મહાભારત · અધ્યાય 13.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.155.1
आलोकदानं नामैतत्कीदृशं भरतर्षभ ।
कथमेतत्समुत्पन्नं फलं वा तद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१५५.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આ આલોકદાન નામનું દાન કેવું છે? તે કેવી રીતે ઉત્પન્ન થયું અને તેનું ફળ શું છે? મને કહો.
13.155.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मनोः प्रजापतेर्वादं सुवर्णस्य च भारत ॥ १३.१५५.२ ॥
અહીં પણ લોકો આ પ્રાચીન ઇતિહાસ કહે છે — મનુ, પ્રજાપતિ અને સુવર્ણનો સંવાદ, હે ભારત.
13.155.3
तपस्वी कश्चिदभवत्सुवर्णो नाम भारत ।
वर्णतो हेमवर्णः स सुवर्ण इति विश्रुतः ॥ १३.१५५.३ ॥
હે ભારત, સુવર્ણ નામે એક તપસ્વી હતો. વર્ણથી તે સુવર્ણ જેવો હતો, તેથી તે સુવર્ણ નામે વિખ્યાત થયો.
13.155.4
कुलशीलगुणोपेतः स्वाध्यायोपरमं गतः ।
बहून्सुवंशप्रभवान्समतीतः स्वकैर्गुणैः ॥ १३.१५५.४ ॥
તે ઉત્તમ કુળ, શીલ અને ગુણોથી યુક્ત હતો; તેણે સ્વાધ્યાય છોડી દીધો હતો; પોતાના ગુણોથી તે ઉત્તમ વંશમાં જન્મેલા ઘણાને વટાવી ગયો હતો.
13.155.5
स कदाचिन्मनुं विप्रो ददर्शोपससर्प च ।
कुशलप्रश्नमन्योन्यं तौ चोभौ तत्र चक्रतुः ॥ १३.१५५.५ ॥
એકવાર તે બ્રાહ્મણે મનુને જોયા અને તેમની પાસે ગયો; ત્યાં બંનેએ એકબીજાના કુશળ-ક્ષેમ પૂછ્યા.
13.155.6
ततस्तौ सत्यसंकल्पौ मेरौ काञ्चनपर्वते ।
देवर्षिभिः सदा जुष्टे सहितौ संन्यषीदताम् ॥ १३.१५५.६ ॥
પછી સત્યસંકલ્પવાળા તે બંને, દેવર્ષિઓથી સદા સેવિત મેરુના સુવર્ણપર્વત પર સાથે બેઠા.
13.155.7
तत्र तौ कथयन्तौ स्तां कथा नानाविधाश्रयाः ।
ब्रह्मर्षिदेवदैत्यानां पुराणानां महात्मनाम् ॥ १३.१५५.७ ॥
ત્યાં તેઓ બંને વિવિધ પ્રકારની કથાઓ કહેતા હતા; બ્રહ્મર્ષિઓ, દેવો, દૈત્યો અને મહાત્માઓના પુરાણોની.
13.155.8
सुवर्णस्त्वब्रवीद्वाक्यं मनुं स्वायंभुवं प्रति ।
हितार्थं सर्वभूतानां प्रश्नं मे वक्तुमर्हसि ॥ १३.१५५.८ ॥
ત્યારે સુવર્ણે સ્વાયંભુવ મનુને કહ્યું: 'સર્વ ભૂતોના હિત માટે મારા પ્રશ્નનો ઉત્તર આપવા તમે જ યોગ્ય છો.'
13.155.9
सुमनोगन्धधूपाद्यैरिज्यन्ते दैवतानि च ।
किमेतत्कथमुत्पन्नं फलं योगं च शंस मे ॥ १३.१५५.९ ॥
'ફૂલો, સુગંધ, ધૂપ વગેરેથી દેવતાઓની પૂજા થાય છે. આ કેવી રીતે ઉત્પન્ન થયું, તેનું ફળ અને યોગ શું છે — મને કહો.'
13.155.11
बलेर्वैरोचनस्येह त्रैलोक्यमनुशासतः ।
समीपमाजगामाशु शुक्रो भृगुकुलोद्वहः ॥ १३.१५५.११ ॥
અહીં વિરોચનપુત્ર બલિ ત્રણે લોક પર શાસન કરતો હતો, ત્યારે ભૃગુકુળશ્રેષ્ઠ શુક્ર ઝડપથી તેની પાસે આવ્યા.
13.155.12
तमर्घ्यादिभिरभ्यर्च्य भार्गवं सोऽसुराधिपः ।
निषसादासने पश्चाद्विधिवद्भूरिदक्षिणः ॥ १३.१५५.१२ ॥
અર્ઘ્ય વગેરેથી તે ભાર્ગવનો સત્કાર કરીને, અસુરાધિપતિ, ઘણી દક્ષિણા આપનાર તે, વિધિપૂર્વક આસન પર બેઠો.
13.155.13
कथेयमभवत्तत्र त्वया या परिकीर्तिता ।
सुमनोधूपदीपानां सम्प्रदाने फलं प्रति ॥ १३.१५५.१३ ॥
'તેં ત્યાં જે કથા કહી હતી, તે જ આ કથા હતી; ફૂલ, ધૂપ અને દીપના દાનના ફળ વિશે.'
13.155.14
ततः पप्रच्छ दैत्येन्द्रः कवीन्द्रं प्रश्नमुत्तमम् ॥ १३.१५५.१४ ॥
ત્યારે દૈત્યેન્દ્રે કવીન્દ્રને ઉત્તમ પ્રશ્ન પૂછ્યો.
13.155.15
सुमनोधूपदीपानां किं फलं ब्रह्मिवित्तम ।
प्रदानस्य द्विजश्रेष्ठ तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १३.१५५.१५ ॥
હે બ્રહ્મવિદોમાં શ્રેષ્ઠ, પુષ્પ, ધૂપ અને દીપના દાનનું ફળ શું છે? હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, તે આપ કહેવાને યોગ્ય છો.
13.155.16
अग्नीषोमादिसृष्टौ तु विष्णोः सर्वात्मनः प्रभोः ।
तपः पूर्वं समुत्पन्नं धर्मस्तस्मादनन्तरम् ॥ १३.१५५.१६ ॥
અગ્નિ, સોમ આદિની સૃષ્ટિમાં સર્વાત્મા પ્રભુ વિષ્ણુમાંથી પ્રથમ તપ ઉત્પન્ન થયું, ત્યારપછી ધર્મ.
13.155.17
एतस्मिन्नन्तरे चैव वीरुदोषध्य एव च ।
सोमस्यात्मा च बहुधा सम्भूतः पृथिवीतले।
अमृतं च विषं चैव याश्चान्यास्तृणजातयः ॥ १३.१५५.१७ ॥
આ દરમિયાન વેલાઓ અને ઔષધિઓ, સોમનો આત્મા અનેક રૂપે પૃથ્વીતલ પર પ્રગટ્યા. અમૃત અને વિષ પણ, અને બીજી તૃણજાતિઓ પણ.
13.155.18
अमृतं मनसः प्रीतिं सद्यस्तृप्तिं ददाति च ।
मनो ग्लपयते तीव्रं विषं गन्धेन सर्वशः ॥ १३.१५५.१८ ॥
અમૃત મનને તરત આનંદ અને તૃપ્તિ આપે છે. વિષ તેની ગંધથી મનને સંપૂર્ણપણે તીવ્રતાથી નિર્બળ કરે છે.
13.155.19
अमृतं मङ्गलं विद्धि महद्विषममङ्गलम् ।
ओषध्यो ह्यमृतं सर्वा विषं तेजोग्निसम्भवम् ॥ १३.१५५.१९ ॥
અમૃતને મંગળ જાણ; વિષ મહા અમંગળ છે. બધી ઔષધિઓ ખરેખર અમૃત છે; વિષ તેજ અને અગ્નિથી ઉત્પન્ન થયું છે.
13.155.20
अमृतं मनो ह्लादयते श्रियं चापि ददाति च ।
तस्मात्सुमनसः प्रोक्ता नरैः सुकृतकर्मभिः ॥ १३.१५५.२० ॥
અમૃત મનને આનંદ આપે છે અને શ્રી (સમૃદ્ધિ) પણ આપે છે. તેથી સત્કર્મ કરનારા મનુષ્યો તેમને સુમનસ્ કહે છે.
13.155.21
देवताभ्यः सुमनसो यो ददाति नरः शुचिः ।
तस्मै सुमनसो देवास्तस्मात्सुमनसः स्मृताः ॥ १३.१५५.२१ ॥
જે શુદ્ધ મનુષ્ય દેવતાઓને સુમન (પુષ્પો) અર્પે છે, તેના પર દેવો પ્રસન્ન થાય છે; તેથી તેમને સુમનસ્ કહેવામાં આવ્યા છે.
13.155.22
यंयमुद्दिश्य दीयेरन्देवं सुमनसः प्रभो ।
मङ्गलार्तं स तेनास्य प्रीतो भवति दैत्यप ॥ १३.१५५.२२ ॥
હે પ્રભુ, જે દેવતાને ઉદ્દેશીને સુમન (પુષ્પો) અર્પણ થાય છે, તે દેવ મંગળ ઇચ્છનાર પર પ્રસન્ન થાય છે; હે દૈત્યપતિ.
13.155.23
ज्ञेयास्तूग्राश्च सौम्याश्च तेजस्विन्यश्च ताः पृथक् ।
ओषध्यो बहुवीर्या हि बहुरूपास्तथैव च ॥ १३.१५५.२३ ॥
તે ઔષધિઓ અલગ અલગ ઓળખવી જોઈએ — કેટલીક ઉગ્ર, કેટલીક સૌમ્ય, કેટલીક તેજસ્વી; તે અનેક વીર્ય અને અનેક રૂપવાળી છે.
13.155.24
यज्ञियानां च वृक्षाणामयज्ञीयान्निबोध मे ।
आसुराणि च माल्यानि दैवतेभ्यो हितानि च ॥ १३.१५५.२४ ॥
યજ્ઞ માટે યોગ્ય વૃક્ષો અને અયોગ્ય વૃક્ષો મારી પાસેથી જાણો. અસુરોની માળાઓ અને દેવતાઓને હિતકારી માળાઓ પણ (જાણો).
13.155.25
रक्षसामुरगाणां च यक्षाणां च तथा प्रियाः ।
मनुष्याणां पितॄणां च कान्ता यास्त्वनुपूर्वशः ॥ १३.१५५.२५ ॥
રાક્ષસો, નાગો અને યક્ષોને પ્રિય છે તે; મનુષ્યો અને પિતૃઓને પ્રિય અને મનોહર છે તે — તે ક્રમથી (જાણો).
13.155.26
वन्या ग्राम्याश्चेह तथा कृष्टोप्ताः पर्वताश्रयाः ।
अकण्टकाः कण्टकिनो गन्धरूपरसान्विताः ॥ १३.१५५.२६ ॥
અહીં જંગલમાં ઊગેલા અને ગામમાં ઉછેરેલા, ખેડીને વાવેલા, પર્વતો પર રહેનારા, કાંટા વગરના અને કાંટાવાળા, ગંધ-રૂપ-રસથી યુક્ત (છોડ) છે.
13.155.27
द्विविधो हि स्मृतो गन्ध इष्टोऽनिष्टश्च पुष्पजः ।
इष्टगन्धानि देवानां पुष्पाणीति विभावय ॥ १३.१५५.२७ ॥
ગંધ બે પ્રકારનો કહેવાયો છે—ઇષ્ટ અને અનિષ્ટ, જે ફૂલોમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે. દેવોનાં ફૂલો ઇષ્ટ ગંધવાળાં છે, એમ સમજ.
13.155.28
अकण्टकानां वृक्षाणां श्वेतप्रायाश्च वर्णतः ।
तेषां पुष्पाणि देवानामिष्टानि सततं प्रभो ॥ १३.१५५.२८ ॥
કાંટા વગરનાં વૃક્ષોનાં, રંગે મોટા ભાગે સફેદ ફૂલો—હે પ્રભો—દેવોને સદા પ્રિય છે.
13.155.29
पद्मं च तुलसी जातिरापः सर्वेषु पूजिता ।
जलजानि च माल्यानि पद्मादीनि च यानि वै।
गन्धर्वनागयक्षेभ्यस्तानि दद्याद्विचक्षणः ॥ १३.१५५.२९ ॥
કમળ, તુલસી, જાઈ અને જળ બધામાં પૂજિત છે. જળમાં જન્મેલી વસ્તુઓ અને કમળ વગેરેની માળાઓ જે હોય, તે બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ ગંધર્વો, નાગો અને યક્ષોને આપવી.
13.155.30
ओषध्यो रक्तपुष्पाश्च कटुकाः कण्टकान्विताः ।
शत्रूणामभिचारार्थमथर्वसु निदर्शिताः ॥ १३.१५५.३० ॥
લાલ ફૂલોવાળી, તીખી અને કાંટાવાળી ઔષધિઓ શત્રુઓ સામે અભિચાર માટે અથર્વવેદોમાં દર્શાવેલી છે.
13.155.31
तीक्ष्णवीर्यास्तु भूतानां दुरालम्भाः सकण्टकाः ।
रक्तभूयिष्ठवर्णाश्च कृष्णाश्चैवोपहारयेत् ॥ १३.१५५.३१ ॥
પણ ભૂતો માટે તીવ્ર શક્તિવાળાં, નજીક જવું મુશ્કેલ, કાંટાવાળાં, મોટા ભાગે લાલ અને કાળાં (ફૂલો) પણ અર્પણ કરવાં.
13.155.32
मनोहृदयनन्दिन्यो विमर्दे मधुराश्च याः ।
चारुररूपाः सुमनसो मानुपाणां स्मृता विभो ॥ १३.१५५.३२ ॥
મન અને હૃદયને આનંદ આપનારાં, મસળાય ત્યારે પણ મધુર, સુંદર રૂપવાળાં એ પુષ્પો, હે વિભો, મનુષ્યો માટે કહેવાયાં છે.
13.155.33
न तु श्मशानसम्भूता न देवायतनोद्भवाः ।
सन्नयेत्पुष्टियुक्तेषु विवाहेषु रहःसु च ॥ १३.१५५.३३ ॥
પરંતુ સ્મશાનમાં જન્મેલાં કે દેવમંદિરોમાં ઊગેલાં નહીં; પુષ્ટિ આપનારા વિધિઓમાં, વિવાહોમાં અને ગુપ્ત કર્મોમાં તે અર્પિત કરવાં.
13.155.34
गिरिसानुरुहाः सौम्या देवानामुपधारयेत् ।
प्रोक्षिताभ्युक्षिताः सौम्या यथायोगं यथास्मृति ॥ १३.१५५.३४ ॥
પર્વતની ઢોળાવો પર ઊગેલાં સૌમ્ય પુષ્પો દેવો માટે અર્પિત કરવાં; પ્રોક્ષિત અને અભ્યુક્ષિત સૌમ્ય પુષ્પો યોગ્ય રીતે અને સ્મૃતિ અનુસાર અર્પવાં.
13.155.35
गन्धेन देवास्तुष्यन्ति दर्शनाद्यक्षराक्षसाः ।
नागाः समुपभोगेन त्रिभिरेतैस्तु मानुषाः ॥ १३.१५५.३५ ॥
સુગંધથી દેવો તૃપ્ત થાય છે, દર્શનથી યક્ષ અને રાક્ષસો; નાગો ઉપભોગથી તૃપ્ત થાય છે, અને આ ત્રણેયથી મનુષ્યો.
13.155.36
सद्यः प्रीणाति देवान्वै ते प्रीता भावयन्त्युत ।
सङ्कल्पसिद्धा मर्त्यानामीप्सिताश्च मनोरथाः ॥ १३.१५५.३६ ॥
તે તરત જ દેવોને પ્રસન્ન કરે છે; તેઓ પ્રસન્ન થઈ પોષે છે, મનુષ્યોના સંકલ્પ સિદ્ધ થાય છે અને ઇચ્છિત મનોરથ પૂર્ણ થાય છે.
13.155.37
देवाः प्रीणन्ति सततं मानिता मानयन्ति च ।
अवज्ञातावधूताश्च निर्दहन्त्यधमान्नरान् ॥ १३.१५५.३७ ॥
દેવો સતત પ્રસન્ન રહે છે; સન્માનિત થાય ત્યારે તેઓ પણ સન્માન કરે છે; અવગણાય કે ત્યજાય ત્યારે તેઓ અધમ મનુષ્યોને બાળી નાખે છે.
13.155.38
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि धूपदानविधेः फलम् ।
धूपांश्च विविधान्साधूनसाधूंश्च निबोध मे ॥ १३.१५५.३८ ॥
હવે હું ધૂપદાન વિધિનું ફળ કહીશ; વિવિધ સારા અને ખરાબ ધૂપ મારી પાસેથી સાંભળો.
13.155.39
निर्यासाः सरलाश्चैव कृत्रिमाश्चैव ते त्रयः ।
इष्टोऽनिष्टो भवेद्गन्धस्तन्मे विस्तरशः शृणु ॥ १३.१५५.३९ ॥
નિર્યાસ, સરલ અને કૃત્રિમ એ ત્રણ છે; ગંધ ઇષ્ટ કે અનિષ્ટ હોઈ શકે છે. તે મારી પાસેથી વિસ્તારથી સાંભળો.
13.155.40
निर्यासाः सल्लकीवर्ज्या देवानां दयितास्तु ते ।
गुग्गुलुः प्रवरस्तेषां सर्वेपामिति निश्चयः ॥ १३.१५५.४० ॥
સલ્લકી સિવાયના આ નિર્યાસ દેવોને પ્રિય છે; તેમાં ગુગ્ગુલુ શ્રેષ્ઠ છે એ નિશ્ચિત છે.
13.155.41
अगुरुः सारिणां श्रेष्ठो यक्षराक्षसभोगिनाम् ।
दैत्यानां सल्लकीजश्च काङ्क्षितो यश्च तद्विधः ॥ १३.१५५.४१ ॥
અગરુ સારી-ગંધોમાં શ્રેષ્ઠ છે; યક્ષ, રાક્ષસ અને નાગો માટે; દૈત્યો માટે સલ્લકીથી જન્મેલું અને તેવું જ જે ઇચ્છિત છે.
13.155.42
अथ सर्जरसादीनां गन्धैः पार्थिवदारवैः ।
फाणितासवसंयुक्तैर्मनुष्याणां विधीयते ॥ १३.१५५.४२ ॥
હવે સર્જરસ વગેરેની ગંધો વડે, પાર્થિવ લાકડાં વડે, ગોળ અને આસવ મેળવીને મનુષ્યો માટે વિધાન થાય છે.
13.155.43
देवदानवभूतानां सद्यस्तुष्ठिकरः स्मृतः ।
येऽन्ये वैहारिकास्तत्र मानुषाणामिति स्मृताः ॥ १३.१५५.४३ ॥
દેવો, દાનવો, ભૂતોને તરત સંતોષ આપનાર ગણાય છે; જે અન્ય વૈહારિક છે તે મનુષ્યો માટે કહેવાયા છે.
13.155.44
य एवोक्ताः सुमनसां प्रदाने गुणहेतवः ।
धूपेष्वपि परिज्ञेयास्त एव प्रीतिवर्धनाः ॥ १३.१५५.४४ ॥
ફૂલોના દાનમાં જે ગુણહેતુઓ કહેવાયા છે, તે જ ધૂપોમાં પણ જાણવા; તે જ પ્રીતિ વધારનારા છે.
13.155.45
दीपदाने प्रवक्ष्यामि फलयोगमनुत्तमम् ।
यथा येन यदा चैव प्रदेया यादृशाश्च ते ॥ १३.१५५.४५ ॥
દીપદાનમાં અનુત્તમ ફળયોગ હું કહીશ — કેવી રીતે, કોના દ્વારા, ક્યારે, અને કેવા દીવા આપવા.
13.155.46
ज्योतिस्तेजः प्रकाशं वाऽप्यूध्वगं चापि वर्धते ।
प्रदानं तेजसां तस्मात्तेजो वर्धयते नृणाम् ॥ १३.१५५.४६ ॥
જ્યોતિ, તેજ અને પ્રકાશ ઊર્ધ્વગામી હોવા છતાં વધે છે. તેથી તેજોનું દાન મનુષ્યોનું તેજ વધારે છે.
13.155.47
अन्धतमस्तमिस्रं च दक्षिणायनमेव च ।
उत्तरायणमेतस्माज्ज्योतिर्दानं प्रशस्यते ॥ १३.१५५.४७ ॥
અંધતમસ, તમિસ્ર, દક્ષિણાયન અને ઉત્તરાયણ — આમાંથી જ્યોતિદાન પ્રશંસિત છે.
13.155.48
यस्मादूर्ध्वगमे तत्तु तमसश्चैव भेषजम् ।
तस्मादूर्ध्वगतेर्दाता भवेदत्रेति निश्चयः ॥ १३.१५५.४८ ॥
ઊર્ધ્વગમનમાં તે જ અંધકારનું ઔષધ છે; તેથી અહીં ઊર્ધ્વગતિનો દાતા થવો — આ નિશ્ચય છે.
13.155.49
देवास्तेजस्विनो यस्मात्प्रभावन्तः प्रकाशकाः ।
तामसा राक्षसाश्चैव तस्माद्दीपः प्रदीयते ॥ १३.१५५.४९ ॥
દેવો તેજસ્વી, પ્રભાવશાળી અને પ્રકાશ આપનારા છે; તામસી રાક્ષસો એવા નથી. તેથી દીવો અર્પાય છે.
13.155.50
आलोकदानाच्चक्षुष्मान्प्रभायुक्तो भवेन्नरः ।
तान्दत्त्वा नोपहिंसेन न हरेन्नोपनाशयेत् ॥ १३.१५५.५० ॥
પ્રકાશ આપવાથી મનુષ્ય ચક્ષુષ્માન અને પ્રભાયુક્ત બને છે. તેમને આપીને હિંસા ન કરવી, તેમને હરવા નહીં, તેમનો નાશ ન કરવો.
13.155.51
दीपहार्ता भवेदन्धस्तमोगतिरसुप्रभः ।
दीपप्रदः स्वर्गलोके दीपमाली विराजते ॥ १३.१५५.५१ ॥
દીવો ચોરનાર આંધળો થશે, અંધકારની ગતિ પામશે અને પ્રાણતેજ વિનાનો થશે. દીવો આપનાર સ્વર્ગલોકમાં દીપમાળાથી શોભે છે.
13.155.52
हविपा प्रथमः कल्पो द्वितीयश्चौषधीरसैः ।
वसामेदोस्थिनिर्यासैर्न कार्यः पुष्टिमिच्छता ॥ १३.१५५.५२ ॥
પ્રથમ વિધિ હવિષ્યથી, બીજી ઔષધિ-રસોથી. પુષ્ટિ ઇચ્છનારે ચરબી, મેદ, હાડકાં અને નિર્યાસોથી ન કરવું.
13.155.53
देवालये सभायां च गिरौ चैत्यचतुष्पथे ।
दीपदाता भवेन्नित्यं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१५५.५३ ॥
દેવાલય, સભા, પર્વત, ચૈત્ય અને ચાર રસ્તે જે પોતાનું કલ્યાણ ઇચ્છે, તેણે સદા દીવો આપનાર બનવું.
13.155.54
कुलोद्योतो विशुद्धात्मा प्रकाशत्वं च गच्छति ।
ज्योतिषां चैव सालोक्यं दीपदाता भवेन्नरः ॥ १३.१५५.५४ ॥
કુળને પ્રકાશિત કરનાર, શુદ્ધ આત્માવાળો મનુષ્ય પ્રકાશત્વ પામે છે; દીવો આપનાર જ્યોતિઓ સાથે સાલોક્ય પણ પામે છે.
13.155.55
बलिकर्मसु वक्ष्यामि गुणान्कर्मफलोदयान् ।
देवयक्षोरगनृणां भूतानामथ रक्षसाम् ॥ १३.१५५.५५ ॥
બલિકર્મો વિશે, તેમના ગુણો અને કર્મફળથી ઉદ્ભવતાં ફળો કહીશ — દેવ, યક્ષ, નાગ, મનુષ્ય, ભૂત અને રાક્ષસો માટે.
13.155.56
येषां नाग्रभुजो विप्रा देवतातिथिबालकाः ।
राक्षसानेव तान्विद्धि निर्वषट्कारमङ्गलान् ॥ १३.१५५.५६ ॥
જેમનો અગ્રભોગ બ્રાહ્મણો, દેવતાઓ, અતિથિઓ અને બાળકો ગ્રહણ કરતા નથી, તેમને વષટ્કાર અને મંગળરહિત રાક્ષસ જાણો.
13.155.57
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवभ्यः प्रतिपूजितम् ।
शिरसा प्रणतश्चापि हरेद्बलिमतन्द्रितः ॥ १३.१५५.५७ ॥
તેથી દેવોને સન્માનપૂર્વક અગ્રભાગ અર્પણ કરવો; માથું નમાવીને, આળસ વિના બલિ લાવવી.
13.155.58
गृह्णन्ति देवता नित्यमाशंसन्ति सदा गृहान् ।
बाह्याश्चागन्तवो येऽन्ये यक्षराक्षसपन्नगाः ॥ १३.१५५.५८ ॥
દેવતાઓ હંમેશાં તે ગ્રહણ કરે છે અને ઘરોની શુભેચ્છા કરે છે; બહારના અને આવનારા યક્ષ, રાક્ષસ, નાગ પણ.
13.155.59
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्तथा ।
ते प्रीताः प्रीणयन्त्येनमायुषा यशसा धनैः ॥ १३.१५५.५९ ॥
અહીં આપેલા દાનથી દેવતાઓ અને પિતૃઓ જીવે છે. તેઓ પ્રસન્ન થઈને આને આયુષ્ય, યશ અને ધનથી તૃપ્ત કરે છે.
13.155.60
बलयः सह पुष्पैस्तु देवानामुपहारयेत् ।
दधिदुग्धमयाः पुण्याः सुगन्धाः प्रियदर्शनाः ॥ १३.१५५.६० ॥
દેવોને ફૂલો સાથે બલિ અર્પવી; દહીં અને દૂધથી બનેલા, પવિત્ર, સુગંધિત અને જોવામાં પ્રિય.
13.155.61
कार्या रुधिरमांसाढ्या बलयो यक्षरक्षसाम् ।
सुरासवपुरस्कारा लाजोल्लापिकभूषिताः ॥ १३.१५५.६१ ॥
યક્ષ અને રાક્ષસો માટે રક્ત અને માંસથી ભરપૂર બલિ બનાવવી; સુરા અને આસવ મુખ્ય રાખીને, લાજા અને માળાઓથી સજાવેલી.
13.155.62
नागानां दयिता नित्यं पद्मोत्पलविमिश्रिताः ।
तिलान्गुडसुसम्पन्नान्भूतानामुपहारयेत् ॥ १३.१५५.६२ ॥
નાગોને સદા પ્રિય, કમળ અને નીલકમળથી મિશ્રિત, તલ અને ગોળથી સારી રીતે સંપન્ન (નૈવેદ્ય) ભૂતોને અર્પણ કરવું.
13.155.63
अग्रदाताऽग्रभोगी स्याद्बलवीर्यसमन्वितः ।
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवभ्यः प्रतिपूजितम् ॥ १३.१५५.६३ ॥
જે પ્રથમ ભાગ આપે છે તે પ્રથમ ભોગ કરનાર બને છે અને બળ-વીર્યથી યુક્ત થાય છે; તેથી દેવોને આદરપૂર્વક પ્રથમ ભાગ અર્પવો.
13.155.64
ज्वलन्त्यहरहो वेश्म याश्चास्य गृहदेवताः ।
ताः पूज्या भूतिकामेन प्रसृताग्रप्रदायिना ॥ १३.१५५.६४ ॥
રોજ દીવા પ્રગટતા ઘરના તેના ગૃહદેવતાઓ — સમૃદ્ધિ ઇચ્છનાર અને આવનારને પ્રથમ ભાગ આપનાર દ્વારા તેમની પૂજા કરવી જોઈએ.
13.155.65
इत्येतदसुरेन्द्राय काव्यः प्रोवाच भार्गवः ।
सुवर्णाय मनुः प्राह सुवर्णो नारदाय च ॥ १३.१५५.६५ ॥
આ રીતે ભાર્ગવ કાવ્ય (શુક્ર) એ અસુરેન્દ્રને કહ્યું; મનુએ સુવર્ણને કહ્યું, અને સુવર્ણે નારદને કહ્યું.
13.155.66
नारदोऽपि मयि प्राह गुणानेतान्महाद्युते ।
त्वमप्येतद्विदित्वेह सर्वमाचर पुत्रक ॥ १३.१५५.६६ ॥
નારદે પણ મને આ ગુણો કહ્યા હતા, હે મહાતેજસ્વી. તું પણ આ જાણીને અહીં બધું આચરણમાં લાવ, વત્સ.