Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.155

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

13.155.1

आलोकदानं नामैतत्कीदृशं भरतर्षभ ।
कथमेतत्समुत्पन्नं फलं वा तद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१५५.१ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਆਲੋਕਦਾਨ ਨਾਮਕ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

13.155.2

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मनोः प्रजापतेर्वादं सुवर्णस्य च भारत ॥ १३.१५५.२ ॥

ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਮਨੂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੁਵਰਣ ਦਾ ਸੰਵਾਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ।

13.155.3

तपस्वी कश्चिदभवत्सुवर्णो नाम भारत ।
वर्णतो हेमवर्णः स सुवर्ण इति विश्रुतः ॥ १३.१५५.३ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੁਵਰਣ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਸੀ। ਰੰਗ ਤੋਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੁਵਰਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

13.155.4

कुलशीलगुणोपेतः स्वाध्यायोपरमं गतः ।
बहून्सुवंशप्रभवान्समतीतः स्वकैर्गुणैः ॥ १३.१५५.४ ॥

ਉਹ ਉੱਤਮ ਕੁਲ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਸ੍ਵਾਧਿਆਇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ।

13.155.5

स कदाचिन्मनुं विप्रो ददर्शोपससर्प च ।
कुशलप्रश्नमन्योन्यं तौ चोभौ तत्र चक्रतुः ॥ १३.१५५.५ ॥

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ-ਮੰਗਲ ਪੁੱਛਿਆ।

13.155.6

ततस्तौ सत्यसंकल्पौ मेरौ काञ्चनपर्वते ।
देवर्षिभिः सदा जुष्टे सहितौ संन्यषीदताम् ॥ १३.१५५.६ ॥

ਫਿਰ ਸਤਿਆ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਸਦਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਏ।

13.155.7

तत्र तौ कथयन्तौ स्तां कथा नानाविधाश्रयाः ।
ब्रह्मर्षिदेवदैत्यानां पुराणानां महात्मनाम् ॥ १३.१५५.७ ॥

ਉੱਥੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ।

13.155.8

सुवर्णस्त्वब्रवीद्वाक्यं मनुं स्वायंभुवं प्रति ।
हितार्थं सर्वभूतानां प्रश्नं मे वक्तुमर्हसि ॥ १३.१५५.८ ॥

ਤਦ ਸੁਵਰਣ ਨੇ ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ: 'ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।'

13.155.9

सुमनोगन्धधूपाद्यैरिज्यन्ते दैवतानि च ।
किमेतत्कथमुत्पन्नं फलं योगं च शंस मे ॥ १३.१५५.९ ॥

'ਫੁੱਲਾਂ, ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਯੋਗ ਕੀ ਹੈ — ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।'

13.155.11

बलेर्वैरोचनस्येह त्रैलोक्यमनुशासतः ।
समीपमाजगामाशु शुक्रो भृगुकुलोद्वहः ॥ १३.१५५.११ ॥

ਇੱਥੇ ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲਿ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੁਕਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ।

13.155.12

तमर्घ्यादिभिरभ्यर्च्य भार्गवं सोऽसुराधिपः ।
निषसादासने पश्चाद्विधिवद्भूरिदक्षिणः ॥ १३.१५५.१२ ॥

ਅਰਘ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।

13.155.13

कथेयमभवत्तत्र त्वया या परिकीर्तिता ।
सुमनोधूपदीपानां सम्प्रदाने फलं प्रति ॥ १३.१५५.१३ ॥

'ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਜੋ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ, ਉਹੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੀ; ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ।'

13.155.14

ततः पप्रच्छ दैत्येन्द्रः कवीन्द्रं प्रश्नमुत्तमम् ॥ १३.१५५.१४ ॥

ਫਿਰ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ।

13.155.15

सुमनोधूपदीपानां किं फलं ब्रह्मिवित्तम ।
प्रदानस्य द्विजश्रेष्ठ तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १३.१५५.१५ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਵੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ।

13.155.16

अग्नीषोमादिसृष्टौ तु विष्णोः सर्वात्मनः प्रभोः ।
तपः पूर्वं समुत्पन्नं धर्मस्तस्मादनन्तरम् ॥ १३.१५५.१६ ॥

ਅਗਨੀ, ਸੋਮ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ, ਸਰਬਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮ।

13.155.17

एतस्मिन्नन्तरे चैव वीरुदोषध्य एव च ।
सोमस्यात्मा च बहुधा सम्भूतः पृथिवीतले।
अमृतं च विषं चैव याश्चान्यास्तृणजातयः ॥ १३.१५५.१७ ॥

ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਲਾਂ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਸੋਮ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ।

13.155.18

अमृतं मनसः प्रीतिं सद्यस्तृप्तिं ददाति च ।
मनो ग्लपयते तीव्रं विषं गन्धेन सर्वशः ॥ १३.१५५.१८ ॥

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਹਿਰ ਆਪਣੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.155.19

अमृतं मङ्गलं विद्धि महद्विषममङ्गलम् ।
ओषध्यो ह्यमृतं सर्वा विषं तेजोग्निसम्भवम् ॥ १३.१५५.१९ ॥

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਜਾਣੋ, ਜ਼ਹਿਰ ਵੱਡਾ ਅਮੰਗਲ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਨ; ਜ਼ਹਿਰ ਤੇਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

13.155.20

अमृतं मनो ह्लादयते श्रियं चापि ददाति च ।
तस्मात्सुमनसः प्रोक्ता नरैः सुकृतकर्मभिः ॥ १३.१५५.२० ॥

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ (ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ) ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਮਨਸ ਆਖਦੇ ਹਨ।

13.155.21

देवताभ्यः सुमनसो यो ददाति नरः शुचिः ।
तस्मै सुमनसो देवास्तस्मात्सुमनसः स्मृताः ॥ १३.१५५.२१ ॥

ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਮਨ (ਫੁੱਲ) ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਮਨਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

13.155.22

यंयमुद्दिश्य दीयेरन्देवं सुमनसः प्रभो ।
मङ्गलार्तं स तेनास्य प्रीतो भवति दैत्यप ॥ १३.१५५.२२ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਮਨ (ਫੁੱਲ) ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਗਲ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੈਤ੍ਯਪਤੀ।

13.155.23

ज्ञेयास्तूग्राश्च सौम्याश्च तेजस्विन्यश्च ताः पृथक् ।
ओषध्यो बहुवीर्या हि बहुरूपास्तथैव च ॥ १३.१५५.२३ ॥

ਉਹ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਛਾਣਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ — ਕੁਝ ਉਗਰ, ਕੁਝ ਸੌਮਿਆ, ਕੁਝ ਤੇਜਸਵੀ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

13.155.24

यज्ञियानां च वृक्षाणामयज्ञीयान्निबोध मे ।
आसुराणि च माल्यानि दैवतेभ्यो हितानि च ॥ १३.१५५.२४ ॥

ਯੱਗ ਯੋਗ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਅਯੋਗ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣੋ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ (ਜਾਣੋ)।

13.155.25

रक्षसामुरगाणां च यक्षाणां च तथा प्रियाः ।
मनुष्याणां पितॄणां च कान्ता यास्त्वनुपूर्वशः ॥ १३.१५५.२५ ॥

ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਜੋ ਹਨ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਜੋ ਹਨ — ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ (ਜਾਣੋ)।

13.155.26

वन्या ग्राम्याश्चेह तथा कृष्टोप्ताः पर्वताश्रयाः ।
अकण्टकाः कण्टकिनो गन्धरूपरसान्विताः ॥ १३.१५५.२६ ॥

ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇ, ਹਲ ਨਾਲ ਵਾਹ ਕੇ ਬੀਜੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਕੰਡੇ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਕੰਡੇਦਾਰ, ਗੰਧ-ਰੂਪ-ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ (ਬੂਟੇ) ਹਨ।

13.155.27

द्विविधो हि स्मृतो गन्ध इष्टोऽनिष्टश्च पुष्पजः ।
इष्टगन्धानि देवानां पुष्पाणीति विभावय ॥ १३.१५५.२७ ॥

ਗੰਧ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ—ਇਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਟ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਇਸ਼ਟ ਗੰਧ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਮਝ ਲੈ।

13.155.28

अकण्टकानां वृक्षाणां श्वेतप्रायाश्च वर्णतः ।
तेषां पुष्पाणि देवानामिष्टानि सततं प्रभो ॥ १३.१५५.२८ ॥

ਕੰਡੇ-ਰਹਿਤ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ, ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।

13.155.29

पद्मं च तुलसी जातिरापः सर्वेषु पूजिता ।
जलजानि च माल्यानि पद्मादीनि च यानि वै।
गन्धर्वनागयक्षेभ्यस्तानि दद्याद्विचक्षणः ॥ १३.१५५.२९ ॥

ਕਮਲ, ਤੁਲਸੀ, ਚਮੇਲੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸਭ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਹਨ। ਜਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ, ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।

13.155.30

ओषध्यो रक्तपुष्पाश्च कटुकाः कण्टकान्विताः ।
शत्रूणामभिचारार्थमथर्वसु निदर्शिताः ॥ १३.१५५.३० ॥

ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਭਿਚਾਰ ਲਈ ਅਥਰਵ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

13.155.31

तीक्ष्णवीर्यास्तु भूतानां दुरालम्भाः सकण्टकाः ।
रक्तभूयिष्ठवर्णाश्च कृष्णाश्चैवोपहारयेत् ॥ १३.१५५.३१ ॥

ਪਰ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਤਿੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਨੇੜੇ ਜਾਣੋਂ ਔਖੇ, ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ (ਫੁੱਲ) ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

13.155.32

मनोहृदयनन्दिन्यो विमर्दे मधुराश्च याः ।
चारुररूपाः सुमनसो मानुपाणां स्मृता विभो ॥ १३.१५५.३२ ॥

ਮਨ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਸਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਮਿੱਠੇ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਹ ਫੁੱਲ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

13.155.33

न तु श्मशानसम्भूता न देवायतनोद्भवाः ।
सन्नयेत्पुष्टियुक्तेषु विवाहेषु रहःसु च ॥ १३.१५५.३३ ॥

ਪਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਜਾਂ ਦੇਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ; ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ, ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

13.155.34

गिरिसानुरुहाः सौम्या देवानामुपधारयेत् ।
प्रोक्षिताभ्युक्षिताः सौम्या यथायोगं यथास्मृति ॥ १३.१५५.३४ ॥

ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਤੇ ਉੱਗੇ ਸੌਮ ਫੁੱਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰੋਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਅਭਿਉਕਸ਼ਿਤ ਸੌਮ ਫੁੱਲ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

13.155.35

गन्धेन देवास्तुष्यन्ति दर्शनाद्यक्षराक्षसाः ।
नागाः समुपभोगेन त्रिभिरेतैस्तु मानुषाः ॥ १३.१५५.३५ ॥

ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਕਸ਼; ਨਾਗ ਉਪਭੋਗ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ।

13.155.36

सद्यः प्रीणाति देवान्वै ते प्रीता भावयन्त्युत ।
सङ्कल्पसिद्धा मर्त्यानामीप्सिताश्च मनोरथाः ॥ १३.१५५.३६ ॥

ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਰਨਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

13.155.37

देवाः प्रीणन्ति सततं मानिता मानयन्ति च ।
अवज्ञातावधूताश्च निर्दहन्त्यधमान्नरान् ॥ १३.१५५.३७ ॥

ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਵਗਿਆ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

13.155.38

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि धूपदानविधेः फलम् ।
धूपांश्च विविधान्साधूनसाधूंश्च निबोध मे ॥ १३.१५५.३८ ॥

ਹੁਣ ਮੈਂ ਧੂਪਦਾਨ ਵਿਧੀ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਧੂਪ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।

13.155.39

निर्यासाः सरलाश्चैव कृत्रिमाश्चैव ते त्रयः ।
इष्टोऽनिष्टो भवेद्गन्धस्तन्मे विस्तरशः शृणु ॥ १३.१५५.३९ ॥

ਨਿਰਯਾਸ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਰਿਮ ਇਹ ਤਿੰਨ ਹਨ; ਗੰਧ ਇਸ਼ਟ ਜਾਂ ਅਨਿਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

13.155.40

निर्यासाः सल्लकीवर्ज्या देवानां दयितास्तु ते ।
गुग्गुलुः प्रवरस्तेषां सर्वेपामिति निश्चयः ॥ १३.१५५.४० ॥

ਸੱਲਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹ ਨਿਰਯਾਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਗਲੂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।

13.155.41

अगुरुः सारिणां श्रेष्ठो यक्षराक्षसभोगिनाम् ।
दैत्यानां सल्लकीजश्च काङ्क्षितो यश्च तद्विधः ॥ १३.१५५.४१ ॥

ਅਗਰੂ ਸਾਰੀ-ਗੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਲਈ; ਦੈਂਤਾਂ ਲਈ ਸੱਲਕੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਇੱਛਤ ਹੈ।

13.155.42

अथ सर्जरसादीनां गन्धैः पार्थिवदारवैः ।
फाणितासवसंयुक्तैर्मनुष्याणां विधीयते ॥ १३.१५५.४२ ॥

ਹੁਣ ਸਰਜਰਸ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਗੰਧਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਆਸਵ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

13.155.43

देवदानवभूतानां सद्यस्तुष्ठिकरः स्मृतः ।
येऽन्ये वैहारिकास्तत्र मानुषाणामिति स्मृताः ॥ १३.१५५.४३ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ; ਜੋ ਹੋਰ ਵੈਹਾਰਿਕ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

13.155.44

य एवोक्ताः सुमनसां प्रदाने गुणहेतवः ।
धूपेष्वपि परिज्ञेयास्त एव प्रीतिवर्धनाः ॥ १३.१५५.४४ ॥

ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੁਣ-ਹੇਤੂ ਕਹੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹੀ ਧੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਉਹੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.155.45

दीपदाने प्रवक्ष्यामि फलयोगमनुत्तमम् ।
यथा येन यदा चैव प्रदेया यादृशाश्च ते ॥ १३.१५५.४५ ॥

ਦੀਪ-ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਫਲ-ਯੋਗ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਕਿਵੇਂ, ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ, ਕਦੋਂ, ਅਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਦੀਵੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

13.155.46

ज्योतिस्तेजः प्रकाशं वाऽप्यूध्वगं चापि वर्धते ।
प्रदानं तेजसां तस्मात्तेजो वर्धयते नृणाम् ॥ १३.१५५.४६ ॥

ਜੋਤਿ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੇਜਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

13.155.47

अन्धतमस्तमिस्रं च दक्षिणायनमेव च ।
उत्तरायणमेतस्माज्ज्योतिर्दानं प्रशस्यते ॥ १३.१५५.४७ ॥

ਅੰਧਤਮਸ, ਤਮਿਸ੍ਰ, ਦੱਖਣਾਯਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਯਣ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋਤੀ-ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

13.155.48

यस्मादूर्ध्वगमे तत्तु तमसश्चैव भेषजम् ।
तस्मादूर्ध्वगतेर्दाता भवेदत्रेति निश्चयः ॥ १३.१५५.४८ ॥

ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੈ।

13.155.49

देवास्तेजस्विनो यस्मात्प्रभावन्तः प्रकाशकाः ।
तामसा राक्षसाश्चैव तस्माद्दीपः प्रदीयते ॥ १३.१५५.४९ ॥

ਦੇਵਤੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਤਾਮਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

13.155.50

आलोकदानाच्चक्षुष्मान्प्रभायुक्तो भवेन्नरः ।
तान्दत्त्वा नोपहिंसेन न हरेन्नोपनाशयेत् ॥ १३.१५५.५० ॥

ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੇਤਰਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਚੁਰਾਵੇ, ਨਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ।

13.155.51

दीपहार्ता भवेदन्धस्तमोगतिरसुप्रभः ।
दीपप्रदः स्वर्गलोके दीपमाली विराजते ॥ १३.१५५.५१ ॥

ਦੀਵਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਗਤੀ ਪਾਏਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੀਪਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।

13.155.52

हविपा प्रथमः कल्पो द्वितीयश्चौषधीरसैः ।
वसामेदोस्थिनिर्यासैर्न कार्यः पुष्टिमिच्छता ॥ १३.१५५.५२ ॥

ਪਹਿਲੀ ਵਿਧੀ ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ, ਦੂਜੀ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ। ਪੁਸ਼ਟੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਚਰਬੀ, ਮੇਦ, ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਸ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੇ।

13.155.53

देवालये सभायां च गिरौ चैत्यचतुष्पथे ।
दीपदाता भवेन्नित्यं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१५५.५३ ॥

ਮੰਦਰ, ਸਭਾ, ਪਰਬਤ, ਚੈਤਯ ਅਤੇ ਚੌਰਾਹੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।

13.155.54

कुलोद्योतो विशुद्धात्मा प्रकाशत्वं च गच्छति ।
ज्योतिषां चैव सालोक्यं दीपदाता भवेन्नरः ॥ १३.१५५.५४ ॥

ਕੁਲ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਲੋਕਯ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

13.155.55

बलिकर्मसु वक्ष्यामि गुणान्कर्मफलोदयान् ।
देवयक्षोरगनृणां भूतानामथ रक्षसाम् ॥ १३.१५५.५५ ॥

ਬਲੀ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਕਰਮਫਲ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ।

13.155.56

येषां नाग्रभुजो विप्रा देवतातिथिबालकाः ।
राक्षसानेव तान्विद्धि निर्वषट्कारमङ्गलान् ॥ १३.१५५.५६ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਰ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਤੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਣੋ।

13.155.57

तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवभ्यः प्रतिपूजितम् ।
शिरसा प्रणतश्चापि हरेद्बलिमतन्द्रितः ॥ १३.१५५.५७ ॥

ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਅਗਰ ਭਾਗ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਲੀ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

13.155.58

गृह्णन्ति देवता नित्यमाशंसन्ति सदा गृहान् ।
बाह्याश्चागन्तवो येऽन्ये यक्षराक्षसपन्नगाः ॥ १३.१५५.५८ ॥

ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨਾਗ ਵੀ।

13.155.59

इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्तथा ।
ते प्रीताः प्रीणयन्त्येनमायुषा यशसा धनैः ॥ १३.१५५.५९ ॥

ਇੱਥੋਂ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਉਮਰ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

13.155.60

बलयः सह पुष्पैस्तु देवानामुपहारयेत् ।
दधिदुग्धमयाः पुण्याः सुगन्धाः प्रियदर्शनाः ॥ १३.१५५.६० ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਬਲੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ।

13.155.61

कार्या रुधिरमांसाढ्या बलयो यक्षरक्षसाम् ।
सुरासवपुरस्कारा लाजोल्लापिकभूषिताः ॥ १३.१५५.६१ ॥

ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੁਰਾ ਤੇ ਆਸਵ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ, ਲਾਜਾ ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ।

13.155.62

नागानां दयिता नित्यं पद्मोत्पलविमिश्रिताः ।
तिलान्गुडसुसम्पन्नान्भूतानामुपहारयेत् ॥ १३.१५५.६२ ॥

ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਹੋਏ, ਤਿਲ ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ (ਭੇਟ) ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

13.155.63

अग्रदाताऽग्रभोगी स्याद्बलवीर्यसमन्वितः ।
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवभ्यः प्रतिपूजितम् ॥ १३.१५५.६३ ॥

ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲ-ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

13.155.64

ज्वलन्त्यहरहो वेश्म याश्चास्य गृहदेवताः ।
ताः पूज्या भूतिकामेन प्रसृताग्रप्रदायिना ॥ १३.१५५.६४ ॥

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀਵੇ ਬਲਦੇ ਘਰ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਦੇਵਤੇ — ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਪੂਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

13.155.65

इत्येतदसुरेन्द्राय काव्यः प्रोवाच भार्गवः ।
सुवर्णाय मनुः प्राह सुवर्णो नारदाय च ॥ १३.१५५.६५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਗਵ ਕਾਵਿ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਅਸੁਰੇਂਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਮਨੂ ਨੇ ਸੁਵਰਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਸੁਵਰਣ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

13.155.66

नारदोऽपि मयि प्राह गुणानेतान्महाद्युते ।
त्वमप्येतद्विदित्वेह सर्वमाचर पुत्रक ॥ १३.१५५.६६ ॥

ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੁਣ ਦੱਸੇ ਸਨ, ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ। ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਪੁੱਤਰ।