มหาภารตะ · อัธยายะ 13.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.155.1
आलोकदानं नामैतत्कीदृशं भरतर्षभ ।
कथमेतत्समुत्पन्नं फलं वा तद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१५५.१ ॥
ภรตรรษภ การให้แสงสว่างนี้เรียกว่าอะไร มีลักษณะเช่นไร เกิดขึ้นได้อย่างไร และให้ผลเช่นไร จงบอกข้าพเจ้าเถิด
13.155.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मनोः प्रजापतेर्वादं सुवर्णस्य च भारत ॥ १३.१५५.२ ॥
ในเรื่องนี้ ผู้คนก็เล่าอิติหาสโบราณนี้ไว้ คือบทสนทนาระหว่างพระมนูผู้เป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์กับสุวรรณ ภารตะเอ๋ย
13.155.3
तपस्वी कश्चिदभवत्सुवर्णो नाम भारत ।
वर्णतो हेमवर्णः स सुवर्ण इति विश्रुतः ॥ १३.१५५.३ ॥
มีดาบสผู้หนึ่งชื่อสุวรรณ ภารตะเอ๋ย เพราะผิวพรรณของเขาเป็นสีทองดุจทองคำ เขาจึงเป็นที่รู้จักในนามสุวรรณ
13.155.4
कुलशीलगुणोपेतः स्वाध्यायोपरमं गतः ।
बहून्सुवंशप्रभवान्समतीतः स्वकैर्गुणैः ॥ १३.१५५.४ ॥
ท่านประกอบด้วยตระกูล ความประพฤติ และคุณธรรมอันดีงาม ท่านหยุดการสาธยายพระเวทส่วนตนแล้ว และด้วยคุณความดีของตน ท่านเหนือกว่าผู้มีกำเนิดในวงศ์ตระกูลอันงดงามจำนวนมาก
13.155.5
स कदाचिन्मनुं विप्रो ददर्शोपससर्प च ।
कुशलप्रश्नमन्योन्यं तौ चोभौ तत्र चक्रतुः ॥ १३.१५५.५ ॥
วันหนึ่งพราหมณ์ผู้นั้นได้พบพระมนูและเข้าไปหา ทั้งสองได้ถามทุกข์สุขกันและกัน ณ ที่นั้น
13.155.6
ततस्तौ सत्यसंकल्पौ मेरौ काञ्चनपर्वते ।
देवर्षिभिः सदा जुष्टे सहितौ संन्यषीदताम् ॥ १३.१५५.६ ॥
ครั้นแล้วทั้งสองผู้มีความตั้งใจแน่วแน่ต่อสัจจะ ได้นั่งลงด้วยกันบนภูเขาทองแห่งเขาพระสุเมรุ ซึ่งเหล่าเทวฤๅษีมาเยือนอยู่เสมอ
13.155.7
तत्र तौ कथयन्तौ स्तां कथा नानाविधाश्रयाः ।
ब्रह्मर्षिदेवदैत्यानां पुराणानां महात्मनाम् ॥ १३.१५५.७ ॥
ณ ที่นั้น ทั้งสองได้สนทนากันด้วยเรื่องราวนานาประการ คือโบราณกถาของพรหมฤๅษี เทพ และอสูร และของผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลาย
13.155.8
सुवर्णस्त्वब्रवीद्वाक्यं मनुं स्वायंभुवं प्रति ।
हितार्थं सर्वभूतानां प्रश्नं मे वक्तुमर्हसि ॥ १३.१५५.८ ॥
ฝ่ายสุวรรณได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่พระมนู ผู้เป็นบุตรแห่งสวยัมภู ว่า "เพื่อประโยชน์สุขของสรรพสัตว์ ขอท่านได้โปรดตอบคำถามของข้าพเจ้าเถิด"
13.155.9
सुमनोगन्धधूपाद्यैरिज्यन्ते दैवतानि च ।
किमेतत्कथमुत्पन्नं फलं योगं च शंस मे ॥ १३.१५५.९ ॥
"เทวดาทั้งหลายย่อมได้รับการบูชาด้วยดอกไม้ กลิ่นหอม ธูป และสิ่งอื่นๆ การนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร ผลของมันคืออะไร และความเชื่อมโยงของมันเป็นเช่นไร ขอท่านได้บอกข้าพเจ้าเถิด"
13.155.11
बलेर्वैरोचनस्येह त्रैलोक्यमनुशासतः ।
समीपमाजगामाशु शुक्रो भृगुकुलोद्वहः ॥ १३.१५५.११ ॥
ในกาลนั้น ขณะที่พลี บุตรแห่งวิโรจนะ ปกครองสามโลก ศุกระผู้เป็นยอดแห่งตระกูลภฤกุได้มาถึงใกล้พระองค์อย่างรวดเร็ว
13.155.12
तमर्घ्यादिभिरभ्यर्च्य भार्गवं सोऽसुराधिपः ।
निषसादासने पश्चाद्विधिवद्भूरिदक्षिणः ॥ १३.१५५.१२ ॥
อสูราธิปติได้ต้อนรับภารควะผู้นั้นด้วยน้ำอรรฆย์และสิ่งอื่นๆ แล้วจึงประทับบนอาสนะตามวิธีอันควร ทรงเปี่ยมด้วยการบริจาคอันมากมาย
13.155.13
कथेयमभवत्तत्र त्वया या परिकीर्तिता ।
सुमनोधूपदीपानां सम्प्रदाने फलं प्रति ॥ १३.१५५.१३ ॥
"นี่คือเรื่องราวเดียวกับที่ท่านได้ประกาศไว้ที่นั่น เกี่ยวกับผลแห่งการถวายดอกไม้ ธูป และประทีป"
13.155.14
ततः पप्रच्छ दैत्येन्द्रः कवीन्द्रं प्रश्नमुत्तमम् ॥ १३.१५५.१४ ॥
ครั้งนั้น จอมแห่งไทตยะได้ทูลถามกวีผู้ยิ่งใหญ่ด้วยคำถามอันประเสริฐ
13.155.15
सुमनोधूपदीपानां किं फलं ब्रह्मिवित्तम ।
प्रदानस्य द्विजश्रेष्ठ तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १३.१५५.१५ ॥
"ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้พรหมัน การถวายดอกไม้ ธูป และประทีปมีผลเช่นไร ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งทวิชาติ ขอท่านได้โปรดกล่าวเรื่องนั้นเถิด"
13.155.16
अग्नीषोमादिसृष्टौ तु विष्णोः सर्वात्मनः प्रभोः ।
तपः पूर्वं समुत्पन्नं धर्मस्तस्मादनन्तरम् ॥ १३.१५५.१६ ॥
ในการสร้างโลกที่เริ่มด้วยอัคนีและโสม จากพระวิษณุ ผู้เป็นเจ้าและอาตมันของสรรพสิ่ง ตบะเกิดขึ้นก่อน และธรรมเกิดขึ้นภายหลังจากนั้น
13.155.17
एतस्मिन्नन्तरे चैव वीरुदोषध्य एव च ।
सोमस्यात्मा च बहुधा सम्भूतः पृथिवीतले।
अमृतं च विषं चैव याश्चान्यास्तृणजातयः ॥ १३.१५५.१७ ॥
ในระหว่างนั้น เถาวัลย์และสมุนไพรทั้งหลาย รวมทั้งอาตมันของโสมที่แปรรูปเป็นหลายรูปแบบ ได้บังเกิดขึ้นบนพื้นผิวโลก ทั้งอมฤตและพิษ และพืชหญ้าชนิดอื่นๆ ก็เกิดขึ้นด้วย
13.155.18
अमृतं मनसः प्रीतिं सद्यस्तृप्तिं ददाति च ।
मनो ग्लपयते तीव्रं विषं गन्धेन सर्वशः ॥ १३.१५५.१८ ॥
อมฤตให้ความสุขแก่จิตใจและความอิ่มใจในทันที ส่วนพิษนั้น ด้วยกลิ่นของมันทำให้จิตใจอ่อนล้าอย่างรุนแรงทุกด้าน
13.155.19
अमृतं मङ्गलं विद्धि महद्विषममङ्गलम् ।
ओषध्यो ह्यमृतं सर्वा विषं तेजोग्निसम्भवम् ॥ १३.१५५.१९ ॥
จงรู้ว่าอมฤตเป็นมงคล ส่วนพิษเป็นสิ่งอัปมงคลอันใหญ่หลวง สมุนไพรทั้งปวงล้วนเป็นอมฤต ส่วนพิษเกิดจากพลังแห่งไฟ
13.155.20
अमृतं मनो ह्लादयते श्रियं चापि ददाति च ।
तस्मात्सुमनसः प्रोक्ता नरैः सुकृतकर्मभिः ॥ १३.१५५.२० ॥
อมฤตทำให้จิตใจปีติและยังประทานสิริมงคลด้วย เพราะเหตุนี้ มนุษย์ผู้กระทำกรรมดีจึงเรียกสิ่งเหล่านี้ว่าสุมนัส (จิตที่ดี)
13.155.21
देवताभ्यः सुमनसो यो ददाति नरः शुचिः ।
तस्मै सुमनसो देवास्तस्मात्सुमनसः स्मृताः ॥ १३.१५५.२१ ॥
มนุษย์ผู้บริสุทธิ์ที่ถวายดอกไม้แด่เหล่าเทวดา เทวดาทั้งหลายย่อมมีจิตเมตตาต่อเขา เพราะเหตุนี้ดอกไม้จึงถูกจดจำว่าสุมนัส
13.155.22
यंयमुद्दिश्य दीयेरन्देवं सुमनसः प्रभो ।
मङ्गलार्तं स तेनास्य प्रीतो भवति दैत्यप ॥ १३.१५५.२२ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ เทพองค์ใดที่ผู้คนถวายดอกไม้ด้วยใจเบิกบาน เทพองค์นั้นย่อมโปรดปรานผู้ที่แสวงหามงคลด้วยดอกไม้นั้น ข้าแต่จอมแห่งไดตยะ
13.155.23
ज्ञेयास्तूग्राश्च सौम्याश्च तेजस्विन्यश्च ताः पृथक् ।
ओषध्यो बहुवीर्या हि बहुरूपास्तथैव च ॥ १३.१५५.२३ ॥
พึงรู้จักสมุนไพรเหล่านี้แต่ละชนิด บางชนิดรุนแรง บางชนิดอ่อนโยน และบางชนิดเปล่งประกาย สมุนไพรเหล่านี้มีพลังมากมายและมีรูปร่างหลากหลาย
13.155.24
यज्ञियानां च वृक्षाणामयज्ञीयान्निबोध मे ।
आसुराणि च माल्यानि दैवतेभ्यो हितानि च ॥ १३.१५५.२४ ॥
จงเรียนรู้จากข้าเถิดว่าต้นไม้ชนิดใดควรใช้ในยัญ และชนิดใดไม่ควร จงเรียนรู้ด้วยว่าพวงมาลัยของอสูรเป็นเช่นใด และชนิดใดเป็นประโยชน์แก่เทพทั้งหลาย
13.155.25
रक्षसामुरगाणां च यक्षाणां च तथा प्रियाः ।
मनुष्याणां पितॄणां च कान्ता यास्त्वनुपूर्वशः ॥ १३.१५५.२५ ॥
ชนิดที่เป็นที่รักของรากษส งู และยักษ์ และชนิดที่เป็นที่รักและงดงามของมนุษย์และบรรพชน ข้าจะบอกให้ทีละลำดับ
13.155.26
वन्या ग्राम्याश्चेह तथा कृष्टोप्ताः पर्वताश्रयाः ।
अकण्टकाः कण्टकिनो गन्धरूपरसान्विताः ॥ १३.१५५.२६ ॥
ที่นี่มีพืชทั้งที่เติบโตในป่าและในหมู่บ้าน ทั้งที่ไถและหว่าน ทั้งที่อาศัยอยู่บนภูเขา ทั้งที่ไม่มีหนามและมีหนาม ซึ่งประกอบด้วยกลิ่น รูป และรส
13.155.27
द्विविधो हि स्मृतो गन्ध इष्टोऽनिष्टश्च पुष्पजः ।
इष्टगन्धानि देवानां पुष्पाणीति विभावय ॥ १३.१५५.२७ ॥
กล่าวกันว่ากลิ่นมีสองประเภท คือกลิ่นที่น่าพอใจและกลิ่นที่ไม่น่าพอใจ ซึ่งเกิดจากดอกไม้ จงเข้าใจว่าดอกไม้ของเทพทั้งหลายมีกลิ่นที่น่าพอใจ
13.155.28
अकण्टकानां वृक्षाणां श्वेतप्रायाश्च वर्णतः ।
तेषां पुष्पाणि देवानामिष्टानि सततं प्रभो ॥ १३.१५५.२८ ॥
ดอกไม้ของต้นไม้ที่ไม่มีหนาม ซึ่งส่วนมากมีสีขาว ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ ย่อมเป็นที่พอพระทัยของเทพทั้งหลายเสมอ
13.155.29
पद्मं च तुलसी जातिरापः सर्वेषु पूजिता ।
जलजानि च माल्यानि पद्मादीनि च यानि वै।
गन्धर्वनागयक्षेभ्यस्तानि दद्याद्विचक्षणः ॥ १३.१५५.२९ ॥
บัวและกะเพรา ดอกมะลิ และน้ำ เป็นสิ่งที่ได้รับการบูชาในหมู่ทั้งปวง บรรดาพวงมาลัยที่เกิดในน้ำ และพวงมาลัยจากบัวและสิ่งคล้ายกัน ผู้มีปัญญาพึงถวายแก่คนธรรพ์ นาค และยักษ์
13.155.30
ओषध्यो रक्तपुष्पाश्च कटुकाः कण्टकान्विताः ।
शत्रूणामभिचारार्थमथर्वसु निदर्शिताः ॥ १३.१५५.३० ॥
สมุนไพรที่มีดอกแดง มีรสเผ็ด และมีหนาม ได้ถูกชี้แนะไว้ในอถรรพเวทเพื่อพิธีกรรมปราบศัตรู
13.155.31
तीक्ष्णवीर्यास्तु भूतानां दुरालम्भाः सकण्टकाः ।
रक्तभूयिष्ठवर्णाश्च कृष्णाश्चैवोपहारयेत् ॥ १३.१५५.३१ ॥
แต่สำหรับภูตผี ควรถวายสิ่งที่มีฤทธิ์รุนแรง ยากที่จะเข้าใกล้ มีหนาม ส่วนมากมีสีแดง และสิ่งที่มีสีดำด้วย
13.155.32
मनोहृदयनन्दिन्यो विमर्दे मधुराश्च याः ।
चारुररूपाः सुमनसो मानुपाणां स्मृता विभो ॥ १३.१५५.३२ ॥
ดอกไม้ที่ทำให้จิตใจและหัวใจชื่นบาน ที่หวานแม้เมื่อถูกขยี้ มีรูปร่างงดงาม ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ท่านกล่าวว่าเหมาะแก่มนุษย์
13.155.33
न तु श्मशानसम्भूता न देवायतनोद्भवाः ।
सन्नयेत्पुष्टियुक्तेषु विवाहेषु रहःसु च ॥ १३.१५५.३३ ॥
แต่ไม่ควรใช้ดอกไม้ที่เกิดในป่าช้า หรือที่เกิดในศาลเจ้าของเทพ ควรถวายในพิธีที่นำความเจริญรุ่งเรือง ในงานมงคลสมรส และในการปฏิบัติอย่างลับ
13.155.34
गिरिसानुरुहाः सौम्या देवानामुपधारयेत् ।
प्रोक्षिताभ्युक्षिताः सौम्या यथायोगं यथास्मृति ॥ १३.१५५.३४ ॥
ดอกไม้อ่อนโยนที่ขึ้นบนไหล่เขา ควรถวายแก่เทพทั้งหลาย ดอกไม้อ่อนโยนที่ประพรมและรดน้ำแล้ว ควรถวายตามความเหมาะสมและตามที่ธรรมเนียมกำหนด
13.155.35
गन्धेन देवास्तुष्यन्ति दर्शनाद्यक्षराक्षसाः ।
नागाः समुपभोगेन त्रिभिरेतैस्तु मानुषाः ॥ १३.१५५.३५ ॥
เทพทั้งหลายพอพระทัยด้วยกลิ่นหอม ยักษ์และรากษสพอใจด้วยการเห็น นาคพอใจด้วยการได้ใช้สอย ส่วนมนุษย์พอใจด้วยสามสิ่งนี้
13.155.36
सद्यः प्रीणाति देवान्वै ते प्रीता भावयन्त्युत ।
सङ्कल्पसिद्धा मर्त्यानामीप्सिताश्च मनोरथाः ॥ १३.१५५.३६ ॥
ย่อมทำให้เทพทั้งหลายพอพระทัยทันที และเมื่อพอพระทัยแล้ว ท่านก็ย่อมอวยพรให้ความเจริญงอกงาม ความปรารถนาที่ตั้งไว้ของมนุษย์ย่อมสำเร็จ และความมุ่งหวังอันเป็นที่ปรารถนาย่อมบรรลุผล
13.155.37
देवाः प्रीणन्ति सततं मानिता मानयन्ति च ।
अवज्ञातावधूताश्च निर्दहन्त्यधमान्नरान् ॥ १३.१५५.३७ ॥
เทพทั้งหลายย่อมพอพระทัยอยู่เสมอ เมื่อได้รับการยกย่องก็ย่อมยกย่องตอบ แต่เมื่อถูกดูหมิ่นหรือละเลย ท่านก็ย่อมเผามนุษย์ผู้ต่ำช้าให้วอดวาย
13.155.38
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि धूपदानविधेः फलम् ।
धूपांश्च विविधान्साधूनसाधूंश्च निबोध मे ॥ १३.१५५.३८ ॥
ต่อจากนี้ ข้าจะกล่าวถึงผลแห่งวิธีการถวายธูปหอม จงฟังจากข้าถึงธูปหอมต่างชนิดทั้งดีและไม่ดี
13.155.39
निर्यासाः सरलाश्चैव कृत्रिमाश्चैव ते त्रयः ।
इष्टोऽनिष्टो भवेद्गन्धस्तन्मे विस्तरशः शृणु ॥ १३.१५५.३९ ॥
มียางไม้ ไม้สน และยางที่ปรุงขึ้น รวมเป็นสามชนิดนี้ กลิ่นอาจน่าพอใจหรือไม่น่าพอใจก็ได้ จงฟังจากข้าโดยละเอียดเถิด
13.155.40
निर्यासाः सल्लकीवर्ज्या देवानां दयितास्तु ते ।
गुग्गुलुः प्रवरस्तेषां सर्वेपामिति निश्चयः ॥ १३.१५५.४० ॥
ยางไม้ทั้งหลายยกเว้นสัลลกี เป็นที่รักของเทพทั้งหลาย ในหมู่นั้น คุคคุลุเป็นเลิศ นี่เป็นข้อสรุปแน่นอนสำหรับทุกสิ่ง
13.155.41
अगुरुः सारिणां श्रेष्ठो यक्षराक्षसभोगिनाम् ।
दैत्यानां सल्लकीजश्च काङ्क्षितो यश्च तद्विधः ॥ १३.१५५.४१ ॥
อกรุเป็นเลิศในบรรดาไม้หอม สำหรับยักษ์ รากษส และงู ส่วนสำหรับไดตยะนั้นคือไม้ที่เกิดจากสัลลกีและที่ปรารถนาซึ่งมีลักษณะเช่นนั้น
13.155.42
अथ सर्जरसादीनां गन्धैः पार्थिवदारवैः ।
फाणितासवसंयुक्तैर्मनुष्याणां विधीयते ॥ १३.१५५.४२ ॥
ส่วนมนุษย์นั้น ท่านกำหนดให้ใช้เครื่องหอม เช่น ยางสารชะ และอื่น ๆ ที่ทำจากไม้บนแผ่นดิน ผสมด้วยน้ำตาลอ้อยและสุรา
13.155.43
देवदानवभूतानां सद्यस्तुष्ठिकरः स्मृतः ।
येऽन्ये वैहारिकास्तत्र मानुषाणामिति स्मृताः ॥ १३.१५५.४३ ॥
สำหรับเทวดา ทานพ และภูต เขาว่าเป็นสิ่งที่ให้ความพึงพอใจในทันที ส่วนที่เหลือซึ่งเป็นของเพื่อความบันเทิงนั้น ว่าเป็นของมนุษย์
13.155.44
य एवोक्ताः सुमनसां प्रदाने गुणहेतवः ।
धूपेष्वपि परिज्ञेयास्त एव प्रीतिवर्धनाः ॥ १३.१५५.४४ ॥
เหตุแห่งบุญเดียวกันที่กล่าวไว้สำหรับการถวายดอกไม้ ก็พึงทราบว่าใช้ได้กับธูปด้วย สิ่งเหล่านั้นเองย่อมเพิ่มความยินดี
13.155.45
दीपदाने प्रवक्ष्यामि फलयोगमनुत्तमम् ।
यथा येन यदा चैव प्रदेया यादृशाश्च ते ॥ १३.१५५.४५ ॥
ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงความเชื่อมโยงอันเลิศยิ่งกับผลในการถวายประทีป คือวิธี ผู้ถวาย เวลา และชนิดของประทีปที่พึงถวาย
13.155.46
ज्योतिस्तेजः प्रकाशं वाऽप्यूध्वगं चापि वर्धते ।
प्रदानं तेजसां तस्मात्तेजो वर्धयते नृणाम् ॥ १३.१५५.४६ ॥
แสง ความรุ่งโรจน์ และรัศมี ย่อมเจริญขึ้นแม้เมื่อพุ่งขึ้นสู่เบื้องบน ฉะนั้น การให้ความรุ่งโรจน์ย่อมทำให้ความรุ่งโรจน์ของมนุษย์เพิ่มพูน
13.155.47
अन्धतमस्तमिस्रं च दक्षिणायनमेव च ।
उत्तरायणमेतस्माज्ज्योतिर्दानं प्रशस्यते ॥ १३.१५५.४७ ॥
ความมืดมิดอย่างเบาบาง ความมืดทึบ ทางใต้ และทางเหนือ จากสิ่งเหล่านี้ การถวายแสงสว่างเป็นที่สรรเสริญ
13.155.48
यस्मादूर्ध्वगमे तत्तु तमसश्चैव भेषजम् ।
तस्मादूर्ध्वगतेर्दाता भवेदत्रेति निश्चयः ॥ १३.१५५.४८ ॥
เพราะการไปสู่เบื้องบนนั้นเป็นยาแก้ความมืด ผู้ให้จึงควรเป็นผู้ให้ทางเบื้องบนในที่นี้ นี่คือข้อสรุป
13.155.49
देवास्तेजस्विनो यस्मात्प्रभावन्तः प्रकाशकाः ।
तामसा राक्षसाश्चैव तस्माद्दीपः प्रदीयते ॥ १३.१५५.४९ ॥
เพราะเทวดาเปี่ยมด้วยรัศมี มีอำนาจ และให้แสงสว่าง ส่วนรากษสผู้มืดมนไม่เป็นเช่นนั้น ฉะนั้นจึงถวายประทีป
13.155.50
आलोकदानाच्चक्षुष्मान्प्रभायुक्तो भवेन्नरः ।
तान्दत्त्वा नोपहिंसेन न हरेन्नोपनाशयेत् ॥ १३.१५५.५० ॥
ด้วยการให้แสงสว่าง มนุษย์ย่อมมีดวงตาดี และประกอบด้วยรัศมี เมื่อให้แล้วไม่พึงทำร้ายสิ่งเหล่านั้น ไม่พึงพรากไป และไม่พึงให้สูญสิ้น
13.155.51
दीपहार्ता भवेदन्धस्तमोगतिरसुप्रभः ।
दीपप्रदः स्वर्गलोके दीपमाली विराजते ॥ १३.१५५.५१ ॥
ผู้ขโมยประทีปจะตาบอด ไปสู่ทางแห่งความมืด และขาดรัศมีแห่งชีวิต ส่วนผู้ถวายประทีปย่อมรุ่งโรจน์ในสวรรคโลก ประดับด้วยพวงมาลัยแห่งประทีป
13.155.52
हविपा प्रथमः कल्पो द्वितीयश्चौषधीरसैः ।
वसामेदोस्थिनिर्यासैर्न कार्यः पुष्टिमिच्छता ॥ १३.१५५.५२ ॥
พิธีแรกคือด้วยเครื่องบูชา พิธีที่สองคือด้วยน้ำจากสมุนไพร ผู้ปรารถนาความบำรุงเลี้ยงไม่พึงประกอบด้วยไขมัน มันข้น กระดูก หรือยางไม้
13.155.53
देवालये सभायां च गिरौ चैत्यचतुष्पथे ।
दीपदाता भवेन्नित्यं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१५५.५३ ॥
ผู้ปรารถนาความเจริญรุ่งเรืองของตนเอง พึงเป็นผู้ถวายประทีปอยู่เสมอ ในเทวาลัย ในสภา บนภูเขา ที่ศาลเจดีย์ หรือที่สี่แยก
13.155.54
कुलोद्योतो विशुद्धात्मा प्रकाशत्वं च गच्छति ।
ज्योतिषां चैव सालोक्यं दीपदाता भवेन्नरः ॥ १३.१५५.५४ ॥
ผู้ที่ทำให้วงศ์ตระกูลสว่างไสวและมีจิตบริสุทธิ์ ย่อมได้รับความรุ่งโรจน์ และผู้ถวายประทีปย่อมได้แม้สาโลกยะ คือการอยู่ในโลกเดียวกับแสงทั้งหลาย
13.155.55
बलिकर्मसु वक्ष्यामि गुणान्कर्मफलोदयान् ।
देवयक्षोरगनृणां भूतानामथ रक्षसाम् ॥ १३.१५५.५५ ॥
ในเรื่องพิธีบูชาพลี ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงคุณสมบัติและผลแห่งการกระทำที่เกิดขึ้น สำหรับเทวดา ยักษ์ นาค มนุษย์ ภูต และรากษส
13.155.56
येषां नाग्रभुजो विप्रा देवतातिथिबालकाः ।
राक्षसानेव तान्विद्धि निर्वषट्कारमङ्गलान् ॥ १३.१५५.५६ ॥
พึงทราบว่า ผู้ใดที่พราหมณ์ เทวดา แขก และเด็กไม่รับส่วนแรกจากผู้นั้น ผู้นั้นคือรากษส ผู้ไม่มีคำวษัฏการและพิธีมงคล
13.155.57
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवभ्यः प्रतिपूजितम् ।
शिरसा प्रणतश्चापि हरेद्बलिमतन्द्रितः ॥ १३.१५५.५७ ॥
ฉะนั้น พึงถวายส่วนแรกแด่เทวดาที่ได้รับการบูชาแล้ว และพึงรับเครื่องบูชาด้วยศีรษะที่น้อมลง โดยไม่เกียจคร้าน
13.155.58
गृह्णन्ति देवता नित्यमाशंसन्ति सदा गृहान् ।
बाह्याश्चागन्तवो येऽन्ये यक्षराक्षसपन्नगाः ॥ १३.१५५.५८ ॥
เทวดาย่อมรับอยู่เสมอ และย่อมอวยพรแก่ครัวเรือนเสมอ ผู้มาเยือนจากภายนอกและยักษ์ รากษส และนาคอื่น ๆ ก็เช่นกัน
13.155.59
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्तथा ।
ते प्रीताः प्रीणयन्त्येनमायुषा यशसा धनैः ॥ १३.१५५.५९ ॥
เทวดาและบรรพบุรุษดำรงชีวิตด้วยสิ่งที่ถวายจากที่นี่ เมื่อพอพระทัยแล้ว ย่อมให้ผู้ถวายได้รับอายุยืน เกียรติยศ และทรัพย์สมบัติ
13.155.60
बलयः सह पुष्पैस्तु देवानामुपहारयेत् ।
दधिदुग्धमयाः पुण्याः सुगन्धाः प्रियदर्शनाः ॥ १३.१५५.६० ॥
พึงถวายเครื่องบูชาแด่เทวดาพร้อมดอกไม้ ทำด้วยนมส้มและนม เป็นมงคล มีกลิ่นหอม และน่าชม
13.155.61
कार्या रुधिरमांसाढ्या बलयो यक्षरक्षसाम् ।
सुरासवपुरस्कारा लाजोल्लापिकभूषिताः ॥ १३.१५५.६१ ॥
สำหรับยักษ์และรากษส พึงจัดเครื่องบูชาที่อุดมด้วยเลือดและเนื้อ โดยมีสุราและเหล้าวางไว้เบื้องหน้า ประดับด้วยข้าวตอกและพวงมาลัย
13.155.62
नागानां दयिता नित्यं पद्मोत्पलविमिश्रिताः ।
तिलान्गुडसुसम्पन्नान्भूतानामुपहारयेत् ॥ १३.१५५.६२ ॥
นาคทั้งหลายโปรดปรานอยู่เสมอ ผสมด้วยดอกบัวและดอกบัวขาบ มีงาและน้ำตาลอ้อยอุดมสมบูรณ์ ควรถวายแด่ภูตทั้งหลาย
13.155.63
अग्रदाताऽग्रभोगी स्याद्बलवीर्यसमन्वितः ।
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवभ्यः प्रतिपूजितम् ॥ १३.१५५.६३ ॥
ผู้ที่ให้ส่วนแรกย่อมได้รับส่วนแรก เป็นผู้มีกำลังและความแข็งแรงบริบูรณ์ เพราะฉะนั้น ควรถวายส่วนแรกที่บูชาแล้วแด่เหล่าเทพ
13.155.64
ज्वलन्त्यहरहो वेश्म याश्चास्य गृहदेवताः ।
ताः पूज्या भूतिकामेन प्रसृताग्रप्रदायिना ॥ १३.१५५.६४ ॥
เทวดาประจำบ้านซึ่งมีประทีปส่องสว่างอยู่ทุกวันในเรือนของผู้นั้น เทวดาเหล่านั้นควรได้รับการบูชาจากผู้ที่ปรารถนาความเจริญรุ่งเรือง และถวายส่วนแรกแก่ผู้มาถึงอย่างเปิดกว้าง
13.155.65
इत्येतदसुरेन्द्राय काव्यः प्रोवाच भार्गवः ।
सुवर्णाय मनुः प्राह सुवर्णो नारदाय च ॥ १३.१५५.६५ ॥
ท้าวกาวยะผู้เป็นภารควะ ได้กล่าวเรื่องนี้แก่จอมอสูร พระมนูได้บอกแก่สุวรรณ และสุวรรณได้บอกแก่นารท
13.155.66
नारदोऽपि मयि प्राह गुणानेतान्महाद्युते ।
त्वमप्येतद्विदित्वेह सर्वमाचर पुत्रक ॥ १३.१५५.६६ ॥
นารทก็ได้กล่าวคุณธรรมเหล่านี้แก่ข้าพเจ้าเช่นกัน ดูก่อนผู้รุ่งเรืองยิ่ง ลูกรัก แม้เจ้าเองก็จงรู้เรื่องนี้ แล้วปฏิบัติตามทั้งหมดในที่นี้เถิด