મહાભારત · અધ્યાય 13.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.137.1
कीदृशेभ्यः प्रदातव्यं भवेच्छ्राद्धं पितामह ।
द्विजेभ्यः कुरुशार्दूल तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१३७.१ ॥
હે પિતામહ, શ્રાદ્ધ કેવા પ્રકારના દ્વિજોને આપવું જોઈએ? હે કુરુશાર્દૂલ, તે મને સમજાવો.
13.137.2
ब्राह्मणान्न परीक्षेत क्षत्रियो दानधर्मवित् ।
दैवे कर्मणि पित्र्ये तु न्यायमाहुः परीक्षणम् ॥ १३.१३७.२ ॥
દાનધર્મ જાણનાર ક્ષત્રિયે બ્રાહ્મણોની પરીક્ષા ન કરવી; પરંતુ દૈવકર્મ અને પિતૃકર્મમાં પરીક્ષા કરવી એ ન્યાય કહેવાયો છે.
13.137.3
देवताः पावयन्तीह दैवेनैवेह तेजसा ।
उपेत्य तस्माद्देवेभ्यः सर्वेभ्यो दापयेन्नरः ॥ १३.१३७.३ ॥
અહીં દેવો દૈવી તેજથી જ પવિત્ર કરે છે; તેથી માણસે સર્વ દેવો પાસે જઈને દાન અપાવવું.
13.137.4
श्राद्धे त्वथ महाराज परीक्षेद्ब्राह्मणान्बुधः ।
कुलशीलवयोरूपैर्विद्ययाऽभिजनेन च ॥ १३.१३७.४ ॥
પરંતુ હે મહારાજ, શ્રાદ્ધમાં બુદ્ધિમાને બ્રાહ્મણોની કુળ, શીલ, વય, રૂપ, વિદ્યા અને જન્મથી પરીક્ષા કરવી.
13.137.5
तेषामन्ये पङ्क्तिदूष्यास्तथाऽन्ये पङ्क्तिपावनाः ।
अपाङ्क्तेयास्तु ये राजन्कीर्तयिष्यामि ताञ्शृणु ॥ १३.१३७.५ ॥
તેમનામાંથી કેટલાક પંક્તિને દૂષિત કરનારા અને કેટલાક પંક્તિને પાવન કરનારા હોય છે. હે રાજન, જેઓ પંક્તિને અયોગ્ય છે તેમનું વર્ણન કરીશ, સાંભળો.
13.137.6
कितवो भ्रूणहा यक्ष्मीं पशुपालो निराकृतिः ।
ग्रामप्रेष्यो वार्धुषिको गायनः सर्वविक्रयी ॥ १३.१३७.६ ॥
જુગારી, ગર્ભહત્યારો, ક્ષયરોગી, પશુપાલક, કર્મત્યાગી, ગામનો નોકર, વ્યાજખોર, ગાયક અને સર્વ વેચનાર.
13.137.7
अगारदाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी ।
सामुद्रिको राजभृत्यस्तैलिकः कूटकारकः ॥ १३.१३७.७ ॥
ઘર બાળનાર, ઝેર આપનાર, કુંડાશી, સોમ વેચનાર, સામુદ્રિક, રાજસેવક, તેલી અને કપટી.
13.137.8
पित्रा विभजमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे ।
अभिशस्तस्तथा स्तेनः शिल्पं यश्चोपजीवती ॥ १३.१३७.८ ॥
પિતા સાથે ભાગ પાડનાર, જેના ઘરમાં ઉપપતિ હોય તે, આરોપી, ચોર અને કળાથી જીવિકા ચલાવનાર.
13.137.9
पर्वकारश्च सूची च मित्रध्रुक् पारदारिकः ।
अव्रतानामुपाध्यायः काण्डपृष्ठस्तथैव च ॥ १३.१३७.९ ॥
પર્વકાર, સૂચી, મિત્રદ્રોહી, પરસ્ત્રીગામી, અવ્રતીઓનો ઉપાધ્યાય અને કાંડપૃષ્ઠ, એ જ રીતે.
13.137.10
श्वभिश्च यः परिक्रामेद्यः शुना दष्ट एव च ।
परिवित्तिश्च यश्च स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः। ॥ १३.१३७.१० ॥
કૂતરાઓ સાથે ફરનાર, કૂતરાએ કરડેલો, પરિવિત્તિ, દુશ્ચર્મા અને ગુરુપત્ની-શય્યાગામી.
13.137.11
कुशीलवो देवलको नक्षत्रैर्यश्च जीवती ।
ईदृशैर्ब्राह्मणैर्भुक्तमपाङ्क्तेयैर्युधिष्ठिर। ॥ १३.१३७.११ ॥
કુશીલવ, દેવલક, નક્ષત્રોથી જીવનાર — આવા અપાંક્તેય બ્રાહ્મણોએ ભોજન કરેલું, હે યુધિષ્ઠિર.
13.137.12
रक्षांसि गच्छते हव्यमित्याहुर्ब्रह्मवादिनः ।
श्राद्धं भुक्त्वा त्वधीयीत वृषलीतल्पगश्च यः। ॥ १३.१३७.१२ ॥
બ્રહ્મવાદીઓ કહે છે: આવાઓએ અર્પેલું હવ્ય રાક્ષસો પાસે જાય છે. શ્રાદ્ધમાં ભોજન કરીને પણ જે વૃષલીની શય્યામાં સૂએ છે — તે વેદ ભણે.
13.137.13
पुरीषे तस्य ते मासं पितरस्तस्य शेरते ।
सोमविक्रयिणे विष्ठा भिषजे पूयशोणितम् ॥ १३.१३७.१३ ॥
તેના મળમાં તેના પિતૃઓ એક મહિના સુધી પડી રહે છે; સોમ વેચનારને (આપેલું) વિષ્ઠા છે; વૈદ્યને (આપેલું) પરુ અને લોહી.
13.137.14
नष्टं देवलके दत्तमप्रतिष्ठं च वार्धुषे ।
यत्तु वाणिजके दत्तं नेह नामुत्र तद्भवेत्।
भस्मनीव हुतं हव्यं तथा पौनर्भवे द्विजे ॥ १३.१३७.१४ ॥
દેવલકને (મંદિરના પૂજારીને) આપેલું નષ્ટ થાય છે; વ્યાજખોરને આપેલું આધારહીન; વણિકને આપેલું અહીં કે પરલોકમાં ફળતું નથી. પૌનર્ભવ દ્વિજને આપેલું હવ્ય રાખમાં આહુતિ જેવું.
13.137.15
ये तु धर्मव्यपेतेषु चारित्रापगतेषु च ।
हव्यं कव्यं प्रयच्छन्ति येषां तत्प्रेत्य नश्यति ॥ १३.१३७.१५ ॥
ધર્મથી ચ્યુત અને આચારથી પતિત લોકોને જે હવ્ય અને કવ્ય આપે છે, તેમનું તે મૃત્યુ પછી નષ્ટ થાય છે.
13.137.16
ज्ञानपूर्वं तु ये तेभ्यः प्रयच्छन्त्यल्पबुद्धयः ।
पुरीषं भुञ्जते तस्य पितरः प्रेत्य निश्चयः ॥ १३.१३७.१६ ॥
જાણીજોઈને તેમને આપનારા અલ્પબુદ્ધિ લોકો — તેમના પિતૃઓ મૃત્યુ પછી મળ ખાય છે; આ નિશ્ચિત છે.
13.137.17
एतानिमान्विजानीयादपाङ्क्तेयान्द्विजाधमान् ।
शूद्राणामुपदेशं च ये कुर्वन्त्यल्पचेतसः ॥ १३.१३७.१७ ॥
આમને જાણવા જોઈએ — પંક્તિમાં બેસવા અયોગ્ય, દ્વિજોમાં અધમ; શૂદ્રોને ઉપદેશ આપનારા અલ્પબુદ્ધિ લોકો.
13.137.18
षष्टिं काणः शतं षण्डः श्वित्री यावत्प्रपश्यति ।
पङ्क्त्यां समुपविष्टायां तावद्दूषयते नृप ॥ १३.१३७.१८ ॥
કાણો સાઠ જણને, નપુંસક સો જણને, કોઢિયો જેટલા જણને જુએ, હે રાજન્, પંક્તિમાં બેઠેલા એટલાને તે દૂષિત કરે છે.
13.137.19
यद्वेष्टितशिरा भुङ्क्ते यद्भुङ्क्ते दक्षिणामुखः ।
सोपानत्कश्च यद्भुङ्क्ते सर्वं विद्यात्तदासुरम् ॥ १३.१३७.१९ ॥
માથું વીંટાળીને જમવું, દક્ષિણ મુખ કરીને જમવું, પગરખાં પહેરીને જમવું — એ સર્વ આસુરી જાણવું.
13.137.20
असूयता च यदत्तं यच्च श्रद्धाविवर्जितम् ।
सर्वं तदसुरेन्द्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत् ॥ १३.१३७.२० ॥
ઈર્ષ્યાથી જે અપાય અને શ્રદ્ધા વિના જે અપાય — એ સર્વ બ્રહ્માએ અસુરેન્દ્રનો ભાગ નિશ્ચિત કર્યો.
13.137.21
श्वानश्च पङ्क्तिदूषाश्च नावेक्षेरन्कथञ्चन ।
तस्मात्परिसृते दद्यात्तिलांश्चान्ववकीरयेत् ॥ १३.१३७.२१ ॥
કૂતરાં અને પંક્તિને દૂષિત કરનારાઓએ કોઈ રીતે જોવા ન જોઈએ; તેથી વેરાયેલા અન્ન પર તલ છાંટવા.
13.137.22
तिलैर्विरहितं श्राद्धं कृतं क्रोधवशेन च ।
यातुधानाः पिशाचाश्च विप्रलुम्पन्ति तद्धविः ॥ १३.१३७.२२ ॥
તલ વિનાનું શ્રાદ્ધ અને ક્રોધના વશમાં કરેલું — તે હવિષ્ય યાતુધાન અને પિશાચ છીનવી લે છે.
13.137.23
अपाङ्क्तो यावतः पाङ्क्तान्भुञ्जानाननुपश्यति ।
तावत्फलाद्धंशयति दातारं तस्य बालिशम् ॥ १३.१३७.२३ ॥
પંક્તિ બહારનો માણસ પંક્તિમાં જમતા જેટલા લોકોને જુએ છે, તેટલા ફળથી તે મૂર્ખ દાતાને વંચિત કરે છે.
13.137.24
इमे तु भरतश्रेष्ठ विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः ।
हेतुतस्तान्प्रवक्ष्यामि परीक्षस्वेह तान्द्विजान् ॥ १३.१३७.२४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આ જ પંક્તિને પાવન કરનારા જાણવા; કારણ સહિત હું તેમનું વર્ણન કરીશ — અહીં તે દ્વિજોની પરીક્ષા કરો.
13.137.25
विद्यावेदव्रतस्नाता ब्राह्मणाः सर्व एव हि ।
सदाचारपराश्चैव विज्ञेयाः सर्वपावनाः ॥ १३.१३७.२५ ॥
વિદ્યા, વેદ અને વ્રતમાં સ્નાન કરેલા સર્વ બ્રાહ્મણો, તથા સદાચારમાં તત્પર રહેનારા, સૌને પવિત્ર કરનારા જાણવા.
13.137.26
पाङ्क्तेयांस्तु प्रवक्ष्यामि ज्ञेयास्ते पङ्क्तिपावनाः ।
त्रिणाचिकेतः पञ्चाग्निस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् ॥ १३.१३७.२६ ॥
હવે પાંક્તેય બ્રાહ્મણોની વાત કહીશ; તેઓ પંક્તિને પવિત્ર કરનારા જાણવા: ત્રિણાચિકેત, પંચાગ્નિ, ત્રિસુપર્ણ, ષડંગવિત્.
13.137.27
ब्रह्मदेयानुसन्तानश्छन्दोगो ज्येष्ठसामगः ।
मातापित्रोर्यश्च वश्यः श्रोत्रियो दशपूरुषः ॥ १३.१३७.२७ ॥
બ્રહ્મદેય પરંપરાથી વંશ ચાલતો આવ્યો છે તેવો, છંદોગ, જ્યેષ્ઠસામગાન કરનાર, માતાપિતાને વશ, શ્રોત્રિય, દશ પુરુષોનો વંશજ.
13.137.28
ऋतुकालाभिगामी च धर्मपत्नीषु यः सदा ।
वेदविद्याव्रतस्नातो विप्रः पङ्क्तिं पुनात्युत ॥ १३.१३७.२८ ॥
ઋતુકાળમાં સદા ધર્મપત્નીઓ પાસે જનાર, વેદ-વિદ્યા-વ્રતમાં સ્નાન કરેલો બ્રાહ્મણ પંક્તિને પવિત્ર કરે છે.
13.137.29
अथर्वशिरसोऽध्येता ब्रह्मचारी यतव्रतः ।
सत्यवादी धर्मशीलः स्वकर्मनिरतश्च सः ॥ १३.१३७.२९ ॥
અથર્વશિરસનો અધ્યેતા, બ્રહ્મચારી, સંયમી વ્રતવાળો, સત્યવાદી, ધર્મશીલ, પોતાના કર્મમાં નિરત — તે (પંક્તિને પવિત્ર કરે છે).
13.137.30
ये च पुण्येषु तीर्थेषु अभिषेककृतश्रमाः ।
मखेषु च समन्त्रेषु भन्त्यवभृथप्लुताः ॥ १३.१३७.३० ॥
પુણ્ય તીર્થોમાં અભિષેકનો શ્રમ કરનારા, અને મંત્રસહિત યજ્ઞોમાં અવભૃથ સ્નાનથી પાવન થયેલા, તેઓ શોભે છે.
13.137.31
अक्रोधना ह्यचपलाः क्षान्ताः दान्ता जितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता ये च श्राद्धेष्वेतान्निमन्त्रयेत् ॥ १३.१३७.३१ ॥
જેઓ ક્રોધરહિત, ચંચળતારહિત, ક્ષમાશીલ, સંયમી, ઇન્દ્રિયજિત અને સર્વ ભૂતોનું હિત કરનારા છે, તેમને જ શ્રાદ્ધમાં નિમંત્રવા.
13.137.32
एतेषु दत्तमक्षय्यमेते वै पङ्क्तिपावनाः ।
इमे परे महाभागा विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः ॥ १३.१३७.३२ ॥
તેમને આપેલું દાન અક્ષય થાય છે; તેઓ જ પંક્તિને પાવન કરનારા છે. આ અન્ય મહાભાગ્યશાળીઓને પણ પંક્તિપાવન જાણવા.
13.137.33
यतयो मोक्षधर्मज्ञा योगिनश्चरितव्रताः ।
पञ्चरात्रविदो मुख्यास्तथा भागवताः परे ॥ १३.१३७.३३ ॥
યતિઓ, મોક્ષધર્મ જાણનારા, યોગીઓ, વ્રતનિષ્ઠ, પંચરાત્રના મુખ્ય જ્ઞાતાઓ, તેમજ બીજા ભાગવતો પણ.
13.137.34
वैखानसाः कुलश्रेष्ठा वैदिकाचारचारिणः ।
ये चेतिहासं प्रयताः श्रावयन्ति द्विजोत्तमान् ॥ १३.१३७.३४ ॥
વૈખાનસ, કુળશ્રેષ્ઠ, વૈદિક આચારનું પાલન કરનારા, અને સંયમપૂર્વક ઉત્તમ દ્વિજોને ઇતિહાસ સંભળાવનારા.
13.137.35
ये च भाष्यविदः केचिद्ये च व्याकरणे रताः ।
अधीयते पुराणं ये धर्मशास्त्राण्यथापि च ॥ १३.१३७.३५ ॥
ભાષ્યના કેટલાક જ્ઞાતાઓ, વ્યાકરણમાં રત, અને પુરાણ તથા ધર્મશાસ્ત્રોનો અભ્યાસ કરનારા.
13.137.36
अधीत्य च यथान्यायं विधिवत्तस्य कारिणः ।
उपपन्नो गुरुकुले सत्यवादी सहस्रशः ॥ १३.१३७.३६ ॥
વિધિ અને ન્યાયથી અભ્યાસ કરીને તે પ્રમાણે આચરણ કરનારા, ગુરુકુળમાં રહેલા, સત્યવાદી, હજારોની સંખ્યામાં.
13.137.37
अग्र्याः सर्वेषु वेदेषु सर्वप्रवचनेषु च ।
यावदेते प्रपश्यन्ति पङ्क्त्यास्तावत्पुनन्त्युत ॥ १३.१३७.३७ ॥
બધા વેદો અને બધાં પ્રવચનોમાં શ્રેષ્ઠ, આ લોકો પંક્તિમાં દેખાય ત્યાં સુધી પંક્તિને પવિત્ર કરે છે.
13.137.38
ततो हि पावनात्पङ्क्त्याः पङ्क्तिपावन उच्यते ।
क्रोशादर्धतृतीयाच्च पावयेदेक एव हि।
ब्रह्मदेयानुसन्तान इति ब्रह्मविदो विदुः ॥ १३.१३७.३८ ॥
તેથી તે પાવન પંક્તિમાંથી, પંક્તિને પવિત્ર કરનારને 'પંક્તિપાવન' કહેવામાં આવે છે. એક જ વ્યક્તિ અઢી ક્રોશ સુધીની પંક્તિને પવિત્ર કરી શકે છે. બ્રહ્મવેત્તાઓ આને બ્રહ્મદેયની પરંપરા તરીકે જાણે છે.
13.137.39
अनुत्विगनुपाध्यायः स चेदग्रासनं व्रजेत् ।
ऋत्विग्भिरभ्यनुज्ञातः पङ्क्त्या हरति दुष्कृतम् ॥ १३.१३७.३९ ॥
ઋત્વિજ અને ઉપાધ્યાય વિનાનો હોય છતાં, જો તે અગ્રાસન પર જાય અને ઋત્વિજોએ અનુમતિ આપી હોય, તો પંક્તિ તે દુષ્કૃત હરી લે છે.
13.137.40
अथ चेद्वेदवित्सर्वैः पङ्क्तिदोषैर्विवर्जितः ।
न च स्यात्पतितो राजन्पङ्क्तिपावन एव सः ॥ १३.१३७.४० ॥
પરંતુ જો વેદજ્ઞ બધા પંક્તિદોષોથી મુક્ત હોય અને પતિત ન હોય, હે રાજન, તો તે જ પંક્તિપાવન છે.
13.137.41
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन परीक्ष्यामन्त्रयेद्द्विजान् ।
स्वकर्मनिरतान्दान्तान्कुले जातान्बहुश्रतान् ॥ १३.१३७.४१ ॥
તેથી સર્વ પ્રયત્નથી પરીક્ષા કરીને, પોતાના કર્મમાં નિરત, દાન્ત, કુળમાં જન્મેલા, બહુશ્રુત દ્વિજોને આમંત્રણ આપવું.
13.137.42
यस्य मित्रप्रधानानि श्राद्धानि च हवींषि च ।
न प्रीणन्ति पितॄन्देवान्स्वर्गं च न स गच्छति ॥ १३.१३७.४२ ॥
જેનાં શ્રાદ્ધ અને હવિ મુખ્યત્વે મિત્રો માટે હોય અને જે પિતૃઓ તથા દેવોને પ્રસન્ન ન કરે, તે સ્વર્ગમાં જતો નથી.
13.137.43
यश्च श्राद्धे कुरुते सङ्गतानि ।
न देवयानेन पथा स याति।
स वै मुक्तः पिप्पलं बन्धनाद्वा ।
स्वर्गाल्लोकच्च्यवते श्राद्धमित्रः ॥ १३.१३७.४३ ॥
જે શ્રાદ્ધમાં મિત્રોનો મેળાવડો કરે છે, તે દેવયાન માર્ગે જતો નથી. તેને બંધનમુક્તિનું ફળ પણ મળતું નથી; જેના મિત્રો શ્રાદ્ધના અતિથિ છે, તે સ્વર્ગલોકથી પડે છે.
13.137.44
तस्मान्मित्रं श्राद्धकृन्नाद्रियेत ।
दद्यान्मित्रेभ्यः सङ्ग्रहार्थं धनानि।
यन्मन्यते नैव शत्रुं न मित्रं ।
तं मध्यस्थं भोजयेद्धव्यकव्ये ॥ १३.१३७.४४ ॥
તેથી શ્રાદ્ધકર્તાએ મિત્રનો આદર ન કરવો; મિત્રોને સાથે રાખવા ધન ન આપવું. જેને શત્રુ કે મિત્ર ન ગણાય, એવા મધ્યસ્થને હવ્ય-કવ્યમાં ભોજન કરાવવું.
13.137.45
यथोषरे बीजमुप्तं न रोहे-
न्नचावप्ता प्राप्नुयाद्बीजभागम्।
एवं श्राद्धं भुक्तमनर्हमाणै-
र्न चेह नामुत्र फलं ददाति ॥ १३.१३७.४५ ॥
ઉજ્જડ જમીનમાં વાવેલું બીજ ઊગતું નથી, અને વાવનારને પાકનો ભાગ મળતો નથી. તેવી રીતે અયોગ્ય લોકોએ ખાધેલું શ્રાદ્ધ આ લોકમાં કે પરલોકમાં ફળ આપતું નથી.
13.137.46
ब्राह्मणो ह्यनधीयानस्तृणाग्निरिव शाम्यति ।
तस्मै श्राद्धं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते ॥ १३.१३७.४६ ॥
જે બ્રાહ્મણ વેદનો અભ્યાસ કરતો નથી, તે તણખલાના અગ્નિની જેમ બુઝાઈ જાય છે. તેને શ્રાદ્ધ ન આપવું; કારણ કે રાખમાં આહુતિ આપવામાં આવતી નથી.
13.137.47
सम्भोजनी नाम पिशाचदक्षिणा ।
सा नैव देवान्न पितॄनुपैति।
इहैव सा भ्राम्यति हीनपुण्या ।
शालान्तरे गौरिव नष्टवत्सा ॥ १३.१३७.४७ ॥
'સમ્ભોજની' નામની દક્ષિણા પિશાચોની દક્ષિણા છે. તે દેવો કે પિતૃઓ સુધી પહોંચતી નથી. પુણ્યહીન તે અહીં જ ભટકે છે, વાછરડું ગુમાવેલી ગાય ઘરોની વચ્ચે ભટકે તેમ.
13.137.48
यथाऽग्नौ शान्ते घृतमाजुहोति ।
तन्नैव देवान्न पितॄनुपैति।
तथा दत्तं नर्तके गायके च ।
यां चानृते दक्षिणामावृणोति ॥ १३.१३७.४८ ॥
બુઝાયેલા અગ્નિમાં ઘી હોમવામાં આવે તો તે દેવો કે પિતૃઓ સુધી પહોંચતું નથી; તેમ જ નર્તક અને ગાયકને જે અપાય છે, અને અસત્યમાં જે દક્ષિણા અપાય છે.
13.137.49
उभौ हिनस्ति न भुनक्ति चैषा ।
या चानृते दक्षिणा दीयते वै।
आघातिनी गर्हितैषा पतन्ती ।
तेषां प्रेतान्पातयेद्देवयानात् ॥ १३.१३७.४९ ॥
તે બંનેને હાનિ કરે છે, કોઈનું ભલું કરતી નથી; અને અસત્યમાં જે દક્ષિણા અપાય છે તે ચોક્કસ આઘાત કરનારી, નિંદિત અને પતન કરાવનારી છે. તે તેમના મૃત પિતૃઓને દેવયાનમાર્ગથી પાડી નાખે છે.
13.137.50
ऋषीणां समये नित्यं ये चरन्ति युधिष्ठिर ।
निश्चिताः सर्वधर्मज्ञास्तान्देवा ब्राह्मणान्विदुः ॥ १३.१३७.५० ॥
હે યુધિષ્ઠિર, જેઓ ઋષિઓના નિયમમાં સદા આચરણ કરે છે, દૃઢનિશ્ચયી અને સર્વધર્મજ્ઞ છે, તેમને દેવો બ્રાહ્મણ તરીકે જાણે છે.
13.137.51
स्वाध्यायनिष्ठा ऋषयो ज्ञाननिष्ठास्तथैव च ।
तपोनिष्ठाश्च बोद्धव्याः कर्मनिष्ठाश्च भारत ॥ १३.१३७.५१ ॥
સ્વાધ્યાયમાં નિષ્ઠ ઋષિઓ, જ્ઞાનમાં નિષ્ઠ, તેમ જ તપમાં નિષ્ઠ અને કર્મમાં નિષ્ઠ પણ જાણવા યોગ્ય છે, હે ભારત.
13.137.52
कव्यानि ज्ञाननिष्ठेभ्यः प्रतिष्ठाप्यानि भारत ।
तत्र ये ब्राह्मणान्केचिन्न सीदन्ति हि ते नराः ॥ १३.१३७.५२ ॥
હે ભારત, કવ્યો જ્ઞાનમાં નિષ્ઠ બ્રાહ્મણોને અર્પણ કરવા જોઈએ; ત્યાં જે બ્રાહ્મણો છે તે મનુષ્યો દુઃખી થતા નથી.
13.137.53
ये तु निन्दन्ति जल्पेषु न ताञश्राद्धेषु भोजयत् ।
ब्राह्मणा निन्दिता राजन्हन्युस्त्रैपुरुषं कुलम् ॥ १३.१३७.५३ ॥
જે લોકો વ્યર્થ વાતોમાં બ્રાહ્મણોની નિંદા કરે છે, તેમને શ્રાદ્ધમાં ભોજન ન કરાવવું. હે રાજન, નિંદિત બ્રાહ્મણો ત્રણ પેઢીના કુળનો નાશ કરે છે.
13.137.54
वैखानसानां वचनमृषीणां श्रूयते नृप ।
दूरादेव परीक्षेत ब्राह्मणान्वेदपारगान् ॥ १३.१३७.५४ ॥
હે રાજન, વૈખાનસ ઋષિઓનું વચન સંભળાય છે: વેદપારંગત બ્રાહ્મણોની દૂરથી જ પરીક્ષા કરવી.
13.137.55
प्रियो वा यदि वा द्वेष्यस्तेषां तु श्राद्धमावपेत् ॥ १३.१३७.५५ ॥
તેઓ પ્રિય હોય કે દ્વેષપાત્ર, તેમને જ શ્રાદ્ધ અર્પવું જોઈએ.
13.137.56
यः सहस्रं सहस्राणां भोजयदेनृचो नरः ।
एकस्तान्मन्त्रवित्प्रीतः सर्वानर्हति भारत ॥ १३.१३७.५६ ॥
જે મનુષ્ય હજારો એકૃચ બ્રાહ્મણોને ભોજન આપે, હે ભારત, મંત્રજ્ઞ એક બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરે તો તે બધાના સમાન ફળનો અધિકારી બને છે.