुभा गतिः ॥ १३.१३०.२ ॥
രാജ്യം എപ്പോഴും ദുഃഖമാണ്; ആശ്രമങ്ങളും അറിയാൻ വളരെ പ്രയാസം. സേവയിൽ ദുഃഖമുണ്ട്, അടക്കമില്ലാത്തവർക്ക് അത് താങ്ങാനാവാത്തത്. രാജാക്കന്മാർക്ക് മിക്കവാറും ശുഭഗതി ലഭിക്കുന്നില്ല.
13.130.3
पूयन्ते तत्र नियतं प्रयच्छन्तो वसुन्धराम् ।
सर्वे च कथिता धर्मास्त्वया मे कुरुनन्दन ॥ १३.१३०.३ ॥
അവിടെ ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവർ നിശ്ചയമായും ശുദ്ധരാകുന്നു. കുരുനന്ദനാ, നിങ്ങൾ എനിക്ക് എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും പറഞ്ഞുതന്നു.
13.130.4
एवमेव गवामुक्तं प्रदानं ते नृगेण ह ।
ऋषिणा नाचिकेतेन पूर्वमेव निदर्शितम् ॥ १३.१३०.४ ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ നിങ്ങൾ ഗോദാനം പറഞ്ഞു; അത് നൃഗൻ ചെയ്തതാണ്. മുമ്പ് നാചികേതൻ മുനിയും ഇത് കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.
13.130.5
वेदोपनिषदे चैव सर्वकर्मसु दक्षिणाः ।
सर्वक्रतुषु चोद्दिष्टा भूमिर्गावोऽथ काञ्चनम् ॥ १३.१३०.५ ॥
വേദങ്ങളിലും ഉപനിഷത്തുകളിലും, എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിലും, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും ദക്ഷിണയായി ഭൂമിയും പശുക്കളും സ്വർണ്ണവും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.130.6
तत्र श्रुतिस्तु परमा सुवर्णं दक्षिणेति वै ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पितामह यथातथम् ॥ १३.१३०.६ ॥
അവിടെ ശ്രുതി പരമമായ ദക്ഷിണയായി സ്വർണ്ണത്തെ പറയുന്നു. പിതാമഹാ, ഇത് യഥാതഥമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.130.7
किं सुवर्णं कथं जातं कस्मिन्काले किमात्मकम् ।
किंदैव किंफलं चैव कस्माच्च परमुच्यते ॥ १३.१३०.७ ॥
സ്വർണ്ണം എന്താണ്, അത് എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, ഏത് കാലത്ത്, ഏത് സ്വഭാവമുള്ളത്? അതിന്റെ ദേവത ആര്, ഫലമെന്ത്, എന്തുകൊണ്ട് അത് പരമമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു?
13.130.8
कस्माद्दानं सुवर्णस्य पूजयन्ति मनीषिणः ।
कस्माच्च दक्षिणार्थं तद्यज्ञकर्मसु शस्यते ॥ १३.१३०.८ ॥
ജ്ഞാനികൾ എന്തുകൊണ്ട് സ്വർണ്ണദാനത്തെ പൂജിക്കുന്നു? യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ എന്തുകൊണ്ട് അത് ദക്ഷിണയായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു?
13.130.9
कस्माच्च पावनं श्रेष्ठं भूमेर्गोभ्यश्च काञ्चनम् ।
परमं दक्षिणार्थे च तद्ब्रवीहि पितामह ॥ १३.१३०.९ ॥
ഭൂമിയെക്കാളും പശുക്കളെക്കാളും സ്വർണ്ണം എന്തുകൊണ്ട് പവിത്രവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്? ദക്ഷിണയ്ക്ക് അത് എന്തുകൊണ്ട് പരമമാണ്? പിതാമഹാ, പറഞ്ഞാലും.
13.130.10
शृणु राजन्नवहितो बहुकारणविस्तरम् ।
जातरूपसमुत्पत्तिमनुभूतं च यन्मया ॥ १३.१३०.१० ॥
രാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടാലും. ഞാൻ അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ഉത്പത്തി, പല കാരണങ്ങളോടുകൂടിയ വിസ്തൃത വിവരണം.
13.130.11
पिता मम महातेजाः श्तनुर्निधनं गतः ।
तस्य दित्सुरहं श्राद्धं गङ्गाद्वारमुपागमम् ॥ १३.१३०.११ ॥
എന്റെ മഹാതേജസ്വിയായ പിതാവ് ശന്തനു മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ശ്രാദ്ധം നൽകാനാഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ ഗംഗാദ്വാരത്തിലെത്തി.
13.130.12
तत्रागम्य पितुः पुत्र श्राद्धकर्म समारभम् ।
मातो मे जाह्नवी चात्र साहाय्यमकरोत्तदा ॥ १३.१३०.१२ ॥
അവിടെ എത്തി, മകനേ, പിതാവിനുള്ള ശ്രാദ്ധകർമ്മം ഞാൻ ആരംഭിച്ചു. അപ്പോൾ എന്റെ മാതാവ് ജാഹ്നവി ഇവിടെ എന്നെ സഹായിച്ചു.
13.130.13
तत्रागतांस्तपस्सिद्धानुपवेश्य बहूनृषीन् ।
तोयप्रदानात्प्रभृति कार्याण्यहमथारभम् ॥ १३.१३०.१३ ॥
അവിടെ വന്നുചേർന്ന തപസ്സിദ്ധരായ പല ഋഷിമാരെയും ഇരുത്തി, ജലദാനം മുതൽ ഞാൻ കർമ്മങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
13.130.14
तत्समाप्य यथोद्दिष्टं पूर्वकर्म समाहितः ।
दातुं निर्वपणं सम्यग्यथावदहमारभम् ॥ १३.१३०.१४ ॥
ആ പൂർവകർമ്മം നിർദ്ദേശപ്രകാരം പൂർത്തിയാക്കി, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ, ഞാൻ നിർവപണം ശരിയായി നൽകാൻ ആരംഭിച്ചു.
13.130.15
ततस्तं दर्भविन्यासं भित्त्वा सुरुचिराङ्गदः ।
प्रलम्बाभरणो बाहुरुदतिष्ठद्विशाम्पते ॥ १३.१३०.१५ ॥
അപ്പോൾ ആ ദർഭവിന്യാസം പിളർന്ന്, അതിമനോഹരമായ തോൾവളയും തൂങ്ങുന്ന ആഭരണങ്ങളുമുള്ള ഒരു കൈ ഉയർന്നു, ഹേ പ്രജാധിപതേ.
13.130.16
मुहूर्तमपि तं दृष्ट्वा परं विस्मयमागमम् ।
प्रतिग्रहीता साक्षान्मे पितेति भरतर्षभ ॥ १३.१३०.१६ ॥
ഒരു നിമിഷം അതു കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ വിസ്മയമുണ്ടായി; എന്റെ പിതാവുതന്നെ നേരിട്ട് അതു സ്വീകരിക്കുന്നവനാണ്, ഹേ ഭരതർഷഭ.
13.130.17
ततो मे पुनरेवासीत्संज्ञा सञ्चिन्त्य शास्त्रतः ।
नायं वेदेषु विहितो विधिर्हस्त इति प्रभो।
पिण्डो देयो नरेणेह ततो मतिरभून्मम ॥ १३.१३०.१७ ॥
പിന്നെ എനിക്ക് വീണ്ടും ബോധമുണ്ടായി; ശാസ്ത്രപ്രകാരം ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, ഹേ പ്രഭോ, വേദങ്ങളിൽ കൈകൊണ്ട് പിണ്ഡം നൽകുന്ന വിധി വിഹിതമല്ല; മനുഷ്യൻ ഇവിടെ പിണ്ഡം നൽകണം എന്ന് എനിക്ക് തോന്നി.
13.130.18
साक्षान्नेह मनुष्यस्य पिण्डं हि पितरः क्वचित् ।
गृह्णन्ति विहितं चेत्थं पिण्डो देयः कुशेष्विति ॥ १३.१३०.१८ ॥
മനുഷ്യന്റെ കൈയിൽനിന്നു നൽകുന്ന പിണ്ഡം പിതൃക്കൾ ഒരിക്കലും നേരിട്ട് സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; വിധിപ്രകാരം പിണ്ഡം ദർഭകളിൽ നൽകണം എന്ന്.
13.130.19
ततोऽहं तदनादृत्य पितुर्हस्तनिदर्शनम् ।
शास्त्रप्रामाण्यसूक्ष्मं तु विधइं पिण्डस्य संस्मरन् ॥ १३.१३०.१९ ॥
അപ്പോൾ എന്റെ പിതാവിന്റെ കൈ സൂചന ഞാൻ അവഗണിച്ചു; പിണ്ഡദാനവിധിയുടെ ശാസ്ത്രസൂക്ഷ്മത ഓർത്തുകൊണ്ടാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത്.
13.130.20
ततो दर्भेषु तत्सर्वमददं भरतर्षभ ।
शास्त्रमार्गानुसारेण तद्विद्धि मनुजर्षभ ॥ १३.१३०.२० ॥
അപ്പോൾ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അതെല്ലാം ഞാൻ ദർഭപ്പുല്ലിൽ അർപ്പിച്ചു; മനുജശ്രേഷ്ഠാ, അത് ശാസ്ത്രമാർഗത്തിനനുസരിച്ചായിരുന്നുവെന്ന് അറിയുക.
13.130.21
ततः सोऽन्तर्हितो बाहुः पितुर्मम जनाधिप ।
ततो मां दर्शयामासुः स्वप्नान्ते पितरस्तथा ॥ १३.१३०.२१ ॥
ജനാധിപാ, അപ്പോൾ എന്റെ പിതാവിന്റെ ആ കൈ മറഞ്ഞു; പിന്നീട് സ്വപ്നാന്ത്യത്തിൽ പിതൃക്കളും എനിക്ക് ദർശനം നൽകി.
13.130.22
प्रीयमाणास्तु मामूचुः प्रीताः स्म भरतर्षभ ।
विज्ञानेन तवानेन यन्न मुह्यसि धर्मतः ॥ १३.१३०.२२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സന്തോഷത്തോടെ അവർ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ്; നിന്റെ ഈ വിവേകത്താൽ നീ ധർമത്തിൽ നിന്ന് മോഹിതനാകുന്നില്ല.'
13.130.23
त्वया हि कुर्वता शास्त्रं प्रमाणमिह पार्थिव ।
आत्मा धर्मः श्रुतं वेदाः पितरश्चर्षिभिः सह ॥ १३.१३०.२३ ॥
രാജാവേ, ഇവിടെ നീ ശാസ്ത്രത്തെത്തന്നെ പ്രമാണമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചു; ആത്മാവ്, ധർമം, ശ്രുതി, വേദങ്ങൾ, പിതൃക്കൾ, ഋഷിമാരോടൊപ്പം — ഇവയെല്ലാം നിന്റെ പ്രവൃത്തിക്ക് പ്രമാണമാണ്.
13.130.24
साक्षात्पितामहो ब्रह्मा गुरवोऽथ प्रजापतिः ।
प्रमाणमुपनीता वै स्थिताश्च न विचालिताः ॥ १३.१३०.२४ ॥
സാക്ഷാൽ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്, ഗുരുക്കന്മാർ, പ്രജാപതി — ഇവർ പ്രമാണങ്ങളായി മുന്നിൽ വന്ന് ഇളകാതെ നിലകൊണ്ടു.
13.130.25
तदिदं सम्यगारब्धं त्वयाऽद्य भरतर्षभ ।
किन्तु भूमेर्गवां चार्थे सुवर्णं दीयतामिति ॥ १३.१३०.२५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇന്ന് നീ ഇത് ശരിയായി ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭൂമിക്കും പശുക്കൾക്കുമായി സ്വർണ്ണം നൽകണം.
13.130.26
एवं वयं च धर्मश्च सर्वे चास्मत्पितामहाः ।
पाविता वै भविष्यन्ति पावनं हि परं हि तत् ॥ १३.१३०.२६ ॥
ഇങ്ങനെ ഞങ്ങളും ധർമ്മവും ഞങ്ങളുടെ പൂർവ്വികരെല്ലാവരും പവിത്രരാകും. അതുതന്നെയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ പാവനകർമ്മം.
13.130.27
दश पूर्वान्दशैवान्यांस्तथा सन्तारयन्ति ते ।
सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति एवं मत्पितरोऽब्रुवन् ॥ १३.१३०.२७ ॥
സ്വർണ്ണം നൽകുന്നവർ മുമ്പുള്ള പത്തു പൂർവ്വികരെയും പിന്നീടുള്ള പത്തുപേരെയും കരയ്ക്കെത്തിക്കുന്നു — എന്റെ പിതാക്കന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
13.130.28
ततोऽहं विस्मितो राजन्प्रतिबुद्धो विशाम्पते ।
सुवर्णदानेऽकरवं मतिं च भरतर्षभ ॥ १३.१३०.२८ ॥
അപ്പോൾ രാജാവേ, പ്രജാപതേ, ഞാൻ വിസ്മയത്തോടെ ഉണർന്നു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സ്വർണ്ണദാനത്തിൽ ഞാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
13.130.29
इतिहासमिमं चापि शृणु राजन्पुरातनम् ।
जामदग्न्यं प्रति विभो धन्यमायुष्यमेव च ॥ १३.१३०.२९ ॥
രാജാവേ, വിഭോ, ഈ പുരാതനമായ ഇതിഹാസവും കേൾക്കുക — ജാമദഗ്ന്യനെക്കുറിച്ചുള്ളത്, ശുഭകരവും ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
13.130.30
जामदग्न्येन रामेण तीव्ररोषान्वितेन वै ।
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी कृता निःक्षत्रिया पुरा ॥ १३.१३०.३० ॥
തീവ്രമായ കോപം നിറഞ്ഞ ജാമദഗ്ന്യനായ രാമൻ പണ്ടൊരിക്കൽ ഇരുപത്തൊന്നു തവണ ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കി.
13.130.31
ततो जित्वा महीं कृत्स्नां रामो राजीवलोचनः ।
आजहार क्रतुं वीरो ब्रह्मक्षत्रेण पूजितम् ॥ १३.१३०.३१ ॥
പിന്നീട് സമസ്ത ഭൂമിയെയും ജയിച്ച താമരക്കണ്ണുള്ള വീരനായ രാമൻ, ബ്രാഹ്മണരാലും ക്ഷത്രിയരാലും ആദരിക്കപ്പെട്ട യജ്ഞം നടത്തി.
13.130.32
वाजिमेधं महाराज सर्वकामसमन्वितम् ।
पावनं सर्वभूतानां तेजोद्युतिविवर्धनम् ॥ १३.१३०.३२ ॥
മഹാരാജാവേ, അത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതും സർവഭൂതങ്ങളെയും പവിത്രമാക്കുന്നതും തേജസ്സും ദീപ്തിയും വർധിപ്പിക്കുന്നതുമായ അശ്വമേധമായിരുന്നു.
13.130.33
विपाप्मा च स तेजस्वी तेन क्रतुफलेन च ।
नैवात्मनोऽथ लघुतां जामदग्न्योऽध्यगच्छत ॥ १३.१३०.३३ ॥
ആ തേജസ്വിയായ ജാമദഗ്ന്യൻ ആ യജ്ഞഫലത്താൽ പാപരഹിതനായി; സ്വയം യാതൊരു ലഘുത്വവും അദ്ദേഹം പ്രാപിച്ചില്ല.
13.130.34
स तु क्रतुवरेणेष्ट्वा महात्मा दक्षिणावता ।
पप्रच्छागमसम्पन्नानृषीन्देवांश्च भारत ॥ १३.१३०.३४ ॥
ഭാരതാ, ആ മഹാത്മാവ് ശ്രേഷ്ഠയജ്ഞത്താലും ഉദാരമായ ദക്ഷിണയാലും യജിച്ച ശേഷം, ആഗമജ്ഞരായ ഋഷിമാരോടും ദേവന്മാരോടും ചോദിച്ചു.
13.130.35
पावनं यत्परं नॄणामुग्रे कर्मणि वर्तताम् ।
तदुच्यतां महाभागा इति जागघृणोऽब्रवीत् ॥ १३.१३०.३५ ॥
ഉഗ്രകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട മനുഷ്യർക്ക് ഏറ്റവും പവിത്രമായത് ഏതോ അത് പറയുക, മഹാഭാഗരേ — എന്ന് ജാമദഗ്ന്യൻ പറഞ്ഞു.
13.130.36
इत्युक्ता वेदशास्त्रज्ञास्तमूचुस्ते महर्षयः ।
राम विप्राः सत्क्रियन्तां वेदप्रामाण्यदर्शनात् ॥ १३.१३०.३६ ॥
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ട വേദശാസ്ത്രജ്ഞരായ ആ മഹർഷിമാർ അവനോട് പറഞ്ഞു — രാമാ, വേദപ്രാമാണ്യം കണ്ട് ബ്രാഹ്മണരെ സത്കരിക്കണം.
13.130.37
भूयश्च विप्रर्षिगणाः प्रष्टव्याः पावनं प्रति ।
ते यद्ब्रूर्महाप्राज्ञास्तच्चैव समुदाचर ॥ १३.१३०.३७ ॥
വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണ ഋഷിഗണങ്ങളോട് പാവനത്വത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കണം. ആ മഹാപ്രാജ്ഞന്മാർ പറയുന്നത് തന്നെ നന്നായി അനുഷ്ഠിക്കണം.
13.130.38
ततो वसिष्ठं देवर्षिमगस्त्यमथ काश्यपम् ।
तमेवार्तं महातेजाः पप्रच्छ भृगुनन्दनः ॥ १३.१३०.३८ ॥
അപ്പോൾ ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രനായ മഹാതേജസ്വി ദേവർഷി വസിഷ്ഠനോടും അഗസ്ത്യനോടും കശ്യപനോടും ആ പീഡിതനെക്കുറിച്ചുതന്നെ ചോദിച്ചു.
13.130.39
जाता मतिर्मे विप्रेन्द्राः कथं पूयेयमित्युत ।
केन वा कर्मयोगेन प्रदानेनेह केन वा ॥ १३.१३०.३९ ॥
വിപ്രശ്രേഷ്ഠരേ, ഞാൻ എങ്ങനെ പവിത്രനാകും എന്ന ചിന്ത എന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു — ഏത് കർമയോഗത്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് ദാനത്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ ഏത് ഉപായത്താൽ?
13.130.40
यदि वोऽनुग्रहकृता बुद्धिर्मां प्रति सत्तमाः ।
प्रबूत पावनं किं मे भवेदिति तपोधनाः ॥ १३.१३०.४० ॥
സത്തമരേ, നിങ്ങളുടെ ബുദ്ധി എന്നോടുള്ള അനുഗ്രഹത്താൽ പ്രേരിതമാണെങ്കിൽ, തപോധനരേ, എനിക്ക് പാവനമായത് എന്താണെന്ന് പറയണം.
13.130.41
गाश्च भूमिं च वित्तं च दत्त्वेह भृगुनन्दन ।
पापकृत्पूयते मर्त्य इति भार्गव शुश्रुम ॥ १३.१३०.४१ ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, ഇവിടെ പശുക്കളെയും ഭൂമിയെയും ധനവും ദാനം ചെയ്ത് പാപിയായ മനുഷ്യൻ പവിത്രനാകുന്നു — ഹേ ഭാർഗവാ, എന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
13.130.42
अन्यद्दानं तु विप्रर्षे श्रूयतां पावनं महत् ।
दिव्यमत्यद्भुताकारमपत्यं जातवेदसः ॥ १३.१३०.४२ ॥
വിപ്രർഷേ, മറ്റൊരു മഹത്തായ പാവന ദാനം കേൾക്കുക — ജാതവേദസ്സിന്റെ (അഗ്നിയുടെ) ദിവ്യവും അത്യദ്ഭുതമായ രൂപമുള്ള സന്താനം.
13.130.43
दग्ध्वा लोकान्पुरा वीर्यात्सम्भूतमिह शुश्रुम ।
सुवर्णमिति विख्यातं तद्ददत्सिद्धिमेष्यसि ॥ १३.१३०.४३ ॥
മുൻപ് ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച്, തന്റെ വീര്യത്താൽ ഉണ്ടായതെന്ന് ഇവിടെ ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. 'സുവർണം' എന്ന് പ്രസിദ്ധമായത് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സിദ്ധി നേടും.
13.130.44
ततोऽब्रवीद्वसिष्ठस्तं भगवान्संशितव्रतः ।
शृणु राम यथोत्पन्नं सुवर्णमनलप्रभम् ॥ १३.१३०.४४ ॥
അപ്പോൾ കഠിനവ്രതനായ ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: രാമാ, അഗ്നിപ്രഭയുള്ള സുവർണം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്ന് കേൾക്കൂ.
13.130.45
फलं दास्यति ते यत्तु दाने परमिहोच्यते ।
सुवर्णं यच्च यस्माच्च यथा च गुणवत्तमम् ॥ १३.१३०.४५ ॥
ദാനത്തിൽ പരമമായ ഫലം അത് നിനക്ക് നൽകും എന്ന് ഇവിടെ പറയുന്നു. സുവർണം ഏതാണ്, എന്തിൽ നിന്ന്, എങ്ങനെ അത് അതിഗുണവാനാണ് എന്നും.
13.130.46
तन्निबोध महाबाहो सर्वं निगदतो मम ।
अग्निषोमात्मकमिदं सुवर्णं विद्दि निश्चये ॥ १३.१३०.४६ ॥
മഹാബാഹോ, ഞാൻ പറയുന്ന ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കൂ. ഈ സുവർണം അഗ്നിയും സോമവും ചേർന്നതാണെന്ന് നിശ്ചയമായി അറിയൂ.
13.130.47
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्योऽश्च इति दर्शनम् ।
कुञ्जराश्च मृगा नागा महिषाश्चासुरा इति ॥ १३.१३०.४७ ॥
അജം (ആട്), അഗ്നി, വരുണൻ, മേഷം (മുട്ടനാട്), സൂര്യൻ, അശ്വം എന്നീ രൂപങ്ങളിൽ ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. ആനകളും മാനുകളും നാഗങ്ങളും എരുമകളും അസുരന്മാരും അങ്ങനെതന്നെ.
13.130.48
कुक्कुटाश्च वराहाश्च राक्षसा भृगुनन्दन ।
इडा गावः पयः सोमो भूमिरित्येव च स्मृतिः ॥ १३.१३०.४८ ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, കോഴികളും പന്നികളും രാക്ഷസന്മാരും അങ്ങനെതന്നെ. ഇഡ, പശുക്കൾ, പാൽ, സോമം, ഭൂമി എന്നിവയും അങ്ങനെയെന്ന് സ്മൃതി പറയുന്നു.
13.130.49
जगत्सर्वं च निर्मथ्य तेजोराशिः समुत्थितः ।
सुवर्णमेभ्यो विप्रर्षे रत्नं परममुत्तमम् ॥ १३.१३०.४९ ॥
ലോകമെല്ലാം കടഞ്ഞപ്പോൾ തേജസ്സിന്റെ ഒരു കൂമ്പാരം ഉയർന്നു. വിപ്രർഷേ, ഇവയിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണം ഉണ്ടായി; അത് പരമോത്തമമായ രത്നമാണ്.
13.130.50
एतस्मात्कारणाद्देवा गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
मनुष्याश्च पिशाचाश्च प्रयता धारयन्ति तत् ॥ १३.१३०.५० ॥
ഇക്കാരണത്താൽ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഉരഗന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും മനുഷ്യരും പിശാചുക്കളും ഭക്തിയോടെ അത് ധരിക്കുന്നു.
13.130.51
मुकुटैरङ्गदयुतैरलङ्कारैः पृथग्विधैः ।
सुवर्णविकृतैस्तत्र विराजन्ते भृगूत्तम ॥ १३.१३०.५१ ॥
സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കിരീടങ്ങളും തോൾവളകളും പലവിധ അലങ്കാരങ്ങളും കൊണ്ട് അവർ അവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു, ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ.
13.130.52
तस्मात्सर्वपवित्रेभ्यः पवित्रं परमं स्मृतम् ।
भूमेर्गोभ्योऽथ रत्नेभ्यस्तद्विद्धि मनुजर्षभ ॥ १३.१३०.५२ ॥
അതുകൊണ്ട് സർവ പവിത്രവസ്തുക്കളിലും ഇത് പരമപവിത്രമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു — ഭൂമിയെക്കാളും പശുക്കളെക്കാളും രത്നങ്ങളെക്കാളും. മനുജർഷഭാ, ഇത് അറിയുക.
13.130.53
पृथिवीं गाश्च दत्त्वेह यच्चान्यदपि किञ्चन ।
विशिष्यते सुवर्णस्य दानं परमकं विभो ॥ १३.१३०.५३ ॥
ഇവിടെ ഭൂമിയോ പശുക്കളോ മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ ദാനം ചെയ്താലും, സ്വർണ്ണദാനം അവയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്. വിഭോ, ഇതു പരമദാനം.
13.130.54
अक्षयं पावनं चैव सुवर्णममरद्युते ।
प्रयच्छ द्विजमुख्येभ्यः पावनं ह्येतदुत्तमम् ॥ १३.१३०.५४ ॥
അമരദ്യുതേ, സ്വർണ്ണം അക്ഷയവും പാവനവുമാണ്. ഉത്തമ ദ്വിജർക്ക് ഇത് നൽകുക; ഇത് തീർച്ചയായും പരമപാവനമാണ്.
13.130.55
सुवर्णमेव सर्वासु दक्षिणासु विधीयते ।
सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति सर्वदास्ते भवन्त्युत ॥ १३.१३०.५५ ॥
എല്ലാ ദക്ഷിണകളിലും സ്വർണ്ണമാണ് വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. എപ്പോഴും സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്യുന്നവരും അങ്ങനെതന്നെ ആകുന്നു.
13.130.56
देवतास्ते प्रयच्छन्ति ये सुवर्णं ददत्यथ ।
अग्निर्हि देवताः सर्वाः सुवर्णं च तदात्मकम् ॥ १३.१३०.५६ ॥
സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ദേവതകൾ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു. അഗ്നിയാണ് സകല ദേവതകളും; സ്വർണ്ണവും അവന്റെ സ്വരൂപം തന്നെ.
13.130.57
तस्मात्सुवर्णं ददता दत्ताः सर्वाः स्म देवताः ।
भवन्ति पुरुषव्याघ्र न ह्यतः परमं विदुः ॥ १३.१३०.५७ ॥
അതിനാൽ സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്യുന്നവനാൽ സകല ദേവതകളും ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടവരാകുന്നു. പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ഇതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായത് അവർ അറിയുന്നില്ല.
13.130.58
भूय एव च महात्म्यं सुवर्णस्य निबोध मे ।
गदतो मम विप्रर्षे सर्वशस्त्रभृतांवर ॥ १३.१३०.५८ ॥
സ്വർണ്ണത്തിന്റെ മഹിമ വീണ്ടും ഞാൻ പറയുമ്പോൾ കേൾക്കുക. വിപ്രർഷേ, സകല ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനേ.
13.130.59
मया श्रुतमिदं पूर्वं पुराणे भृगुनन्दन ।
प्रजापतेः कथयतो मनोः स्वायंभुवस्य वै ॥ १३.१३०.५९ ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, ഇത് ഞാൻ മുൻപ് പുരാണത്തിൽ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; പ്രജാപതി പറയുമ്പോഴും സ്വായംഭുവ മനു പറയുമ്പോഴും.
13.130.60
शूलपाणेर्भगवतो रुद्रस्य च महात्मनः ।
गिरौ हिमवति श्रेष्ठे तदा भृगुकुलोद्वह ॥ १३.१३०.६० ॥
ശൂലപാണിയായ ഭഗവാൻ രുദ്രന്റെയും മഹാത്മാവിന്റെയും (കഥയിൽ), അന്ന് ശ്രേഷ്ഠമായ ഹിമവാൻ പർവ്വതത്തിൽ, ഭൃഗുകുലം വഹിക്കുന്നവനേ.
13.130.61
देव्या विवाहे निर्वृत्ते रुद्राण्या भृगुनन्दन ।
समागमे भगवतो देव्या सह महात्मनः ॥ १३.१३०.६१ ॥
ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രാ! ദേവി രുദ്രാണിയുടെ വിവാഹം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ഭഗവാൻ ദേവിയോടൊപ്പം സമാഗമിച്ചു.
13.130.62
ततः सर्वे समुद्विग्रा देवा रुद्रमुपागमन् ।
ते महादेवमासीनं देवीं च वरदामुमाम्। ॥ १३.१३०.६२ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും അതീവ വ്യാകുലരായി രുദ്രന്റെ അടുത്തെത്തി. അവിടെ ഇരിക്കുന്ന മഹാദേവനെയും വരദായിനിയായ ദേവി ഉമയെയും അവർ കണ്ടു.
13.130.63
प्रसाद्य शिरसा सर्वे रुद्रमूचुर्भृगूद्वह ।
अयं समागमो देव देव्या सह तवानघ। ॥ १३.१३०.६३ ॥
ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ! എല്ലാവരും ശിരസ്സ് നമിച്ച് രുദ്രനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു — ദേവാ! നിർമ്മലനേ! ഈ സമാഗമം ദേവിയോടൊപ്പം നിന്റേതാണ്.
13.130.64
तपस्विनस्तपस्विन्या तेजस्विन्याऽतितेजसः ।
अमोघतेजास्त्वं देव देवी चेयमुमा तथा। ॥ १३.१३०.६४ ॥
നീ തപസ്വിയാണ്, ഇവൾ തപസ്വിനിയും അത്യന്തം തേജസ്വിനിയുമാണ്. ദേവാ! നിന്റെ തേജസ്സ് അമോഘമാണ്; ദേവി ഉമയും അപ്രകാരം തന്നെ.
13.130.65
अपत्यं युवयोर्देव बलवद्भविता विभो ।
तन्नूनं त्रिषु लोकेषु न किञ्चिच्छेषयिष्यति ॥ १३.१३०.६५ ॥
ദേവാ! വിഭോ! നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും സന്താനം അത്യന്തം ബലവാനാകും. തീർച്ചയായും അത് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഒന്നും അവശേഷിപ്പിക്കില്ല.
13.130.66
तदेभ्यः प्रणतेभ्यस्त्वं देवेभ्यः पृथुलोचन ।
वरं प्रयच्छ लोकेश त्रैलोक्यहितकाम्यया ॥ १३.१३०.६६ ॥
അതിനാൽ, വിശാലനേത്രാ! വണങ്ങുന്ന ഈ ദേവന്മാർക്ക് നീ വരം നൽകുക. ലോകേശാ! മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ നന്മ ആഗ്രഹിച്ച്.
13.130.67
अपत्यार्थं निगृह्णीष्व तेजः परमकं विभो ।
त्रैलोक्यसारौ हि युवां लोकं सन्तापयिष्यथ ॥ १३.१३०.६७ ॥
വിഭോ, സന്തതിക്കായി അങ്ങയുടെ പരമമായ തേജസ്സ് നിയന്ത്രിച്ചാലും. നിങ്ങളിരുവരും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും സാരമാണ്; അല്ലെങ്കിൽ ലോകത്തെ ദഹിപ്പിക്കും.
13.130.68
तदपत्यं हि युवयोर्देवानभिभवेद्ध्रुवम् ।
न हि ते पृथिवी देवी न च द्यौर्न दिवं विभो ॥ १३.१३०.६८ ॥
നിങ്ങൾക്കുള്ള സന്തതി ദേവന്മാരെ തീർച്ചയായും പരാജയപ്പെടുത്തും. വിഭോ, ഭൂദേവിയോ ആകാശമോ സ്വർഗ്ഗമോ അങ്ങയുടെ തേജസ്സ് വഹിക്കില്ല.
13.130.69
नेदं धारयितुं शक्ताः समस्ता इति मे मतिः ।
तेजःप्रभावनिर्दग्धं तस्मात्सर्वमिदं जगत् ॥ १३.१३०.६९ ॥
ഇതെല്ലാം ഇതു വഹിക്കാൻ പ്രാപ്തമല്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അതിനാൽ അങ്ങയുടെ തേജസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഈ ലോകമാകെ ദഹിക്കും.
13.130.70
तस्मात्प्रसादं भगवन्कर्तुमर्हसि नः प्रभो ।
न देव्यां सम्भवेत्पुत्रो भवतः सुरसत्तम।
धैर्यादेव निगृह्णीष्व तेजो ज्वलितमुत्तमम् ॥ १३.१३०.७० ॥
അതിനാൽ ഭഗവാനേ, പ്രഭോ, ഞങ്ങളോട് കൃപ ചെയ്താലും. സുരശ്രേഷ്ഠാ, ദേവിയിൽ അങ്ങേക്ക് പുത്രൻ ജനിക്കരുത്. ധൈര്യത്താൽ ഈ ജ്വലിക്കുന്ന ഉത്തമ തേജസ്സ് നിയന്ത്രിച്ചാലും.
13.130.71
इति तेषां कथयतां भगवान्वृषभध्वजः ।
एवमस्त्विति देवांस्तान्विप्रर्षे प्रत्यभाषत ॥ १३.१३०.७१ ॥
അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വൃഷഭധ്വജനായ ഭഗവാൻ ആ ദേവന്മാരോട്, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു. വിപ്രർഷേ, ഇപ്രകാരം അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകി.
13.130.72
इत्युक्त्वा चोर्ध्वमनयद्रेतो वृषभवाहनः ।
ऊर्ध्वरेषः समभवत्ततः प्रभृति चापि सः ॥ १३.१३०.७२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് വൃഷഭവാഹനൻ തന്റെ രേതസ്സ് മുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അന്നുമുതൽ അവൻ ഊർധ്വരേതസ്സായി.
13.130.73
रुद्राणीति ततः क्रुद्धा प्रजोच्छेद तदा कृते ।
देवानथाब्रवीत्तत्र स्त्रीभावात्परुषं वचः ॥ १३.१३०.७३ ॥
അപ്പോൾ 'രുദ്രാണി' എന്നു പറഞ്ഞ്, സന്തതി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കോപിച്ച അവൾ, സ്ത്രീഭാവത്താൽ അവിടെ ദേവന്മാരോട് കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
13.130.74
यस्मादपत्यकामो वै भर्ता मे विनिवर्तितः ।
तस्मात्सर्वे सुरा भूयमनपत्या भविष्यथ ॥ १३.१३०.७४ ॥
സന്തതി ആഗ്രഹിച്ച എന്റെ ഭർത്താവിനെ നിങ്ങൾ പിന്തിരിപ്പിച്ചതിനാൽ, ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും സന്തതിയില്ലാത്തവരാകും.
13.130.75
प्रजोच्छेदो मम कृतो यस्माद्युष्माभिरद्य वै ।
तस्मात्प्रजा वः खगमाः सर्वेषां न भविष्यति ॥ १३.१३०.७५ ॥
ഇന്ന് നിങ്ങൾ എന്റെ സന്തതി നശിപ്പിച്ചതിനാൽ, നിങ്ങളുടെ സന്തതി പക്ഷികളെപ്പോലെയാകും; എല്ലാവർക്കും ഉണ്ടാകില്ല.
13.130.76
पावकस्तु न तत्रासीच्छापकाले भृगूद्वह ।
देवा देव्यास्तथा शापादनपत्यास्ततोऽभवन् ॥ १३.१३०.७६ ॥
ഭൃഗുവംശശ്രേഷ്ഠാ, ശാപസമയത്ത് അവിടെ അഗ്നി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; അതിനാൽ ദേവിയുടെ ശാപത്താൽ ദേവന്മാരും സന്തതിയില്ലാത്തവരായി.
13.130.77
रुद्रस्तु तेजोऽप्रतिमं धारयामास वै तदा ।
प्रस्कन्नं तु ततस्तस्मात्किंचित्तत्रापतद्भुवि ॥ १३.१३०.७७ ॥
എന്നാൽ രുദ്രൻ അപ്പോൾ ആ അതുല്യമായ തേജസ്സ് ധരിച്ചു; പിന്നെ അതിൽനിന്ന് ഒഴുകിപ്പോയ അല്പഭാഗം അവിടെ ഭൂമിയിൽ വീണു.
13.130.78
उत्पपात तदा वह्नौ ववृधे चाद्भुतोपमम् ।
तेजस्तेजसि संयुक्तमेकयोनित्वमागतम् ॥ १३.१३०.७८ ॥
അപ്പോൾ അത് അഗ്നിയിൽ ഉയർന്നു, അദ്ഭുതംപോലെ വളർന്നു; തേജസ്സ് തേജസ്സിനോടു ചേർന്ന് ഒരേ ഉറവിടം പ്രാപിച്ചു.
13.130.79
एतस्मिन्नेव काले तु देवाः शक्रपुरोगमाः ।
असुरस्तारको नाम तेन सन्तापिता भृशम् ॥ १३.१३०.७९ ॥
ആ കാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ നയിച്ച ദേവന്മാർ താരകൻ എന്ന അസുരനാൽ അത്യന്തം പീഡിതരായി.
13.130.80
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतोऽथाश्विनावपि ।
साध्याश्च सर्वे संत्रस्ता दैतेयस्य पराक्रमात् ॥ १३.१३०.८० ॥
ആദിത്യന്മാരും വസുക്കളും രുദ്രന്മാരും മരുത്തുകളും അശ്വിനിമാരും സാധ്യരും എല്ലാവരും ദൈത്യന്റെ പരാക്രമത്താൽ ഭയവിഹ്വലരായി.
13.130.81
स्थानानि देवतानां हि विमानानि पुराणि च ।
ऋषीणां चाश्रमाश्चैव बभूवुरसुरैर्हृताः ॥ १३.१३०.८१ ॥
ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും വിമാനങ്ങളും നഗരങ്ങളും ഋഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങളും അസുരന്മാർ കവർന്നെടുത്തു.
13.130.82
ते दीनमनसः सर्वे देवता ऋषयश्च ये ।
प्रजग्मुः शरणं देवं ब्रह्माणमजरं विभुम् ॥ १३.१३०.८२ ॥
ദുഃഖിതമനസ്കരായ ആ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും എല്ലാവരും ജരയില്ലാത്തവനും സർവവ്യാപിയുമായ ബ്രഹ്മാവിനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.