ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.138
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.138.1
केन सङ्कल्पितं श्राद्धं कस्मिन्काले किमात्मकम् ।
भृग्वङ्गिरसिके काले मुनिना कतरेण वा ॥ १३.१३८.१ ॥
କିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସଂକଳ୍ପ କଲେ, କେଉଁ ସମୟରେ ଓ କେଉଁ ସ୍ୱରୂପରେ? ଭୃଗୁ-ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ କାଳରେ, ନା କୌଣସି ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା?
13.138.2
येन सङ्कल्पितं चैव तन्मे ब्रूहि पितामह ।
कानि श्राद्धेषु वर्ज्यानि कानि मूलफलानि च।
धान्यजात्यश्च का वर्ज्यास्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१३८.२ ॥
ଯିଏ ତାହା ସଂକଳ୍ପ କଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ କେଉଁ ବର୍ଜ୍ୟ, କେଉଁ ମୂଳ ଓ ଫଳ, କେଉଁ ଧାନ୍ୟଜାତି ବର୍ଜ୍ୟ? ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ।
13.138.3
यथा श्राद्धं सम्प्रवृत्तं यस्मिन्काले सदात्मकम् ।
येन सङ्कल्पितं चैव तन्मे शृणु जनाधिप ॥ १३.१३८.३ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିପରି ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା, କେଉଁ ସମୟରେ, ସଦା ରହୁଥିବା କେଉଁ ସ୍ୱରୂପରେ, କିଏ ତାହା ସଂକଳ୍ପ କଲେ—ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ, ଜନାଧିପ।
13.138.4
स्वायम्भुवोऽत्रिः कौरव्य परमर्षिः प्रतापवान् ।
तस्य वंशे महाराज दत्तात्रेय इति स्मृतः ॥ १३.१३८.४ ॥
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅତ୍ରି, ହେ କୌରବ, ପରମ ଋଷି ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ନାମରେ ସେ ସ୍ମୃତ।
13.138.5
दत्तात्रेयस्य पुत्रोऽभून्निमिर्नाम तपोधनः ।
निमेश्चाप्यभवत्पुत्रः श्रीमान्नाम श्रिया वृतः ॥ १३.१३८.५ ॥
ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କର ପୁତ୍ର ନିମି ନାମକ ତପୋଧନ ହେଲେ। ନିମିଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀମାନ ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲେ, ଯିଏ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
13.138.6
पूर्णो वर्षसहस्रान्ते स कृत्वा दुष्करं तपः ।
कालधर्मपरीतात्मा निधनं समुपागतः ॥ १३.१३८.६ ॥
ହଜାରେ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, କାଳଧର୍ମରେ ଆବୃତ ଆତ୍ମା ସହିତ ସେ ନିଧନ ପାଇଲେ।
13.138.7
निमिस्तु कृत्वा शौचानि विधिदृष्टेन कर्मणा ।
सन्तापमगमत्तीप्रं पुत्रशोकपरायणः ॥ १३.१३८.७ ॥
ନିମି ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶୌଚକର୍ମ କଲେ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ତୀବ୍ର ସନ୍ତାପ ଲାଭ କଲେ।
13.138.8
अथ कृत्वोपकार्याणि चतुर्दश्यां महामतिः ।
तमेव गणयञ्शोकं विरात्रे प्रत्यबुध्यत ॥ १३.१३८.८ ॥
ପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପକାର୍ଯ୍ୟ କର୍ମ କରି ସେ ମହାମତି ସେହି ଶୋକକୁ ହିଁ ଗଣନା କରି ରାତ୍ରିର ଶେଷରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ।
13.138.9
तस्यासीत्प्रतिबुद्धस्य शोकेन व्यथितात्मनः ।
मनः संहृत्य विषये बुद्धिर्विस्तारगामिनी ॥ १३.१३८.९ ॥
ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ଶୋକରେ ବ୍ୟଥିତ ମନ ବିଷୟରୁ ସଂହୃତ ହେଲା; ବୁଦ୍ଧି ବିସ୍ତାର ଆଡ଼କୁ ଗମନ କଲା।
13.138.10
ततः सञ्चिन्तयामास श्राद्धकल्पं समाहितः ।
यानि तस्यैव भोज्यानि मूलानि च फलानि च ॥ १३.१३८.१० ॥
ପରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସେ ଶ୍ରାଦ୍ଧବିଧି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ: ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଭୋଜ୍ୟ, ମୂଳ ଓ ଫଳ, ତାହା କ'ଣ।
13.138.11
उक्तानि यानि चान्यानि यानि चेष्टानि तस्य ह ।
तानि सर्वाणि मनसा विनिश्चित्य तपोधनः ॥ १३.१३८.११ ॥
ଯାହା କୁହାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାହା, ତାଙ୍କର ଆଚାର ସମସ୍ତ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେହି ତପୋଧନ...
13.138.12
अमावास्यां महाप्राज्ञो विप्रानानाय्य पूजितान् ।
दक्षिणावर्तिकाः सर्वा बृसीः स्वयमथाकरोत् ॥ १३.१३८.१२ ॥
ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସେହି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପୂଜିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ନିଜେ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ସମସ୍ତ କୁଶ ବିଛାଇଲେ।
13.138.13
सप्त विप्रांस्ततो भोज्ये युगपत्समुपानयत् ।
ऋते च लवणं भोज्यं श्यामाकान्नं ददौ प्रभुः ॥ १३.१३८.१३ ॥
ଏବେ ସେ ସାତଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଏକାସଙ୍ଗେ ଆଣିଲେ; ଲୁଣ ବିନା ଶ୍ୟାମାକ ଅନ୍ନ ପରିବେଷଣ କଲେ।
13.138.14
दक्षिणाग्रास्ततो दर्भा विष्टरेषु निवेशिताः ।
पादयोश्चैव विप्राणां ये त्वन्नमुपभुञ्जते ॥ १३.१३८.१४ ॥
ଏବେ ଆସନ ଉପରେ ଏବଂ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଦ ପାଖରେ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ର ଦର୍ଭ ରଖାଗଲା।
13.138.15
कृत्वा च दक्षिणाग्नान्वै दर्भान्स प्रयतः शुचिः ।
प्रददौ श्रीमते पिण्डान्नामगोत्रमुदाहरन् ॥ १३.१३८.१५ ॥
ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ର ଦର୍ଭ ରଖି, ସଂଯମୀ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ, ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସେ ଶ୍ରୀମାନମାନଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ।
13.138.16
तत्कृत्वा स मुनिश्रेष्ठो धर्मसङ्करमात्मनः ।
पश्चात्तापेन महता तप्यमानोऽभ्यचिन्तयत् ॥ १३.१३८.१६ ॥
ତାହା କରି ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜର ଧର୍ମସଙ୍କର (ଧର୍ମଲଙ୍ଘନ) ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ପରେ ହୋଇଥିବା ମହା ଅନୁତାପରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
13.138.17
अकृतं मुनिभिः पूर्वं किं मयेदमनुष्ठितम् ।
कथं नु शापेन न मां दहेयुर्ब्राह्मणा इति ॥ १३.१३८.१७ ॥
"ମୁନିମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା କରି ନ ଥିଲେ, ମୁଁ ତାହା କଣ କଲି? ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶାପରେ ମୋତେ କିପରି ନ ଦହିବେ?"
13.138.18
ततः सञ्चिन्तयामास वंशकर्तारमात्मनः ।
बुद्ध्वाऽत्रिं मनसा दध्यौ भगवन्तं समाहितः।
ध्यातमात्रस्तथा चात्रिराजगाम तपोधनः ॥ १३.१३८.१८ ॥
ଏବେ ସେ ନିଜ ବଂଶପ୍ରବର୍ତ୍ତକଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ମନରେ ଚିହ୍ନି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ଧ୍ୟାନ କରିବା ମାତ୍ରେ ତପୋଧନ ଅତ୍ରି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
13.138.19
अथात्रिस्तं तथा दृष्ट्वा पुत्रशोकेन कर्शितम् ।
भृशमाश्वासयामास वाग्भिरिष्टाभिरव्ययः ॥ १३.१३८.१९ ॥
ତା'ପରେ ଅବ୍ୟୟ ଅତ୍ରି ପୁତ୍ରଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ତାକୁ ସେପରି ଦେଖି ପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
13.138.20
निमे सङ्कल्पितस्तेऽयं पितृयज्ञस्तपोधन ।
मतो मे पूर्वदृष्टोऽत्र धर्मोऽयं ब्रह्मणा स्वयम् ॥ १३.१३८.२० ॥
ହେ ନିମି! ହେ ତପୋଧନ! ତୁମର ଏହି ପିତୃଯଜ୍ଞର ସଂକଳ୍ପ ମୋ ମତରେ ଠିକ୍। ଏହି ଧର୍ମ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଦେଖିଥିଲେ।
13.138.21
सोयं स्वयभुविहितो धर्मः सङ्कल्पितस्त्वया ।
ऋते स्वयम्भुवः कोऽन्यः श्राद्धे संविधिमाहरेत् ॥ १३.१३८.२१ ॥
ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ ଏହି ଧର୍ମକୁ ତୁମେ ସଂକଳ୍ପ କରିଛ। ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ବିଧି ଆଉ କିଏ କହିପାରିବ?
13.138.22
अथाख्यास्यामि ते पुत्र श्राद्दे यं विधिमुत्तमम् ।
स्वयम्भुविहितं पुत्र तत्कुरुष्व निबोध मे ॥ १३.१३८.२२ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁତ୍ର, ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ ସେହି ଉତ୍ତମ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ପୁତ୍ର, ତାହା କର; ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
13.138.23
कृत्वाऽग्निशरणं पूर्वं मन्त्रपूर्वं तपोधन ।
ततोऽग्नयेऽथ सोमाय वरुणाय च नित्यशः ॥ १३.१३८.२३ ॥
ହେ ତପୋଧନ! ପ୍ରଥମେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ, ତା'ପରେ ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ସୋମ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ନିମନ୍ତେ (ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ)।
13.138.24
विश्वेदवाश्च यि नित्यं पितृभिः सह गोचराः ।
तेभ्यः सङ्कल्पिता भागाः स्वयमेव स्वयम्भुवा ॥ १३.१३८.२४ ॥
ବିଶ୍ୱେଦେବଗଣ (…) ପିତୃଗଣଙ୍କ ସହ ସର୍ବଦା ନିଜ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାଗ ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ନିଜେ ସଂକଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି।
13.138.25
स्तोतव्या चेह पृथिवी लोकस्यैव तु धारिणी ।
वैष्णवी काश्यपि चेति तथैवेहाक्षयेति च ॥ १३.१३८.२५ ॥
ଏଠାରେ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପୃଥିବୀର ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କୁ ବୈଷ୍ଣବୀ, କାଶ୍ୟପୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏଠାରେ ଅକ୍ଷୟା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।
13.138.26
उदकानयने चैव स्तोतव्यो वरुणो विभुः ।
ततोऽग्निश्चैव सोमश्च आराध्याविह तेऽनघ ॥ १३.१३८.२६ ॥
ଜଳ ଆଣିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବରୁଣଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ; ତା'ପରେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ।
13.138.27
देवास्तु पितरो नाम निर्मिता ये स्वयम्भुवा ।
ऊष्मपा ये महाभागास्तेषां भागः प्रकल्पितः ॥ १३.१३८.२७ ॥
ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଦେବତାମାନେ ପିତୃ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ; ଊଷ୍ମପ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି।
13.138.28
ते श्राद्धेनार्च्यमाना वै विमुच्यन्ते ह किल्बिषात् ।
सप्तकाः पितृवंशास्तु पूर्वदृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १३.१३८.२८ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପୂଜିତ ହେଲେ ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ସପ୍ତକ ପିତୃବଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
13.138.29
विश्वे चाग्निमुखा देवाः संख्याताः पूर्वमेव ते ।
तेषां नामानि वक्ष्यामि भागार्हाणां महात्मनाम् ॥ १३.१३८.२९ ॥
ଅଗ୍ନିମୁଖ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଗଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଅଂଶର ଯୋଗ୍ୟ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ କହିବି।
13.138.30
सहः कृतिर्विपाप्मा च पुण्यकृत्पावनस्तथा ।
ग्राम्यः क्षेम्यः समूहश्च दिव्यसानुस्तथैव च ॥ १३.१३८.३० ॥
ସହ, କୃତି, ବିପାପ୍ମା, ପୁଣ୍ୟକୃତ୍, ପାବନ ଏବଂ ସେହିପରି ଗ୍ରାମ୍ୟ, କ୍ଷେମ୍ୟ, ସମୂହ ଓ ଦିବ୍ୟସାନୁ।
13.138.31
विवस्वान्वीर्यवाञ्श्रीमान्कीर्तिमान्कृत एव च ।
जितात्मा मुनिवीर्यश्च दीप्तरोमा भयङ्करः ॥ १३.१३८.३१ ॥
ବିବସ୍ୱାନ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ଶ୍ରୀମାନ, କୀର୍ତ୍ତିମାନ, କୃତ ମଧ୍ୟ, ଜିତାତ୍ମା, ମୁନିବୀର୍ଯ୍ୟ, ଦୀପ୍ତରୋମା, ଭୟଙ୍କର।
13.138.32
अनुकर्मा प्रतीतश्च प्रदाताऽप्यंशुमांस्तथा ।
शैलाभः परमक्रोधी धीरोष्णी भूपतिस्तथा ॥ १३.१३८.३२ ॥
ଅନୁକର୍ମା, ପ୍ରତୀତ, ଦାତା ମଧ୍ୟ, ଅଂଶୁମାନ, ଶୈଳାଭ, ପରମକ୍ରୋଧୀ, ଧୀର, ଉଷ୍ଣୀ, ଭୂପତି।
13.138.33
स्रजो वज्रीवरी चैव विश्वेदेवाः सनातनाः ।
विद्युद्वर्चाः सोमवर्चाः सूर्यश्रीश्चेति नामतः ॥ १३.१३८.३३ ॥
ସୃଜ, ବଜ୍ରୀ, ବରୀ ମଧ୍ୟ; ବିଶ୍ୱଦେବ ସନାତନ; ବିଦ୍ୟୁଦ୍ବର୍ଚ୍ଚ, ସୋମବର୍ଚ୍ଚ, ସୂର୍ଯ୍ୟଶ୍ରୀ ନାମରେ।
13.138.34
सोमपः सूर्यसावित्रो दत्तात्मा पुण्डरीयकः ।
उष्णीनाभो नभोदश्च विश्वायुर्दीप्तिरेव च ॥ १३.१३८.३४ ॥
ସୋମପ, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସାବିତ୍ର, ଦତ୍ତାତ୍ମା, ପୁଣ୍ଡରୀୟକ, ଉଷ୍ଣୀନାଭ, ନଭୋଦ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱାୟୁ ଓ ଦୀପ୍ତି।
13.138.35
चमूहरः सुरेशश्च व्योमारिः शङ्करो भवः ।
ईशः कर्ता कृतिर्दक्षो भुवनो दिव्यकर्मकृत् ॥ १३.१३८.३५ ॥
ଚମୂହର, ସୁରେଶ ମଧ୍ୟ, ବ୍ୟୋମାରି, ଶଙ୍କର, ଭବ, ଈଶ, କର୍ତ୍ତା, କୃତି, ଦକ୍ଷ, ଭୁବନ, ଦିବ୍ୟକର୍ମକୃତ୍।
13.138.36
गणितः पञ्चवीर्यश्च आदित्यो रश्मिवांस्तथा ।
सप्तकृत्सोमवर्चाश्च विश्वकृत्कविरेव च ॥ १३.१३८.३६ ॥
ଗଣିତ, ପଞ୍ଚବୀର୍ଯ୍ୟ, ଆଦିତ୍ୟ, ରଶ୍ମିବାନ, ସପ୍ତକୃତ, ସୋମବର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱକୃତ ଓ କବି।
13.138.37
अनुगोप्ता सुगोप्ता च नप्ता चेश्वर एव च ।
कीर्तितास्ते महाभागाः कालस्य गतिगोचराः ॥ १३.१३८.३७ ॥
ଅନୁଗୋପ୍ତା, ସୁଗୋପ୍ତା, ନପ୍ତା ଓ ଈଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ — ଏମାନେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ବୋଲି କଥିତ, କାଳର ଗତି ଭିତରେ ଥାଆନ୍ତି।
13.138.38
अश्राद्धेयानि धान्यानि कोद्रवाः पुलकास्तथा ।
हिङ्गुद्रवेषु शाकेषु मूलानां लशुनं तथा ॥ १३.१३८.३८ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଶସ୍ୟ — କୋଦ୍ରବ, ପୁଲକ; ହିଙ୍ଗୁ ରସଯୁକ୍ତ ତରକାରୀ ଓ ଶାଗରେ; ମୂଳ ମଧ୍ୟରେ ରସୁଣ ମଧ୍ୟ।
13.138.39
पलाण्डुः सौभाञ्जनकस्तथा गृञ्जनकादयः ।
कूश्माण्डजात्यलाबुं च कृष्णं लवणमेव च ॥ १३.१३८.३९ ॥
ପିଆଜ, ସୌଭାଞ୍ଜନକ, ଗୃଞ୍ଜନକ ପ୍ରଭୃତି; କଖାରୁ ଜାତି ଓ ଲାଉ; କଳା ଲୁଣ ଓ ଲୁଣ ମଧ୍ୟ।
13.138.40
ग्राम्यवाराहमांसं च यच्चैवाप्रोक्षितं भवेत् ।
कृष्णाजं जीरकं चैव शीतपाकी तथैव च।
अङ्कुराद्यास्तथा वर्ज्या इह शृङ्गाटकानि च ॥ १३.१३८.४० ॥
ଗ୍ରାମ୍ୟ ଶୂକରର ମାଂସ ଓ ଯାହା ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ହୋଇ ନାହିଁ; କଳା ଛାଗ, ଜୀରା ଓ ଶୀତପାକୀ ମଧ୍ୟ; ଅଙ୍କୁର ପ୍ରଭୃତି, ଏଠାରେ ସିଙ୍ଗାଡ଼ା ମଧ୍ୟ — ଏସବୁ ବର୍ଜନୀୟ।
13.138.41
वर्जयेल्लवणं सर्वं तथा जम्बूफलानि च ।
अवक्षुतावरुदितं तथा श्राद्धे च वर्जयेत्। ॥ १३.१३८.४१ ॥
ସମସ୍ତ ଲୁଣ ଓ ଜାମ ଫଳ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ହାଚି ଓ କାନ୍ଦିବା ସମୟରେ, ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
13.138.42
निवापे हव्यकव्ये वा गर्हितं च सुदर्शनम् ।
पितरश्च हि देवाश्च नाभिनन्दन्ति तद्धविः ॥ १३.१३८.४२ ॥
ନିବାପ କିମ୍ବା ହବ୍ୟ-କବ୍ୟରେ ନିନ୍ଦିତ ଓ ସୁଦର୍ଶନ; ପିତୃଗଣ ଓ ଦେବତାଗଣ ସେ ହବିଷକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.138.43
चण्डालश्वपचौ वर्ज्यौ निवापे समुपस्थिते ।
काषायवासाः कुष्ठी वा पतितो ब्रह्महाऽपि वा ॥ १३.१३८.४३ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଶ୍ୱପଚ ବର୍ଜନୀୟ; କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ପତିତ ବା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ମଧ୍ୟ।
13.138.44
सङ्कीर्णयोनिर्विप्रश्च सम्बन्धी पतितश्च यः ।
वर्जनीय बुधैरेते निवापे समुपस्थिते ॥ १३.१३८.४४ ॥
ସଙ୍କୀର୍ଣ୍ଣ ଯୋନିର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପତିତ ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ଓ ଯେକେହି—ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ବର୍ଜନ କରିବେ।
13.138.45
इत्येवमुक्त्वा भगवान्स्ववंश्यं तमृषिं पुरा ।
पितामहसभां दिव्या जगामात्रिस्तपोधनः ॥ १३.१३८.४५ ॥
ଏପରି କହି, ତପସ୍ୟା ଯାହାର ଧନ ସେହି ଭଗବାନ ଅତ୍ରି, ନିଜ ବଂଶଧର ସେ ଋଷିଙ୍କୁ କହି, ପୂର୍ବେ ପିତାମହଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଭାକୁ ଗଲେ।