മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.152.1
एवं स भिक्षुर्निर्वाणं प्राप्नुयाद्दग्धकिल्बिषः ।
इहस्थो देहमुत्सृज्य नीडं शकुनिवद्यथा ॥ १३.१५२.१ ॥
ഇങ്ങനെ പാപങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ച ആ ഭിക്ഷു നിർവാണം പ്രാപിക്കട്ടെ; പക്ഷി കൂടുപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ ഇവിടെത്തന്നെ നിന്നുകൊണ്ട് ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.
13.152.2
सत्पथालम्बनादेव शूद्रः प्राप्नोति सद्गतिम् ।
ब्रह्मणः स्थानमचलं स्थानात्स्थानमवाप्नुयात् ॥ १३.१५२.२ ॥
സത്പഥം പിടിക്കുന്നതിനാൽത്തന്നെ ശൂദ്രനും നല്ല ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു; ഒരു സ്ഥാനത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഉയർന്ന് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അചലമായ സ്ഥാനം അവൻ നേടട്ടെ.
13.152.3
यथा खनन्खनित्रेण जाङ्गले वारि विन्दति ।
अनिर्वेदात्ततः स्थानमीप्सितं प्रतिपद्यते ॥ १३.१५२.३ ॥
വരണ്ട ദേശത്ത് മൺവെട്ടികൊണ്ട് കുഴിക്കുന്നവൻ വെള്ളം കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ, നിരാശപ്പെടാതിരിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥാനം നേടുന്നു.
13.152.4
सैषा गतिरनाद्यन्ता सर्वैरप्युपधारिता ।
तस्माच्छूद्रैरनिर्वेदाच्छ्रद्दधानैस्तु नित्यदा।
वर्तितव्यं यथाशक्त्या यथा प्रोक्तं मनीषिभिः। ॥ १३.१५२.४ ॥
ഈ മാർഗത്തിന് ആദിയും അന്തവുമില്ല; എല്ലാവരും ഇത് മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ശ്രദ്ധയുള്ള ശൂദ്രർ നിരാശപ്പെടാതെ എപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനികൾ പറഞ്ഞതുപോലെ ജീവിക്കണം.
13.152.5
यत्करोति तदश्नाति शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
नाकृतं भुज्यते कर्म न कृतं नश्यते फलम् ॥ १३.१५२.५ ॥
ഒരാൾ ചെയ്യുന്നതുതന്നെ അനുഭവിക്കുന്നു, അത് ശുഭമോ അശുഭമോ ആകട്ടെ. ചെയ്യാത്ത കർമ്മം അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ചെയ്ത കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം നശിക്കുന്നില്ല.
13.152.6
तथा शुभसमाचारः शुभमेवाप्नुते फलम् ।
तथाऽशुभसमाचारो ह्यशुभं समवाप्नुते।
शुभान्येव समादद्याद्य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१५२.६ ॥
അതുപോലെ ശുഭമായ നടപ്പുള്ളവൻ ശുഭഫലംതന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു; അശുഭമായ നടപ്പുള്ളവൻ അശുഭഫലം തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു. തന്റെ ഉന്നതി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ശുഭകർമ്മങ്ങൾ മാത്രമേ സ്വീകരിക്കാവൂ.
13.152.7
भूतिश्च नान्यतः शक्त्या शूद्राणामिति निश्चयः ।
क्रते यतीनां शुश्रूषामिति सन्तो व्यवस्थिताः ॥ १३.१५२.७ ॥
ശൂദ്രർക്ക് സമൃദ്ധി മറ്റൊരു മാർഗത്തിലൂടെയും ലഭിക്കില്ല, ഇതാണ് നിശ്ചയം. യതികളെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് അത് ലഭിക്കുക എന്ന് സജ്ജനങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.152.8
तस्मादागमसम्पन्नो भवेत्सुनियतेन्द्रियः ।
शक्यते ह्यागमादेव गतिं प्राप्तुमनामयाम् ॥ १३.१५२.८ ॥
അതിനാൽ ശാസ്ത്രജ്ഞാനസമ്പന്നനും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നന്നായി നിയന്ത്രിച്ചവനുമാകണം; കാരണം ശാസ്ത്രത്താലാണ് ദുഃഖരഹിതമായ ഗതി നേടാൻ കഴിയുന്നത്.
13.152.9
वरा चैषा गतिर्दृष्टा यामन्वेपन्ति साधवः ।
यत्रामृतत्वं लभते त्यक्त्वा दुःखमनन्तरम् ॥ १३.१५२.९ ॥
സാധുക്കൾ തേടുന്ന ഈ ശ്രേഷ്ഠഗതി കണ്ടെത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ചതിനുശേഷം അമൃതത്വം ലഭിക്കുന്നത് അവിടെയാണ്.
13.152.10
इमं हि धर्मिमास्थाय येऽपि स्युः पापयोनयः ।
स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च प्राप्नुयुः परमां गतिम्।
किं पुनर्ब्राह्मणो विद्वान्क्षत्रियो वा बहुश्रुतः ॥ १३.१५२.१० ॥
ഈ ധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചാൽ പാപയോനിയിൽ ജനിച്ചവർ — സ്ത്രീകൾ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവരും — പരമഗതി നേടിയേക്കാം; പിന്നെ പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണനും ബഹുശ്രുതനായ ക്ഷത്രിയനും എന്തു പറയാനുണ്ട്?
13.152.11
न चाप्यक्षीणपापस्य ज्ञानं भवति देहिनः ।
ज्ञानोपलब्धिर्भवति कृतकृत्यो यदा भवेत् ॥ १३.१५२.११ ॥
പാപം നശിക്കാത്ത ദേഹിക്ക് ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നില്ല; കൃതകൃത്യനായി തീരുമ്പോഴാണ് ജ്ഞാനപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകുന്നത്.
13.152.12
उपलभ्य तु विज्ञानं ज्ञानं वाऽप्यनसूयकः ।
तथैव वर्तेद्गुरुषु भूयांसं वा समाहितः ॥ १३.१५२.१२ ॥
വിജ്ഞാനവും ജ്ഞാനവും നേടിയശേഷവും അസൂയയില്ലാത്തവനായിരിക്കണം; ഗുരുക്കന്മാരോടും മുതിർന്നവരോടും സമാഹിതനായി അപ്രകാരം തന്നെ പെരുമാറണം.
13.152.13
अथावमन्येत गुरुं तथा तेषु प्रवर्तते ।
व्यर्थमस्य श्रुतं भवति ज्ञानमज्ञानतां व्रजेत् ॥ १३.१५२.१३ ॥
ഒരാൾ ഗുരുവിനെ അവമാനിച്ച് അവരോട് അങ്ങനെ പെരുമാറിയാൽ, അവന്റെ കേട്ടറിഞ്ഞ വിദ്യ വ്യർത്ഥമാകുന്നു; അവന്റെ ജ്ഞാനം അജ്ഞാനമായി മാറുന്നു.
13.152.14
गतिं चाप्यशुभां गच्छेन्निरयाय न संशयः ।
प्रक्षीयते तस्य पुण्यं ज्ञानमस्य विरुध्यते ॥ १३.१५२.१४ ॥
അവൻ അശുഭഗതി പ്രാപിച്ച് നരകത്തിലേക്ക് പോകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവന്റെ പുണ്യം ക്ഷയിക്കുന്നു; അവന്റെ ജ്ഞാനം തടസ്സപ്പെടുന്നു.
13.152.15
अदृष्टपूर्वकल्याणो यथा दृष्ट्वा विधिं नरः ।
उत्सेकान्मोहमापद्य तत्वज्ञानमवाप्तवान् ॥ १३.१५२.१५ ॥
മുമ്പ് നന്മ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരാൾ വിധി കണ്ട്, അഹങ്കാരത്താൽ മോഹത്തിൽ വീണ്, തത്ത്വജ്ഞാനം നേടിയതുപോലെ.
13.152.16
एवमेवि हि नोत्सेकः कर्तव्यो ज्ञानसम्भवः ।
फलं ज्ञानस्य हि शमः प्रशामाय यतेत्सदा ॥ १३.१५२.१६ ॥
അതുപോലെ അഹങ്കാരം കാണിക്കരുത്; ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്ന മാർഗം അതല്ല. ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഫലം ശമമാണ്; അതിനാൽ എപ്പോഴും ശാന്തിക്കായി യത്നിക്കണം.
13.152.17
उपशान्तेन दान्तेन क्षमायुक्तेन सर्वदा ।
शुश्रूषा प्रतिपत्तव्या नित्यमेवानसूयता ॥ १३.१५२.१७ ॥
ശാന്തനും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ളവനും ക്ഷമയുള്ളവനുമായി, എപ്പോഴും അസൂയയില്ലാതെ നിത്യം ശുശ്രൂഷ ചെയ്യണം.
13.152.18
धृत्या शिश्नोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ।
इन्द्रियार्थांश्च मनसा मनो बुद्धौ समादधेत् ॥ १३.१५२.१८ ॥
ധൈര്യത്താൽ ഗുഹ്യാവയവവും വയറും കാക്കണം; കണ്ണിനാൽ കൈകാലുകളെ; മനസ്സിനാൽ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ കാക്കണം; മനസ്സിനെ ബുദ്ധിയിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
13.152.19
धृत्याऽऽसीत ततो गत्वा शुद्धदेशं सुसंवृतम् ।
लब्धासनं यथा दृष्टं विधिपूर्वं समाचरेत् ॥ १३.१५२.१९ ॥
ധൈര്യത്തോടെ ഇരിക്കണം; പിന്നെ ശുദ്ധവും നന്നായി മറച്ചതുമായ സ്ഥലത്ത് ചെന്ന്, ആസനം ഉറപ്പിച്ച്, കണ്ടറിഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം അഭ്യസിക്കണം.
13.152.20
ज्ञानयुक्तस्तथा देवं हृदिस्थमुपलक्षयेत् ।
आदीप्यमानं वपुषा विधूममनलं यथा ॥ १३.१५२.२० ॥
ജ്ഞാനയുക്തനായവൻ അതുപോലെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതനായ ദേവനെ തിരിച്ചറിയണം; അവൻ പുകയില്ലാത്ത തീപോലെ തന്റെ രൂപത്താൽ ജ്വലിക്കുന്നു.
13.152.21
रश्मिमन्तमिवादित्यं वैद्युताग्निमिवाम्बरे ।
संस्थितं हृदये पश्येदीशं शाश्वतमव्ययम् ॥ १३.१५२.२१ ॥
ആകാശത്ത് രശ്മികളോടുകൂടിയ സൂര്യനെയും മിന്നൽത്തീയെയും പോലെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശാശ്വതനും അവ്യയനുമായ ഈശ്വരനെ കാണണം.
13.152.22
न चायुक्तेन शक्येत द्रष्टुं देहे महेश्वरः ।
युक्तस्तु पश्यते बुद्ध्या सन्निवेश्य मनो हृदि ॥ १३.१५२.२२ ॥
അയുക്തനായവന് ശരീരത്തിൽ മഹേശ്വരനെ കാണാൻ കഴിയില്ല; യുക്തനാകട്ടെ മനസ്സ് ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പിച്ച് ബുദ്ധികൊണ്ട് അവനെ കാണുന്നു.
13.152.23
अथ त्वेवं न शक्नोति कर्तुं हृदयधारणम् ।
यथासांख्यमुपासीत यथावद्योगमास्थितः ॥ १३.१५२.२३ ॥
എന്നാൽ ഇങ്ങനെ ഹൃദയത്തിൽ ധാരണ ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തപക്ഷം, യോഗം ആശ്രയിച്ച്, സാംഖ്യക്രമമനുസരിച്ച് യഥാവിധി ഉപാസന ചെയ്യണം.
13.152.24
पञ्च बुद्धीन्द्रियाणीह पञ्च कर्मेन्द्रियाणि वै ।
पञ्च भूतविशेषाश्च मनश्चैव तु षोडश ॥ १३.१५२.२४ ॥
ഇവിടെ അഞ്ച് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ, അഞ്ച് കർമേന്ദ്രിയങ്ങൾ, അഞ്ച് ഭൂതവിശേഷങ്ങൾ, മനസ്സും—ഇവ പതിനാറ്.
13.152.25
तन्मात्राण्यपबि पञ्चैव मनोऽहङ्कार एव च ।
अष्टमं चाप्यथाव्यक्तमेताः प्रकृतिसंज्ञिताः।
एताः प्रकृतयश्चाष्टौ विकाराश्चापि षोडश ॥ १३.१५२.२५ ॥
തന്മാത്രകൾ, അഞ്ചുതന്നെ; മനസ്സും അഹങ്കാരവും; എട്ടാമത് അവ്യക്തം — ഇവ 'പ്രകൃതി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
13.152.26
एवमेतदिहस्थेन विज्ञेयं तत्वबुद्धिना ।
एवं वर्ष्म समुत्तीर्य तीर्णो भवति नान्यथा ॥ १३.१५२.२६ ॥
ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, തത്ത്വബുദ്ധിയാൽ, ഇതു ഇപ്രകാരം അറിയണം. ഇപ്രകാരം ശരീരത്തെ കടന്നവനേ കടന്നവനാകുന്നു; മറ്റൊന്നല്ല.
13.152.27
परिसंख्यानमेवैतन्मन्तव्यं ज्ञानबुद्धिना ॥ १३.१५२.२७ ॥
ഇത് വെറും എണ്ണലാണ്; ജ്ഞാനബുദ്ധിയാൽ ഇപ്രകാരം കരുതണം.
13.152.28
अहन्यहनि शान्तात्मा पावनाय हिताय च ।
एवमेव प्रसंख्याय तत्वबुद्धिर्विमुच्यते।
निष्पलं केवलं भवति शुद्धतत्वार्थतत्ववित् ॥ १३.१५२.२८ ॥
ശാന്താത്മാവ് ദിനംതോറും പവിത്രതയ്ക്കും ഹിതത്തിനുമായി (ഇത് അഭ്യസിക്കണം). ഇപ്രകാരം എണ്ണി തത്ത്വബുദ്ധി മോചിക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധതത്ത്വാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ ഫലരഹിതനും കേവലനും ആകുന്നു.
13.152.29
भिक्षुकाश्रममास्थाय शुश्रूषानिरतो बुधः ।
शूद्रो निर्मुच्यते सत्वसंसर्गादेव नान्यथा ॥ १३.१५२.२९ ॥
ഭിക്ഷുകാശ്രമം സ്വീകരിച്ച്, സേവയിൽ മുഴുകിയ ബുദ്ധിമാനായ ശൂദ്രനും സത്ത്വസംസർഗത്താൽ മാത്രമേ മോചിതനാകുന്നു; മറ്റൊന്നല്ല.
13.152.30
सत्संनिक्रषे परिवर्तितव्यं ।
विद्याधिकाश्चापि निषेवितव्याः।
सवर्णतां गच्छति सन्निकर्षा-
न्नीलः खगो मेरुमिवाश्रयन्वै ॥ १३.१५२.३० ॥
സത്പുരുഷരുടെ സമീപ്യത്തിൽ വർത്തിക്കണം; വിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠരെ സേവിക്കണം. മേരുവിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന നീലപ്പക്ഷിയെപ്പോലെ, സാമീപ്യത്താൽ സവർണത നേടുന്നു.
13.152.31
इत्येवमाख्याय महामुनिस्तदा ।
चतुर्षु वर्णेषु विधानमर्थवित्।
शुश्रूषया वृत्तगतिं समाधिना ।
समाधियुक्तः प्रययौ स्वमाश्रमम् ॥ १३.१५२.३१ ॥
ഇങ്ങനെ നാല് വർണങ്ങളുടെ വിധാനം അറിയുന്ന ആ മഹാമുനി പറഞ്ഞശേഷം, സേവയാൽ ആചാരഗതിയും സമാധിയാൽ ഏകാഗ്രതയും അറിഞ്ഞ്, സമാധിയുക്തനായി തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.