ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.152.1
एवं स भिक्षुर्निर्वाणं प्राप्नुयाद्दग्धकिल्बिषः ।
इहस्थो देहमुत्सृज्य नीडं शकुनिवद्यथा ॥ १३.१५२.१ ॥
ಹೀಗೆ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಆ ಭಿಕ್ಷು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಪಕ್ಷಿ ತನ್ನ ಗೂಡನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.
13.152.2
सत्पथालम्बनादेव शूद्रः प्राप्नोति सद्गतिम् ।
ब्रह्मणः स्थानमचलं स्थानात्स्थानमवाप्नुयात् ॥ १३.१५२.२ ॥
ಸತ್ಪಥವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಶೂದ್ರನೂ ಉತ್ತಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಏರಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಚಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
13.152.3
यथा खनन्खनित्रेण जाङ्गले वारि विन्दति ।
अनिर्वेदात्ततः स्थानमीप्सितं प्रतिपद्यते ॥ १३.१५२.३ ॥
ಒಣ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಅಗೆಯುವವನು ನೀರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಹತಾಶನಾಗದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಬಯಸಿದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.152.4
सैषा गतिरनाद्यन्ता सर्वैरप्युपधारिता ।
तस्माच्छूद्रैरनिर्वेदाच्छ्रद्दधानैस्तु नित्यदा।
वर्तितव्यं यथाशक्त्या यथा प्रोक्तं मनीषिभिः। ॥ १३.१५२.४ ॥
ಈ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಆದಿ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ ಶೂದ್ರರು ಹತಾಶರಾಗದೆ ಸದಾ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು.
13.152.5
यत्करोति तदश्नाति शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
नाकृतं भुज्यते कर्म न कृतं नश्यते फलम् ॥ १३.१५२.५ ॥
ಯಾರು ಏನನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ. ಮಾಡದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
13.152.6
तथा शुभसमाचारः शुभमेवाप्नुते फलम् ।
तथाऽशुभसमाचारो ह्यशुभं समवाप्नुते।
शुभान्येव समादद्याद्य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१५२.६ ॥
ಅಂತೆಯೇ ಶುಭ ನಡವಳಿಕೆಯುಳ್ಳವನು ಶುಭ ಫಲವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಶುಭ ನಡವಳಿಕೆಯುಳ್ಳವನು ಅಶುಭ ಫಲವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
13.152.7
भूतिश्च नान्यतः शक्त्या शूद्राणामिति निश्चयः ।
क्रते यतीनां शुश्रूषामिति सन्तो व्यवस्थिताः ॥ १३.१५२.७ ॥
ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ನಿಶ್ಚಯ. ಯತಿಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದಲೇ (ಅದು ಬರುತ್ತದೆ) ಎಂದು ಸಂತರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
13.152.8
तस्मादागमसम्पन्नो भवेत्सुनियतेन्द्रियः ।
शक्यते ह्यागमादेव गतिं प्राप्तुमनामयाम् ॥ १३.१५२.८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವನು ಆಗಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ದುಃಖರಹಿತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.
13.152.9
वरा चैषा गतिर्दृष्टा यामन्वेपन्ति साधवः ।
यत्रामृतत्वं लभते त्यक्त्वा दुःखमनन्तरम् ॥ १३.१५२.९ ॥
ಸಾಧುಗಳು ಹುಡುಕುವ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ; ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಅಮೃತತ್ವ ಲಭಿಸುವುದು ಅಲ್ಲಿ.
13.152.10
इमं हि धर्मिमास्थाय येऽपि स्युः पापयोनयः ।
स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च प्राप्नुयुः परमां गतिम्।
किं पुनर्ब्राह्मणो विद्वान्क्षत्रियो वा बहुश्रुतः ॥ १३.१५२.१० ॥
ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪಾಪಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಾದರೂ — ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಕೂಡ — ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಬಹುಶ್ರುತ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೇ?
13.152.11
न चाप्यक्षीणपापस्य ज्ञानं भवति देहिनः ।
ज्ञानोपलब्धिर्भवति कृतकृत्यो यदा भवेत् ॥ १३.१५२.११ ॥
ಪಾಪ ನಾಶವಾಗದ ದೇಹಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದಾಗಲೇ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
13.152.12
उपलभ्य तु विज्ञानं ज्ञानं वाऽप्यनसूयकः ।
तथैव वर्तेद्गुरुषु भूयांसं वा समाहितः ॥ १३.१५२.१२ ॥
ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೂ ಅಸೂಯೆರಹಿತನಾಗಿರಬೇಕು; ಗುರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಹಿರಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ಅದೇ ರೀತಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
13.152.13
अथावमन्येत गुरुं तथा तेषु प्रवर्तते ।
व्यर्थमस्य श्रुतं भवति ज्ञानमज्ञानतां व्रजेत् ॥ १३.१५२.१३ ॥
ಯಾರಾದರೂ ಗುರುವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ವರ್ತಿಸಿದರೆ, ಅವನ ಶ್ರುತವಿದ್ಯೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನ ಜ್ಞಾನ ಅಜ್ಞಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
13.152.14
गतिं चाप्यशुभां गच्छेन्निरयाय न संशयः ।
प्रक्षीयते तस्य पुण्यं ज्ञानमस्य विरुध्यते ॥ १३.१५२.१४ ॥
ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅಶುಭ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಜ್ಞಾನ ಅಡ್ಡಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
13.152.15
अदृष्टपूर्वकल्याणो यथा दृष्ट्वा विधिं नरः ।
उत्सेकान्मोहमापद्य तत्वज्ञानमवाप्तवान् ॥ १३.१५२.१५ ॥
ಮೊದಲು ಶುಭವನ್ನು ಕಾಣದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ.
13.152.16
एवमेवि हि नोत्सेकः कर्तव्यो ज्ञानसम्भवः ।
फलं ज्ञानस्य हि शमः प्रशामाय यतेत्सदा ॥ १३.१५२.१६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಂಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು; ಜ್ಞಾನದ ಉದಯಕ್ಕೆ ಅದು ಮಾರ್ಗ. ಜ್ಞಾನದ ಫಲ ಶಮ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರಶಾಂತತೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.
13.152.17
उपशान्तेन दान्तेन क्षमायुक्तेन सर्वदा ।
शुश्रूषा प्रतिपत्तव्या नित्यमेवानसूयता ॥ १३.१५२.१७ ॥
ಶಾಂತನಾಗಿ, ದಾಂತನಾಗಿ, ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ, ಸದಾ ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯವೂ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.152.18
धृत्या शिश्नोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ।
इन्द्रियार्थांश्च मनसा मनो बुद्धौ समादधेत् ॥ १३.१५२.१८ ॥
ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಜನನೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೈ-ಕಾಲುಗಳನ್ನು; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕು.
13.152.19
धृत्याऽऽसीत ततो गत्वा शुद्धदेशं सुसंवृतम् ।
लब्धासनं यथा दृष्टं विधिपूर्वं समाचरेत् ॥ १३.१५२.१९ ॥
ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಆ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆಸನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಂಡಂತೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
13.152.20
ज्ञानयुक्तस्तथा देवं हृदिस्थमुपलक्षयेत् ।
आदीप्यमानं वपुषा विधूममनलं यथा ॥ १३.१५२.२० ॥
ಜ್ಞಾನಯುಕ್ತನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ದೇವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಹೊಗೆರಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ತನ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.152.21
रश्मिमन्तमिवादित्यं वैद्युताग्निमिवाम्बरे ।
संस्थितं हृदये पश्येदीशं शाश्वतमव्ययम् ॥ १३.१५२.२१ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಆಕಾಶದ ಮಿಂಚಿನ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶಾಶ್ವತನೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಆದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು.
13.152.22
न चायुक्तेन शक्येत द्रष्टुं देहे महेश्वरः ।
युक्तस्तु पश्यते बुद्ध्या सन्निवेश्य मनो हृदि ॥ १३.१५२.२२ ॥
ಅಯುಕ್ತನಿಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಯುಕ್ತನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
13.152.23
अथ त्वेवं न शक्नोति कर्तुं हृदयधारणम् ।
यथासांख्यमुपासीत यथावद्योगमास्थितः ॥ १३.१५२.२३ ॥
ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಸಾಂಖ್ಯದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.152.24
पञ्च बुद्धीन्द्रियाणीह पञ्च कर्मेन्द्रियाणि वै ।
पञ्च भूतविशेषाश्च मनश्चैव तु षोडश ॥ १३.१५२.२४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಐದು ಭೂತಗಳ ವಿಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು—ಇವು ಹದಿನರಡು ಅಲ್ಲ, ಹದಿನರಾರು.
13.152.25
तन्मात्राण्यपबि पञ्चैव मनोऽहङ्कार एव च ।
अष्टमं चाप्यथाव्यक्तमेताः प्रकृतिसंज्ञिताः।
एताः प्रकृतयश्चाष्टौ विकाराश्चापि षोडश ॥ १३.१५२.२५ ॥
ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು, ಐದೇ; ಮನಸ್ಸು, ಅಹಂಕಾರವೂ; ಎಂಟನೆಯದು ಅವ್ಯಕ್ತ — ಇವು 'ಪ್ರಕೃತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
13.152.26
एवमेतदिहस्थेन विज्ञेयं तत्वबुद्धिना ।
एवं वर्ष्म समुत्तीर्य तीर्णो भवति नान्यथा ॥ १३.१५२.२६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ತತ್ತ್ವಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ದೇಹವನ್ನು ದಾಟಿದವನೇ ದಾಟಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
13.152.27
परिसंख्यानमेवैतन्मन्तव्यं ज्ञानबुद्धिना ॥ १३.१५२.२७ ॥
ಇದು ಕೇವಲ ಎಣಿಕೆಯೇ; ಜ್ಞಾನಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೀಗೆಯೇ ಭಾವಿಸಬೇಕು.
13.152.28
अहन्यहनि शान्तात्मा पावनाय हिताय च ।
एवमेव प्रसंख्याय तत्वबुद्धिर्विमुच्यते।
निष्पलं केवलं भवति शुद्धतत्वार्थतत्ववित् ॥ १३.१५२.२८ ॥
ಶಾಂತಾತ್ಮನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪವಿತ್ರತೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ (ಇದನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು). ಹೀಗೆ ಎಣಿಸಿ ತತ್ತ್ವಬುದ್ಧಿ ವಿಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ಶುದ್ಧತತ್ತ್ವದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಫಲರಹಿತನಾಗಿ ಕೇವಲನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.152.29
भिक्षुकाश्रममास्थाय शुश्रूषानिरतो बुधः ।
शूद्रो निर्मुच्यते सत्वसंसर्गादेव नान्यथा ॥ १३.१५२.२९ ॥
ಭಿಕ್ಷುಕಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶೂದ್ರನೂ ಸತ್ತ್ವಸಂಸರ್ಗದಿಂದಲೇ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ.
13.152.30
सत्संनिक्रषे परिवर्तितव्यं ।
विद्याधिकाश्चापि निषेवितव्याः।
सवर्णतां गच्छति सन्निकर्षा-
न्नीलः खगो मेरुमिवाश्रयन्वै ॥ १३.१५२.३० ॥
ಸತ್ಪುರುಷರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕು; ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಮೇರುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ನೀಲಪಕ್ಷಿಯಂತೆ, ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದ ಸವರ್ಣತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
13.152.31
इत्येवमाख्याय महामुनिस्तदा ।
चतुर्षु वर्णेषु विधानमर्थवित्।
शुश्रूषया वृत्तगतिं समाधिना ।
समाधियुक्तः प्रययौ स्वमाश्रमम् ॥ १३.१५२.३१ ॥
ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ಹೇಳಿ, ಸೇವೆಯಿಂದ ನಡತೆಯ ಗತಿಯನ್ನೂ, ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ಸಮಾಧಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.