ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.146
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.146.1
शूद्राणामिह शुश्रूषा नित्यमेवानुवर्णिता ।
कैः कारणैः कतिविधा शुश्रूषा समुदाहृता ॥ १३.१४६.१ ॥
ਇੱਥੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਦਾ ਵਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ?
13.146.2
के च शुश्रूषया लोका विहिता भरतर्षभ ।
शुद्राणां भरतश्रेष्ठ ब्रूहि मे धर्मलक्षणम् ॥ १३.१४६.२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਨਿਯਤ ਹਨ? ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ-ਲੱਛਣ ਦੱਸੋ।
13.146.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शूद्राणामनुकम्पार्थं यदुक्तं ब्रह्मवादिना ॥ १३.१४६.३ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
13.146.4
वृद्धः पराशरः प्राह धर्मं शुभ्रमनामयम् ।
अनुग्रहार्थं वर्णानां शौचाचारसमन्वितम् ॥ १३.१४६.४ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਵਰਣਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਸ਼ੌਚ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ।
13.146.5
धर्मोपदेशमकिलं यथावदनुपूर्वशः ।
शिष्यानध्यापयामास शास्त्रमर्थवदर्थवित् ॥ १३.१४६.५ ॥
ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਯਥਾਵਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਅਰਥਪੂਰਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
13.146.6
क्षान्तेन्द्रियेण मानेन शुचिनाऽचापलेन वै ।
अदुर्बलेन धीरेण शान्तेनोत्तरवादिना ॥ १३.१४६.६ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਮਰ, ਸ਼ੁੱਧ, ਚੰਚਲਤਾ ਰਹਿਤ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ, ਧੀਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
13.146.7
अलुब्धेनानृशंसेन ऋजुना ब्रह्मवादिना ।
चारित्रतत्परेणैव सर्वभूतहितात्मना ॥ १३.१४६.७ ॥
ਲੋਭ ਰਹਿਤ, ਕਰੂਰਤਾ ਰਹਿਤ, ਸਰਲ, ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ, ਸਦਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਅਤੇ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਏ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ।
13.146.8
अरयः षड्विजेतव्या नित्यं स्वं देहमाश्रिताः ।
कामक्रोधौ च लोभश्च मानमोहौ मदस्तथा ॥ १३.१४६.८ ॥
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਛੇ ਵੈਰੀ ਜਿੱਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਮੋਹ, ਅਤੇ ਮਦ।
13.146.9
विधिना धृतिमास्थाय शुश्रूषुरनहंकृतः ।
वर्णत्रयस्यानुमतो यथाशक्ति यथाबलम् ॥ १३.१४६.९ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧੀਰਜ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਤਪਰ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਵਰਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਯਥਾਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਯਥਾਬਲ (ਆਚਰਣ ਕਰੇ)।
13.146.10
कर्मणा मनसा वाचा चक्षुषा च चतुर्विधम् ।
आस्थाय नियमं धीमाञ्शान्तो दान्तो जितेन्द्रियः ॥ १३.१४६.१० ॥
ਕਰਮ, ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦਾਂਤ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ (ਹੋਵੇ)।
13.146.11
रक्षोयक्षजनद्वेषी शेषान्नकृतभोजनः ।
वर्णत्रयान्मधु यथा भ्रमरो धर्ममाचरेत् ॥ १३.१४६.११ ॥
ਰਾਖ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਂਰਾ ਤਿੰਨੇ ਵਰਣਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰੇ।
13.146.12
यदि शूद्रस्तपः कुर्याद्वेददृष्टेन कर्मणा ।
इह चास्य परिक्लेशः प्रेत्य चास्यासुभागतिः ॥ १३.१४६.१२ ॥
ਜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੇਦ-ਵਿਹਿਤ ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਬੁਰੀ ਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
13.146.13
अधर्म्यमयशस्यं च तपः शूद्रे प्रतिष्ठितम् ।
अमार्गेण तपस्तप्त्वा म्लेच्छेषु फलमश्नुते ॥ १३.१४६.१३ ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਤਪ ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਅਪਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਲੇੱਛਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.146.14
अन्यथा वर्तमानो हि न शूद्रो धर्ममर्हति ।
अमार्गेणि प्रयातानां प्रत्यक्षादुपलभ्यते।
चातुर्वर्ण्यव्यपेतानां जातिमूर्तिपरिग्रहः ॥ १३.१४६.१४ ॥
ਉਲਟ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ ਧਰਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.146.15
तथा ते हि शकाश्चीनाः काम्भोजाः पारदास्तथा ।
शबराः पप्लवाश्चैव तुषारयवनास्तथा ॥ १३.१४६.१५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ: ਸ਼ਕ, ਚੀਨੀ, ਕੰਬੋਜ, ਪਾਰਦ, ਸ਼ਬਰ, ਪਪਲਵ ਅਤੇ ਤੁਸ਼ਾਰ-ਯਵਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
13.146.16
दार्वाश्च दरदाश्चैव उज्जिहानास्तथेतराः ।
वेणाश्च कङ्कणाश्चैव सिम्हला मद्रकास्तथा ॥ १३.१४६.१६ ॥
ਦਾਰਵ ਅਤੇ ਦਰਦ, ਉੱਜਿਹਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ; ਵੇਣ, ਕੰਕਣ, ਸਿੰਹਲ ਅਤੇ ਮਦ੍ਰਕ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
13.146.17
किष्किन्धकाः पुलिन्दाश्च कह्वाश्चान्ध्राः सनीरगाः ।
गन्धिका द्रमिडाश्चैव बर्बराश्चूचुकास्तथा ॥ १३.१४६.१७ ॥
ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿੰਦ, ਕਹ੍ਵ ਅਤੇ ਆਂਧ੍ਰ, ਸਨੀਰਗ; ਗੰਧਿਕ ਅਤੇ ਦ੍ਰਮਿੜ, ਬਰਬਰ ਅਤੇ ਚੂਚੁਕ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
13.146.18
किराताः पार्वतेयाश्च कोलाश्चोलाः सकाषकाः ।
आरूकाश्चैव दोहाश्च याश्चान्याम्लेच्छजातयः ॥ १३.१४६.१८ ॥
ਕਿਰਾਤ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੇਯ, ਕੋਲ ਅਤੇ ਚੋਲ, ਕਾਸ਼ਕਾਂ ਸਹਿਤ; ਆਰੂਕ ਅਤੇ ਦੋਹ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲੇੱਛ ਜਾਤੀਆਂ।
13.146.19
विकृता विकृताचारा दृश्यन्ते क्रूरबुद्धयः ।
अमार्गेणाश्रिता धर्मं ततो जात्यन्तरं गताः ॥ १३.१४६.१९ ॥
ਵਿਗੜੇ ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ, ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੂਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਗਲਤ ਰਾਹ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
13.146.20
अमार्गोपार्जितस्यैतत्तपसो विदितं फलम् ।
न नश्यति कृतं कर्म शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ १३.१४६.२० ॥
ਗਲਤ ਰਾਹ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਤਪ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.146.21
अत्राप्येते वसु प्राप्य विकर्म तपसार्जितम् ।
पाषण्डानर्चयिष्यन्ति धर्मकामा वृथा श्रमाः ॥ १३.१४६.२१ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਲੋਕ ਗਲਤ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਧਨ ਪਾ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਜਾਵੇਗੀ।
13.146.22
एवं चतुर्णां वर्णानामाश्रमाणां च पार्थिव ।
विपरीतं वर्तमाना म्लेच्छा जायन्त्यबुद्धयः ॥ १३.१४६.२२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਵਰਤਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਮਲੇਛ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
13.146.23
अध्यायधनिनो विप्राः क्षत्रियाणां बलं धनम् ।
वणिक्कृषिश्च वैश्यानां शूद्राणां परिचारिका ॥ १३.१४६.२३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਧਨ ਅਧਿਐਨ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਧਨ; ਵੈਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀ; ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਸੇਵਾ।
13.146.24
व्युच्छेदात्तस्य धर्मस्य निरयायोपपद्यते ।
ततो म्लेच्छा भवन्त्येते निर्घृणा धर्मवर्जिताः।
पुनश्च निरयं तेषां तिर्यग्योनिश्च शाश्वती ॥ १३.१४६.२४ ॥
ਉਸ ਧਰਮ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਇਹ ਨਿਰਦਈ, ਧਰਮਹੀਨ ਮਲੇਛ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਤਿਰਯਕ ਜੋਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
13.146.25
ये तु सत्यथमास्थाय वर्णाश्रमकृतं पुरा ।
सर्वान्विमार्गानुत्सृज्य स्वधर्मविधिमाश्रिताः ॥ १३.१४६.२५ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਵਰਣਾਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੁਮਾਰਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
13.146.26
सर्वभूतदयावन्तो दैवतद्विजपूजकाः ।
शास्त्रदृष्टेन विधिना श्रद्धया जितमन्यवः ॥ १३.१४६.२६ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾ ਸਹਿਤ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ।
13.146.27
तेषां विधिं प्रवक्ष्यामि यथावदनुपूर्वशः ।
उपादानविधइं कृत्स्नं शुश्रूषाधिगमं तथा ॥ १३.१४६.२७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਯਥਾਵਤ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੰਪੂਰਨ ਉਪਾਦਾਨ-ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ।
13.146.28
शिष्टोपनयनं चैव मन्त्राणि विविधानि च ।
तथा शिष्यपरीक्षां च शास्त्रप्रामाण्यदर्शनात् ॥ १३.१४६.२८ ॥
ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਉਪਨਯਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਵੀ।
13.146.29
प्रवक्ष्यामि यथातत्वं यथावदनुपूर्वशः ।
शौचकृत्यस्य शौचार्थान्सर्वानेव विशेषतः ॥ १३.१४६.२९ ॥
ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਯਥਾਵਤ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਸ਼ੌਚ-ਕਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੌਚ-ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ।
13.146.30
महाशौचप्रभृतयो दृष्टास्तत्वार्थदर्शिभिः ।
तत्रापि शूद्रो भिक्षूणामिदं शेष च कल्पयेत् ॥ १३.१४६.३० ॥
ਮਹਾਸ਼ੌਚ ਆਦਿ ਤੱਤਵਾਰਥ ਦਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਭਿਖਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬਾਕੀ ਵਿਧਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.31
भिक्षुभिः सुकृतप्रज्ञैः केवलं दर्ममाश्रितैः ।
सम्यद्गर्शनसम्पन्नैर्गताध्वनि हितार्थिभिः।
अवकाशमिमं मेध्यं निर्मितं तामवीरुधम् ॥ १३.१४६.३१ ॥
ਸਮਿਅਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ, ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਕੇਵਲ ਦਰਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਹ ਤੈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਹਿਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਬੂਟੀਆਂ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
13.146.32
निर्जनं संवृतं बुद्ध्वा नियतात्मा जितेन्द्रियः ।
सजलं भाजनं स्थाप्य मृत्तिकां च परीक्षिताम् ॥ १३.१४६.३२ ॥
ਸੁੰਨਸਾਨ ਅਤੇ ਢਕੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀ-ਜਿੱਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਪਰਖੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਰੱਖੇ।
13.146.33
परीक्ष्य भूमिं मूत्रार्थी तत आसीत वाग्यतः ।
उदङ्मुखो दिवा कुर्याद्रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः ॥ १३.१४६.३३ ॥
ਭੂਮੀ ਪਰਖ ਕੇ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਬੋਲ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬੈਠੇ; ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।
13.146.34
अन्तर्हितायां भूमौ तु अन्तर्हितशिरास्तथा ।
असमाप्ते तथा शौचे न वाचं किञ्चिदीरयेत् ॥ १३.१४६.३४ ॥
ਭੂਮੀ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੌਚ ਅਧੂਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੇ।
13.146.35
कृतकृत्यस्तथाऽऽचम्य गच्छन्नोदीरयेद्वचः ।
शौचार्थमुपविष्टस्तु मृद्गाजनपुरस्कृतः ॥ १३.१४६.३५ ॥
ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਰਦਿਆਂ ਬੋਲ ਨਾ ਉਚਾਰੇ; ਸ਼ੌਚ ਲਈ ਬੈਠਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ।
13.146.36
स्थाप्यं कमण्डलुं गृह्यि पार्श्वोरुभ्यामथान्तरे ।
शौचं कुर्याच्छनैर्वीरो बुद्धिपूर्वमसङ्करम् ॥ १३.१४६.३६ ॥
ਕਮੰਡਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ; ਬਹਾਦਰ ਪੁਰਸ਼ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਉਲਝਣ ਦੇ ਸ਼ੌਚ ਕਰੇ।
13.146.37
पाणिना शुद्धमुदकं सङ्गृह्य विधिपूर्वकम् ।
विप्रुषश्च यता न स्युर्यथा चोरू न संस्पृशेत् ॥ १३.१४६.३७ ॥
ਹੱਥ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਛਿੱਟੇ ਪੱਟਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.38
अपाने मृत्तिकास्तिस्रः प्रदेयास्त्वनुपूर्वशः ।
हस्ताभ्यां च तथा विप्रो हस्तं हस्तेन संस्पृशेत् ॥ १३.१४६.३८ ॥
ਗੁਦਾ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.39
अपाने नव देयाः स्युरिति वृद्धानुशासनम् ।
मृत्तिका दीयमाना हि शोधयेद्देशमञ्जसा ॥ १३.१४६.३९ ॥
ਗੁਦਾ ਉੱਤੇ ਨੌਂ ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ; ਲਾਈ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.40
तस्मात्पाणितले देया मृत्तिकास्तु पुनः पुनः ।
बृद्धिपूर्वं प्रयत्नेन यथा नैव स्पृशेत्स्फिजौ ॥ १३.१४६.४० ॥
ਇਸ ਲਈ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸੁਚੇਤੀ ਨਾਲ, ਸਮਝ-ਬੂਝ ਕੇ, ਨਿੱਤਬਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.41
यथा घातो हि न भवेत्क्लेदजः परिधानके ।
तथा गुदं प्रमार्जेत शौचार्थं तु पुनःपुनः ॥ १३.१४६.४१ ॥
ਨਮੀ ਤੋਂ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਗੁਦਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੂੰਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.42
प्रतिपादं ततस्त्यक्त्वा शौचमुत्थाय कारयेत् ।
सव्ये द्वादश देयाः स्युस्तिस्रस्तिस्रः पुनः पुनः।
देया कूर्परके हस्ते पृष्ठे बन्धे पुनः पनः। ॥ १३.१४६.४२ ॥
ਫਿਰ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ਸ਼ੌਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਵਾਰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਰਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ; ਕੂਹਣੀ, ਹੱਥ, ਪਿੱਠ, ਜੋੜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.146.43
तथैवादर्शके दद्याच्चतस्रस्तूभयोरपि ।
उभयोर्हस्तयोरेवं सप्तसप्त प्रदापयेत् ॥ १३.१४६.४३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰਸ਼ਕ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਦੇਵੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਵੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਦਿਵਾਏ।
13.146.44
ततोऽन्यां मृत्तिकां गृह्य कार्यं शौचं पुनस्तयोः ।
हस्तयोरेवमेतद्धि महाशौच विधीयते।
ततोऽन्यथा न कुर्वीत विधिरेष सनातनः ॥ १३.१४६.४४ ॥
ਫਿਰ ਹੋਰ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਮੁੜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ਲਈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਸ਼ੌਚ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਵਿਧੀ ਹੈ।
13.146.45
उपस्थे मूत्रशौचं स्यादत ऊर्ध्वं विधीयते ।
अतोऽन्यथा तु यः सुर्यात्प्रायश्चित्तीयते तु सः ॥ १३.१४६.४५ ॥
ਉਪਸਥ (ਜਣਨ-ਇੰਦਰੀ) ਦਾ ਮੂਤਰ-ਸ਼ੌਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕਰੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੈ।
13.146.46
मलोपहतचेलस्य द्विगुणं तु विधीयते ।
सहपादमथोरुभ्यां हस्तशौचमसंशयम् ॥ १३.१४६.४६ ॥
ਮਲ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੱਪੜੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦੁੱਗਣਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਸਮੇਤ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਸ਼ੌਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.146.47
अवधीरयमाणस्य सन्देह उपजायते ।
यथायथा विशुद्ध्येत तत्तथा तदुपक्रमे ॥ १३.१४६.४७ ॥
ਜੋ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.48
सकर्दमं तु वर्षासु गृहमाविश्य सङ्कटम् ।
हस्तयोर्मृत्तिकास्तिस्रः पादयोः षट् प्रदापयेत् ॥ १३.१४६.४८ ॥
ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੱਥਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਛੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਦਿਵਾਏ।
13.146.49
कामं दत्त्वा गुदे दद्यात्तिस्रः पद्भ्यां तथैव च ।
हस्तशौचं प्रकर्तव्यं मूत्रशौचविधेस्तथा ॥ १३.१४६.४९ ॥
ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਦਾ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ। ਮੂਤਰ-ਸ਼ੌਚ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.146.50
मूत्रशौचे तथा हस्तौ पादाभ्यां चानुपूर्वशः ।
नैष्ठिके स्थानशौचे तु महाशौचं विधीयते ॥ १३.१४६.५० ॥
ਮੂਤਰ-ਸ਼ੌਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਨੈਸ਼ਠਿਕ ਥਾਂ-ਸ਼ੌਚ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸ਼ੌਚ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.146.51
क्षारौषराभ्यां वस्त्रस्य कुर्याच्छौचं मृदा सह ।
लेपगन्धापनयनममेध्यस्य विधीयते ॥ १३.१४६.५१ ॥
ਖਾਰ ਅਤੇ ਊਸਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ, ਮਿੱਟੀ ਸਮੇਤ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਸ਼ੌਚ ਕਰੇ; ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਲੇਪ ਤੇ ਗੰਧ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।
13.146.52
स्नानशाट्यां मृदस्तिस्रो हस्ताभ्यां चानुपूर्वशः ।
शौचं प्रयत्नतः कृत्वा कम्पमानः समुद्धरेत् ॥ १३.१४६.५२ ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੋਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼ੌਚ ਕਰਕੇ, ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਠੇ।
13.146.53
देयाश्चतस्रस्तिस्रो वा द्वे वाऽप्येकां तथाऽऽपदि ।
कालमासाद्य देशं च शौचस्य गुरुलाघवम् ॥ १३.१४६.५३ ॥
ਚਾਰ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ, ਜਾਂ ਦੋ, ਜਾਂ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ੌਚ ਦਾ ਭਾਰ-ਹਲਕਾਪਨ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.54
विधिनाऽनेन शौचं तु नित्यं कुर्यादतन्द्रितः ।
अविप्रेक्षन्नसम्भ्रान्तः पादौ प्रक्षाल्य तत्परः ॥ १३.१४६.५४ ॥
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸ਼ੌਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰੇ; ਇਧਰ-ਉਧਰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ, ਘਬਰਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
13.146.55
अप्रक्षालितपादस्तु पाणिमामणिबन्धनात् ।
अधस्तादुपरिष्टाच्च ततः पाणिमुपस्पृशेत् ॥ १३.१४६.५५ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਧੋਤੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਟ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰ, ਫਿਰ ਹੱਥ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.56
मनोगतास्तु निश्शब्दा निश्शब्दं त्रिरपः पिबेत् ।
द्विर्मुखं परिमृज्याच्च खानि चोपस्पृशेद्बुधः ॥ १३.१४६.५६ ॥
ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਧਰਦੇ ਹੋਏ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਵਾਰ ਮੂੰਹ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਛੇਕਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੇ।
13.146.57
ऋग्वेदं तेन प्रीणाति प्रथमं यः पिबेदपः ।
द्वितीयं तु यजुर्वेदं तृतीयं साम एव च ॥ १३.१४६.५७ ॥
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਰਿਗਵੇਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨੂੰ, ਤੀਜੇ ਨਾਲ ਸਾਮਵੇਦ ਨੂੰ।
13.146.58
मृज्यते प्रथमं तेन अथर्वा प्रीतिमाप्नुयात् ।
द्वितीयेनेतिहासं च पुराणस्मृतिदेवताः ॥ १३.१४६.५८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪੂੰਝਣ ਨਾਲ ਅਥਰਵਵੇਦ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ।
13.146.59
यच्चक्षुषि समाधत्ते तेनादित्यं तु प्रीणयेत् ।
प्रीणाति वायुं घ्राणं च दिशश्चाप्यथ श्रोत्रयोः ॥ १३.१४६.५९ ॥
ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ; ਨੱਕ ਨਾਲ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.146.60
ब्रह्माणं तेन प्रीणाति यन्मूर्धनि समापयेत् ।
समुत्क्षिपति चापोर्ध्वमाकाशं तेन प्रीणयेत् ॥ १३.१४६.६० ॥
ਜੋ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਉਛਾਲਣ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।
13.146.61
प्रीणाति विष्णुः पद्भ्यां तु सलिलं वै समादधत् ।
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वाऽपि अन्तर्जानुरुपस्पृशेत्। ॥ १३.१४६.६१ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਗੋਡੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.146.62
सर्वत्र विधिरित्येष भोजनादिषु नित्यशः ।
अन्नेषु दन्तलग्नेषु उच्छिष्टः पुनराचमेत्। ॥ १३.१४६.६२ ॥
ਸਭ ਥਾਂ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਾਗੂ। ਜੇ ਅੰਨ ਦੇ ਕਣ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
13.146.63
विधिरेष समुद्दिष्टः शौचे चाभ्युक्षणं स्मृतम् ।
शूद्रस्यैव विधिर्दृष्टो गृहान्निष्क्रमतस्ततः। ॥ १३.१४६.६३ ॥
ਇਹ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਸ਼ੌਚ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕਾਅ ਵੀ ਸਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਹੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.146.64
नित्यं त्वलुप्तशौचेन वर्तितव्यं कृतात्मना ।
यशस्कामेन भिक्षुभ्यः शुद्रेणात्महितार्थिना ॥ १३.१४६.६४ ॥
ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਸ਼ੌਚ ਨਾਲ, ਸੰਜਮੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ)।