ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.161.1
शतायुरुक्तः पुरुषः शतवीर्यश्चि वैदिके ।
कस्मान्म्रियन्ते पुरुषा बाला अपि पितामह ॥ १३.१६१.१ ॥
ವೇದದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ನೂರು ವರ್ಷ ಬಾಳುತ್ತಾನೆ, ನೂರು ಪಟ್ಟು ವೀರ್ಯವಂತನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಪಿತಾಮಹರೇ, ಮನುಷ್ಯರು ಏಕೆ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ?
13.161.2
आयुष्मान्केन भवति अल्पायुर्वाऽपि मानवः ।
केन वा लभते कीर्तिं केन वा लभते श्रियम् ॥ १३.१६१.२ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಯಾವುದರಿಂದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?
13.161.3
तपसा ब्रह्मचर्येण जपैर्होमैस्तथा परैः ।
जन्मना यदि वाऽचारात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१६१.३ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದಲೋ, ಜಪದಿಂದಲೋ, ಹೋಮದಿಂದಲೋ, ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಂದಲೋ, ಜನ್ಮದಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಆಚಾರದಿಂದಲೋ — ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ಪಿತಾಮಹರೇ.
13.161.4
अत्र तेऽहं प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वमनुपृच्छसि ।
अल्पायुर्येन भवति दीर्घायुर्येनि मानवः ॥ १३.१६१.४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಯಾವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.161.5
येन वा लभते कीर्तिं येन वा लभते श्रियम् ।
यथा च वर्तयन्पुरुषः श्रेयसा सम्प्रयुज्यते ॥ १३.१६१.५ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನುಷ್ಯನು ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನೊಡನೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
13.161.6
आचाराल्लभते ह्यायुराचाराल्लभते श्रियम् ।
आचारात्कीर्तिमाप्नोति पुरुषः प्रेत्य चेह च ॥ १३.१६१.६ ॥
ಆಚಾರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಆಚಾರದಿಂದಲೇ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಆಚಾರದಿಂದಲೇ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ — ಸತ್ತ ಮೇಲೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ.
13.161.7
दुराचारो हि पुरुषो नेहायुर्विन्दते महत् ।
त्रसन्ति चास्य भूतानि तथा परिभवन्ति च ॥ १३.१६१.७ ॥
ದುರಾಚಾರಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀವಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ.
13.161.8
तस्मात्कुर्यादिहाचारं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ।
अपि पापशरीरस्य आचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ १३.१६१.८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ತನಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಸದಾಚಾರವು ಪಾಪಶರೀರದವನ ಅಶುಭ ಲಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
13.161.9
आचारलक्षणो धर्मः सन्तश्चारित्रलक्षणाः ।
साधूनां च यथावृत्तमेतदाचारलक्षणम् ॥ १३.१६१.९ ॥
ಆಚಾರವೇ ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣ; ಸಜ್ಜನರು ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳವರು. ಸಾಧುಗಳ ನಡತೆಯೇ ಆಚಾರದ ಲಕ್ಷಣ.
13.161.10
अप्यदृष्टं श्रवादेव पुरुषं धर्मचारिणम् ।
स्वानि कर्माणि कुर्वाणं तं जनाः कुर्वते प्रियम् ॥ १३.१६१.१० ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪುರುಷನನ್ನು, ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಕೇಳಿಯೇ ಜನರು ಪ್ರಿಯನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.161.11
ये नास्तिका निष्क्रियाश्च गुरुशास्त्रातिलङ्घिनः ।
अधर्मज्ञा दुराचारास्ते भवन्ति गतायुषः ॥ १३.१६१.११ ॥
ನಾಸ್ತಿಕರು, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರು, ಗುರು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರು, ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಮತ್ತು ದುರಾಚಾರಿಗಳು — ಅವರು ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
13.161.12
विशीला भिन्नमर्यादा नित्यं सङ्कीर्णमैथुनाः ।
अल्पायुषो भवन्तीह नरा निरयगामिनः ॥ १३.१६१.१२ ॥
ದುಶ್ಶೀಲರು, ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರುವವರು, ಸದಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮೈಥುನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು — ಅಂಥ ಮನುಷ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳಾಗಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
13.161.13
सर्वलक्षणहीनोऽपि समुदाचारवान्नरः ।
श्रद्दधानोऽनसूयुश्च शतं वर्षाणि जीवति ॥ १३.१६१.१३ ॥
ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸದಾಚಾರಿಯೂ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನೂ ಅಸೂಯೆರಹಿತನೂ ಆದ ಮನುಷ್ಯ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.
13.161.14
अक्रोधनः सत्यवादी भूतानामविहिंसकः ।
अनसूयुरजिह्मश्च शतं वर्षाणि जीवति ॥ १३.१६१.१४ ॥
ಕೋಪರಹಿತನೂ ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸದವನೂ ಅಸೂಯೆರಹಿತನೂ ನೇರ ನಡೆಯವನೂ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.
13.161.15
लोष्ठमर्दी तृणच्छेदी नखखादी च यो नरः ।
नित्योच्छिष्टः सङ्कुसुको नेहायुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१५ ॥
ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಸಕುವವನೂ ಹುಲ್ಲು ಕೊಯ್ಯುವವನೂ ಉಗುರು ಕಡಿಯುವವನೂ ಸದಾ ಎಂಜಲಾಗಿರುವವನೂ ಕೊಳಕನೂ ಆದ ಮನುಷ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.16
ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थौ चानुचिन्तयेत् ।
उत्थाय चोपतिष्ठेत पूर्वां सन्ध्यां कृताञ्जलिः।
एवमेवापरां सन्ध्यां समुपासीत वाग्यतः ॥ १३.१६१.१६ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು. ಎದ್ದು ಕೈಮುಗಿದು ಪೂರ್ವ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು; ಅಂತೆಯೇ ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಅಪರ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನೂ ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು.
13.161.17
नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं नास्तं यन्तं कदाचन ।
नोपसृष्टं न वारिस्थं न मध्यं नभसो गतम् ॥ १३.१६१.१७ ॥
ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಬಾರದು; ಗ್ರಹಣದಿಂದ ಮರೆಯಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಆಕಾಶ ಮಧ್ಯದ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ನೋಡಬಾರದು.
13.161.18
ऋषयो नित्यसन्ध्यत्वाद्दीर्घमायुरवाप्नुवन् ॥ १३.१६१.१८ ॥
ಋಷಿಗಳು ನಿತ್ಯ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆದರು.
13.161.19
सदर्भपाणिस्तत्कुर्वन्वाग्यतस्तन्मनाः शुचिः ।
तस्मात्तिष्ठेत्सदा पूर्वां पश्चिमां चैव वाग्यतः ॥ १३.१६१.१९ ॥
ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾ, ವಾಣಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅದರಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿ — ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆಳಗಿನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.
13.161.20
ये न पूर्वामुपासन्ते द्विजाः संध्यां न पश्चिमाम् ।
सर्वांस्तान्धार्मिको राजा शूद्रकर्माणि कारयेत् ॥ १३.१६१.२० ॥
ಬೆಳಗಿನ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಂಜೆಯ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನೂ ಉಪಾಸಿಸದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನು ಶೂದ್ರರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
13.161.21
परदारा न गन्तव्याः सर्ववर्णेषु कर्हिचित् ।
नहीदृशमनायुष्यं लोके किञ्चन विद्यते ॥ १३.१६१.२१ ॥
ಯಾವ ವರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಇನ್ನೇನೂ ಇಲ್ಲ.
13.161.22
यादृशं पुरुषस्येह परदारोपसेवनम् ।
तादृशं विद्यते किञ्चिदनायुष्यं नृणामिह ॥ १३.१६१.२२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಿಗೆ ಪರಸ್ತ್ರೀ ಸೇವನೆ ಎಷ್ಟು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೋ, ಅಷ್ಟು ಮಾಡುವ ಬೇರೊಂದು ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ.
13.161.23
यावन्तो रोमकूपाः स्युः स्त्रीणां गात्रेषु निर्मिताः ।
तावद्वर्षसहस्राणि नरकं पर्युपासते ॥ १३.१६१.२३ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಮರಂಧ್ರಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (ಪುರುಷರು) ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.161.24
मैत्रं प्रसाधनं स्नानमञ्जनं दन्तधावनम् ।
पूर्वाह्ण एव कुर्वीत देवतानां च पूजनम् ॥ १३.१६१.२४ ॥
ಮೈತ್ರ (ಸ್ನೇಹಾಚಾರ), ಅಲಂಕಾರ, ಸ್ನಾನ, ಕಾಡಿಗೆ ಹಚ್ಚುವುದು, ದಂತಶುದ್ಧಿ — ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕು; ದೇವತಾ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.25
पुरीषमूत्रे नोदीक्षेन्नाधितिष्ठेत्कदाचन ।
नातिकल्यं नातिसायं न च मध्यंदिने स्थिते।
नाज्ञातैः सह गच्छेत नैको न वृषलैः सह ॥ १३.१६१.२५ ॥
ಮಲಮೂತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಾರದು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಅತಿ ಮುಂಜಾನೆ, ಅತಿ ಸಂಜೆ, ಸೂರ್ಯ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಾರದು. ಅಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ, ಒಬ್ಬನೇ, ವೃಷಲರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು.
13.161.26
पन्था देयो ब्राह्मणाय गोभ्यो राजभ्य एव च ।
वृद्धाय भारतप्ताय गर्भिण्यै दुर्बलाय च ॥ १३.१६१.२६ ॥
ದಾರಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಹಸುಗಳಿಗೆ, ರಾಜರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕು. ವೃದ್ಧರಿಗೆ, ಭಾರದಿಂದ ಬಸವಳಿದವರಿಗೆ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಗೆ, ದುರ್ಬಲರಿಗೂ ದಾರಿ ಬಿಡಬೇಕು.
13.161.27
प्रदक्षिणं च कुर्वीत परिज्ञातान्वनस्पतीन् ।
चतुष्पदान्मङ्गलांश्च मान्यान्वृद्धान्द्विजानपि ॥ १३.१६१.२७ ॥
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಪರಿಚಿತ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು, ಮಂಗಳಕರ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ಮಾನ್ಯ ವೃದ್ಧರನ್ನು, ದ್ವಿಜರನ್ನೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.28
मध्यंदिने निशाकाले अर्धरात्रे च सर्वदा ।
चतुष्पथं न सेवेत उभे सन्ध्ये तथैव च ॥ १३.१६१.२८ ॥
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ರಾತ್ರಿ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸದಾ ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳ ಕೂಡುಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರಬಾರದು; ಎರಡು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.161.29
उपानहौ न वस्त्रं च धृतमन्यैर्न धारयेत् ।
ब्रह्मचारी च नित्यं स्यात्पादं पादेन नाक्रमेत् ॥ १३.१६१.२९ ॥
ಇತರರು ಧರಿಸಿದ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬಾರದು. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಸದಾ ಇರಬೇಕು; ಒಂದು ಪಾದವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಇಡಬಾರದು.
13.161.30
अमावास्यां पौर्णमास्यां चतुर्दश्यां च जन्मनि ।
अष्टम्यामथ द्वादश्यां ब्रह्मचारी सदा भवेत् ॥ १३.१६१.३० ॥
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಚತುರ್ದಶಿ, ಜನ್ಮದಿನ, ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
13.161.31
वृथा मांसं न खादेनि पृष्ठमांसं तथैव च ।
आक्रोशं परिवादं च पैशुन्यं च विवर्जयेत् ॥ १३.१६१.३१ ॥
ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಂದಿಸುವುದನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಬೈಗುಳ, ಅಪವಾದ, ಚಾಡಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
13.161.32
नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनतो वरमभ्याददीत।
ययाऽस्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम् ॥ १३.१६१.३२ ॥
ಇತರರಿಗೆ ನೋವು ಕೊಡುವವನಾಗಬಾರದು, ಕ್ರೂರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಬಾರದು. ಕೀಳರಿಮೆಯವನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಯಾವ ಮಾತಿನಿಂದ ಇತರರು ಉದ್ವಿಗ್ನರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅಂತಹ ಪಾಪಕರ, ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಮಾತನ್ನು ಆಡಬಾರದು.
13.161.33
अतिवादबाणा मुखतो निःसरन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य वा मर्मसु ये पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ १३.१६१.३३ ॥
ಅತಿ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳೆಂಬ ಬಾಣಗಳು ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡವನು ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರ ಮರ್ಮಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತಾಗುವ ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತನು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಬಾರದು.
13.161.34
संरोहत्यग्निना दग्धं वनं परशुना हतम् ।
वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम् ॥ १३.१६१.३४ ॥
ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಕಾಡು ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ; ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಕಡಿದ ಕಾಡೂ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಆಡಿದ ನೀಚ ಕಠೋರ ಮಾತಿನ ಗಾಯ ಮಾಸುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.35
कर्णिनालीकनाराचान्निर्हरन्ति शरीरतः ।
वाक्शल्यस्तु न निर्हर्तुं शक्यो हृदिशयो हि सः ॥ १३.१६१.३५ ॥
ಮುಳ್ಳಿನ ಬಾಣಗಳನ್ನು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಕಿತ್ತುಹಾಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾತಿನ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಹುದುಗಿರುತ್ತದೆ.
13.161.36
हीनाङ्गानतिरिक्ताङ्गान्विद्याहीनान्वयोधिकान् ।
रूपद्रविणहीनांश्च सत्यहीनांश्च नाक्षिपेत् ॥ १३.१६१.३६ ॥
ಅಂಗಹೀನರನ್ನು, ಅಧಿಕಾಂಗರನ್ನು, ವಿದ್ಯಾಹೀನರನ್ನು, ವಯೋವೃದ್ಧರನ್ನು, ರೂಪ-ಧನಹೀನರನ್ನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಹೀನರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು.
13.161.37
नास्तिक्यं वेदनिन्दां च परनिन्दां च कुत्सनम् ।
द्वेषस्तम्भाभिमानं च तैक्ष्ण्यं च परिवर्जयेत् ॥ १३.१६१.३७ ॥
ನಾಸ್ತಿಕತೆ, ವೇದನಿಂದೆ, ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು, ದ್ವೇಷ, ಹಟ, ಅಹಂಕಾರ, ಕಠೋರತೆ — ಇವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
13.161.38
परस्य दण्डं नोद्यच्छेत्क्रुद्धो नैनं निपातयेत् ।
अन्यत्रि पुत्राच्छिष्याच्च शिक्षार्थं ताडनं स्मृतं ॥ १३.१६१.३८ ॥
ಇತರರ ಮೇಲೆ ದಂಡ ಎತ್ತಬಾರದು; ಕೋಪದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕೆಡವಲೂ ಬಾರದು. ಮಗ ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಹೊಡೆಯುವುದು ಮಾತ್ರ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಹಿತ.
13.161.39
न ब्राह्म्णान्परिवदेन्नक्षत्राणि न निर्दिशेत् ।
तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात्तथाऽस्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.३९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬಾರದು, ಪಕ್ಷದ ತಿಥಿಯನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು; ಹೀಗಾದರೆ ಅವನ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.40
अमावास्यामृते नित्यं दन्तधावनमाचरेत् ।
इतिहासपुराणानि दानं वेदं च नित्यशः।
गायत्रीमननं नित्यं कुर्यात्सन्ध्यां समाहितः ॥ १३.१६१.४० ॥
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಹೊರತು ನಿತ್ಯ ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾಣಗಳು, ದಾನ, ವೇದ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು; ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಮಾಡಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.41
कृत्वा मूत्रपुरीषे तु रथ्यामाक्रम्य वा पुनः ।
पादप्रक्षालनं कुर्यात्स्वाध्याये भोजने तथा ॥ १३.१६१.४१ ॥
ಮೂತ್ರ-ಮಲ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕಾಲು ತೊಳೆಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ.
13.161.42
त्रीणि देवाः पवित्राणि ब्राह्मणानामकल्पयन् ।
अदृष्टमद्भिर्निर्णिक्तं यच्च वाचा प्रशस्यते ॥ १३.१६१.४२ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು: ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು ಕಾಣದ ಮಲಿನತೆ ನಿವಾರಿಸಿದ್ದು, ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುವುದು.
13.161.43
यावकं कृसरं मांसं शष्कुलीं पायसं तथा ।
आत्मार्थंतं न प्रकर्तव्यं देवार्थं तु प्रकल्पयेत् ॥ १३.१६१.४३ ॥
ಯಾವಕ, ಕೃಸರ, ಮಾಂಸ, ಶಷ್ಕುಲಿ, ಪಾಯಸ ಇವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಾರದು; ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
13.161.44
नित्यमग्निं परिचरेद्भिक्षां दद्याच्च नित्यदा ।
दन्तकाष्ठे च सन्ध्यायां मलोत्सर्गे च मौनगः ॥ १३.१६१.४४ ॥
ನಿತ್ಯವೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಸದಾ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು; ದಂತಕಾಷ್ಠ ಬಳಸುವಾಗ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು.
13.161.45
न चाभ्युदितसायी स्यात्प्रायश्चित्ती तथा भवेत् ।
मातापितरमुत्थाय पूर्वमेवाभिवादयेत्।
आचार्यमथवाऽप्यन्तं तथाऽऽयुर्विदन्ते महत् ॥ १३.१६१.४५ ॥
ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ಮಲಗಬಾರದು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು. ತಾಯಿತಂದೆಗಳಿಗೆ ಎದ್ದು ಮೊದಲು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೂ; ಇದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
13.161.46
वर्जयेद्दन्तकाष्ठानि वर्जनीयानि नित्यशः ।
भक्षयेच्छास्त्रदृष्टानि पर्वस्वपि विवर्जयेत्।
उदङ्मुखश्च सततं शौचं कुर्यात्समाहितः ॥ १३.१६१.४६ ॥
ನಿತ್ಯವೂ ವರ್ಜಿಸಬೇಕಾದ ದಂತಕಾಷ್ಠಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಪರ್ವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಸದಾ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಶೌಚ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.47
अकृत्वा देवपूजां च नाचरेद्दन्तधावनम् ।
अकृत्वा देवपूजां च नान्यं गच्छेत्कदाचन।
अन्यत्र तु गुरुं वृद्धं धार्मिकं वा विचक्षणम् ॥ १३.१६१.४७ ॥
ದೇವಪೂಜೆ ಮಾಡದೆ ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಬಾರದು; ದೇವಪೂಜೆ ಮಾಡದೆ ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಆದರೆ ಗುರು, ವೃದ್ಧ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.
13.161.48
अवलोक्यो न चादर्शो मलिनो बुद्धिमत्तरैः ।
न चाज्ञातां स्त्रियं गच्छेद्गर्भिणीं वा कदाचन ॥ १३.१६१.४८ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಮಲಿನವಾದ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ನೋಡಬಾರದು; ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಿಣಿಯ ಬಳಿ ಎಂದಿಗೂ ಹೋಗಬಾರದು.
13.161.49
दारसङ्ग्रहणात्पूर्वं नाचरेन्मैथुनं बुधः ।
अन्यथा त्ववकीर्णः स्यात्प्रायश्चित्तं सदाऽऽचरेत् ॥ १३.१६१.४९ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಮೈಥುನ ಮಾಡಬಾರದು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಭ್ರಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.50
नीदीक्षेत्परदारांश्च रहस्येकासनो भवेत् ।
इन्द्रियाणि सदा यच्छेत्स्वग्ने शुद्धमना भवेत् ॥ १३.१६१.५० ॥
ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಾಮದಿಂದ ನೋಡಬಾರದು; ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರಬೇಕು; ಸದಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ಅಗ್ನಿಯ ಬಳಿ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರಬೇಕು.
13.161.51
उदक्शिरा न स्वपेत तथा प्रत्यक्शिरा न च ।
प्राक्शिरास्तु स्वपेद्विद्वांस्तथा वै दक्षिणाशिराः ॥ १३.१६१.५१ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು ಮಲಗಬಾರದು; ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟೂ ಮಲಗಬಾರದು; ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು ಮಲಗಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟೂ.
13.161.52
न भग्ने नावशीर्णो च शयने प्रस्वपीत च ।
नान्तर्धानेन संयुक्ते न च तिर्यक्कदाचन ॥ १३.१६१.५२ ॥
ಮುರಿದ ಅಥವಾ ಶಿಥಿಲವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಬಾರದು; ಮರೆಮಾಚುವ ಪರದೆಯಿರುವ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೂ ಮಲಗಬಾರದು; ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಮಲಗಬಾರದು.
13.161.53
न चापि गच्छेत्कार्येण समयाद्वाऽपि नास्तिकैः ।
आसनं तु पदाऽऽकृष्य न प्रसज्जेत्तथा नरः ॥ १३.१६१.५३ ॥
ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡ ನಾಸ್ತಿಕರ ಬಳಿ ಹೋಗಬಾರದು; ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ಎಳೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
13.161.54
न नग्नः कर्हिचित्स्नायान्न निशायां कदाचन ।
स्नात्वा च नावमृज्येत गात्राणि सुविचक्षणः।
न निशायां पुनः स्नायादापद्यग्निद्विजान्तिके ॥ १३.१६१.५४ ॥
ನಗ್ನನಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ವಿವೇಕಿಯು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒರೆಸಬಾರದು. ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರತು.
13.161.55
न चानुलिम्पेदस्नात्वा वासश्चापि न निर्धुनेत् ।
आर्द्र एव तु वासांसि नित्यं सेवेत मानवः ॥ १३.१६१.५५ ॥
ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಲೇಪಿಸಬಾರದು, ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡವಬಾರದು. ಮಾನವನು ಸದಾ ಒದ್ದೆಯಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೇ ಧರಿಸಬೇಕು.
13.161.56
स्रजश्च नावकृष्येत न बहिर्धारयीत च ।
उदक्यया च सम्भाषां न कुर्वीत कदाचन ॥ १३.१६१.५६ ॥
ಮಾಲೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಬಾರದು, ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಧರಿಸಬಾರದು. ಅಶುದ್ಧ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡಬಾರದು.
13.161.57
नोत्सृजेत पुरिषं च क्षेत्रे मार्गस्य चान्तिके ।
उभे मूत्रपुरीषे तु नाप्सु कुर्यात्कदाचन ॥ १३.१६१.५७ ॥
ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದಾರಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲ ಎರಡನ್ನೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.58
देवालयेऽथ गोवृन्दे चैत्ये सस्येषु विश्रमे ।
भोक्ष्यं भुक्त्वा क्षुतेऽध्वानं गत्वा मूत्रपुरीषयोः।
द्विराचामेद्यथान्यायं हृद्गतं तु पिबन्नपः ॥ १३.१६१.५८ ॥
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಗೋಸಮೂಹದಲ್ಲಿ, ಚೈತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಳೆಗಳ ನಡುವೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಭೋಜನದ ನಂತರ, ಸೀನಿದ ನಂತರ, ದಾರಿ ನಡೆದ ನಂತರ, ಅಥವಾ ಮೂತ್ರ-ಮಲ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಲುಪುವಂತೆ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ.
13.161.59
अन्नं बुभुक्षमाणस्तु त्रिमुखेन स्पृशेदपः ।
भुक्त्वा चान्नं तथैव त्रिर्द्विः पुनः परिमार्जयेत् ॥ १३.१६१.५९ ॥
ಹಸಿದವನು ಊಟಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಊಟವಾದ ನಂತರವೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಮೂರು ಬಾರಿ, ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
13.161.60
प्राङ्मुखो नित्यमश्नीयाद्वाग्यतोऽन्नमकुत्सयन् ।
प्रस्कन्दयेच्च मनसा भुक्त्वा चाग्निमुपस्पृशेत् ॥ १३.१६१.६० ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಾತನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸದೆ ಉಣ್ಣಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ದೋಷಗಳನ್ನು) ಬಿಡಬೇಕು, ಊಟವಾದ ಬಳಿಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
13.161.61
आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः ।
धन्यं पश्चान्मुखो भुङ्क्त ऋतं भुङ्क्त उदङ्मुखः ॥ १३.१६१.६१ ॥
ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಉಣ್ಣುವವನು ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಉಣ್ಣುವವನು ಧನವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಉಣ್ಣುವವನು ಋತವನ್ನು (ಧರ್ಮಕ್ರಮವನ್ನು) ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.161.62
अग्रासनो जितक्रोधो बालपूर्वस्त्वलङ्कृतः ।
घृताहुतिविशुद्धान्नं हुताग्निश्च क्षिपन्ग्रसेत् ॥ १३.१६१.६२ ॥
ಮೊದಲು ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವನು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಕೊಡುವವನು, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವನು, ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು, ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ತುತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಎಸೆದು ನುಂಗಬೇಕು.
13.161.63
अग्निमालभ्य तोयेन सर्वान्प्राणानुपस्पृशेत् ।
गात्राणि चैव सर्वाणि नाभिं पाणितले तथा ॥ १३.१६१.६३ ॥
ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನೀರಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು (ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು) ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು, ನಾಭಿಯನ್ನು, ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ (ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು) ಅಂತೆಯೇ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
13.161.64
नाधितिष्ठेत्तुषं जातु केशभस्मकपालिकाः ।
अन्यस्य चाप्यवस्नातं दूरतः परिवर्जयेत् ॥ १३.१६१.६४ ॥
ಹೊಟ್ಟು, ಕೂದಲು, ಬೂದಿ, ಮಡಕೆ ಚೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಇತರರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.
13.161.65
शान्तिहोमांश्च कुर्वीत सावित्राणि च धारयेत् ।
निषष्णश्चापि खादेन न तु गच्छन्कदाचन ॥ १३.१६१.६५ ॥
ಶಾಂತಿಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಸಾವಿತ್ರೀ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ಕುಳಿತೇ ಊಟಮಾಡಬೇಕು; ನಡೆಯುತ್ತಾ ಎಂದಿಗೂ ಊಟಮಾಡಬಾರದು.
13.161.66
मूत्रं नोत्तिष्ठता कार्यं न भस्मनि न गोव्रजे ।
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीत नार्द्रपादस्तु संविशेत् ॥ १३.१६१.६६ ॥
ನಿಂತುಕೊಂಡು ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಬೂದಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಒದ್ದೆ ಪಾದದಿಂದ ಊಟಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಒದ್ದೆ ಪಾದದಿಂದ ಮಲಗಬಾರದು.
13.161.67
आर्द्रपादस्तु भुञ्जानो वर्षाणां जीवते शतम् ।
त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट आलभेत कदाचन।
अग्निं गां ब्राह्मणं चैव तता ह्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.६७ ॥
ಒದ್ದೆ ಪಾದದಿಂದ ಊಟಮಾಡುವವನು ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಎಂಜಲು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ಗೋವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂಬ ಮೂರು ತೇಜಸ್ವಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮುಟ್ಟಬಾರದು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.68
त्रीणि ज्योतींषि नोच्छिष्ट उदीक्षेत कदाचन ।
सूर्याचन्द्रमसौ चैव नक्षत्राणि च सर्वशः ॥ १३.१६१.६८ ॥
ಎಂಜಲು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಮೂರು ಜ್ಯೋತಿಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಬಾರದು — ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು.
13.161.69
ऊर्ध्वं प्राणा ह्युत्क्रमन्ति यूनः स्थविर आगते ।
प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां पुनस्तान्प्रतिपद्यते ॥ १३.१६१.६९ ॥
ಹಿರಿಯನು ಬಂದಾಗ ಯುವಕನ ಪ್ರಾಣಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ; ಎದ್ದು ನಿಂತು ವಂದಿಸುವುದರಿಂದ ಅವು ಮತ್ತೆ ಮರಳುತ್ತವೆ.
13.161.70
अभिवादयीत वृद्धांश्च दद्याच्चैवासनं स्वयम् ।
कृताञ्जलिरुपासीत गच्छन्तं पृष्ठतोऽन्वियात् ॥ १३.१६१.७० ॥
ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವಂದಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತಾನೇ ಆಸನ ನೀಡಬೇಕು. ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಅವರು ಹೊರಡುವಾಗ ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕು.
13.161.71
न चासीतासने भिन्ने भिन्नकांस्यं च वर्जयेत् ।
नैकवस्त्रेण भोक्तव्यं न नग्नः स्नातुमर्हति ॥ १३.१६१.७१ ॥
ಮುರಿದ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಮುರಿದ ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು; ನಗ್ನನಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.72
स्पप्तव्यं नैव नग्नेन न चोच्छिष्टोपि संविशेत् ।
उच्छिष्टो न स्पृशेच्छीर्षं सर्वे प्राणास्तदाश्रयाः ॥ १३.१६१.७२ ॥
ನಗ್ನನಾಗಿ ಮಲಗಬಾರದು; ಎಂಜಲಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಮಲಗಬಾರದು. ಎಂಜಲು ಕೈಯಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು; ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಗಳೂ ಅದನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿವೆ.
13.161.73
केशग्रहं प्रहारांश्च सिरस्येतान्विवर्जयेत् ।
न संहाताभ्यां पाणिभ्यां कण्डूयेदात्मनः शिरः।
न चाभीक्ष्णं शिरःस्नायात्तथा स्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.७३ ॥
ಕೂದಲು ಹಿಡಿಯುವುದು, ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಇವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕೆರೆಯಬಾರದು; ಪದೇ ಪದೇ ತಲೆಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು; ಹೀಗಿದ್ದರೆ ಆಯುಸ್ಸು ಕುಂದುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.74
शिरःस्नातस्तु तैलैश्च नाङ्गं किञ्चिदपि स्पृशेत् ।
तिलपिष्टं न चाश्नीयाद्गतसर्वरसं तथा ॥ १३.१६१.७४ ॥
ತಲೆಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಅಂಗವನ್ನೂ ಮುಟ್ಟಬಾರದು. ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ರುಚಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ತಿನ್ನಬಾರದು.
13.161.75
नाध्यापयेत्तथोच्छिष्टो नाधीयीत कदाचन ।
वाते च पूतिगन्धे च मनसाऽपि न चिन्तयेत् ॥ १३.१६१.७५ ॥
ಎಂಜಲಾಗಿದ್ದಾಗ ಪಾಠ ಹೇಳಬಾರದು; ಎಂದಿಗೂ ತಾನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಾರದು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದುರ್ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
13.161.76
अत्र गाथा यमोद्गीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
आयुरस्य निकृन्तामि प्रज्ञामस्याददे तथा ॥ १३.१६१.७६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯಮನು ಹಾಡಿದ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ: 'ಇವನ ಆಯುಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಕತ್ತರಿಸುವೆನು, ಇವನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವೆನು.'
13.161.77
उच्छिष्टो यः प्राद्रवति स्वाध्यायं चाधिगच्छति ।
यश्चानध्यायकालेऽपि मोहादभ्यस्यति द्विजः ॥ १३.१६१.७७ ॥
ಉಚ್ಛಿಷ್ಟನಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ, ಅನಧ್ಯಾಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮೋಹದಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜನು—
13.161.78
तस्य वेदः प्रणश्येत आयुश्चि परिहीयते ।
तस्माद्युक्तो ह्यनध्याये नाधीयीत कदाचन ॥ १३.१६१.७८ ॥
ಅವನ ವೇದ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಯುಷ್ಯವೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯಮಿಯಾದವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.79
प्रत्यादित्यं प्रत्यनलं प्रतिगां च प्रतिद्विजान् ।
ये मेहन्ति च पन्थानं ते भवन्ति गतायुषः ॥ १३.१६१.७९ ॥
ಸೂರ್ಯನ ಎದುರು, ಅಗ್ನಿಯ ಎದುರು, ಹಸುವಿನ ಎದುರು, ದ್ವಿಜರ ಎದುರು, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜಿಸುವವರು ಆಯುಷ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
13.161.80
उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः ।
दक्षिणाभिमुखो रात्रौ तथा हन्युर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.८० ॥
ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲ-ಮೂತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು; ರಾತ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.81
त्रीन्कृशान्नावजानीयाद्दीर्घमायुर्जिजीविषु ।
ब्राह्मणं क्षत्रियं सर्पं सर्वे ह्याशीविषास्त्रयः ॥ १३.१६१.८१ ॥
ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ದುರ್ಬಲರೆಂದು ತೋರುವ ಮೂವರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ಸರ್ಪ; ಈ ಮೂವರೂ ಆಶೀವಿಷರು.
13.161.82
दहत्याशीविषः क्रुद्धो यावत्पश्यति चक्षुषा ।
क्षत्रियोपि दहेत्क्रुद्धो यावत्स्पृशति तेजसा ॥ १३.१६१.८२ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಆಶೀವಿಷನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಿದಷ್ಟು ಕಾಲ ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೂ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದಷ್ಟು ಕಾಲ ಸುಡುತ್ತಾನೆ.
13.161.83
ब्राह्म्णिस्तु कुलं हन्याद्ध्यानेनावेक्षितेन च ।
तस्मादेतत्त्रयं यत्नादुपसेवेत पण्डितः ॥ १३.१६१.८३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಧ್ಯಾನದಿಂದಲೂ ನೋಟದಿಂದಲೂ ಕುಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಡಿತನು ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಸೇವಿಸಬೇಕು.
13.161.84
गुरुणा वैरनिर्बन्धो न कर्तव्यः कदाचन ।
अनुमान्यः प्रसाद्यश्च गुरुः क्रुद्धो युदिष्ठिर ॥ १३.१६१.८४ ॥
ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವೈರದಲ್ಲಿ ಹಠ ಮಾಡಬಾರದು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಗುರುವನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಮೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
13.161.85
सम्यङ्मिथ्याप्रवृत्तेऽपि वर्तितव्यं गुराविह ।
गुरुनिन्दा दहत्यायुर्मनुष्याणां न संशयः ॥ १३.१६१.८५ ॥
ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ನಡೆದರೂ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಗುರುನಿಂದೆ ಮನುಷ್ಯರ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಸುಡುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
13.161.86
दूरादावसथान्मूत्रं दूरात्पादावसेचनम् ।
उच्छिष्टोत्सर्जनं चैव दूरे कार्यं हितैषिणा ॥ १३.१६१.८६ ॥
ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಾಸಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು, ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆಯಬೇಕು, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನೂ ದೂರದಲ್ಲೇ ಬಿಸಾಡಬೇಕು.
13.161.87
रक्तमाल्यं न धार्यं स्याच्छुक्लं धार्यं तु पण्डितैः ।
वर्जयित्वा तु कमलं तथा कुवलयं प्रभो ॥ १३.१६१.८७ ॥
ಕೆಂಪು ಮಾಲೆ ಧರಿಸಬಾರದು; ಪಂಡಿತರು ಬಿಳಿಯ ಮಾಲೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಭುವೇ, ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
13.161.88
रक्तं शिरसि धार्यं तु तथा वानेयमित्यपि ।
काञ्चनीयाऽपि माला या न सा दुष्यति कर्हिचित् ॥ १३.१६१.८८ ॥
ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವುಗಳೂ. ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಅಪವಿತ್ರವಾಗದು.
13.161.89
स्नातस्य वर्णकं नित्यमार्द्रं दद्याद्विशांपते ॥ १३.१६१.८९ ॥
ಜನಪತಿಯೇ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತೇವವಾದ ಲೇಪನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
13.161.90
विपर्ययं न कुर्वीत वाससो बुद्धिमान्नरः ।
तथा नान्यधृतं धार्यं न चातिविकृतं तथा ॥ १३.१६१.९० ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಧರಿಸಬಾರದು; ಇತರರು ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನೂ, ಅತಿಯಾಗಿ ಹರಿದದ್ದನ್ನೂ ಧರಿಸಬಾರದು.
13.161.91
अन्यदेव भवेद्वासः शयनीये नरोत्तम ।
अन्यद्रथ्यासु देवानामर्चायामन्यदेव हि ॥ १३.१६१.९१ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಲಗಲು ಬೇರೆ ಬಟ್ಟೆ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲು ಬೇರೆ, ದೇವತಾರ್ಚನೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದೇ ಬಟ್ಟೆ ಇರಬೇಕು.
13.161.92
प्रियङ्गुचन्दनाभ्यां च बिल्वेन स्थगरेण च ।
पृथगेवानुलिम्पेत केसरेण च बुद्धिमान् ॥ १३.१६१.९२ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಪ್ರಿಯಂಗು ಮತ್ತು ಚಂದನ, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಗರ, ಹಾಗೂ ಕೇಸರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಲೇಪಿಸಬೇಕು.
13.161.93
उपवासं च कुर्वीत स्नातः शुचिरलङ्कृतः ।
नोपवासं वृथा कुर्याद्धनं नापहरेदिह ॥ १३.१६१.९३ ॥
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿ, ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ವ್ಯರ್ಥ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು, ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಾರದು.
13.161.94
पर्वकालेषु सर्वेषु ब्रह्मचारी सदा भवेत् ।
समानमेकपात्रे तु भुञ्जेन्नान्नं जनेश्वर ॥ १३.१६१.९४ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕು; ಜನೇಶ್ವರನೇ, ಒಂದೇ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು.
13.161.95
नावलीढमवज्ञातमाघ्रातुं भक्षयेदपि ।
तथा नोद्धृतसाराणि प्रेक्षतामप्रदाय च ॥ १३.१६१.९५ ॥
ನೆಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟ, ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆದ ಆಹಾರವನ್ನು, ನೋಡುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಡದೆ ತಿನ್ನಬಾರದು.
13.161.96
नासंनिविष्टो मेधावी नाशुचिर्नि च सत्यु च ।
प्रतिषिद्धान्नं धर्मेषु भक्ष्यान्भुञ्जीत पृष्ठतः ॥ १३.१६१.९६ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದೆ, ಅಶುಚಿಯಾಗಿ, ನಿಷೇಧಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದವನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ತಿನ್ನಬೇಕು.
13.161.97
पिप्पलं च वटं चैव शणशाकं तथैव च ।
उदुम्बरं न खादेश्च भवार्थी पुरुषो नृप ॥ १३.१६१.९७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಅರಳಿ, ಆಲ, ಶಣಶಾಕ, ಅತ್ತಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು.
13.161.98
आजं गव्यं च यन्मांसं मायूरं चैव वर्जयेत् ।
वर्जयेच्छुष्कमांसं च तथा पर्युषितं च यत् ॥ १३.१६१.९८ ॥
ಮೇಕೆ, ಹಸುವಿನ ಮಾಂಸ, ನವಿಲಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಒಣಗಿದ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹಳಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
13.161.99
न पाणौ लवणं विद्वान्प्राश्नीयान्न च रात्रिषु ।
दधिसक्तून्न दोषायां पिबेन्मधु च नित्यशः ॥ १३.१६१.९९ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ರುಚಿ ನೋಡಬಾರದು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಬಾರದು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಸರು-ಸತ್ತು ತಿನ್ನಬಾರದು, ಯಾವಾಗಲೂ ಜೇನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
13.161.100
सायं प्रातश्च भुञ्जीत नान्तराले समाहितः ।
वालेन तु न भुञ्जीत परश्राद्धं तथैव च ॥ १३.१६१.१०० ॥
ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ತಿನ್ನಬಾರದು; ಕೂದಲಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು, ಅನ್ಯರ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಊಟವನ್ನೂ ತಿನ್ನಬಾರದು.
13.161.101
वाग्यतो नैकवस्त्रश्च नासंविष्टः कदाचन ।
भूमौ सदैव नाश्नीयान्नाशौचं न च शब्दवत् ॥ १३.१६१.१०१ ॥
ಮೌನವಾಗಿ, ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಎಂದಿಗೂ ಮಲಗಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲ, ಸದಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಶುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಲೂ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.102
तोयपूर्वं प्रदायान्नमतिथिभ्यो विशाम्पते ।
पश्चाद्भुञ्जीत मेधावी न चाप्यन्यमना नरः ॥ १३.१६१.१०२ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲು ಅನ್ನವನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನು ನಂತರ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಡೆ ಇರುವಾಗಲೂ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.103
समानमेकपङ्क्त्यां तु भोज्यमन्नं नरेश्वर ।
विषं हालाहलं भुङ्क्ते योऽप्रदाय सुहृज्जने ॥ १३.१६१.१०३ ॥
ನರೇಶ್ವರನೇ, ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆಹಾರವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ನೀಡದೆ ಊಟ ಮಾಡುವವನು ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವನ್ನು ತಿನ್ನುವವನು.
13.161.104
पानीयं पायसं सक्तून्दधि सर्पिर्मधून्यपि ।
निरस्य शेषमन्येषां न प्रदेयं तु कस्यचित् ॥ १३.१६१.१०४ ॥
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪಾಯಸ, ಸತ್ತು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು ಕೂಡ — ಇತರರಿಗಾಗಿ ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಯಾರಿಗೂ (ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು) ನೀಡಬಾರದು.
13.161.105
भुञ्जानो मनुजव्याघ्र नैव शङ्कां समाचरेत् ।
दधि चाप्यनु पानं वै न कर्तव्यं भवार्थिना ॥ १३.१६१.१०५ ॥
ಮನುಜವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂದೇಹ ಪಡಬಾರದು; ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಊಟದ ನಂತರ ಮೊಸರನ್ನೂ ಕುಡಿಯಬಾರದು.
13.161.106
आचम्य चैकहस्तेन परिस्राव्य तथोदकम् ।
अङ्गुष्ठं चरणस्याथ दक्षिणस्यावसेचयेत् ॥ १३.१६१.१०६ ॥
ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸೋಸಿ, ನಂತರ ಬಲ ಪಾದದ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸಬೇಕು.
13.161.107
पाणिं मूर्ध्नि समाधाय स्पृष्ट्वा चाग्निं समाहितः ।
ज्ञातिश्रैष्ठ्यमवाप्नोति प्रयोगकुशलो नरः ॥ १३.१६१.१०७ ॥
ಕೈಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.161.108
अद्भिः प्राणान्समालभ्य नाभिं पाणितले तथा ।
स्पृशंश्चैव प्रतिष्ठेत न चाप्यार्द्रेण पाणिना ॥ १३.१६१.१०८ ॥
ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅಂಗೈಯಿಂದ ನಾಭಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು; ಒದ್ದೆಯಾದ ಕೈಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.
13.161.109
अङ्गुष्ठमूलस्य तले ब्राह्मं तीर्तमुदाहृतम् ।
कनिष्ठिकायाः पश्चात्तु देवतीर्थमिहोच्यते ॥ १३.१६१.१०९ ॥
ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಮೂಲದ ಅಂಗೈಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮ ತೀರ್ಥ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಕಿರುಬೆರಳಿನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದೇವ ತೀರ್ಥ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.161.110
अङ्गुष्ठस्य च यन्मध्यं प्रदेशिन्याश्च भारत ।
तेन पित्र्याणि कुर्वीत स्पृष्ट्वाऽऽपो न्यायतः सदा ॥ १३.१६१.११० ॥
ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ತೋರುಬೆರಳಿನ ನಡುವಿನ ಭಾಗದಿಂದ, ಓ ಭಾರತನೇ, ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಸದಾ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.111
परापवादं न ब्रूयान्नाप्रियं च कदाचन ।
न मन्युः कश्चिदुत्पाद्यः पुरुषेणि भवार्थिना ॥ १३.१६१.१११ ॥
ಬೇರೆಯವರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು, ಎಂದಿಗೂ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತು ಆಡಬಾರದು; ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವುದೇ ಕೋಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು.
13.161.112
एतितैस्तु कथां नेच्छेद्दर्शनं च विवर्जयेत् ।
संसर्गं च न गच्छेत तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.११२ ॥
ಅಂತಹವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು, ಅವರ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಅವರ ಸಹವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಹೀಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.161.113
न दिवा मैथुनं गच्छेन्न कन्यां न च बन्धकीम् ।
न चास्नातां स्त्रियं गच्छेत्तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.११३ ॥
ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮೈಥುನ ಮಾಡಬಾರದು, ಕನ್ಯೆಯನ್ನಾಗಲಿ ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಸೇರಬಾರದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಸೇರಬಾರದು; ಹೀಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.161.114
स्वेस्वे तीर्थे समाचम्य कार्ये समुपकल्पिते ।
त्रिः पीत्वाऽऽपो द्विः प्रमृज्य कृतशौचो भवेन्नरः ॥ १३.१६१.११४ ॥
ತನ್ನ ತನ್ನ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಯೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರು ಕುಡಿದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಒರೆಸಿಕೊಂಡು ಮನುಷ್ಯನು ಶುಚಿಯಾಗಬೇಕು.
13.161.115
इन्द्रियाणि सकृत्स्पृश्य त्रिरभ्युक्ष्य च मानवः ।
कुर्वीत पित्र्यं दैवं च वेददृष्टेन कर्मणा ॥ १३.१६१.११५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮುಟ್ಟಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ, ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಿತೃಕರ್ಮ ಮತ್ತು ದೈವಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.116
ब्राह्मणार्थे च यच्छौचं तच्च मे शृणु कौरव ।
प्रवृत्तं चाहितं चोक्त्वा बहुभोजनवत्तदा ॥ १३.१६१.११६ ॥
ಕೌರವನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಶೌಚವನ್ನೂ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು; ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ, ಅಹಿತಕರವಾದ, ಅತಿಯಾದ ಭೋಜನದಂತಹ ಆ ಶೌಚವನ್ನು ಕೇಳು.
13.161.117
सर्वशौचेषु ब्राह्मेण तीर्थेन समुपस्पृशेत् ।
निष्ठीव्य तु तथा क्षुत्वा स्पृश्यापो हि शुचिर्भवेत् ॥ १३.१६१.११७ ॥
ಎಲ್ಲ ಶೌಚಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಉಗಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸೀನಿದ ನಂತರ ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಶುಚಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.161.118
निष्ठिवने मैथुने च क्षुते अक्ष्याविमेचने ।
उदक्या दर्शने तद्वन्नग्नस्याचमनं स्मृतम्।
स्पृशेत्कर्णं सप्रणवं सूर्यमीक्षेत्सदा तदा ॥ १३.१६१.११८ ॥
ಉಗಿಯುವುದು, ಮೈಥುನ, ಸೀನು, ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವುದು, ರಜಸ್ವಲೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ನಗ್ನನಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆಗ ಪ್ರಣವದೊಂದಿಗೆ ಕಿವಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಸದಾ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
13.161.119
वृद्धो ज्ञातिस्तथा मित्रमनाथा च स्वसा गुरुः ।
कुलीनः पण्डित इति रक्ष्या निःस्वः स्वशक्तितः।
गृहे वासयितव्यास्ते धन्यमायुष्यमेव च ॥ १३.१६१.११९ ॥
ವೃದ್ಧರು, ಬಂಧುಗಳು, ಮಿತ್ರರು, ಅನಾಥೆಯಾದ ಸಹೋದರಿ, ಗುರುಗಳು, ಕುಲೀನರು, ಪಂಡಿತರು—ಇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಬಡವರನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ.
13.161.120
गृहे पारावता धार्याः शुकाश्च सहशारिकाः ।
देवताप्रतिमाऽऽदर्शश्चन्दनाः पुष्पवल्लिकाः ॥ १३.१६१.१२० ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನು ಸಾಕಬೇಕು, ಗಿಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೈನಾಗಳನ್ನೂ; ದೇವತಾ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕನ್ನಡಿ, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಹೂಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನೂ ಇರಿಸಬೇಕು.
13.161.121
शुद्धं जलं सुवर्णं च रजतं गृहमङ्गलम् ।
गृहेष्वेते न पापाय यथा वै तैलपायिकाः ॥ १३.१६१.१२१ ॥
ಶುದ್ಧ ನೀರು, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಮಂಗಳ ವಸ್ತುಗಳು—ಇವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಕ್ಕಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಎಣ್ಣೆ ಕುಡಿಯುವ ದೀಪಗಳಂತೆ.
13.161.122
उद्दीपकाश्च गृध्रास्च कपोता भ्रमरास्तथा ।
निविशेयुर्यदा तत्र शान्तिमेव तदाऽऽचरेत् ॥ १३.१६१.१२२ ॥
ಉದ್ದೀಪಕಗಳು (ಉರಿಸುವವು), ರಣಹದ್ದುಗಳು, ಪಾರಿವಾಳಗಳು, ದುಂಬಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿದರೆ, ಆಗ ಶಾಂತಿ-ಕರ್ಮವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.123
अमङ्गल्यः सतां शापस्तथाऽऽक्रोशो महात्मनाम् ।
महात्मनोतिगुह्यानि न वक्तव्यानि कर्हिचित्। ॥ १३.१६१.१२३ ॥
ಸಜ್ಜನರ ಶಾಪ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು ಅಮಂಗಳಕರ. ಮಹಾತ್ಮರ ಅತಿ ಗುಪ್ತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು.
13.161.124
अगम्याश्च न गच्छेत राज्ञः पत्नीं सखीस्तथा ।
वैद्यानां बालवृद्धानां भृत्यानां च युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१२४ ॥
ಅಗಮ್ಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಳಿ ಹೋಗಬಾರದು — ರಾಜನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಸಖಿಯರ ಬಳಿಯೂ; ವೈದ್ಯರು, ಬಾಲಕರು, ವೃದ್ಧರು, ಸೇವಕರ (ಪತ್ನಿಯರ) ಬಳಿಯೂ, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
13.161.125
बन्धूनां ब्राह्मणानां च तथा शारणिकस्य च ।
सम्बन्धिनां च राजेन्द्र तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१२५ ॥
ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವನು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.161.126
ब्राह्मणस्तपतिभ्यां च निर्मितं यन्निवेशनम् ।
तदा वसेत्सदा प्राज्ञो भवार्थी मनुजेश्वर ॥ १३.१६१.१२६ ॥
ಸೂರ್ಯನ ತಾಪ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಓ ಮನುಜೇಶ್ವರನೇ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಬಯಸುವ ಜ್ಞಾನಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
13.161.127
सन्ध्यायां न स्वपेद्राजन्विद्यां न च समाचरेत् ।
न भुञ्जीत च मेधावी तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१२७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸಬಾರದು, ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಾರದು, ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು. ಹೀಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.161.128
नक्तं न कुर्यात्पित्र्याणि नक्तं चैव प्रसाधनम् ।
पानीयस्य क्रिया नक्तं न कार्या भूतिमिच्छता ॥ १३.१६१.१२८ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು, ರಾತ್ರಿ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು, ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು; ಸಮೃದ್ಧಿ ಬಯಸುವವನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.129
वर्जनीयाश्चैव नित्यं सक्तवो निशि भारत ।
शेषाणि चावदातानि पानीयं चापि भोजने ॥ १३.१६१.१२९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸದಾ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಊಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಶುದ್ಧ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನೂ (ರಾತ್ರಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು).
13.161.130
सौहित्यं न च कर्तव्यं रात्रौ न च समाचरेत् ।
न भुक्त्वा मैथुनं गच्छेन्न धावेन्नातिहासकम्।
द्विजच्छेदं न कुर्वीत भुक्त्वा न च समाचरेत् ॥ १३.१६१.१३० ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಬಾರದು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಬಾರದು, ಓಡಬಾರದು, ಅತಿಯಾಗಿ ನಗಬಾರದು. ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಾರದು; ಊಟದ ನಂತರ (ಅಂಥ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು) ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.131
महाकुले प्रसूतां च प्रशस्तां लक्षणैस्तथा ।
वयसाऽवरां सुनक्षत्रां कन्यामावोढुमर्हति ॥ १३.१६१.१३१ ॥
ಮಹಾಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯಳಾದ, ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕು.
13.161.132
अपत्यमुत्पाद्य ततः प्रतिष्ठाप्य कुलं तथा ।
पुत्राः प्रदेया जातेषु कुलधर्मेषु भारत ॥ १३.१६१.१३२ ॥
ಸಂತಾನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ಕುಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಭಾರತ, ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕುಲಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.
13.161.133
कन्या चोत्पाद्य दातव्या कुलपुत्राय धीमते ।
पुत्रा निवेश्याश्च कुलाद्भृत्या लभ्याश्च भारत ॥ १३.१६१.१३३ ॥
ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕುಲಪುತ್ರನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಭಾರತ, ಪುತ್ರರನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಕುಲದಿಂದ ಸೇವಕರನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.161.134
शिरःस्नातोथ कुर्वीत दैवं पित्र्यमथापि च ॥ १३.१६१.१३४ ॥
ತಲೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.135
तैलं जन्मदिनेऽष्टम्यां चतुर्दश्यां च पर्वसु ।
नक्षत्रे न च कुर्वीत यस्मिञ्जातो भवेन्नरः।
न प्रोष्ठपदयोः कार्यं तथाऽऽग्नेये च भारत ॥ १३.१६१.१३५ ॥
ಜನ್ಮದಿನದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು, ಪರ್ವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಬಾರದು. ಮನುಷ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಭಾರತ, ಪ್ರೌಷ್ಠಪದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.136
दारुणेषु च सर्वेषु प्रत्यरिं च विवर्जयेत् ।
ज्योतिषे यानि चोक्तानि तानि सर्वाणि वर्जयेत् ॥ १३.१६१.१३६ ॥
ಭಯಂಕರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಜ್ಯೋತಿಷದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
13.161.137
प्राङ्मुखः श्मश्रुकर्माणि कारयेत्सुसमाहितः ।
उदङ्मुखो वा राजेन्द्र तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१३७ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಗಡ್ಡ-ಮೀಸೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ; ಇದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
13.161.138
सामुद्रेणाम्यसा स्नानं क्षौरं श्राद्धेषु भोजनम् ।
अन्तर्वत्नीपतिः कुर्वन्न पुत्रफलमश्नुते ॥ १३.१६१.१३८ ॥
ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ, ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೌರ ಮತ್ತು ಭೋಜನ — ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಡತಿಯ ಗಂಡ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಪುತ್ರಫಲ ದೊರೆಯದು.
13.161.139
सतां गुरूणां वृद्धानां कुलस्त्रीणां विशेषतः ।
परिवादं न च ब्रूयात्परेषामात्मनस्तथा।
परिवादो ह्यधर्माय प्रोच्यते भरतर्षभ ॥ १३.१६१.१३९ ॥
ಸಜ್ಜನರು, ಗುರುಗಳು, ವೃದ್ಧರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು; ಇತರರನ್ನೂ ತನ್ನನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ; ನಿಂದೆ ಅಧರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಭರತರ್ಷಭ.
13.161.140
वर्जयेद्व्यङ्गिनीं नारीं तथा कन्यां नरोत्तम ।
समार्षां व्यङ्गिकां श्चैव मातुः सकुलजां तथा ॥ १३.१६१.१४० ॥
ಓ ನರೋತ್ತಮ, ಅಂಗವಿಕಲ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಾರ್ಷ ವಂಶದವಳು, ಅಂಗವಿಕಲಳು, ತಾಯಿಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳನ್ನೂ.
13.161.141
वृद्धां प्रव्रजितां चैव तथैव च पतिव्रताम् ।
तथा निकृष्टवर्णा च वर्णोत्कृष्टां च वर्जयेत्। ॥ १३.१६१.१४१ ॥
ವೃದ್ಧೆಯನ್ನು, ಪ್ರವ್ರಜಿತೆಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು, ಕೀಳು ವರ್ಣದವಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ವರ್ಣದವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
13.161.142
अयोनिं च वियोनिं च न गच्छेत विचक्षणः ।
पिङ्गलां कुष्ठिनीं नारीं न त्वमुद्वोढुमर्हसि ॥ १३.१६१.१४२ ॥
ವಿವೇಕಿ ಅಯೋನಿ ಮತ್ತು ವಿಯೋನಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿ ಹೋಗಬಾರದು; ಪಿಂಗಲೆ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠಿನಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೀನು ಮದುವೆಯಾಗಬಾರದು.
13.161.143
अपस्मारिकुले जातां निहीनां चापि वर्जयेत् ।
श्वित्रिणां च कुले जातां क्षयिणां मनुजेश्वर ॥ १३.१६१.१४३ ॥
ಓ ಮನುಜೇಶ್ವರ, ಅಪಸ್ಮಾರಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳನ್ನು, ಕೀಳು ಕುಲದವಳನ್ನು, ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳನ್ನು, ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳನ್ನು ಕೂಡ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
13.161.144
सुरोमशामतिस्थूलां कन्यां मातृपितृस्थिताम् ।
अलज्जां भ्रातृजां तुष्टां वर्जयेद्रक्तकेशिनीम् ॥ १३.१६१.१४४ ॥
ಅತಿಯಾದ ರೋಮವುಳ್ಳವಳನ್ನು, ಅತಿ ಸ್ಥೂಲಳನ್ನು, ತಾಯಿತಂದೆಯರ ಬಳಿ ಇರುವ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು, ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದವಳನ್ನು, ಸಹೋದರನ ಮಗಳನ್ನು, ತೃಪ್ತಳನ್ನು, ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನವಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
13.161.145
लक्षणैरन्विता या च प्रशस्ता या च लक्षणैः ।
मनोज्ञां दर्शनीयां च तां भवान्वोढुमर्हति ॥ १३.१६१.१४५ ॥
ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳೂ, ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತಳೂ, ಮನೋಹರಳೂ, ನೋಡಲು ಸುಂದರಳೂ ಆದವಳನ್ನೇ ನೀನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಅರ್ಹ.
13.161.146
महाकुले निवेष्टव्यं सदृशे वा युधिष्ठिर ।
अवरा पतिता चैव न ग्राह्या भूतिमिच्छता ॥ १३.१६१.१४६ ॥
ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಮಹಾಕುಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮಾನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕು. ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಕೀಳಾದ, ಪತಿತಳಾದವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು.
13.161.147
अग्नीनुत्पाद्य यत्नेन क्रियाः सुविहिताश्च याः ।
वेदे च ब्राह्मणैः प्रोक्तास्ताश्च सर्वाः समाचरेत् ॥ १३.१६१.१४७ ॥
ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವೇದದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
13.161.148
न चेर्ष्या स्त्रीषु कर्तव्या रक्ष्या दाराश्च सर्वशः ।
अनायुष्या भवेदीर्ष्या तस्मादीर्ष्यां विवर्जयेत् ॥ १३.१६१.१४८ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ಈರ್ಷ್ಯೆ ತೋರಬಾರದು; ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಈರ್ಷ್ಯೆ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈರ್ಷ್ಯೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
13.161.149
अनायुष्यं दिवा स्वप्नं तथाऽभ्युदितशायिता ।
प्रातर्निशायां च तथा ये चोच्छिष्टा भवन्ति च ॥ १३.१६१.१४९ ॥
ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ನಿದ್ರಿಸುವುದೂ; ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಮತ್ತು ಎಂಜಲಾದವುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.161.150
पारदार्यमनायुष्यं नापितोच्छिष्टता तथा ।
यत्नतो वै न कर्तव्यमत्याशश्चैव भारत ॥ १३.१६१.१५० ॥
ಪರಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೌರಿಕನ ಎಂಜಲಿನಿಂದ ಅಪವಿತ್ರವಾಗುವುದೂ; ಓ ಭಾರತ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ಅತಿಯಾಸೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.151
सन्ध्यां न भुञ्ज्यान्न स्नायेन्न पुरीषं समुत्सृजेत् ।
प्रयतश्च भवेत्तस्यां न च किञ्चित्समाचरेत् ॥ १३.१६१.१५१ ॥
ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯಮದಿಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು.
13.161.152
ब्राह्मणान्पूजयेच्चापि तथा स्नात्वा नराधिप ।
देवांश्च प्रणमेत्स्नातो गुरूंश्चाप्यभिवादयेत् ॥ १३.१६१.१५२ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು, ಗುರುಗಳಿಗೆ ಅಭಿವಾದನ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.153
अनिमन्त्रितो न गच्छेत यज्ञं गच्छेत दर्शकः ।
अनर्चिते ह्यनायुष्यं गमनं तत्र भारत ॥ १३.१६१.१५३ ॥
ಆಮಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ವೀಕ್ಷಕನಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಓ ಭಾರತ, ಗೌರವಿಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
13.161.154
न चैकेन परिव्रज्यं न गन्तव्यं तथा निशि ।
नानापदि परस्यान्नमनिमन्त्रितमाहरेत् ॥ १३.१६१.१५४ ॥
ಒಬ್ಬನೇ ಅಲೆದಾಡಬಾರದು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗಬಾರದು. ನಾನಾ ಆಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರ ಅನ್ನವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
13.161.155
एकोद्दिष्टं न भुञ्जीत प्रथमं तु विशेषतः ।
सपिण्डीकरणं वर्ज्यं सविधानं च मासिकम् ॥ १३.१६१.१५५ ॥
ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಭೋಜನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊದಲು ಉಣಬಾರದು. ಸಪಿಂಡೀಕರಣವೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಸಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ವರ್ಜ್ಯ.
13.161.156
अनागतायां सन्ध्यायां पश्चिमायां गृहे वसेत् ॥ १३.१६१.१५६ ॥
ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಬರುವ ಮೊದಲು, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ವೇಳೆಗೆ) ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು.
13.161.157
मातुः पितुर्गुरूणां च कार्यमेवानुशासनम् ।
हितं चाप्यहितं चापि न विचार्यं नरर्षभ ॥ १३.१६१.१५७ ॥
ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದು ಹಿತವೋ ಅಹಿತವೋ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಬಾರದು.
13.161.158
क्षत्रियस्तु विशेषेण धनुर्वेदं समभ्यसेत् ।
धनुर्वेदे च वेदे च यत्नः कार्यो नाराधिप ॥ १३.१६१.१५८ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಧನುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದದಲ್ಲೂ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.159
हस्तिपृष्ठेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु चैव ह ।
यत्नवान्भव राजेन्द्र यत्नवान्सुवमेधते ॥ १३.१६१.१५९ ॥
ಆನೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ, ಕುದುರೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ, ರಥ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನಾಗಿರು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
13.161.160
अप्रधृष्यश्च शत्रूमां भृत्यानां स्वजनस्य च ।
प्रजापालनयुक्तश्च नारतिं लभते क्वचित् ॥ १३.१६१.१६० ॥
ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ, ಸೇವಕರಿಗೆ, ಸ್ವಜನರಿಗೆ ಅಜೇಯನಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
13.161.161
युक्तिशास्त्रं च ते ज्ञेयं शब्दशास्त्रं च भारत ।
गान्धर्वशास्त्रं च कलाः परिज्ञेया नराधिप ॥ १३.१६१.१६१ ॥
ಭರತನೇ, ನೀನು ಯುಕ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಗಾಂಧರ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ನರಾಧಿಪನೇ.
13.161.162
पुराणमितिहासाश्च तथाऽऽख्यानानि यानि च ।
महात्मनां च चरितं श्रोतव्यं नित्यमेव ते ॥ १३.१६१.१६२ ॥
ಪುರಾಣಗಳು, ಇತಿಹಾಸಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವ ಆಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇಳಬೇಕು.
13.161.163
मान्यानां माननं कुर्यान्निन्द्यानां निन्दनं तथा ।
गोब्राह्मणार्थे युध्येत प्राणानपि परित्यजेत् ॥ १३.१६१.१६३ ॥
ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು, ನಿಂದನೆಗೆ ಅರ್ಹರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಕು; ಗೋವು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕು.
13.161.164
न स्त्रीषु सज्जेद्द्रष्टव्यं शक्त्या दानरुचिर्भवेत् ।
न ब्राह्मणान्परिभवेत्कार्पण्यं ब्राह्मणैर्वृतम्।
पतितान्नाभिभाषेत नाह्वयेत रजस्वलाम् ॥ १३.१६१.१६४ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಬಾರದು; ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯರೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ದಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅನುಸರಿಸುವ ಕೃಪಣತೆಯನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಪತಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಾರದು; ರಜಸ್ವಲೆಯನ್ನು ಕರೆಯಬಾರದು.
13.161.165
पत्नीं रजस्वलां चैव नाभिगच्छेन्न चाह्वयेत् ।
स्नातां चतुर्थे दिवसे रात्रौ गच्छेद्विचक्षणः ॥ १३.१६१.१६५ ॥
ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಬಾರದು, ಕರೆಯಲೂ ಬಾರದು; ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ವಿವೇಕಿಯು ರಾತ್ರಿ ಹೋಗಬೇಕು.
13.161.166
पञ्चमे दिवसे नारी षष्ठेऽहनि पुमान्भवेत् ।
आषोडशादृतुर्मुख्यः पुत्रजन्मनि शब्दितः ॥ १३.१६१.१६६ ॥
ಐದನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ (ಮಗಳು) ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ (ಮಗ) ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನಾರನೆಯ ದಿನದವರೆಗಿನ ಋತುಕಾಲವು ಪುತ್ರಜನನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
13.161.167
एतेन विधिना पत्नीमुपगच्छेत पण्डितः ।
ज्ञातिसम्बन्धिमित्राणि पूजनीयानि सर्वशः ॥ १३.१६१.१६७ ॥
ಪಂಡಿತನು ಈ ವಿಧಾನದಂತೆಯೇ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸೇರಬೇಕು; ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
13.161.168
यष्टव्यं च यथाशक्ति यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ।
अत ऊर्ध्वमरण्यं च सेवितव्यं नराधिप ॥ १३.१६१.१६८ ॥
ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ ವಿವಿಧ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅನಂತರ, ಓ ನರಾಧಿಪ, ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
13.161.169
एष ते लक्षणोद्देश आयुष्याणां प्रकीर्तितः ।
शेषस्त्रैविद्यवृद्धेभ्यः प्रत्याहार्यो युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१६९ ॥
ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ತ್ರಿವೇದ ಪಾರಂಗತ ಹಿರಿಯರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
13.161.170
एष ते लक्षणोद्देश आयुष्याणां प्रकीर्तितः ।
शेषस्त्रैविद्यवृद्धेभ्यः प्रत्याहार्यो युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१७० ॥
ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ತ್ರಿವೇದ ಪಾರಂಗತ ಹಿರಿಯರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
13.161.171
आचारो भूतिजनन आचारः कीर्तिवर्धनः ।
आचाराद्वर्धते ह्यायुराचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ १३.१६१.१७१ ॥
ಸದಾಚಾರವು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸದಾಚಾರವು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸದಾಚಾರದಿಂದಲೇ ಆಯುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಸದಾಚಾರವು ಅಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
13.161.172
आगमानां हि सर्वेषामाचारः श्रेष्ठ उच्यते ।
आचारप्रभवो धर्मो धर्मादायुर्विवर्धते ॥ १३.१६१.१७२ ॥
ಎಲ್ಲ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಚಾರವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಧರ್ಮವು ಆಚಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮದಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
13.161.173
एतद्यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत् ।
अनुकम्प्य सर्ववर्णान्ब्रह्मणा समुदाहृतम् ॥ १३.१६१.१७३ ॥
ಇದು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸರ್ವ ವರ್ಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಇದನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.