Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.137

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

13.137.1

कीदृशेभ्यः प्रदातव्यं भवेच्छ्राद्धं पितामह ।
द्विजेभ्यः कुरुशार्दूल तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१३७.१ ॥

പിതാമഹാ, ശ്രാദ്ധം ഏതുതരം ദ്വിജർക്കാണ് നൽകേണ്ടത്? കുരുശാർദൂലാ, അത് എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചു തരണം.

13.137.2

ब्राह्मणान्न परीक्षेत क्षत्रियो दानधर्मवित् ।
दैवे कर्मणि पित्र्ये तु न्यायमाहुः परीक्षणम् ॥ १३.१३७.२ ॥

ദാനധർമ്മം അറിയുന്ന ക്ഷത്രിയൻ ബ്രാഹ്മണരെ പരീക്ഷിക്കരുത്; എന്നാൽ ദൈവകർമ്മത്തിലും പിത്ര്യകർമ്മത്തിലും പരീക്ഷണം ന്യായമെന്ന് പറയുന്നു.

13.137.3

देवताः पावयन्तीह दैवेनैवेह तेजसा ।
उपेत्य तस्माद्देवेभ्यः सर्वेभ्यो दापयेन्नरः ॥ १३.१३७.३ ॥

ഇവിടെ ദേവന്മാർ ദൈവതേജസ്സാൽ തന്നെ പവിത്രമാക്കുന്നു; അതിനാൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും സമീപിച്ച് ദാനം നൽകണം.

13.137.4

श्राद्धे त्वथ महाराज परीक्षेद्ब्राह्मणान्बुधः ।
कुलशीलवयोरूपैर्विद्ययाऽभिजनेन च ॥ १३.१३७.४ ॥

എന്നാൽ മഹാരാജാവേ, ശ്രാദ്ധത്തിൽ ബുദ്ധിമാൻ ബ്രാഹ്മണരെ കുലം, ശീലം, വയസ്സ്, രൂപം, വിദ്യ, ജന്മം എന്നിവയാൽ പരീക്ഷിക്കണം.

13.137.5

तेषामन्ये पङ्क्तिदूष्यास्तथाऽन्ये पङ्क्तिपावनाः ।
अपाङ्क्तेयास्तु ये राजन्कीर्तयिष्यामि ताञ्शृणु ॥ १३.१३७.५ ॥

അവരിൽ ചിലർ പംക്തിയെ ദൂഷിതമാക്കുന്നവരും മറ്റു ചിലർ പംക്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നവരുമാണ്. രാജാവേ, പംക്തിക്ക് യോഗ്യരല്ലാത്തവരെ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കുക.

13.137.6

कितवो भ्रूणहा यक्ष्मीं पशुपालो निराकृतिः ।
ग्रामप्रेष्यो वार्धुषिको गायनः सर्वविक्रयी ॥ १३.१३७.६ ॥

ചൂതാടി, ഭ്രൂണഹത്യ ചെയ്യുന്നവൻ, ക്ഷയരോഗി, കന്നുകാലി കാവൽക്കാരൻ, കർമ്മം ത്യജിച്ചവൻ, ഗ്രാമസേവകൻ, പലിശക്കാരൻ, പാട്ടുകാരൻ, എല്ലാം വിൽക്കുന്നവൻ.

13.137.7

अगारदाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी ।
सामुद्रिको राजभृत्यस्तैलिकः कूटकारकः ॥ १३.१३७.७ ॥

വീടു കത്തിക്കുന്നവൻ, വിഷം കൊടുക്കുന്നവൻ, കുണ്ഡാശി, സോമം വിൽക്കുന്നവൻ, സാമുദ്രികൻ, രാജഭൃത്യൻ, എണ്ണയാട്ടുകാരൻ, വഞ്ചകൻ.

13.137.8

पित्रा विभजमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे ।
अभिशस्तस्तथा स्तेनः शिल्पं यश्चोपजीवती ॥ १३.१३७.८ ॥

പിതാവിനോടൊപ്പം സ്വത്ത് വിഭജിക്കുന്നവൻ, വീട്ടിൽ ഉപപതി ഉള്ളവൻ, കുറ്റാരോപിതൻ, കള്ളൻ, ശില്പം കൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവൻ.

13.137.9

पर्वकारश्च सूची च मित्रध्रुक् पारदारिकः ।
अव्रतानामुपाध्यायः काण्डपृष्ठस्तथैव च ॥ १३.१३७.९ ॥

പർവകാരൻ, സൂചിക്കാരൻ, മിത്രദ്രോഹി, പരസ്ത്രീഗാമി, അവ്രതരുടെ ഉപാധ്യായൻ, കാണ്ഡപൃഷ്ഠൻ; അതുപോലെ.

13.137.10

श्वभिश्च यः परिक्रामेद्यः शुना दष्ट एव च ।
परिवित्तिश्च यश्च स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः। ॥ १३.१३७.१० ॥

നായ്ക്കളോടൊപ്പം നടക്കുന്നവൻ, നായ കടിച്ചവൻ, പരിവിത്തി, ദുശ്ചർമ്മാവ്, ഗുരുപത്നിയുടെ ശയ്യയിൽ പോകുന്നവൻ.

13.137.11

कुशीलवो देवलको नक्षत्रैर्यश्च जीवती ।
ईदृशैर्ब्राह्मणैर्भुक्तमपाङ्क्तेयैर्युधिष्ठिर। ॥ १३.१३७.११ ॥

കുശീലവൻ, ദേവലകൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവൻ — ഇത്തരം അപാങ്ക്തേയ ബ്രാഹ്മണർ ഭുജിച്ചത്, യുധിഷ്ഠിരാ.

13.137.12

रक्षांसि गच्छते हव्यमित्याहुर्ब्रह्मवादिनः ।
श्राद्धं भुक्त्वा त्वधीयीत वृषलीतल्पगश्च यः। ॥ १३.१३७.१२ ॥

ബ്രഹ്മവാദികൾ പറയുന്നു: അത്തരക്കാർ നൽകുന്ന ഹവ്യം രാക്ഷസന്മാർക്കു ചെല്ലുന്നു. ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഭക്ഷിച്ചിട്ടും വൃഷലിയുടെ ശയ്യയിൽ കിടക്കുന്നവൻ — അവൻ വേദം പഠിക്കട്ടെ.

13.137.13

पुरीषे तस्य ते मासं पितरस्तस्य शेरते ।
सोमविक्रयिणे विष्ठा भिषजे पूयशोणितम् ॥ १३.१३७.१३ ॥

അവന്റെ വിസർജ്യത്തിൽ അവന്റെ പിതൃക്കൾ ഒരു മാസം കിടക്കുന്നു; സോമം വിൽക്കുന്നവനു (നൽകിയത്) വിഷ്ഠ; വൈദ്യന് (നൽകിയത്) ചീമും രക്തവും.

13.137.14

नष्टं देवलके दत्तमप्रतिष्ठं च वार्धुषे ।
यत्तु वाणिजके दत्तं नेह नामुत्र तद्भवेत्।
भस्मनीव हुतं हव्यं तथा पौनर्भवे द्विजे ॥ १३.१३७.१४ ॥

ദേവലകന് (ക്ഷേത്രപൂജാരിക്ക്) നൽകിയത് നഷ്ടമാകുന്നു; പലിശക്കാരന് നൽകിയത് അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തത്; വാണിജന് നൽകിയത് ഇവിടെയും പരലോകത്തും ഫലിക്കുന്നില്ല. പുനർഭവ ബ്രാഹ്മണന് നൽകിയ ഹവ്യം ചാരത്തിൽ ഹോമിച്ചതുപോലെ.

13.137.15

ये तु धर्मव्यपेतेषु चारित्रापगतेषु च ।
हव्यं कव्यं प्रयच्छन्ति येषां तत्प्रेत्य नश्यति ॥ १३.१३७.१५ ॥

ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് വ്യതിചലിച്ചവർക്കും ആചാരത്തിൽനിന്ന് വീണവർക്കും ഹവ്യവും കവ്യവും നൽകുന്നവരുടെ അത് മരണശേഷം നശിക്കുന്നു.

13.137.16

ज्ञानपूर्वं तु ये तेभ्यः प्रयच्छन्त्यल्पबुद्धयः ।
पुरीषं भुञ्जते तस्य पितरः प्रेत्य निश्चयः ॥ १३.१३७.१६ ॥

അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് അവർക്ക് നൽകുന്ന അല്പബുദ്ധികൾ — അവരുടെ പിതൃക്കൾ മരണശേഷം വിസർജ്യം ഭക്ഷിക്കുന്നു; ഇത് നിശ്ചയം.

13.137.17

एतानिमान्विजानीयादपाङ्क्तेयान्द्विजाधमान् ।
शूद्राणामुपदेशं च ये कुर्वन्त्यल्पचेतसः ॥ १३.१३७.१७ ॥

ഇവരെ അറിയണം — പംക്തിയിൽ ഇരിക്കാൻ അയോഗ്യർ, ദ്വിജരിൽ അധമർ; ശൂദ്രർക്ക് ഉപദേശം നൽകുന്ന അല്പബുദ്ധികൾ.

13.137.18

षष्टिं काणः शतं षण्डः श्वित्री यावत्प्रपश्यति ।
पङ्क्त्यां समुपविष्टायां तावद्दूषयते नृप ॥ १३.१३७.१८ ॥

ഒറ്റക്കണ്ണൻ അറുപതുപേരെയും, നപുംസകൻ നൂറുപേരെയും, കുഷ്ഠരോഗി എത്രപേരെ കാണുന്നുവോ, ഓ രാജാവേ, പംക്തിയിൽ ഇരിക്കുന്നവരിൽ അത്രപേരെ അവൻ ദൂഷിക്കുന്നു.

13.137.19

यद्वेष्टितशिरा भुङ्क्ते यद्भुङ्क्ते दक्षिणामुखः ।
सोपानत्कश्च यद्भुङ्क्ते सर्वं विद्यात्तदासुरम् ॥ १३.१३७.१९ ॥

തല മൂടിക്കെട്ടി ഭക്ഷിക്കുന്നതും, തെക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നതും, ചെരിപ്പ് ധരിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നതും — ഇവയെല്ലാം ആസുരമെന്ന് അറിയണം.

13.137.20

असूयता च यदत्तं यच्च श्रद्धाविवर्जितम् ।
सर्वं तदसुरेन्द्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत् ॥ १३.१३७.२० ॥

അസൂയയോടെ നൽകുന്നതും ശ്രദ്ധയില്ലാതെ നൽകുന്നതും — ഇവയെല്ലാം അസുരേന്ദ്രന്റെ ഭാഗമായി ബ്രഹ്മാവ് നിശ്ചയിച്ചു.

13.137.21

श्वानश्च पङ्क्तिदूषाश्च नावेक्षेरन्कथञ्चन ।
तस्मात्परिसृते दद्यात्तिलांश्चान्ववकीरयेत् ॥ १३.१३७.२१ ॥

നായ്ക്കളും പന്തിയെ ദൂഷിപ്പിക്കുന്നവരും ഒരുതരത്തിലും നോക്കരുത്; അതിനാൽ ചിതറിയ ഭക്ഷണത്തിൽ എള്ള് വിതറണം.

13.137.22

तिलैर्विरहितं श्राद्धं कृतं क्रोधवशेन च ।
यातुधानाः पिशाचाश्च विप्रलुम्पन्ति तद्धविः ॥ १३.१३७.२२ ॥

എള്ളില്ലാതെ ചെയ്ത ശ്രാദ്ധവും, ക്രോധവശത്താൽ ചെയ്തതും — ആ ഹവിസ്സിനെ യാതുധാനന്മാരും പിശാചന്മാരും അപഹരിക്കുന്നു.

13.137.23

अपाङ्क्तो यावतः पाङ्क्तान्भुञ्जानाननुपश्यति ।
तावत्फलाद्धंशयति दातारं तस्य बालिशम् ॥ १३.१३७.२३ ॥

പങ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവൻ പങ്തിയിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നവരെ എത്രപേരെ കാണുന്നുവോ, അത്രയും പേരുടെ ഫലത്തിൽ നിന്ന് ആ മൂഢനായ ദാതാവിനെ അവൻ തടയുന്നു.

13.137.24

इमे तु भरतश्रेष्ठ विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः ।
हेतुतस्तान्प्रवक्ष्यामि परीक्षस्वेह तान्द्विजान् ॥ १३.१३७.२४ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇവരാണ് പങ്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നവരെന്ന് അറിയണം; കാരണത്തോടെ അവരെ ഞാൻ പറയാം — ഇവിടെ ആ ദ്വിജന്മാരെ പരിശോധിക്കൂ.

13.137.25

विद्यावेदव्रतस्नाता ब्राह्मणाः सर्व एव हि ।
सदाचारपराश्चैव विज्ञेयाः सर्वपावनाः ॥ १३.१३७.२५ ॥

വിദ്യ, വേദം, വ്രതം എന്നിവയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും, സദാചാരത്തിൽ നിരതരായവരും സർവരെയും പവിത്രമാക്കുന്നവരെന്ന് അറിയണം.

13.137.26

पाङ्क्तेयांस्तु प्रवक्ष्यामि ज्ञेयास्ते पङ्क्तिपावनाः ।
त्रिणाचिकेतः पञ्चाग्निस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् ॥ १३.१३७.२६ ॥

ഇനി പാങ്ക്തേയ ബ്രാഹ്മണരെക്കുറിച്ച് പറയാം; അവർ പങ്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നവരെന്ന് അറിയണം: ത്രിണാചികേതസ്, പഞ്ചാഗ്നി, ത്രിസുപർണ്ണൻ, ഷഡംഗവിത്ത്.

13.137.27

ब्रह्मदेयानुसन्तानश्छन्दोगो ज्येष्ठसामगः ।
मातापित्रोर्यश्च वश्यः श्रोत्रियो दशपूरुषः ॥ १३.१३७.२७ ॥

ബ്രഹ്മദേയ പരമ്പരയുള്ളവൻ, ഛന്ദോഗൻ, ജ്യേഷ്ഠസാമം ചൊല്ലുന്നവൻ, മാതാപിതാക്കൾക്ക് വശ്യനായവൻ, ശ്രോത്രിയൻ, പത്ത് തലമുറയുള്ളവൻ.

13.137.28

ऋतुकालाभिगामी च धर्मपत्नीषु यः सदा ।
वेदविद्याव्रतस्नातो विप्रः पङ्क्तिं पुनात्युत ॥ १३.१३७.२८ ॥

ഋതുകാലത്ത് ധർമ്മപത്നിമാരെ സദാ സമീപിക്കുന്നവനും, വേദ-വിദ്യാ-വ്രതങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ബ്രാഹ്മണനും പങ്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നു.

13.137.29

अथर्वशिरसोऽध्येता ब्रह्मचारी यतव्रतः ।
सत्यवादी धर्मशीलः स्वकर्मनिरतश्च सः ॥ १३.१३७.२९ ॥

അഥർവ്വശിരസ്സ് പഠിക്കുന്നവൻ, ബ്രഹ്മചാരി, നിയമവ്രതനായവൻ, സത്യവാദി, ധർമ്മശീലൻ, സ്വകർമ്മത്തിൽ നിരതൻ — അവൻ (പങ്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നു).

13.137.30

ये च पुण्येषु तीर्थेषु अभिषेककृतश्रमाः ।
मखेषु च समन्त्रेषु भन्त्यवभृथप्लुताः ॥ १३.१३७.३० ॥

പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ അഭിഷേകശ്രമം ചെയ്തവരും, മന്ത്രസഹിതമായ യാഗങ്ങളിൽ അവഭൃഥസ്നാനത്താൽ പുണ്യം നേടിയവരും ശോഭിക്കുന്നു.

13.137.31

अक्रोधना ह्यचपलाः क्षान्ताः दान्ता जितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता ये च श्राद्धेष्वेतान्निमन्त्रयेत् ॥ १३.१३७.३१ ॥

ക്രോധമില്ലാത്തവരും ചാപല്യമില്ലാത്തവരും ക്ഷമയുള്ളവരും ദമമുള്ളവരും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരും സർവഭൂതഹിതരുമായവരെ ശ്രാദ്ധങ്ങളിൽ ക്ഷണിക്കണം.

13.137.32

एतेषु दत्तमक्षय्यमेते वै पङ्क्तिपावनाः ।
इमे परे महाभागा विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः ॥ १३.१३७.३२ ॥

ഇവർക്ക് നൽകുന്നത് അക്ഷയമാണ്; ഇവരാണ് പംക്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നവർ. ഈ മറ്റ് മഹാഭാഗ്യവാന്മാരെയും പംക്തിപാവനന്മാരായി അറിയണം.

13.137.33

यतयो मोक्षधर्मज्ञा योगिनश्चरितव्रताः ।
पञ्चरात्रविदो मुख्यास्तथा भागवताः परे ॥ १३.१३७.३३ ॥

യതികൾ, മോക്ഷധർമം അറിയുന്നവർ, യോഗികൾ, വ്രതനിഷ്ഠർ, പഞ്ചരാത്രം അറിയുന്ന മുഖ്യന്മാർ, അതുപോലെ മറ്റ് ഭാഗവതന്മാരും.

13.137.34

वैखानसाः कुलश्रेष्ठा वैदिकाचारचारिणः ।
ये चेतिहासं प्रयताः श्रावयन्ति द्विजोत्तमान् ॥ १३.१३७.३४ ॥

വൈഖാനസന്മാർ, കുലശ്രേഷ്ഠന്മാർ, വൈദികാചാരം പാലിക്കുന്നവർ, സംയമത്തോടെ ഉത്തമദ്വിജർക്ക് ഇതിഹാസം ചൊല്ലിക്കൊടുക്കുന്നവർ.

13.137.35

ये च भाष्यविदः केचिद्ये च व्याकरणे रताः ।
अधीयते पुराणं ये धर्मशास्त्राण्यथापि च ॥ १३.१३७.३५ ॥

ഭാഷ്യജ്ഞാനികളായ ചിലർ, വ്യാകരണത്തിൽ ആസക്തരായവർ, പുരാണങ്ങളും ധർമശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിക്കുന്നവർ.

13.137.36

अधीत्य च यथान्यायं विधिवत्तस्य कारिणः ।
उपपन्नो गुरुकुले सत्यवादी सहस्रशः ॥ १३.१३७.३६ ॥

വിധിപ്രകാരം ന്യായത്തോടെ പഠിച്ച് അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, ഗുരുകുലത്തിൽ വളർന്നവർ, സത്യവാദികൾ, ആയിരങ്ങളായവർ.

13.137.37

अग्र्याः सर्वेषु वेदेषु सर्वप्रवचनेषु च ।
यावदेते प्रपश्यन्ति पङ्क्त्यास्तावत्पुनन्त्युत ॥ १३.१३७.३७ ॥

എല്ലാ വേദങ്ങളിലും എല്ലാ പ്രവചനങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠരായവർ, ഇവർ പംക്തിയിൽ കാണപ്പെടുന്നിടത്തോളം കാലം പംക്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നു.

13.137.38

ततो हि पावनात्पङ्क्त्याः पङ्क्तिपावन उच्यते ।
क्रोशादर्धतृतीयाच्च पावयेदेक एव हि।
ब्रह्मदेयानुसन्तान इति ब्रह्मविदो विदुः ॥ १३.१३७.३८ ॥

അതിനാൽ ആ പവിത്രമായ പംക്തിയിൽ നിന്ന്, പംക്തിയെ പവിത്രമാക്കുന്നവൻ 'പംക്തിപാവനൻ' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരാൾ തന്നെ രണ്ടര ക്രോശം വരെയുള്ള പംക്തിയെ പവിത്രമാക്കണം. ഇതിനെ ബ്രഹ്മവിദ്വാന്മാർ ബ്രഹ്മദേയാനുസന്താനം എന്നറിയുന്നു.

13.137.39

अनुत्विगनुपाध्यायः स चेदग्रासनं व्रजेत् ।
ऋत्विग्भिरभ्यनुज्ञातः पङ्क्त्या हरति दुष्कृतम् ॥ १३.१३७.३९ ॥

ഋത്വിക്കുകളും ഉപാധ്യായനുമില്ലാത്തവൻ മുൻ ആസനത്തിലേക്കു പോയാലും, ഋത്വിക്കുകളാൽ അനുവദിക്കപ്പെട്ടാൽ, പംക്തി ആ ദുഷ്കൃതം നീക്കും.

13.137.40

अथ चेद्वेदवित्सर्वैः पङ्क्तिदोषैर्विवर्जितः ।
न च स्यात्पतितो राजन्पङ्क्तिपावन एव सः ॥ १३.१३७.४० ॥

എന്നാൽ വേദജ്ഞൻ എല്ലാ പംക്തിദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനും പതിതനല്ലാത്തവനുമെങ്കിൽ, രാജാവേ, അവൻ തന്നെയാണ് പംക്തിപാവനൻ.

13.137.41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन परीक्ष्यामन्त्रयेद्द्विजान् ।
स्वकर्मनिरतान्दान्तान्कुले जातान्बहुश्रतान् ॥ १३.१३७.४१ ॥

അതിനാൽ എല്ലാ പരിശ്രമത്തോടെയും പരിശോധിച്ച് സ്വകർമ്മനിരതരും, ദാന്തരും, നല്ല കുലത്തിൽ ജനിച്ചവരും, ബഹുശ്രുതരുമായ ദ്വിജന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം.

13.137.42

यस्य मित्रप्रधानानि श्राद्धानि च हवींषि च ।
न प्रीणन्ति पितॄन्देवान्स्वर्गं च न स गच्छति ॥ १३.१३७.४२ ॥

ആരുടെ ശ്രാദ്ധങ്ങളും ഹവിസ്സുകളും പ്രധാനമായും മിത്രങ്ങൾക്കായി നടത്തപ്പെട്ട്, പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും പ്രീതിപ്പെടുത്താതിരിക്കുന്നുവോ, അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകുന്നില്ല.

13.137.43

यश्च श्राद्धे कुरुते सङ्गतानि ।
न देवयानेन पथा स याति।
स वै मुक्तः पिप्पलं बन्धनाद्वा ।
स्वर्गाल्लोकच्च्यवते श्राद्धमित्रः ॥ १३.१३७.४३ ॥

ശ്രാദ്ധത്തിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെ സംഘത്തെ ഒരുക്കുന്നവൻ ദേവയാന മാർഗ്ഗത്തിൽ പോകുന്നില്ല. ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനത്തിന്റെ ഫലവും അവന് ലഭിക്കുന്നില്ല; ശ്രാദ്ധത്തിൽ മിത്രങ്ങളെ മാത്രം കാണുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു.

13.137.44

तस्मान्मित्रं श्राद्धकृन्नाद्रियेत ।
दद्यान्मित्रेभ्यः सङ्ग्रहार्थं धनानि।
यन्मन्यते नैव शत्रुं न मित्रं ।
तं मध्यस्थं भोजयेद्धव्यकव्ये ॥ १३.१३७.४४ ॥

അതിനാൽ ശ്രാദ്ധകർത്താവ് സുഹൃത്തിനെ ആദരിക്കരുത്; സുഹൃത്തുക്കളെ ചേർത്തുനിർത്താൻ സമ്പത്ത് നൽകരുത്. ശത്രുവെന്നോ മിത്രമെന്നോ കരുതാത്ത മധ്യസ്ഥനെ ഹവ്യകവ്യങ്ങളിൽ ഭോജനം നൽകണം.

13.137.45

यथोषरे बीजमुप्तं न रोहे-
न्नचावप्ता प्राप्नुयाद्बीजभागम्।
एवं श्राद्धं भुक्तमनर्हमाणै-
र्न चेह नामुत्र फलं ददाति ॥ १३.१३७.४५ ॥

വരണ്ട മണ്ണിൽ വിതച്ച വിത്ത് മുളയ്ക്കില്ല; വിതച്ചവന് വിളവിന്റെ പങ്കും ലഭിക്കില്ല. അതുപോലെ അയോഗ്യർ ഭക്ഷിച്ച ശ്രാദ്ധം ഇവിടെയും പരലോകത്തും ഫലം നൽകുന്നില്ല.

13.137.46

ब्राह्मणो ह्यनधीयानस्तृणाग्निरिव शाम्यति ।
तस्मै श्राद्धं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते ॥ १३.१३७.४६ ॥

വേദം പഠിക്കാത്ത ബ്രാഹ്മണൻ വൈക്കോൽ തീപോലെ കെട്ടുപോകുന്നു. അവന് ശ്രാദ്ധം നൽകരുത്; ചാരത്തിൽ ആഹുതി ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല.

13.137.47

सम्भोजनी नाम पिशाचदक्षिणा ।
सा नैव देवान्न पितॄनुपैति।
इहैव सा भ्राम्यति हीनपुण्या ।
शालान्तरे गौरिव नष्टवत्सा ॥ १३.१३७.४७ ॥

സംഭോജനി എന്ന ദക്ഷിണ പിശാചുക്കളുടെ ദക്ഷിണയാണ്. അത് ദേവന്മാരിലോ പിതൃക്കളിലോ എത്തുന്നില്ല. പുണ്യമില്ലാത്ത അത് ഇവിടെത്തന്നെ അലയുന്നു; കിടാവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ട പശു വീടുകൾക്കിടയിൽ അലയുന്നതുപോലെ.

13.137.48

यथाऽग्नौ शान्ते घृतमाजुहोति ।
तन्नैव देवान्न पितॄनुपैति।
तथा दत्तं नर्तके गायके च ।
यां चानृते दक्षिणामावृणोति ॥ १३.१३७.४८ ॥

അണഞ്ഞ അഗ്നിയിൽ നെയ്യ് ഹോമിച്ചാൽ അത് ദേവന്മാരിലോ പിതൃക്കളിലോ എത്തില്ല; അതുപോലെ നർത്തകനും ഗായകനും നൽകുന്നത്, അസത്യത്തിൽ നൽകുന്ന ദക്ഷിണയും.

13.137.49

उभौ हिनस्ति न भुनक्ति चैषा ।
या चानृते दक्षिणा दीयते वै।
आघातिनी गर्हितैषा पतन्ती ।
तेषां प्रेतान्पातयेद्देवयानात् ॥ १३.१३७.४९ ॥

അത് ഇരുവരെയും ഉപദ്രവിക്കുന്നു, ആർക്കും ഗുണം ചെയ്യുന്നില്ല; അസത്യത്തിൽ നൽകുന്ന ദക്ഷിണ തീർച്ചയായും പ്രഹരിക്കുന്നതും നിന്ദ്യവും വീഴ്ത്തുന്നതുമാണ്. അത് അവരുടെ മൃതരായ പിതൃക്കളെ ദേവയാനപഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തുന്നു.

13.137.50

ऋषीणां समये नित्यं ये चरन्ति युधिष्ठिर ।
निश्चिताः सर्वधर्मज्ञास्तान्देवा ब्राह्मणान्विदुः ॥ १३.१३७.५० ॥

യുധിഷ്ഠിരാ, ഋഷിമാരുടെ ചര്യയിൽ എപ്പോഴും നടക്കുന്നവരും ഉറച്ച നിശ്ചയമുള്ളവരും സർവധർമ്മജ്ഞരുമായവരെ ദേവന്മാർ ബ്രാഹ്മണരെന്ന് അറിയുന്നു.

13.137.51

स्वाध्यायनिष्ठा ऋषयो ज्ञाननिष्ठास्तथैव च ।
तपोनिष्ठाश्च बोद्धव्याः कर्मनिष्ठाश्च भारत ॥ १३.१३७.५१ ॥

സ്വാധ്യായത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ള ഋഷിമാർ, ജ്ഞാനത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവർ, അതുപോലെ തപസ്സിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവരും കർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവരും അറിയപ്പെടേണ്ടവരാണ്, ഭാരതാ.

13.137.52

कव्यानि ज्ञाननिष्ठेभ्यः प्रतिष्ठाप्यानि भारत ।
तत्र ये ब्राह्मणान्केचिन्न सीदन्ति हि ते नराः ॥ १३.१३७.५२ ॥

ഭാരതാ, ജ്ഞാനനിഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണർക്ക് കവ്യങ്ങൾ നൽകണം; അവിടെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകുന്ന മനുഷ്യർ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.

13.137.53

ये तु निन्दन्ति जल्पेषु न ताञश्राद्धेषु भोजयत् ।
ब्राह्मणा निन्दिता राजन्हन्युस्त्रैपुरुषं कुलम् ॥ १३.१३७.५३ ॥

വ്യർത്ഥസംഭാഷണങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദിക്കുന്നവരെ ശ്രാദ്ധങ്ങളിൽ ഭോജനം നൽകരുത്. രാജാവേ, നിന്ദിതരായ ബ്രാഹ്മണർ മൂന്നു തലമുറയുള്ള കുലത്തെ നശിപ്പിക്കും.

13.137.54

वैखानसानां वचनमृषीणां श्रूयते नृप ।
दूरादेव परीक्षेत ब्राह्मणान्वेदपारगान् ॥ १३.१३७.५४ ॥

രാജാവേ, വൈഖാനസ മുനിമാരുടെ വചനം കേൾക്കുന്നു: വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരെ ദൂരെ നിന്നുതന്നെ പരീക്ഷിക്കണം.

13.137.55

प्रियो वा यदि वा द्वेष्यस्तेषां तु श्राद्धमावपेत् ॥ १३.१३७.५५ ॥

അവർ പ്രിയരായാലും ദ്വേഷ്യരായാലും അവർക്കുതന്നെ ശ്രാദ്ധം നൽകണം.

13.137.56

यः सहस्रं सहस्राणां भोजयदेनृचो नरः ।
एकस्तान्मन्त्रवित्प्रीतः सर्वानर्हति भारत ॥ १३.१३७.५६ ॥

ആയിരമായിരം ഏകൃചന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകുന്ന മനുഷ്യൻ, ഹേ ഭാരതാ, മന്ത്രജ്ഞനായ ഒരാളെ പ്രീതിപ്പെടുത്തിയാൽ അവരെല്ലാവർക്കും തുല്യഫലത്തിന് അർഹനാകുന്നു.