มหาภารตะ · อัธยายะ 13.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.137.1
कीदृशेभ्यः प्रदातव्यं भवेच्छ्राद्धं पितामह ।
द्विजेभ्यः कुरुशार्दूल तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१३७.१ ॥
ปิตามห ควรถวายศราทธ์แก่ทวิชาติประเภทใดเล่า กุรุศารทูละ ขอพระองค์โปรดอธิบายข้อนี้แก่ข้าพเจ้าด้วย
13.137.2
ब्राह्मणान्न परीक्षेत क्षत्रियो दानधर्मवित् ।
दैवे कर्मणि पित्र्ये तु न्यायमाहुः परीक्षणम् ॥ १३.१३७.२ ॥
กษัตริย์ผู้รู้ธรรมแห่งการให้ไม่ควรทดสอบพราหมณ์ แต่ในพิธีแด่เทพและพิธีแด่บิดรนั้น ท่านกล่าวว่าการทดสอบเป็นกฎที่ถูกต้อง
13.137.3
देवताः पावयन्तीह दैवेनैवेह तेजसा ।
उपेत्य तस्माद्देवेभ्यः सर्वेभ्यो दापयेन्नरः ॥ १३.१३७.३ ॥
ที่นี่เทพทั้งหลายชำระให้บริสุทธิ์ด้วยรัศมีอันศักดิ์สิทธิ์เท่านั้น เพราะฉะนั้นมนุษย์ควรเข้าไปหาเทพทั้งปวงแล้วให้เขาทำการถวายนั้น
13.137.4
श्राद्धे त्वथ महाराज परीक्षेद्ब्राह्मणान्बुधः ।
कुलशीलवयोरूपैर्विद्ययाऽभिजनेन च ॥ १३.१३७.४ ॥
แต่ในพิธีศราทธ์ มหาราชเอ๋ย ผู้มีปัญญาควรทดสอบพราหมณ์ด้วยตระกูล ความประพฤติ อายุ รูปร่าง ความรู้ และกำเนิด
13.137.5
तेषामन्ये पङ्क्तिदूष्यास्तथाऽन्ये पङ्क्तिपावनाः ।
अपाङ्क्तेयास्तु ये राजन्कीर्तयिष्यामि ताञ्शृणु ॥ १३.१३७.५ ॥
ในหมู่พราหมณ์นั้น บางคนทำให้แถวที่นั่งร่วมเสื่อมเสีย และบางคนทำให้แถวบริสุทธิ์ โอ้พระราชา ข้าพเจ้าจะเอ่ยนามผู้ที่ไม่คู่ควรแก่การนั่งร่วมแถว จงฟังเถิด
13.137.6
कितवो भ्रूणहा यक्ष्मीं पशुपालो निराकृतिः ।
ग्रामप्रेष्यो वार्धुषिको गायनः सर्वविक्रयी ॥ १३.१३७.६ ॥
ผู้เล่นการพนัน ผู้ฆ่าทารกในครรภ์ ผู้เป็นวัณโรค ผู้เลี้ยงสัตว์ ผู้ละทิ้งพิธีกรรม ผู้รับใช้หมู่บ้าน ผู้ให้กู้ดอกเบี้ย นักขับร้อง และผู้ขายทุกสิ่ง
13.137.7
अगारदाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी ।
सामुद्रिको राजभृत्यस्तैलिकः कूटकारकः ॥ १३.१३७.७ ॥
ผู้เผาเรือน ผู้วางยาพิษ กุณฑาศี ผู้ขายโสม สามุทริก ข้ารับใช้ของพระราชา ผู้หีบน้ำมัน และผู้หลอกลวง
13.137.8
पित्रा विभजमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे ।
अभिशस्तस्तथा स्तेनः शिल्पं यश्चोपजीवती ॥ १३.१३७.८ ॥
ผู้แบ่งมรดกกับบิดา ผู้ซึ่งมีชู้อยู่ในเรือน ผู้ถูกกล่าวหา ขโมย และผู้ที่เลี้ยงชีพด้วยหัตถศิลป์
13.137.9
पर्वकारश्च सूची च मित्रध्रुक् पारदारिकः ।
अव्रतानामुपाध्यायः काण्डपृष्ठस्तथैव च ॥ १३.१३७.९ ॥
ผู้จัดงานเทศกาล ช่างเย็บเข็ม ผู้ทรยศมิตร ผู้ล่วงประเวณีภรรยาผู้อื่น ครูของผู้ไม่ถือพรต และกาณฑปฤษฐะเช่นเดียวกัน
13.137.10
श्वभिश्च यः परिक्रामेद्यः शुना दष्ट एव च ।
परिवित्तिश्च यश्च स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः। ॥ १३.१३७.१० ॥
ผู้เดินวนเวียนอยู่ท่ามกลางสุนัข ผู้ถูกสุนัขกัด ปริวิตติ ผู้มีผิวหนังชั่ว และผู้นอนบนเตียงภรรยาของครู
13.137.11
कुशीलवो देवलको नक्षत्रैर्यश्च जीवती ।
ईदृशैर्ब्राह्मणैर्भुक्तमपाङ्क्तेयैर्युधिष्ठिर। ॥ १३.१३७.११ ॥
กวีขับร้องและพรานรับใช้วัด และผู้เลี้ยงชีพด้วยดาวฤกษ์ อาหารที่พราหมณ์เช่นนี้ผู้ไม่คู่ควรแก่การนั่งร่วมแถวฉันแล้ว ย่อมเสียหาย โอ้ยุธิษฐิระ
13.137.12
रक्षांसि गच्छते हव्यमित्याहुर्ब्रह्मवादिनः ।
श्राद्धं भुक्त्वा त्वधीयीत वृषलीतल्पगश्च यः। ॥ १३.१३७.१२ ॥
พรหมวาทินทั้งหลายกล่าวว่า เครื่องบูชาที่คนเช่นนั้นถวายย่อมไปถึงรากษส และผู้ที่ฉันในพิธีศราทธ์แล้วนอนบนเตียงหญิงศูทร ให้เขาศึกษาพระเวทเถิด
13.137.13
पुरीषे तस्य ते मासं पितरस्तस्य शेरते ।
सोमविक्रयिणे विष्ठा भिषजे पूयशोणितम् ॥ १३.१३७.१३ ॥
ในอุจจาระของเขา บรรพบุรุษของเขานอนอยู่หนึ่งเดือน ของที่ถวายแก่ผู้ขายโสมคืออุจจาระ และของที่ถวายแก่หมอคือหนองและเลือด
13.137.14
नष्टं देवलके दत्तमप्रतिष्ठं च वार्धुषे ।
यत्तु वाणिजके दत्तं नेह नामुत्र तद्भवेत्।
भस्मनीव हुतं हव्यं तथा पौनर्भवे द्विजे ॥ १३.१३७.१४ ॥
ของที่ถวายแก่ผู้รับใช้วัดย่อมสูญหาย ของที่ถวายแก่ผู้ให้กู้ดอกเบี้ยไม่มีที่ตั้ง ส่วนของที่ถวายแก่พ่อค้าไม่ให้ผลทั้งในโลกนี้และโลกหน้า เครื่องบูชาที่ถวายแก่พราหมณ์ผู้แต่งงานใหม่เหมือนเทลงบนเถ้า
13.137.15
ये तु धर्मव्यपेतेषु चारित्रापगतेषु च ।
हव्यं कव्यं प्रयच्छन्ति येषां तत्प्रेत्य नश्यति ॥ १३.१३७.१५ ॥
ส่วนผู้ที่ถวายเครื่องบูชาและเครื่องสังเวยแก่คนที่หลุดจากธรรมและเสื่อมจากความประพฤติ ของถวายนั้นย่อมพินาศไปสำหรับเขาหลังความตาย
13.137.16
ज्ञानपूर्वं तु ये तेभ्यः प्रयच्छन्त्यल्पबुद्धयः ।
पुरीषं भुञ्जते तस्य पितरः प्रेत्य निश्चयः ॥ १३.१३७.१६ ॥
ผู้มีปัญญาน้อยที่ถวายแก่คนเหล่านั้นทั้งที่รู้อยู่ บรรพบุรุษของเขาหลังความตายย่อมกินอุจจาระ ข้อนี้แน่นอน
13.137.17
एतानिमान्विजानीयादपाङ्क्तेयान्द्विजाधमान् ।
शूद्राणामुपदेशं च ये कुर्वन्त्यल्पचेतसः ॥ १३.१३७.१७ ॥
พึงรู้ว่าเหล่านี้คือพราหมณ์ชั้นต่ำที่ไม่คู่ควรแก่การนั่งร่วมแถว ได้แก่ผู้มีปัญญาน้อยที่สอนศูทรทั้งหลาย
13.137.18
षष्टिं काणः शतं षण्डः श्वित्री यावत्प्रपश्यति ।
पङ्क्त्यां समुपविष्टायां तावद्दूषयते नृप ॥ १३.१३७.१८ ॥
คนตาเดียวทำให้หกสิบคนเสื่อมเสีย คนกระเทยทำให้หนึ่งร้อยคนเสื่อมเสีย และคนเป็นโรคเรื้อนทำให้เสื่อมเสียเท่าจำนวนที่เขาเห็น โอ้พระราชา เขาทำให้ผู้ที่นั่งในแถวเสื่อมเสียเท่านั้น
13.137.19
यद्वेष्टितशिरा भुङ्क्ते यद्भुङ्क्ते दक्षिणामुखः ।
सोपानत्कश्च यद्भुङ्क्ते सर्वं विद्यात्तदासुरम् ॥ १३.१३७.१९ ॥
การกินโดยพันศีรษะ การกินโดยหันหน้าไปทางทิศใต้ หรือการกินขณะสวมรองเท้า ทั้งหมดนี้พึงรู้ว่าเป็นของอสูร
13.137.20
असूयता च यदत्तं यच्च श्रद्धाविवर्जितम् ।
सर्वं तदसुरेन्द्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत् ॥ १३.१३७.२० ॥
สิ่งที่ถวายด้วยความริษยา และสิ่งที่ถวายโดยไม่มีศรัทธา ทั้งหมดนั้น พระพรหมได้กำหนดให้เป็นส่วนของเจ้าแห่งอสูร
13.137.21
श्वानश्च पङ्क्तिदूषाश्च नावेक्षेरन्कथञ्चन ।
तस्मात्परिसृते दद्यात्तिलांश्चान्ववकीरयेत् ॥ १३.१३७.२१ ॥
สุนัขและผู้ทำลายความบริสุทธิ์ของแถวไม่ควรได้มองดูเลยเป็นอันขาด ฉะนั้นเมื่อโปรยอาหารแล้วจึงให้ถวาย และโรยงาดำรอบส่วนที่โปรยไว้
13.137.22
तिलैर्विरहितं श्राद्धं कृतं क्रोधवशेन च ।
यातुधानाः पिशाचाश्च विप्रलुम्पन्ति तद्धविः ॥ १३.१३७.२२ ॥
การประกอบศราทธ์ที่ไม่มีงาดำ หรือกระทำด้วยอำนาจของความโกรธ ยาตุธานะและปิศาจย่อมฉกชิงเครื่องบูชานั้นไป
13.137.23
अपाङ्क्तो यावतः पाङ्क्तान्भुञ्जानाननुपश्यति ।
तावत्फलाद्धंशयति दातारं तस्य बालिशम् ॥ १३.१३७.२३ ॥
ผู้ที่ไม่อยู่ในแถวมองดูผู้ที่รับประทานอยู่ในแถวเท่าใด ก็ทำให้ผู้ถวายผู้โง่เขลาสูญเสียผลบุญเท่านั้น
13.137.24
इमे तु भरतश्रेष्ठ विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः ।
हेतुतस्तान्प्रवक्ष्यामि परीक्षस्वेह तान्द्विजान् ॥ १३.१३७.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐสุดในวงศ์ภรต ผู้เหล่านี้พึงทราบว่าเป็นผู้ชำระแถวให้บริสุทธิ์ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงพวกเขาพร้อมเหตุผล ท่านจงพิจารณาพราหมณ์เหล่านั้นให้ดีที่นี่เถิด
13.137.25
विद्यावेदव्रतस्नाता ब्राह्मणाः सर्व एव हि ।
सदाचारपराश्चैव विज्ञेयाः सर्वपावनाः ॥ १३.१३७.२५ ॥
พราหมณ์ทั้งปวงที่อาบแล้วด้วยวิชา เวท และวัตรปฏิบัติ รวมถึงผู้ที่มุ่งมั่นในความประพฤติอันดี พึงทราบว่าเป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์ทั้งหมด
13.137.26
पाङ्क्तेयांस्तु प्रवक्ष्यामि ज्ञेयास्ते पङ्क्तिपावनाः ।
त्रिणाचिकेतः पञ्चाग्निस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् ॥ १३.१३७.२६ ॥
บัดนี้เราจะกล่าวถึงผู้ที่อยู่ในแถว พึงทราบว่าเป็นผู้ชำระแถวให้บริสุทธิ์ ได้แก่ ผู้ศึกษาตรีณาจิเกตะ ผู้ดูแลไฟทั้งห้า ผู้ศึกษาตรีสุปรรณะ และผู้รู้เวทางค์ทั้งหก
13.137.27
ब्रह्मदेयानुसन्तानश्छन्दोगो ज्येष्ठसामगः ।
मातापित्रोर्यश्च वश्यः श्रोत्रियो दशपूरुषः ॥ १३.१३७.२७ ॥
ผู้มีสายสืบทอดมาจากการถวายแก่พราหมณ์ ผู้เป็นฉันโทคะ ผู้ขับบทสามเวทอันเป็นเลิศ ผู้เชื่อฟังบิดามารดา และผู้เป็นศโรตริยะผู้เรียนรู้ด้วยการฟัง ซึ่งสืบเชื้อสายมาสิบชั่วคน
13.137.28
ऋतुकालाभिगामी च धर्मपत्नीषु यः सदा ।
वेदविद्याव्रतस्नातो विप्रः पङ्क्तिं पुनात्युत ॥ १३.१३७.२८ ॥
พราหมณ์ผู้ร่วมประเวณีกับภริยาที่ชอบธรรมของตนเสมอในฤดูกาลที่เหมาะสม และอาบแล้วด้วยเวท วิชา และวัตรปฏิบัติ ย่อมชำระแถวให้บริสุทธิ์
13.137.29
अथर्वशिरसोऽध्येता ब्रह्मचारी यतव्रतः ।
सत्यवादी धर्मशीलः स्वकर्मनिरतश्च सः ॥ १३.१३७.२९ ॥
ผู้ศึกษาอถรวศิระ เป็นพรหมจารีผู้มั่นคงในวัตรปฏิบัติ พูดความจริง มีจิตใจในทางธรรม และยินดีในหน้าที่ของตน ผู้นั้นย่อมชำระแถวให้บริสุทธิ์
13.137.30
ये च पुण्येषु तीर्थेषु अभिषेककृतश्रमाः ।
मखेषु च समन्त्रेषु भन्त्यवभृथप्लुताः ॥ १३.१३७.३० ॥
และผู้ที่ขวนขวายในการอาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ และผู้ที่รุ่งเรืองเมื่อได้อาบน้ำชำระในพิธียัญที่มีมนตร์
13.137.31
अक्रोधना ह्यचपलाः क्षान्ताः दान्ता जितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता ये च श्राद्धेष्वेतान्निमन्त्रयेत् ॥ १३.१३७.३१ ॥
ผู้ที่ปราศจากความโกรธ ไม่หวั่นไหว อดทน ข่มใจได้ ชนะอินทรีย์ และปรารถนาดีต่อสรรพสัตว์ ผู้เหล่านี้ควรได้รับนิมนต์ในพิธีศราทธ์
13.137.32
एतेषु दत्तमक्षय्यमेते वै पङ्क्तिपावनाः ।
इमे परे महाभागा विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः ॥ १३.१३७.३२ ॥
สิ่งที่ถวายแก่ผู้เหล่านี้ย่อมไม่สูญหาย เพราะผู้เหล่านี้เป็นผู้ชำระแถวให้บริสุทธิ์ อีกทั้งผู้มีบุญยิ่งอื่นๆ เหล่านี้ก็พึงทราบว่าเป็นผู้ชำระแถวให้บริสุทธิ์เช่นกัน
13.137.33
यतयो मोक्षधर्मज्ञा योगिनश्चरितव्रताः ।
पञ्चरात्रविदो मुख्यास्तथा भागवताः परे ॥ १३.१३७.३३ ॥
นักพรต ผู้รู้ธรรมแห่งโมกษะ โยคีผู้รักษาวัตรปฏิบัติ ผู้เชี่ยวชาญปัญจราตระเป็นเลิศ และภาคควัตผู้อื่นทั้งหลายเช่นกัน
13.137.34
वैखानसाः कुलश्रेष्ठा वैदिकाचारचारिणः ।
ये चेतिहासं प्रयताः श्रावयन्ति द्विजोत्तमान् ॥ १३.१३७.३४ ॥
ไวขานสะ ผู้ประเสริฐในตระกูล ผู้ดำเนินตามแบบแผนความประพฤติของเวท และผู้ที่สำรวมจิตขับเล่าอิติหาสะแก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐ
13.137.35
ये च भाष्यविदः केचिद्ये च व्याकरणे रताः ।
अधीयते पुराणं ये धर्मशास्त्राण्यथापि च ॥ १३.१३७.३५ ॥
ผู้รู้อรรถกถาบางท่าน ผู้ยินดีในไวยากรณ์ และผู้ศึกษาปุราณะและธรรมศาสตร์
13.137.36
अधीत्य च यथान्यायं विधिवत्तस्य कारिणः ।
उपपन्नो गुरुकुले सत्यवादी सहस्रशः ॥ १३.१३७.३६ ॥
ผู้ที่ศึกษาตามระเบียบและปฏิบัติตามสิ่งที่ได้เรียนรู้ตามพิธีการ ผู้เติบโตในสำนักของอาจารย์และพูดความจริง นับได้เป็นพันๆ คน
13.137.37
अग्र्याः सर्वेषु वेदेषु सर्वप्रवचनेषु च ।
यावदेते प्रपश्यन्ति पङ्क्त्यास्तावत्पुनन्त्युत ॥ १३.१३७.३७ ॥
ผู้เป็นเลิศในเวททั้งปวงและในการสาธยายทั้งหมด ผู้เหล่านี้ย่อมชำระแถวให้บริสุทธิ์ตราบเท่าที่ยังปรากฏอยู่ในแถว
13.137.38
ततो हि पावनात्पङ्क्त्याः पङ्क्तिपावन उच्यते ।
क्रोशादर्धतृतीयाच्च पावयेदेक एव हि।
ब्रह्मदेयानुसन्तान इति ब्रह्मविदो विदुः ॥ १३.१३७.३८ ॥
เพราะเหตุนั้น ผู้ชำระแถวจึงถูกเรียกว่าผู้ชำระแถวให้บริสุทธิ์ จากแถวที่ชำระให้บริสุทธิ์นั้น และผู้เดียวก็สามารถชำระให้บริสุทธิ์ได้ในระยะสองกรึศะกับครึ่ง ผู้รู้พรหมันเรียกสิ่งนี้ว่าการสืบทอดของพรหมเทยะ
13.137.39
अनुत्विगनुपाध्यायः स चेदग्रासनं व्रजेत् ।
ऋत्विग्भिरभ्यनुज्ञातः पङ्क्त्या हरति दुष्कृतम् ॥ १३.१३७.३९ ॥
หากผู้นั้นไม่มีฤตวิชและอุปาธยายะ แต่ไปนั่งที่อาสนะอันเป็นเลิศ และได้รับอนุญาตจากฤตวิชทั้งหลาย แถวนั้นย่อมขจัดบาปกรรมนั้นได้
13.137.40
अथ चेद्वेदवित्सर्वैः पङ्क्तिदोषैर्विवर्जितः ।
न च स्यात्पतितो राजन्पङ्क्तिपावन एव सः ॥ १३.१३७.४० ॥
แต่หากผู้รู้เวทปราศจากโทษทั้งหมดของแถว และไม่ตกต่ำ ข้าแต่พระราชา ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ชำระแถวให้บริสุทธิ์เพียงผู้เดียว
13.137.41
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन परीक्ष्यामन्त्रयेद्द्विजान् ।
स्वकर्मनिरतान्दान्तान्कुले जातान्बहुश्रतान् ॥ १३.१३७.४१ ॥
ดังนั้น พึงตรวจสอบพวกทวิชด้วยความพยายามทั้งหมด แล้วจึงเชิญผู้ที่ประพฤติตามหน้าที่ของตน ข่มใจได้ เกิดในตระกูลดี และมีความรู้มาก
13.137.42
यस्य मित्रप्रधानानि श्राद्धानि च हवींषि च ।
न प्रीणन्ति पितॄन्देवान्स्वर्गं च न स गच्छति ॥ १३.१३७.४२ ॥
ผู้ใดที่พิธีศราทธาและการบูชาด้วยเครื่องเซ่นส่วนใหญ่ถวายแก่มิตร และไม่ทำให้ปิตฤและเทวดาพอใจ ผู้นั้นย่อมไม่ไปสู่สวรรค์
13.137.43
यश्च श्राद्धे कुरुते सङ्गतानि ।
न देवयानेन पथा स याति।
स वै मुक्तः पिप्पलं बन्धनाद्वा ।
स्वर्गाल्लोकच्च्यवते श्राद्धमित्रः ॥ १३.१३७.४३ ॥
ผู้ใดในพิธีศราทธาเชิญมิตรของตนมารวมกัน ผู้นั้นย่อมไม่ไปตามทางของเทวดา ไม่ว่าเขาจะหลุดพ้นจากพันธนาการ หรือถูกตัดขาดจากผลแห่งการหลุดพ้น และผู้ที่มีมิตรเป็นแขกของพิธีศราทธา ย่อมตกจากโลกสวรรค์
13.137.44
तस्मान्मित्रं श्राद्धकृन्नाद्रियेत ।
दद्यान्मित्रेभ्यः सङ्ग्रहार्थं धनानि।
यन्मन्यते नैव शत्रुं न मित्रं ।
तं मध्यस्थं भोजयेद्धव्यकव्ये ॥ १३.१३७.४४ ॥
เพราะฉะนั้น ผู้ประกอบพิธีศราทธาไม่ควรให้เกียรติมิตร และไม่ควรให้ทรัพย์แก่มิตรเพื่อซื้อความจงรักภักดี เขาควรเลี้ยงผู้ที่เขาไม่ถือว่าเป็นศัตรูหรือมิตร ผู้เป็นกลางนั้น ในการถวายเครื่องเซ่นแก่เทวดาและปิตฤ
13.137.45
यथोषरे बीजमुप्तं न रोहे-
न्नचावप्ता प्राप्नुयाद्बीजभागम्।
एवं श्राद्धं भुक्तमनर्हमाणै-
र्न चेह नामुत्र फलं ददाति ॥ १३.१३७.४५ ॥
เหมือนเมล็ดพืชที่หว่านลงในดินแล้งย่อมไม่งอก และผู้หว่านก็ไม่ได้ส่วนแบ่งจากผลผลิต ฉันใด ศราทธาที่ผู้ไม่คู่ควรบริโภคก็ฉันนั้น ย่อมไม่ให้ผล ไม่ว่าในโลกนี้หรือโลกหน้า
13.137.46
ब्राह्मणो ह्यनधीयानस्तृणाग्निरिव शाम्यति ।
तस्मै श्राद्धं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते ॥ १३.१३७.४६ ॥
พราหมณ์ผู้ไม่ศึกษาพระเวทย่อมมอดดับไปเหมือนไฟฟาง เพราะฉะนั้น ไม่ควรถวายศราทธาแก่เขา เพราะไม่มีใครเทเครื่องบูชาลงบนเถ้าถ่าน
13.137.47
सम्भोजनी नाम पिशाचदक्षिणा ।
सा नैव देवान्न पितॄनुपैति।
इहैव सा भ्राम्यति हीनपुण्या ।
शालान्तरे गौरिव नष्टवत्सा ॥ १३.१३७.४७ ॥
ทักษิณาที่เรียกว่าสัมโภชนีเป็นทักษิณาของปีศาจ มันไม่ถึงเทวดาหรือปิตฤเลย มันเร่ร่อนอยู่ที่นี่เพียงลำพัง ผู้ขาดบุญ เหมือนโคที่สูญเสียลูกวัว เดินวนอยู่ระหว่างคอกโค
13.137.48
यथाऽग्नौ शान्ते घृतमाजुहोति ।
तन्नैव देवान्न पितॄनुपैति।
तथा दत्तं नर्तके गायके च ।
यां चानृते दक्षिणामावृणोति ॥ १३.१३७.४८ ॥
เหมือนเนยใสที่เทลงในกองไฟที่ดับแล้ว ย่อมไม่ถึงเทวดาหรือปิตฤ ฉันใด สิ่งที่ให้แก่นักเต้นรำและนักร้อง รวมทั้งทักษิณาที่มอบด้วยการกล่าวเท็จ ก็ฉันนั้น
13.137.49
उभौ हिनस्ति न भुनक्ति चैषा ।
या चानृते दक्षिणा दीयते वै।
आघातिनी गर्हितैषा पतन्ती ।
तेषां प्रेतान्पातयेद्देवयानात् ॥ १३.१३७.४९ ॥
ทักษิณาที่มอบด้วยการกล่าวเท็จย่อมทำลายทั้งสองฝ่าย และไม่ให้ประโยชน์แก่ใครเลย มันเป็นเหมือนการโจมตี น่าตำหนิ และร่วงหล่น มันเหวี่ยงศพของพวกเขาลงจากทางของเทวดา
13.137.50
ऋषीणां समये नित्यं ये चरन्ति युधिष्ठिर ।
निश्चिताः सर्वधर्मज्ञास्तान्देवा ब्राह्मणान्विदुः ॥ १३.१३७.५० ॥
ดูกรยุธิษฐิระ บรรดาผู้ที่ดำเนินชีวิตตามข้อปฏิบัติของฤๅษีเป็นนิตย์ มั่นคง และรู้ธรรมทั้งปวง เทวดาย่อมรู้จักคนเหล่านั้นว่าเป็นพราหมณ์
13.137.51
स्वाध्यायनिष्ठा ऋषयो ज्ञाननिष्ठास्तथैव च ।
तपोनिष्ठाश्च बोद्धव्याः कर्मनिष्ठाश्च भारत ॥ १३.१३७.५१ ॥
ฤๅษีที่ยึดมั่นในการศึกษาพระเวท ฤๅษีที่ยึดมั่นในความรู้ และผู้ที่ยึดมั่นในตบะ รวมทั้งผู้ที่ยึดมั่นในการประกอบกรรม ก็พึงรู้ว่าเป็นเช่นนั้น ดูกรภารตะ
13.137.52
कव्यानि ज्ञाननिष्ठेभ्यः प्रतिष्ठाप्यानि भारत ।
तत्र ये ब्राह्मणान्केचिन्न सीदन्ति हि ते नराः ॥ १३.१३७.५२ ॥
ดูกรภารตะ เครื่องเซ่นแก่บรรพบุรุษควรถวายแก่ผู้ที่ยึดมั่นในความรู้ ณ ที่นั้น ผู้ใดให้แก่พราหมณ์ ผู้นั้นย่อมไม่เดือดร้อน
13.137.53
ये तु निन्दन्ति जल्पेषु न ताञश्राद्धेषु भोजयत् ।
ब्राह्मणा निन्दिता राजन्हन्युस्त्रैपुरुषं कुलम् ॥ १३.१३७.५३ ॥
ส่วนผู้ใดติเตียนพราหมณ์ในการพูดจาไร้สาระ ไม่ควรเลี้ยงผู้นั้นในพิธีศราทธา ดูกรพระราชา พราหมณ์ที่ถูกติเตียนย่อมทำลายตระกูลสามชั่วอายุคน
13.137.54
वैखानसानां वचनमृषीणां श्रूयते नृप ।
दूरादेव परीक्षेत ब्राह्मणान्वेदपारगान् ॥ १३.१३७.५४ ॥
ดูกรพระราชา ได้ยินคำกล่าวของฤๅษีไวขานสะ ควรทดสอบพราหมณ์ผู้รอบรู้พระเวทแต่ไกลเท่านั้น
13.137.55
प्रियो वा यदि वा द्वेष्यस्तेषां तु श्राद्धमावपेत् ॥ १३.१३७.५५ ॥
ไม่ว่าพวกเขาจะเป็นที่รักหรือเป็นที่เกลียดชัง ควรถวายศราทธาแก่พวกเขาเท่านั้น
13.137.56
यः सहस्रं सहस्राणां भोजयदेनृचो नरः ।
एकस्तान्मन्त्रवित्प्रीतः सर्वानर्हति भारत ॥ १३.१३७.५६ ॥
ดูกรภารตะ ผู้ใดเลี้ยงผู้ท่องอฤจ นับพันคูณพันคน ผู้นั้นย่อมควรได้รับผลเท่ากับทั้งหมด เพียงแต่ทำให้พราหมณ์ผู้รู้มนตร์คนเดียวพอใจ