മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.161.1
शतायुरुक्तः पुरुषः शतवीर्यश्चि वैदिके ।
कस्मान्म्रियन्ते पुरुषा बाला अपि पितामह ॥ १३.१६१.१ ॥
വേദത്തിൽ മനുഷ്യൻ നൂറു വർഷം ജീവിക്കുന്നവനും നൂറിരട്ടി വീര്യമുള്ളവനുമെന്ന് പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; പിന്നെ എന്തുകൊണ്ടാണ് പിതാമഹാ, മനുഷ്യർ മരിക്കുന്നത്, കുട്ടികൾ പോലും?
13.161.2
आयुष्मान्केन भवति अल्पायुर्वाऽपि मानवः ।
केन वा लभते कीर्तिं केन वा लभते श्रियम् ॥ १३.१६१.२ ॥
മനുഷ്യൻ എന്തിനാൽ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അല്പായുസ്സുള്ളവനാകുന്നു? എന്തിനാൽ കീർത്തിയും എന്തിനാൽ ശ്രീയും നേടുന്നു?
13.161.3
तपसा ब्रह्मचर्येण जपैर्होमैस्तथा परैः ।
जन्मना यदि वाऽचारात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१६१.३ ॥
തപസ്സിനാലോ ബ്രഹ്മചര്യത്താലോ ജപത്താലോ ഹോമങ്ങളാലോ മറ്റു മാർഗ്ഗങ്ങളാലോ, ജന്മത്താലോ അല്ലെങ്കിൽ ആചാരത്താലോ — അതെനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, പിതാമഹാ.
13.161.4
अत्र तेऽहं प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वमनुपृच्छसि ।
अल्पायुर्येन भवति दीर्घायुर्येनि मानवः ॥ १३.१६१.४ ॥
നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നത് ഇവിടെ ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതരാം — എന്തിനാൽ മനുഷ്യൻ അല്പായുസ്സും എന്തിനാൽ ദീർഘായുസ്സും ആകുന്നു.
13.161.5
येन वा लभते कीर्तिं येन वा लभते श्रियम् ।
यथा च वर्तयन्पुरुषः श्रेयसा सम्प्रयुज्यते ॥ १३.१६१.५ ॥
എന്തിനാൽ കീർത്തി ലഭിക്കുന്നു, എന്തിനാൽ ശ്രീ ലഭിക്കുന്നു, എങ്ങനെ പെരുമാറുന്ന മനുഷ്യൻ ശ്രേയസ്സിനോടു ചേരുന്നു.
13.161.6
आचाराल्लभते ह्यायुराचाराल्लभते श्रियम् ।
आचारात्कीर्तिमाप्नोति पुरुषः प्रेत्य चेह च ॥ १३.१६१.६ ॥
ആചാരത്താലാണ് മനുഷ്യൻ ആയുസ്സ് നേടുന്നത്, ആചാരത്താലാണ് ശ്രീ നേടുന്നത്, ആചാരത്താലാണ് കീർത്തി നേടുന്നത് — മരണശേഷവും ഇവിടെയും.
13.161.7
दुराचारो हि पुरुषो नेहायुर्विन्दते महत् ।
त्रसन्ति चास्य भूतानि तथा परिभवन्ति च ॥ १३.१६१.७ ॥
ദുരാചാരിയായ മനുഷ്യൻ ഇഹലോകത്ത് ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നില്ല. ജീവികൾ അവനെ ഭയപ്പെടുകയും അവനെ അവഹേളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
13.161.8
तस्मात्कुर्यादिहाचारं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ।
अपि पापशरीरस्य आचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ १३.१६१.८ ॥
അതിനാൽ സ്വന്തം ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇവിടെ സദാചാരം പാലിക്കണം. പാപശരീരനായവന്റെ അശുഭലക്ഷണത്തെയും സദാചാരം നശിപ്പിക്കുന്നു.
13.161.9
आचारलक्षणो धर्मः सन्तश्चारित्रलक्षणाः ।
साधूनां च यथावृत्तमेतदाचारलक्षणम् ॥ १३.१६१.९ ॥
സദാചാരമാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ ലക്ഷണം; സജ്ജനങ്ങൾ സ്വഭാവലക്ഷണമുള്ളവരാണ്. സാധുക്കളുടെ നടപ്പു എങ്ങനെയോ അതാണ് സദാചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണം.
13.161.10
अप्यदृष्टं श्रवादेव पुरुषं धर्मचारिणम् ।
स्वानि कर्माणि कुर्वाणं तं जनाः कुर्वते प्रियम् ॥ १३.१६१.१० ॥
ധർമ്മം ആചരിച്ച് സ്വന്തം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനെ, കാണാതെതന്നെ കേൾവിയാൽ ജനങ്ങൾ പ്രിയനായി കരുതുന്നു.
13.161.11
ये नास्तिका निष्क्रियाश्च गुरुशास्त्रातिलङ्घिनः ।
अधर्मज्ञा दुराचारास्ते भवन्ति गतायुषः ॥ १३.१६१.११ ॥
നാസ്തികരും നിഷ്ക്രിയരും ഗുരുവിനെയും ശാസ്ത്രത്തെയും ലംഘിക്കുന്നവരും അധർമ്മം അറിഞ്ഞവരും ദുരാചാരികളുമായവർ അല്പായുസ്സുള്ളവരാകുന്നു.
13.161.12
विशीला भिन्नमर्यादा नित्यं सङ्कीर्णमैथुनाः ।
अल्पायुषो भवन्तीह नरा निरयगामिनः ॥ १३.१६१.१२ ॥
ദുഃശീലരും മര്യാദ ലംഘിക്കുന്നവരും എപ്പോഴും സങ്കീർണ്ണ മൈഥുനം ചെയ്യുന്നവരുമായ മനുഷ്യർ ഇവിടെ അല്പായുസ്സുള്ളവരായി നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
13.161.13
सर्वलक्षणहीनोऽपि समुदाचारवान्नरः ।
श्रद्दधानोऽनसूयुश्च शतं वर्षाणि जीवति ॥ १३.१६१.१३ ॥
എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഇല്ലാത്തവനായാലും, സദാചാരവും ശ്രദ്ധയും അസൂയയില്ലായ്മയുമുള്ള മനുഷ്യൻ നൂറു വർഷം ജീവിക്കും.
13.161.14
अक्रोधनः सत्यवादी भूतानामविहिंसकः ।
अनसूयुरजिह्मश्च शतं वर्षाणि जीवति ॥ १३.१६१.१४ ॥
ക്രോധമില്ലാത്തവനും സത്യവാദിയും ജീവികളെ ഹിംസിക്കാത്തവനും അസൂയയില്ലാത്തവനും നേരുള്ളവനുമായ മനുഷ്യൻ നൂറു വർഷം ജീവിക്കും.
13.161.15
लोष्ठमर्दी तृणच्छेदी नखखादी च यो नरः ।
नित्योच्छिष्टः सङ्कुसुको नेहायुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१५ ॥
മണ്ണുകട്ട ഉടയ്ക്കുന്നവനും പുല്ലു മുറിക്കുന്നവനും നഖം കടിക്കുന്നവനും എപ്പോഴും എച്ചിലായിരിക്കുന്നവനും മലിനനുമായ മനുഷ്യൻ ഇവിടെ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നില്ല.
13.161.16
ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थौ चानुचिन्तयेत् ।
उत्थाय चोपतिष्ठेत पूर्वां सन्ध्यां कृताञ्जलिः।
एवमेवापरां सन्ध्यां समुपासीत वाग्यतः ॥ १३.१६१.१६ ॥
ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ ഉണരണം; ധർമ്മവും അർത്ഥവും ചിന്തിക്കണം. എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി പൂർവ്വസന്ധ്യയെ ഉപാസിക്കണം; അതുപോലെ വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് അപരസന്ധ്യയെയും ഉപാസിക്കണം.
13.161.17
नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं नास्तं यन्तं कदाचन ।
नोपसृष्टं न वारिस्थं न मध्यं नभसो गतम् ॥ १३.१६१.१७ ॥
ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെയും അസ്തമിക്കുന്ന സൂര്യനെയും ഒരിക്കലും നോക്കരുത്; ഗ്രഹണത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട സൂര്യനെയും വെള്ളത്തിലുള്ള സൂര്യനെയും ആകാശമധ്യത്തിലെത്തിയ സൂര്യനെയും നോക്കരുത്.
13.161.18
ऋषयो नित्यसन्ध्यत्वाद्दीर्घमायुरवाप्नुवन् ॥ १३.१६१.१८ ॥
ഋഷിമാർ നിത്യസന്ധ്യാ ഉപാസനയാൽ ദീർഘായുസ്സ് നേടി.
13.161.19
सदर्भपाणिस्तत्कुर्वन्वाग्यतस्तन्मनाः शुचिः ।
तस्मात्तिष्ठेत्सदा पूर्वां पश्चिमां चैव वाग्यतः ॥ १३.१६१.१९ ॥
ദർഭപ്പുല്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച്, അതുതന്നെ ചെയ്ത്, വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സ് അതിൽ ഉറപ്പിച്ച്, ശുചിയായി — അതിനാൽ എപ്പോഴും പ്രഭാത, സായാഹ്ന സന്ധ്യകളിൽ വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് നിൽക്കണം.
13.161.20
ये न पूर्वामुपासन्ते द्विजाः संध्यां न पश्चिमाम् ।
सर्वांस्तान्धार्मिको राजा शूद्रकर्माणि कारयेत् ॥ १३.१६१.२० ॥
പ്രഭാത സന്ധ്യയോ സായാഹ്ന സന്ധ്യയോ ഉപാസിക്കാത്ത ദ്വിജന്മാരെ എല്ലാവരെയും ധാർമ്മികനായ രാജാവ് ശൂദ്രകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യിക്കണം.
13.161.21
परदारा न गन्तव्याः सर्ववर्णेषु कर्हिचित् ।
नहीदृशमनायुष्यं लोके किञ्चन विद्यते ॥ १३.१६१.२१ ॥
ഒരു വർണത്തിലും ഒരിക്കലും പരസ്ത്രീകളുടെ അടുത്ത് പോകരുത്; ലോകത്ത് ആയുസ്സ് ഇത്രയധികം കുറയ്ക്കുന്ന മറ്റൊന്നുമില്ല.
13.161.22
यादृशं पुरुषस्येह परदारोपसेवनम् ।
तादृशं विद्यते किञ्चिदनायुष्यं नृणामिह ॥ १३.१६१.२२ ॥
ഇവിടെ പുരുഷന് പരസ്ത്രീ സേവനം എത്രത്തോളം ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം കുറയ്ക്കുന്ന മറ്റൊന്ന് ഇവിടെയില്ല.
13.161.23
यावन्तो रोमकूपाः स्युः स्त्रीणां गात्रेषु निर्मिताः ।
तावद्वर्षसहस्राणि नरकं पर्युपासते ॥ १३.१६१.२३ ॥
സ്ത്രീകളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ എത്ര രോമകൂപങ്ങൾ നിർമ്മിതമായിട്ടുണ്ടോ, അത്രയും ആയിരം വർഷം (പുരുഷന്മാർ) നരകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
13.161.24
मैत्रं प्रसाधनं स्नानमञ्जनं दन्तधावनम् ।
पूर्वाह्ण एव कुर्वीत देवतानां च पूजनम् ॥ १३.१६१.२४ ॥
മൈത്രം (സൗഹൃദാചാരം), അലങ്കാരം, സ്നാനം, അഞ്ജനം, പല്ലുതേപ്പ് — ഇവയെല്ലാം പൂർവാഹ്നത്തിൽ തന്നെ ചെയ്യണം; ദേവപൂജയും അപ്പോൾ തന്നെ ചെയ്യണം.
13.161.25
पुरीषमूत्रे नोदीक्षेन्नाधितिष्ठेत्कदाचन ।
नातिकल्यं नातिसायं न च मध्यंदिने स्थिते।
नाज्ञातैः सह गच्छेत नैको न वृषलैः सह ॥ १३.१६१.२५ ॥
മലമൂത്രങ്ങളെ നോക്കരുത്, അവയുടെ മേൽ ഒരിക്കലും നിൽക്കരുത്. അതിപ്രഭാതത്തിലോ അതിസായാഹ്നത്തിലോ സൂര്യൻ മധ്യത്തിലായിരിക്കുന്ന ഉച്ചയിലോ പോകരുത്. അജ്ഞാതരോടൊപ്പമോ, തനിയെയോ, വൃഷലരോടൊപ്പമോ പോകരുത്.
13.161.26
पन्था देयो ब्राह्मणाय गोभ्यो राजभ्य एव च ।
वृद्धाय भारतप्ताय गर्भिण्यै दुर्बलाय च ॥ १३.१६१.२६ ॥
വഴി ബ്രാഹ്മണർക്കും പശുക്കൾക്കും രാജാക്കന്മാർക്കും നൽകണം. വൃദ്ധനും ഭാരത്താൽ തപിച്ചവനും ഗർഭിണിക്കും ദുർബലനും വഴി നൽകണം.
13.161.27
प्रदक्षिणं च कुर्वीत परिज्ञातान्वनस्पतीन् ।
चतुष्पदान्मङ्गलांश्च मान्यान्वृद्धान्द्विजानपि ॥ १३.१६१.२७ ॥
പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം; പ്രസിദ്ധമായ വൃക്ഷങ്ങളെയും മംഗളകരങ്ങളായ നാൽക്കാലികളെയും മാന്യരായ വൃദ്ധരെയും ദ്വിജരെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
13.161.28
मध्यंदिने निशाकाले अर्धरात्रे च सर्वदा ।
चतुष्पथं न सेवेत उभे सन्ध्ये तथैव च ॥ १३.१६१.२८ ॥
ഉച്ചയ്ക്കും രാത്രിയിലും അർധരാത്രിയിലും എപ്പോഴും നാൽക്കവലയെ സമീപിക്കരുത്; രണ്ടു സന്ധ്യകളിലും അങ്ങനെതന്നെ.
13.161.29
उपानहौ न वस्त्रं च धृतमन्यैर्न धारयेत् ।
ब्रह्मचारी च नित्यं स्यात्पादं पादेन नाक्रमेत् ॥ १३.१६१.२९ ॥
മറ്റുള്ളവർ ധരിച്ച ചെരിപ്പും വസ്ത്രവും ധരിക്കരുത്. ബ്രഹ്മചാരി എപ്പോഴും ആയിരിക്കണം; ഒരു പാദം മറ്റേ പാദത്തിൽ വെക്കരുത്.
13.161.30
अमावास्यां पौर्णमास्यां चतुर्दश्यां च जन्मनि ।
अष्टम्यामथ द्वादश्यां ब्रह्मचारी सदा भवेत् ॥ १३.१६१.३० ॥
അമാവാസി, പൗർണമി, ചതുർദശി, ജന്മദിനം, അഷ്ടമി, ദ്വാദശി എന്നിവയിൽ ബ്രഹ്മചാരി എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ആയിരിക്കണം.
13.161.31
वृथा मांसं न खादेनि पृष्ठमांसं तथैव च ।
आक्रोशं परिवादं च पैशुन्यं च विवर्जयेत् ॥ १३.१६१.३१ ॥
വൃഥാ മാംസം ഭക്ഷിക്കരുത്; അതുപോലെ പുറകിൽ പറയുന്ന നിന്ദയും ചെയ്യരുത്. ശകാരം, അപവാദം, ചാഡി പറയൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.
13.161.32
नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनतो वरमभ्याददीत।
ययाऽस्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम् ॥ १३.१६१.३२ ॥
മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവനാകരുത്; ക്രൂരവാക്കുകൾ പറയരുത്. താഴ്ന്നവനിൽ നിന്ന് ഒന്നും സ്വീകരിക്കരുത്. ഏത് വാക്കിനാൽ മറ്റൊരാൾ ഉദ്വേഗപ്പെടുമോ, അങ്ങനെയുള്ള പാപകരവും വേദനാജനകവുമായ വാക്ക് പറയരുത്.
13.161.33
अतिवादबाणा मुखतो निःसरन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य वा मर्मसु ये पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ १३.१६१.३३ ॥
അതികഠിനമായ വാക്കുകളാകുന്ന അമ്പുകൾ വായിൽനിന്ന് പുറപ്പെടുന്നു; അവ കൊണ്ട് മുറിവേറ്റവൻ രാവും പകലും ദുഃഖിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിൽ വീഴുന്ന ആ വാക്കുകൾ പണ്ഡിതൻ മറ്റുള്ളവരുടെ നേർക്ക് അയക്കരുത്.
13.161.34
संरोहत्यग्निना दग्धं वनं परशुना हतम् ।
वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम् ॥ १३.१६१.३४ ॥
തീ കത്തിച്ച കാട് വീണ്ടും തളിർക്കുന്നു; മഴുവിനാൽ വെട്ടിയ കാടും തളിർക്കുന്നു. എന്നാൽ വാക്കിനാൽ പറഞ്ഞ നീചവും കഠിനവുമായ വാക്കിന്റെ മുറിവ് ഉണങ്ങുന്നില്ല.
13.161.35
कर्णिनालीकनाराचान्निर्हरन्ति शरीरतः ।
वाक्शल्यस्तु न निर्हर्तुं शक्यो हृदिशयो हि सः ॥ १३.१६१.३५ ॥
മുള്ളുള്ള അമ്പുകളും ഇരുമ്പമ്പുകളും ശരീരത്തിൽനിന്ന് പുറത്തെടുക്കാം. എന്നാൽ വാക്കിന്റെ മുള്ള് പുറത്തെടുക്കാനാവില്ല; അത് ഹൃദയത്തിൽ തന്നെ കുടികൊള്ളുന്നു.
13.161.36
हीनाङ्गानतिरिक्ताङ्गान्विद्याहीनान्वयोधिकान् ।
रूपद्रविणहीनांश्च सत्यहीनांश्च नाक्षिपेत् ॥ १३.१६१.३६ ॥
ഹീനാംഗന്മാരെയും അധികാംഗന്മാരെയും വിദ്യയില്ലാത്തവരെയും വയോധികരെയും രൂപവും ധനവുമില്ലാത്തവരെയും സത്യമില്ലാത്തവരെയും അധിക്ഷേപിക്കരുത്.
13.161.37
नास्तिक्यं वेदनिन्दां च परनिन्दां च कुत्सनम् ।
द्वेषस्तम्भाभिमानं च तैक्ष्ण्यं च परिवर्जयेत् ॥ १३.१६१.३७ ॥
നാസ്തികത്വം, വേദനിന്ദ, പരനിന്ദ, ദ്വേഷം, ദുരഭിമാനം, അഹങ്കാരം, കാഠിന്യം എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.
13.161.38
परस्य दण्डं नोद्यच्छेत्क्रुद्धो नैनं निपातयेत् ।
अन्यत्रि पुत्राच्छिष्याच्च शिक्षार्थं ताडनं स्मृतं ॥ १३.१६१.३८ ॥
മറ്റൊരാളുടെ നേരെ ദണ്ഡം ഉയർത്തരുത്; കോപത്താൽ അവനെ വീഴ്ത്തുകയുമരുത്. പുത്രനോ ശിഷ്യനോ പഠിപ്പിക്കാനായി അടിക്കുന്നത് മാത്രം സ്മൃതിയിൽ വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.161.39
न ब्राह्म्णान्परिवदेन्नक्षत्राणि न निर्दिशेत् ।
तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात्तथाऽस्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.३९ ॥
ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദിക്കരുത്; നക്ഷത്രങ്ങളെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടരുത്; പക്ഷത്തിലെ തിഥി പറയരുത്. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവന്റെ ആയുസ്സ് ക്ഷയിക്കില്ല.
13.161.40
अमावास्यामृते नित्यं दन्तधावनमाचरेत् ।
इतिहासपुराणानि दानं वेदं च नित्यशः।
गायत्रीमननं नित्यं कुर्यात्सन्ध्यां समाहितः ॥ १३.१६१.४० ॥
അമാവാസി ഒഴികെ ദിവസവും പല്ലുതേയ്ക്കണം. ഇതിഹാസ പുരാണങ്ങളും ദാനവും വേദവും നിത്യം അഭ്യസിക്കണം; ഗായത്രീജപം നിത്യം ചെയ്ത് ഏകാഗ്രചിത്തനായി സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യണം.
13.161.41
कृत्वा मूत्रपुरीषे तु रथ्यामाक्रम्य वा पुनः ।
पादप्रक्षालनं कुर्यात्स्वाध्याये भोजने तथा ॥ १३.१६१.४१ ॥
മൂത്രമൊഴിച്ചതിനും മലമൂത്രവിസർജനത്തിനും ശേഷം, അല്ലെങ്കിൽ വഴിയിൽ നടന്നശേഷം വീണ്ടും കാൽ കഴുകണം; അതുപോലെ സ്വാധ്യായത്തിലും ഭക്ഷണത്തിലും.
13.161.42
त्रीणि देवाः पवित्राणि ब्राह्मणानामकल्पयन् ।
अदृष्टमद्भिर्निर्णिक्तं यच्च वाचा प्रशस्यते ॥ १३.१६१.४२ ॥
ദേവന്മാർ ബ്രാഹ്മണർക്കായി മൂന്നു പവിത്രവസ്തുക്കൾ നിശ്ചയിച്ചു: കാണാത്ത മാലിന്യം വെള്ളത്താൽ കഴുകിക്കളഞ്ഞത്, വാക്കിനാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.
13.161.43
यावकं कृसरं मांसं शष्कुलीं पायसं तथा ।
आत्मार्थंतं न प्रकर्तव्यं देवार्थं तु प्रकल्पयेत् ॥ १३.१६१.४३ ॥
യാവകം, കൃസരം, മാംസം, ശഷ്കുലി, പായസം എന്നിവ സ്വന്തത്തിനായി തയ്യാറാക്കരുത്; ദേവന്മാർക്കായി മാത്രം തയ്യാറാക്കണം.
13.161.44
नित्यमग्निं परिचरेद्भिक्षां दद्याच्च नित्यदा ।
दन्तकाष्ठे च सन्ध्यायां मलोत्सर्गे च मौनगः ॥ १३.१६१.४४ ॥
എന്നും അഗ്നിയെ പരിചരിക്കണം, എപ്പോഴും ഭിക്ഷ നൽകണം; പല്ലുതേക്കുമ്പോഴും സന്ധ്യയിലും മലവിസർജ്ജന സമയത്തും മൗനം പാലിക്കണം.
13.161.45
न चाभ्युदितसायी स्यात्प्रायश्चित्ती तथा भवेत् ।
मातापितरमुत्थाय पूर्वमेवाभिवादयेत्।
आचार्यमथवाऽप्यन्तं तथाऽऽयुर्विदन्ते महत् ॥ १३.१६१.४५ ॥
സൂര്യോദയത്തിന് ശേഷം ഉറങ്ങരുത്; ഉറങ്ങിയാൽ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം. അമ്മയെയും അച്ഛനെയും എഴുന്നേറ്റ് ആദ്യം വന്ദിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ആചാര്യനെയും; അതുകൊണ്ട് മഹത്തായ ആയുസ്സ് ലഭിക്കുന്നു.
13.161.46
वर्जयेद्दन्तकाष्ठानि वर्जनीयानि नित्यशः ।
भक्षयेच्छास्त्रदृष्टानि पर्वस्वपि विवर्जयेत्।
उदङ्मुखश्च सततं शौचं कुर्यात्समाहितः ॥ १३.१६१.४६ ॥
എന്നും വർജ്ജിക്കേണ്ട പല്ലുതേക്കും മരക്കമ്പുകൾ ഉപേക്ഷിക്കണം; ശാസ്ത്രവിധിയനുസരിച്ചുള്ളവ ഉപയോഗിക്കണം, പർവ ദിനങ്ങളിൽ അവയും ഒഴിവാക്കണം. എപ്പോഴും വടക്കോട്ട് മുഖമാക്കി, ഏകാഗ്രതയോടെ ശൗചം ചെയ്യണം.
13.161.47
अकृत्वा देवपूजां च नाचरेद्दन्तधावनम् ।
अकृत्वा देवपूजां च नान्यं गच्छेत्कदाचन।
अन्यत्र तु गुरुं वृद्धं धार्मिकं वा विचक्षणम् ॥ १३.१६१.४७ ॥
ദേവപൂജ ചെയ്യാതെ പല്ലുതേക്കരുത്; ദേവപൂജ ചെയ്യാതെ മറ്റൊരിടത്തേക്കും പോകരുത്; എന്നാൽ ഗുരു, വൃദ്ധൻ, ധാർമ്മികൻ, വിദ്വാൻ എന്നിവരുടെ അടുക്കൽ പോകാം.
13.161.48
अवलोक्यो न चादर्शो मलिनो बुद्धिमत्तरैः ।
न चाज्ञातां स्त्रियं गच्छेद्गर्भिणीं वा कदाचन ॥ १३.१६१.४८ ॥
ബുദ്ധിമാന്മാർ മലിനമായ കണ്ണാടി നോക്കരുത്; അറിയാത്ത സ്ത്രീയുടെയോ ഗർഭിണിയുടെയോ അടുത്ത് ഒരിക്കലും പോകരുത്.
13.161.49
दारसङ्ग्रहणात्पूर्वं नाचरेन्मैथुनं बुधः ।
अन्यथा त्ववकीर्णः स्यात्प्रायश्चित्तं सदाऽऽचरेत् ॥ १३.१६१.४९ ॥
ബുദ്ധിമാൻ ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് മൈഥുനം ചെയ്യരുത്; അല്ലെങ്കിൽ അവൻ കളങ്കിതനാകും, അതിനാൽ എപ്പോഴും പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
13.161.50
नीदीक्षेत्परदारांश्च रहस्येकासनो भवेत् ।
इन्द्रियाणि सदा यच्छेत्स्वग्ने शुद्धमना भवेत् ॥ १३.१६१.५० ॥
പരസ്ത്രീകളെ കാമത്തോടെ നോക്കരുത്; രഹസ്യമായി ഏകനായി ഇരിക്കണം; എപ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കണം; സ്വന്തം അഗ്നിയുടെ സമീപത്ത് ശുദ്ധമനസ്സോടെ ഇരിക്കണം.
13.161.51
उदक्शिरा न स्वपेत तथा प्रत्यक्शिरा न च ।
प्राक्शिरास्तु स्वपेद्विद्वांस्तथा वै दक्षिणाशिराः ॥ १३.१६१.५१ ॥
വിദ്വാൻ വടക്കോട്ട് തല വെച്ച് ഉറങ്ങരുത്; പടിഞ്ഞാറോട്ട് തല വെച്ചും ഉറങ്ങരുത്; കിഴക്കോട്ട് തല വെച്ചാണ് ഉറങ്ങേണ്ടത്, അതുപോലെ തെക്കോട്ടും.
13.161.52
न भग्ने नावशीर्णो च शयने प्रस्वपीत च ।
नान्तर्धानेन संयुक्ते न च तिर्यक्कदाचन ॥ १३.१६१.५२ ॥
പൊട്ടിയതോ ജീർണ്ണിച്ചതോ ആയ കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങരുത്; മറയ്ക്കുന്ന തിരശ്ശീലയുള്ള കിടക്കയിലും ഉറങ്ങരുത്; കുറുകെ ഒരിക്കലും കിടക്കരുത്.
13.161.53
न चापि गच्छेत्कार्येण समयाद्वाऽपि नास्तिकैः ।
आसनं तु पदाऽऽकृष्य न प्रसज्जेत्तथा नरः ॥ १३.१६१.५३ ॥
കാര്യത്തിനായോ കരാറിനായോ നാസ്തികരുടെ അടുത്തേക്ക് പോകരുത്; മനുഷ്യൻ കാൽകൊണ്ട് ആസനം വലിച്ചടുപ്പിച്ച് അതിൽ ആസക്തനായി ഇരിക്കരുത്.
13.161.54
न नग्नः कर्हिचित्स्नायान्न निशायां कदाचन ।
स्नात्वा च नावमृज्येत गात्राणि सुविचक्षणः।
न निशायां पुनः स्नायादापद्यग्निद्विजान्तिके ॥ १३.१६१.५४ ॥
നഗ്നനായി ഒരിക്കലും കുളിക്കരുത്; രാത്രിയിലും ഒരിക്കലും കുളിക്കരുത്. കുളിച്ചതിനുശേഷം വിവേകി തന്റെ അവയവങ്ങൾ തുടയ്ക്കരുത്. ആപത്തിലും രാത്രിയിൽ വീണ്ടും കുളിക്കരുത്, അഗ്നിയുടെയും ദ്വിജരുടെയും സമീപത്തല്ലാതെ.
13.161.55
न चानुलिम्पेदस्नात्वा वासश्चापि न निर्धुनेत् ।
आर्द्र एव तु वासांसि नित्यं सेवेत मानवः ॥ १३.१६१.५५ ॥
കുളിക്കാതെ ലേപനം പുരട്ടരുത്; വസ്ത്രങ്ങൾ കുടയുകയുമരുത്. മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും നനഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങൾ തന്നെ ധരിക്കണം.
13.161.56
स्रजश्च नावकृष्येत न बहिर्धारयीत च ।
उदक्यया च सम्भाषां न कुर्वीत कदाचन ॥ १३.१६१.५६ ॥
മാല വലിച്ചു താഴ്ത്തരുത്; അത് പുറത്ത് ധരിക്കരുത്. ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീയോട് ഒരിക്കലും സംസാരിക്കരുത്.
13.161.57
नोत्सृजेत पुरिषं च क्षेत्रे मार्गस्य चान्तिके ।
उभे मूत्रपुरीषे तु नाप्सु कुर्यात्कदाचन ॥ १३.१६१.५७ ॥
വയലിലോ വഴിയുടെ സമീപത്തോ മലവിസർജനം ചെയ്യരുത്. മൂത്രവും മലവും വെള്ളത്തിൽ ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.
13.161.58
देवालयेऽथ गोवृन्दे चैत्ये सस्येषु विश्रमे ।
भोक्ष्यं भुक्त्वा क्षुतेऽध्वानं गत्वा मूत्रपुरीषयोः।
द्विराचामेद्यथान्यायं हृद्गतं तु पिबन्नपः ॥ १३.१६१.५८ ॥
ദേവാലയത്തിലോ, പശുക്കൂട്ടത്തിലോ, ചൈത്യത്തിലോ, വിളകൾക്കിടയിലോ, വിശ്രമസ്ഥലത്തോ, ഭക്ഷണത്തിനുശേഷമോ, തുമ്മലിനുശേഷമോ, വഴി നടന്നശേഷമോ, മൂത്രവിസർജനത്തിനും മലവിസർജനത്തിനും ശേഷമോ, ചട്ടപ്രകാരം രണ്ടുതവണ ആചമനം ചെയ്യണം; ഹൃദയത്തിൽ എത്തുംവിധം വെള്ളം കുടിച്ചുകൊണ്ട്.
13.161.59
अन्नं बुभुक्षमाणस्तु त्रिमुखेन स्पृशेदपः ।
भुक्त्वा चान्नं तथैव त्रिर्द्विः पुनः परिमार्जयेत् ॥ १३.१६१.५९ ॥
വിശക്കുന്നവൻ ഭക്ഷണത്തിനു മുമ്പ് മൂന്നുതവണ വെള്ളം തൊടണം. ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷവും അതുപോലെ മൂന്നുതവണയും പിന്നെ രണ്ടുതവണയും വെള്ളംകൊണ്ട് തുടയ്ക്കണം.
13.161.60
प्राङ्मुखो नित्यमश्नीयाद्वाग्यतोऽन्नमकुत्सयन् ।
प्रस्कन्दयेच्च मनसा भुक्त्वा चाग्निमुपस्पृशेत् ॥ १३.१६१.६० ॥
എപ്പോഴും കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷിക്കണം; വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, അന്നത്തെ നിന്ദിക്കാതെ ഭക്ഷിക്കണം. മനസ്സുകൊണ്ട് (ദോഷങ്ങളെ) ത്യജിക്കണം; ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ ശേഷം അഗ്നിയെ തൊടണം.
13.161.61
आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः ।
धन्यं पश्चान्मुखो भुङ्क्त ऋतं भुङ्क्त उदङ्मुखः ॥ १३.१६१.६१ ॥
കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നവന് ദീർഘായുസ്സ് ലഭിക്കുന്നു; തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നവന് കീർത്തി ലഭിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ധനികനാകുന്നു; വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ഋതത്തെ (ക്രമത്തെ) പാലിക്കുന്നു.
13.161.62
अग्रासनो जितक्रोधो बालपूर्वस्त्वलङ्कृतः ।
घृताहुतिविशुद्धान्नं हुताग्निश्च क्षिपन्ग्रसेत् ॥ १३.१६१.६२ ॥
ആദ്യം ആസനത്തിലിരിക്കുന്നവൻ, ക്രോധം ജയിച്ചവൻ, കുട്ടികൾക്ക് മുമ്പ് നൽകുന്നവൻ, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, നെയ്യാഹുതികളാൽ ശുദ്ധമായ അന്നം അഗ്നിയിൽ ആഹുതി ചെയ്ത ശേഷം, ഉരുളകൾ എറിഞ്ഞ് വിഴുങ്ങണം.
13.161.63
अग्निमालभ्य तोयेन सर्वान्प्राणानुपस्पृशेत् ।
गात्राणि चैव सर्वाणि नाभिं पाणितले तथा ॥ १३.१६१.६३ ॥
അഗ്നിയെ സ്പർശിച്ച് വെള്ളംകൊണ്ട് എല്ലാ പ്രാണങ്ങളെയും (ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും) തൊടണം. എല്ലാ അവയവങ്ങളെയും നാഭിയെയും, കൈപ്പത്തിയിൽ (വെള്ളമെടുത്ത്) അതുപോലെ തൊടണം.
13.161.64
नाधितिष्ठेत्तुषं जातु केशभस्मकपालिकाः ।
अन्यस्य चाप्यवस्नातं दूरतः परिवर्जयेत् ॥ १३.१६१.६४ ॥
ഉമി, മുടി, ചാരം, ഓടുകഷണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മേൽ ഒരിക്കലും നിൽക്കരുത്. മറ്റൊരാൾ കുളിച്ച വസ്തുക്കളിൽനിന്ന് ദൂരെ മാറി നിൽക്കണം.
13.161.65
शान्तिहोमांश्च कुर्वीत सावित्राणि च धारयेत् ।
निषष्णश्चापि खादेन न तु गच्छन्कदाचन ॥ १३.१६१.६५ ॥
ശാന്തിഹോമങ്ങൾ ചെയ്യണം; സാവിത്രീ മന്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കണം. ഇരുന്നുവേണം ഭക്ഷിക്കാൻ; നടക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കലും ഭക്ഷിക്കരുത്.
13.161.66
मूत्रं नोत्तिष्ठता कार्यं न भस्मनि न गोव्रजे ।
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीत नार्द्रपादस्तु संविशेत् ॥ १३.१६१.६६ ॥
നിന്നുകൊണ്ട് മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; ചാരത്തിലോ പശുത്തൊഴുത്തിലോ അരുത്. നനഞ്ഞ കാലോടെ ഭക്ഷിക്കാം; നനഞ്ഞ കാലോടെ ഉറങ്ങരുത്.
13.161.67
आर्द्रपादस्तु भुञ्जानो वर्षाणां जीवते शतम् ।
त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट आलभेत कदाचन।
अग्निं गां ब्राह्मणं चैव तता ह्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.६७ ॥
നനഞ്ഞ കാലോടെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ നൂറു വർഷം ജീവിക്കും. എച്ചിൽ വായോടെ അഗ്നി, പശു, ബ്രാഹ്മണൻ എന്നീ മൂന്നു തേജസ്വികളെ ഒരിക്കലും തൊടരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആയുസ്സ് നശിക്കില്ല.
13.161.68
त्रीणि ज्योतींषि नोच्छिष्ट उदीक्षेत कदाचन ।
सूर्याचन्द्रमसौ चैव नक्षत्राणि च सर्वशः ॥ १३.१६१.६८ ॥
എച്ചിൽ വായോടെ മൂന്നു ജ്യോതിസ്സുകളെ ഒരിക്കലും നോക്കരുത് — സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളെയും.
13.161.69
ऊर्ध्वं प्राणा ह्युत्क्रमन्ति यूनः स्थविर आगते ।
प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां पुनस्तान्प्रतिपद्यते ॥ १३.१६१.६९ ॥
ഒരു വൃദ്ധൻ വരുമ്പോൾ യുവാവിന്റെ പ്രാണങ്ങൾ മേലോട്ട് പോകുന്നു; എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് അഭിവാദനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ അവ വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തുന്നു.
13.161.70
अभिवादयीत वृद्धांश्च दद्याच्चैवासनं स्वयम् ।
कृताञ्जलिरुपासीत गच्छन्तं पृष्ठतोऽन्वियात् ॥ १३.१६१.७० ॥
വൃദ്ധരെ വന്ദിക്കണം; സ്വയം ആസനം നൽകണം. കൈകൂപ്പി സമീപത്തിരിക്കണം; അവർ പോകുമ്പോൾ പിന്നാലെ പോകണം.
13.161.71
न चासीतासने भिन्ने भिन्नकांस्यं च वर्जयेत् ।
नैकवस्त्रेण भोक्तव्यं न नग्नः स्नातुमर्हति ॥ १३.१६१.७१ ॥
പൊട്ടിയ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരിക്കരുത്; പൊട്ടിയ ഓട്ടുപാത്രം ഒഴിവാക്കണം. ഒറ്റ വസ്ത്രത്തിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്; നഗ്നനായി കുളിക്കുന്നതും യോഗ്യമല്ല.
13.161.72
स्पप्तव्यं नैव नग्नेन न चोच्छिष्टोपि संविशेत् ।
उच्छिष्टो न स्पृशेच्छीर्षं सर्वे प्राणास्तदाश्रयाः ॥ १३.१६१.७२ ॥
നഗ്നനായി ഉറങ്ങരുത്; എച്ചിലുള്ളപ്പോഴും കിടക്കരുത്. എച്ചിൽ കൈകൊണ്ട് തല തൊടരുത്; എല്ലാ പ്രാണങ്ങളും അതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.161.73
केशग्रहं प्रहारांश्च सिरस्येतान्विवर्जयेत् ।
न संहाताभ्यां पाणिभ्यां कण्डूयेदात्मनः शिरः।
न चाभीक्ष्णं शिरःस्नायात्तथा स्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.७३ ॥
മുടി പിടിക്കുന്നതും തലയ്ക്ക് അടിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കണം. രണ്ടു കൈകളും ചേർത്ത് സ്വന്തം തല ചൊറിയരുത്; പലപ്പോഴും തല കുളിക്കരുത്; അങ്ങനെ ആയുസ്സ് നശിക്കുകയില്ല.
13.161.74
शिरःस्नातस्तु तैलैश्च नाङ्गं किञ्चिदपि स्पृशेत् ।
तिलपिष्टं न चाश्नीयाद्गतसर्वरसं तथा ॥ १३.१६१.७४ ॥
തലകുളിച്ച ശേഷം എണ്ണകൊണ്ട് ശരീരത്തിലെ ഒരു അവയവവും തൊടരുത്. എള്ളരച്ചത് കഴിക്കരുത്; രസം പൂർണ്ണമായും പോയ ആഹാരവും കഴിക്കരുത്.
13.161.75
नाध्यापयेत्तथोच्छिष्टो नाधीयीत कदाचन ।
वाते च पूतिगन्धे च मनसाऽपि न चिन्तयेत् ॥ १३.१६१.७५ ॥
എച്ചിലായിരിക്കുമ്പോൾ പഠിപ്പിക്കരുത്; ഒരിക്കലും സ്വയം പഠിക്കുകയുമരുത്. കാറ്റിലും ദുർഗന്ധത്തിലും, മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കരുത്.
13.161.76
अत्र गाथा यमोद्गीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
आयुरस्य निकृन्तामि प्रज्ञामस्याददे तथा ॥ १३.१६१.७६ ॥
ഇവിടെ പുരാതന ജ്ഞാനികൾ യമൻ പാടിയ ഗാഥകൾ കീർത്തിക്കുന്നു: 'ഇവന്റെ ആയുസ്സ് ഞാൻ മുറിക്കും, ഇവന്റെ പ്രജ്ഞയും ഞാൻ എടുക്കും.'
13.161.77
उच्छिष्टो यः प्राद्रवति स्वाध्यायं चाधिगच्छति ।
यश्चानध्यायकालेऽपि मोहादभ्यस्यति द्विजः ॥ १३.१६१.७७ ॥
ഉച്ഛിഷ്ടനായി ഓടിനടന്ന് സ്വാധ്യായം ചെയ്യുന്നവനും, അനധ്യായകാലത്തും മോഹത്താൽ അഭ്യസിക്കുന്ന ദ്വിജനും—
13.161.78
तस्य वेदः प्रणश्येत आयुश्चि परिहीयते ।
तस्माद्युक्तो ह्यनध्याये नाधीयीत कदाचन ॥ १३.१६१.७८ ॥
അവന്റെ വേദം നശിക്കും; ആയുസ്സും കുറയും. അതിനാൽ അനധ്യായത്തിൽ സംയമിയായവൻ ഒരിക്കലും പഠിക്കരുത്.
13.161.79
प्रत्यादित्यं प्रत्यनलं प्रतिगां च प्रतिद्विजान् ।
ये मेहन्ति च पन्थानं ते भवन्ति गतायुषः ॥ १३.१६१.७९ ॥
സൂര്യന് അഭിമുഖമായും അഗ്നിക്കും പശുവിനും ദ്വിജർക്കും അഭിമുഖമായും വഴിയിലും മൂത്രമൊഴിക്കുന്നവർ ആയുസ്സ് ക്ഷയിച്ചവരാകുന്നു.
13.161.80
उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः ।
दक्षिणाभिमुखो रात्रौ तथा हन्युर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.८० ॥
പകൽ മലവും മൂത്രവും വടക്കോട്ട് മുഖമാക്കി ചെയ്യണം; രാത്രി തെക്കോട്ട് മുഖമാക്കി. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവന് കേടുവരില്ല.
13.161.81
त्रीन्कृशान्नावजानीयाद्दीर्घमायुर्जिजीविषु ।
ब्राह्मणं क्षत्रियं सर्पं सर्वे ह्याशीविषास्त्रयः ॥ १३.१६१.८१ ॥
ദീർഘായുസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ദുർബലരെന്ന് തോന്നുന്ന മൂവരെ അവഗണിക്കരുത്: ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, സർപ്പം; ഈ മൂവരും ആശീവിഷരാണ്.
13.161.82
दहत्याशीविषः क्रुद्धो यावत्पश्यति चक्षुषा ।
क्षत्रियोपि दहेत्क्रुद्धो यावत्स्पृशति तेजसा ॥ १३.१६१.८२ ॥
കോപിച്ച ആശീവിഷൻ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കുന്നിടത്തോളം ദഹിപ്പിക്കുന്നു. കോപിച്ച ക്ഷത്രിയനും തന്റെ തേജസ്സുകൊണ്ട് സ്പർശിക്കുന്നിടത്തോളം ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
13.161.83
ब्राह्म्णिस्तु कुलं हन्याद्ध्यानेनावेक्षितेन च ।
तस्मादेतत्त्रयं यत्नादुपसेवेत पण्डितः ॥ १३.१६१.८३ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ ധ്യാനത്താലും നോട്ടത്താലും കുലത്തെ നശിപ്പിക്കാം. അതിനാൽ ജ്ഞാനി ഈ മൂന്നിനെയും ശ്രദ്ധയോടെ സേവിക്കണം.
13.161.84
गुरुणा वैरनिर्बन्धो न कर्तव्यः कदाचन ।
अनुमान्यः प्रसाद्यश्च गुरुः क्रुद्धो युदिष्ठिर ॥ १३.१६१.८४ ॥
ഗുരുവിനോട് ഒരിക്കലും വൈരത്തിൽ വാശി കാണിക്കരുത്. യുധിഷ്ഠിരാ, കോപിച്ച ഗുരുവിനെ അനുനയിപ്പിക്കുകയും പ്രസാദിപ്പിക്കുകയും വേണം.
13.161.85
सम्यङ्मिथ्याप्रवृत्तेऽपि वर्तितव्यं गुराविह ।
गुरुनिन्दा दहत्यायुर्मनुष्याणां न संशयः ॥ १३.१६१.८५ ॥
ഗുരു ശരിയായി പെരുമാറിയാലും തെറ്റായി പെരുമാറിയാലും ഈ ലോകത്തിൽ ഗുരുവിനോട് ആദരവോടെ വർത്തിക്കണം. ഗുരുനിന്ദ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സിനെ ദഹിപ്പിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.161.86
दूरादावसथान्मूत्रं दूरात्पादावसेचनम् ।
उच्छिष्टोत्सर्जनं चैव दूरे कार्यं हितैषिणा ॥ १३.१६१.८६ ॥
സ്വന്തം നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വാസസ്ഥലത്തുനിന്ന് ദൂരെ മൂത്രമൊഴിക്കണം, ദൂരെ കാൽ കഴുകണം, ഉച്ഛിഷ്ടം ദൂരെ ഉപേക്ഷിക്കണം.
13.161.87
रक्तमाल्यं न धार्यं स्याच्छुक्लं धार्यं तु पण्डितैः ।
वर्जयित्वा तु कमलं तथा कुवलयं प्रभो ॥ १३.१६१.८७ ॥
ചുവന്ന മാല ധരിക്കരുത്; പണ്ഡിതന്മാർ വെളുത്ത മാല ധരിക്കണം. പ്രഭോ, താമരയും നീലത്താമരയും ഒഴികെ.
13.161.88
रक्तं शिरसि धार्यं तु तथा वानेयमित्यपि ।
काञ्चनीयाऽपि माला या न सा दुष्यति कर्हिचित् ॥ १३.१६१.८८ ॥
ചുവന്ന പൂക്കൾ തലയിൽ ധരിക്കണം; അതുപോലെ കാട്ടിൽ ജനിച്ചവയും. സ്വർണ്ണമാല ഒരിക്കലും ദുഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
13.161.89
स्नातस्य वर्णकं नित्यमार्द्रं दद्याद्विशांपते ॥ १३.१६१.८९ ॥
ജനനായകാ, കുളിച്ചവന് എപ്പോഴും നനവുള്ള ലേപനം നൽകണം.
13.161.90
विपर्ययं न कुर्वीत वाससो बुद्धिमान्नरः ।
तथा नान्यधृतं धार्यं न चातिविकृतं तथा ॥ १३.१६१.९० ॥
ബുദ്ധിമാനായ മനുഷ്യൻ വസ്ത്രം തലകീഴായി ധരിക്കരുത്; മറ്റൊരാൾ ധരിച്ചതും അതിയായി കീറിയതും ധരിക്കരുത്.
13.161.91
अन्यदेव भवेद्वासः शयनीये नरोत्तम ।
अन्यद्रथ्यासु देवानामर्चायामन्यदेव हि ॥ १३.१६१.९१ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, ഉറങ്ങാൻ വേറെ വസ്ത്രം, തെരുവിൽ ധരിക്കാൻ വേറെ, ദേവപൂജയ്ക്ക് മറ്റൊന്നുതന്നെ വേണം.
13.161.92
प्रियङ्गुचन्दनाभ्यां च बिल्वेन स्थगरेण च ।
पृथगेवानुलिम्पेत केसरेण च बुद्धिमान् ॥ १३.१६१.९२ ॥
ബുദ്ധിമാൻ പ്രിയങ്കു, ചന്ദനം, ബിൽവം, സ്ഥഗരം, കേസരം എന്നിവകൊണ്ട് വെവ്വേറെയായി ലേപനം ചെയ്യണം.
13.161.93
उपवासं च कुर्वीत स्नातः शुचिरलङ्कृतः ।
नोपवासं वृथा कुर्याद्धनं नापहरेदिह ॥ १३.१६१.९३ ॥
കുളിച്ച്, ശുദ്ധനായി, അലങ്കരിച്ച് ഉപവസിക്കണം; വെറുതെ ഉപവസിക്കരുത്, ഇവിടെ മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം അപഹരിക്കരുത്.
13.161.94
पर्वकालेषु सर्वेषु ब्रह्मचारी सदा भवेत् ।
समानमेकपात्रे तु भुञ्जेन्नान्नं जनेश्वर ॥ १३.१६१.९४ ॥
എല്ലാ പർവ്വകാലങ്ങളിലും മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കണം; ജനേശ്വരാ, ഒരേ പാത്രത്തിൽ ഒപ്പമിരുന്ന് അന്നം കഴിക്കരുത്.
13.161.95
नावलीढमवज्ञातमाघ्रातुं भक्षयेदपि ।
तथा नोद्धृतसाराणि प्रेक्षतामप्रदाय च ॥ १३.१६१.९५ ॥
നക്കപ്പെട്ടതും, അവജ്ഞയോടെ നൽകപ്പെട്ടതും, മണക്കപ്പെട്ടതും കഴിക്കരുത്; അതുപോലെ സാരം എടുക്കപ്പെട്ടതും, കാണുന്നവർക്ക് നൽകാതെയും കഴിക്കരുത്.
13.161.96
नासंनिविष्टो मेधावी नाशुचिर्नि च सत्यु च ।
प्रतिषिद्धान्नं धर्मेषु भक्ष्यान्भुञ्जीत पृष्ठतः ॥ १३.१६१.९६ ॥
ബുദ്ധിമാൻ ശരിയായി ഇരിക്കാതെയും, അശുദ്ധനായും, വിലക്കപ്പെട്ട ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്; ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായത് പിന്നിൽ നിന്ന് കഴിക്കണം.
13.161.97
पिप्पलं च वटं चैव शणशाकं तथैव च ।
उदुम्बरं न खादेश्च भवार्थी पुरुषो नृप ॥ १३.१६१.९७ ॥
രാജാവേ, നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അരയാൽ, ആൽ, ശണശാകം, അത്തി എന്നിവ കഴിക്കരുത്.
13.161.98
आजं गव्यं च यन्मांसं मायूरं चैव वर्जयेत् ।
वर्जयेच्छुष्कमांसं च तथा पर्युषितं च यत् ॥ १३.१६१.९८ ॥
ആട്, പശു എന്നിവയുടെ മാംസവും, മയിലിന്റെ മാംസവും ഒഴിവാക്കണം; ഉണങ്ങിയ മാംസവും പഴകിയ ഭക്ഷണവും ഒഴിവാക്കണം.
13.161.99
न पाणौ लवणं विद्वान्प्राश्नीयान्न च रात्रिषु ।
दधिसक्तून्न दोषायां पिबेन्मधु च नित्यशः ॥ १३.१६१.९९ ॥
വിദ്വാൻ കൈയിലെ ഉപ്പ് രുചിക്കരുത്, രാത്രിയിൽ കഴിക്കരുത്; രാത്രിയിൽ തൈരും സത്തുവും കഴിക്കരുത്, എപ്പോഴും തേൻ കുടിക്കണം.
13.161.100
सायं प्रातश्च भुञ्जीत नान्तराले समाहितः ।
वालेन तु न भुञ्जीत परश्राद्धं तथैव च ॥ १३.१६१.१०० ॥
സന്ധ്യയിലും രാവിലെയും ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, ഇടയ്ക്ക് ശ്രദ്ധയോടെ കഴിക്കരുത്; മുടി കലർന്ന ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്, മറ്റൊരാളുടെ ശ്രാദ്ധഭക്ഷണവും കഴിക്കരുത്.
13.161.101
वाग्यतो नैकवस्त्रश्च नासंविष्टः कदाचन ।
भूमौ सदैव नाश्नीयान्नाशौचं न च शब्दवत् ॥ १३.१६१.१०१ ॥
മൗനമായി, ഒറ്റ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ഒരിക്കലും കിടന്നുകൊണ്ടല്ല, എപ്പോഴും നിലത്തിരുന്നു ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; അശുദ്ധാവസ്ഥയിലോ ശബ്ദമുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടോ കഴിക്കരുത്.
13.161.102
तोयपूर्वं प्रदायान्नमतिथिभ्यो विशाम्पते ।
पश्चाद्भुञ्जीत मेधावी न चाप्यन्यमना नरः ॥ १३.१६१.१०२ ॥
രാജാവേ, വെള്ളത്തോടൊപ്പം ആദ്യം അന്നം അതിഥികൾക്ക് നൽകി, ബുദ്ധിമാനായ മനുഷ്യൻ പിന്നീട് ഭക്ഷിക്കണം; മനസ്സ് മറ്റെവിടെയോ ആയിരിക്കുമ്പോഴും ഭക്ഷിക്കരുത്.
13.161.103
समानमेकपङ्क्त्यां तु भोज्यमन्नं नरेश्वर ।
विषं हालाहलं भुङ्क्ते योऽप्रदाय सुहृज्जने ॥ १३.१६१.१०३ ॥
നരേശ്വരാ, ഒരേ നിരയിൽ ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം തുല്യമായി പങ്കിട്ട് കഴിക്കണം; സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് നൽകാതെ കഴിക്കുന്നവൻ ഹാലാഹലവിഷം കഴിക്കുന്നവനാണ്.
13.161.104
पानीयं पायसं सक्तून्दधि सर्पिर्मधून्यपि ।
निरस्य शेषमन्येषां न प्रदेयं तु कस्यचित् ॥ १३.१६१.१०४ ॥
കുടിവെള്ളം, പായസം, സത്തു, തൈര്, നെയ്യ്, തേൻ എന്നിവയും — മറ്റുള്ളവർക്കുള്ള ശേഷം മാറ്റിവെച്ച്, ആർക്കും (ഉച്ഛിഷ്ടം) നൽകരുത്.
13.161.105
भुञ्जानो मनुजव्याघ्र नैव शङ्कां समाचरेत् ।
दधि चाप्यनु पानं वै न कर्तव्यं भवार्थिना ॥ १३.१६१.१०५ ॥
മനുഷ്യവ്യാഘ്രമേ, ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ സംശയം കാണിക്കരുത്; ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഭക്ഷണശേഷം തൈരും കുടിക്കരുത്.
13.161.106
आचम्य चैकहस्तेन परिस्राव्य तथोदकम् ।
अङ्गुष्ठं चरणस्याथ दक्षिणस्यावसेचयेत् ॥ १३.१६१.१०६ ॥
ആചമനം ചെയ്ത്, ഒരു കൈകൊണ്ട് വെള്ളം അരിച്ചെടുത്ത്, പിന്നെ വലത് കാലിന്റെ പെരുവിരലിൽ വെള്ളം തളിക്കണം.
13.161.107
पाणिं मूर्ध्नि समाधाय स्पृष्ट्वा चाग्निं समाहितः ।
ज्ञातिश्रैष्ठ्यमवाप्नोति प्रयोगकुशलो नरः ॥ १३.१६१.१०७ ॥
കൈ തലയിൽ വച്ച്, ഏകാഗ്രചിത്തനായി അഗ്നിയെ സ്പർശിച്ച്, കർമ്മനിപുണനായ മനുഷ്യൻ ബന്ധുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠത നേടുന്നു.
13.161.108
अद्भिः प्राणान्समालभ्य नाभिं पाणितले तथा ।
स्पृशंश्चैव प्रतिष्ठेत न चाप्यार्द्रेण पाणिना ॥ १३.१६१.१०८ ॥
വെള്ളത്താൽ പ്രാണങ്ങളെ സ്പർശിച്ച്, കൈപ്പത്തികൊണ്ട് നാഭിയെ തൊട്ട് നിൽക്കണം; നനഞ്ഞ കൈകൊണ്ടുമല്ല.
13.161.109
अङ्गुष्ठमूलस्य तले ब्राह्मं तीर्तमुदाहृतम् ।
कनिष्ठिकायाः पश्चात्तु देवतीर्थमिहोच्यते ॥ १३.१६१.१०९ ॥
പെരുവിരലിന്റെ മൂലത്തിന് താഴെ കൈത്തലത്തിൽ ബ്രാഹ്മതീർത്ഥം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ചെറുവിരലിന് പിന്നിലുള്ള ഭാഗം ഇവിടെ ദേവതീർത്ഥം എന്ന് പറയുന്നു.
13.161.110
अङ्गुष्ठस्य च यन्मध्यं प्रदेशिन्याश्च भारत ।
तेन पित्र्याणि कुर्वीत स्पृष्ट्वाऽऽपो न्यायतः सदा ॥ १३.१६१.११० ॥
പെരുവിരലിന്റെയും ചൂണ്ടുവിരലിന്റെയും മധ്യഭാഗം കൊണ്ട്, ഭാരതാ, വെള്ളം തൊട്ട് എപ്പോഴും ന്യായമായി പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
13.161.111
परापवादं न ब्रूयान्नाप्रियं च कदाचन ।
न मन्युः कश्चिदुत्पाद्यः पुरुषेणि भवार्थिना ॥ १३.१६१.१११ ॥
മറ്റുള്ളവരെ പരദൂഷണം പറയരുത്, ഒരിക്കലും അപ്രിയമായ വാക്ക് പറയരുത്; ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ഒരു കോപവും ഉണ്ടാക്കരുത്.
13.161.112
एतितैस्तु कथां नेच्छेद्दर्शनं च विवर्जयेत् ।
संसर्गं च न गच्छेत तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.११२ ॥
അവരുമായി സംഭാഷണം ആഗ്രഹിക്കരുത്, അവരെ കാണുന്നതും ഒഴിവാക്കണം; അവരുമായി കൂട്ടുകൂടരുത്; അങ്ങനെ മനുഷ്യൻ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നു.
13.161.113
न दिवा मैथुनं गच्छेन्न कन्यां न च बन्धकीम् ।
न चास्नातां स्त्रियं गच्छेत्तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.११३ ॥
പകൽസമയത്ത് മൈഥുനം ചെയ്യരുത്, കന്യകയെയോ വേശ്യയെയോ സമീപിക്കരുത്, കുളിക്കാത്ത സ്ത്രീയെയും സമീപിക്കരുത്; ഇങ്ങനെ മനുഷ്യൻ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നു.
13.161.114
स्वेस्वे तीर्थे समाचम्य कार्ये समुपकल्पिते ।
त्रिः पीत्वाऽऽपो द्विः प्रमृज्य कृतशौचो भवेन्नरः ॥ १३.१६१.११४ ॥
ഓരോരുത്തരുടെയും തീർത്ഥത്താൽ ആചമനം ചെയ്ത്, യോഗ്യമായ കർമ്മത്തിന് ഒരുങ്ങി, മൂന്നുതവണ വെള്ളം കുടിച്ച്, രണ്ടുതവണ തുടച്ച് മനുഷ്യൻ ശുദ്ധനാകണം.
13.161.115
इन्द्रियाणि सकृत्स्पृश्य त्रिरभ्युक्ष्य च मानवः ।
कुर्वीत पित्र्यं दैवं च वेददृष्टेन कर्मणा ॥ १३.१६१.११५ ॥
മനുഷ്യൻ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ഒരിക്കൽ സ്പർശിച്ച്, മൂന്നുതവണ തളിച്ച്, വേദവിധിയനുസരിച്ച് പിതൃകർമ്മവും ദൈവകർമ്മവും ചെയ്യണം.
13.161.116
ब्राह्मणार्थे च यच्छौचं तच्च मे शृणु कौरव ।
प्रवृत्तं चाहितं चोक्त्वा बहुभोजनवत्तदा ॥ १३.१६१.११६ ॥
കൗരവാ, ബ്രാഹ്മണർക്കായുള്ള ശൗചവും എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക; മുമ്പ് പറഞ്ഞതും അഹിതവും അധികഭക്ഷണംപോലുള്ളതുമായ ആ ശൗചവും.
13.161.117
सर्वशौचेषु ब्राह्मेण तीर्थेन समुपस्पृशेत् ।
निष्ठीव्य तु तथा क्षुत्वा स्पृश्यापो हि शुचिर्भवेत् ॥ १३.१६१.११७ ॥
എല്ലാ ശൗചകർമ്മങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മതീർത്ഥത്താൽ സ്പർശിക്കണം; തുപ്പിയതിനും തുമ്മിയതിനും ശേഷം വെള്ളം സ്പർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ശുദ്ധനാകും.
13.161.118
निष्ठिवने मैथुने च क्षुते अक्ष्याविमेचने ।
उदक्या दर्शने तद्वन्नग्नस्याचमनं स्मृतम्।
स्पृशेत्कर्णं सप्रणवं सूर्यमीक्षेत्सदा तदा ॥ १३.१६१.११८ ॥
തുപ്പുമ്പോഴും, മൈഥുനത്തിലും, തുമ്മുമ്പോഴും, കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോഴും, അശുദ്ധയായ സ്ത്രീയെ കാണുമ്പോഴും, നഗ്നനായിരിക്കുമ്പോഴും ആചമനം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അപ്പോൾ പ്രണവത്തോടെ ചെവി സ്പർശിച്ച് സദാ സൂര്യനെ നോക്കണം.
13.161.119
वृद्धो ज्ञातिस्तथा मित्रमनाथा च स्वसा गुरुः ।
कुलीनः पण्डित इति रक्ष्या निःस्वः स्वशक्तितः।
गृहे वासयितव्यास्ते धन्यमायुष्यमेव च ॥ १३.१६१.११९ ॥
വൃദ്ധർ, ബന്ധുക്കൾ, സുഹൃത്തുക്കൾ, അനാഥയായ സഹോദരി, ഗുരു, കുലീനർ, പണ്ഡിതർ എന്നിവരെ സംരക്ഷിക്കണം; ദരിദ്രരെ തന്റെ ശേഷിക്കനുസരിച്ച് വീട്ടിൽ പാർപ്പിക്കണം. അവരെ വീട്ടിൽ താമസിപ്പിക്കുന്നത് ശുഭവും ആയുസ്സ് വർധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
13.161.120
गृहे पारावता धार्याः शुकाश्च सहशारिकाः ।
देवताप्रतिमाऽऽदर्शश्चन्दनाः पुष्पवल्लिकाः ॥ १३.१६१.१२० ॥
വീട്ടിൽ പ്രാവുകളെ വളർത്തണം, തത്തകളും മൈനകളും കൂടി; ദേവപ്രതിമ, കണ്ണാടി, ചന്ദനം, പൂച്ചെടികൾ എന്നിവയും വയ്ക്കണം.
13.161.121
शुद्धं जलं सुवर्णं च रजतं गृहमङ्गलम् ।
गृहेष्वेते न पापाय यथा वै तैलपायिकाः ॥ १३.१६१.१२१ ॥
ശുദ്ധജലം, സ്വർണം, വെള്ളി, ഗൃഹമംഗളവസ്തുക്കൾ—ഇവ വീടുകളിൽ പാപത്തിന് കാരണമാകില്ല; എണ്ണകുടിക്കുന്ന വിളക്കുകളെപ്പോലെ.
13.161.122
उद्दीपकाश्च गृध्रास्च कपोता भ्रमरास्तथा ।
निविशेयुर्यदा तत्र शान्तिमेव तदाऽऽचरेत् ॥ १३.१६१.१२२ ॥
ഉദ്ദീപകങ്ങളും (ജ്വലിപ്പിക്കുന്നവ), കഴുകന്മാരും, പ്രാവുകളും, വണ്ടുകളും അവിടെ കടന്നാൽ അപ്പോൾ ശാന്തി കർമം തന്നെ ചെയ്യണം.
13.161.123
अमङ्गल्यः सतां शापस्तथाऽऽक्रोशो महात्मनाम् ।
महात्मनोतिगुह्यानि न वक्तव्यानि कर्हिचित्। ॥ १३.१६१.१२३ ॥
സജ്ജനങ്ങളുടെ ശാപവും മഹാത്മാക്കളെ നിന്ദിക്കുന്നതും അമംഗളകരമാണ്. മഹാത്മാക്കളുടെ അതിരഹസ്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും പറയരുത്.
13.161.124
अगम्याश्च न गच्छेत राज्ञः पत्नीं सखीस्तथा ।
वैद्यानां बालवृद्धानां भृत्यानां च युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१२४ ॥
അഗമ്യരായ സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കരുത് — രാജാവിന്റെ ഭാര്യയെയും സഖിമാരെയും; വൈദ്യന്മാർ, ബാലന്മാർ, വൃദ്ധർ, ഭൃത്യന്മാർ (ഇവരുടെ ഭാര്യമാരെയും) ഓ യുധിഷ്ഠിരാ.
13.161.125
बन्धूनां ब्राह्मणानां च तथा शारणिकस्य च ।
सम्बन्धिनां च राजेन्द्र तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१२५ ॥
ബന്ധുക്കളെയും ബ്രാഹ്മണരെയും അഭയം തേടിയെത്തിയവരെയും ബന്ധുജനങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കുന്നവൻ, രാജേന്ദ്രാ, ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നു.
13.161.126
ब्राह्मणस्तपतिभ्यां च निर्मितं यन्निवेशनम् ।
तदा वसेत्सदा प्राज्ञो भवार्थी मनुजेश्वर ॥ १३.१६१.१२६ ॥
സൂര്യതാപത്തിനും അഗ്നിക്കും വിധേയമായി ശരിയായി നിർമ്മിച്ച വാസസ്ഥലത്ത്, മനുജേശ്വരാ, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻ എപ്പോഴും വസിക്കണം.
13.161.127
सन्ध्यायां न स्वपेद्राजन्विद्यां न च समाचरेत् ।
न भुञ्जीत च मेधावी तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१२७ ॥
രാജാവേ, സന്ധ്യാസമയത്ത് ഉറങ്ങരുത്, വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യരുത്, ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയുമരുത്. ഇപ്രകാരം ബുദ്ധിമാൻ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നു.
13.161.128
नक्तं न कुर्यात्पित्र्याणि नक्तं चैव प्रसाधनम् ।
पानीयस्य क्रिया नक्तं न कार्या भूतिमिच्छता ॥ १३.१६१.१२८ ॥
രാത്രിയിൽ പിതൃകർമ്മം ചെയ്യരുത്, രാത്രിയിൽ അലങ്കാരം ചെയ്യരുത്, രാത്രിയിൽ ജലക്രിയയും ചെയ്യരുത്; ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്യണം.
13.161.129
वर्जनीयाश्चैव नित्यं सक्तवो निशि भारत ।
शेषाणि चावदातानि पानीयं चापि भोजने ॥ १३.१६१.१२९ ॥
ഭാരതാ, രാത്രിയിൽ സത്തുമാവ് എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം; ഭക്ഷണത്തിൽ ശേഷിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ വസ്തുക്കളും വെള്ളവും (രാത്രിയിൽ ഒഴിവാക്കണം).
13.161.130
सौहित्यं न च कर्तव्यं रात्रौ न च समाचरेत् ।
न भुक्त्वा मैथुनं गच्छेन्न धावेन्नातिहासकम्।
द्विजच्छेदं न कुर्वीत भुक्त्वा न च समाचरेत् ॥ १३.१६१.१३० ॥
അമിതമായി ഭക്ഷിക്കരുത്; രാത്രിയിൽ അതു ചെയ്യരുത്. ഭക്ഷിച്ചശേഷം മൈഥുനത്തിന് പോകരുത്, ഓടരുത്, അമിതമായി ചിരിക്കരുത്. ദ്വിജനെ ഉപദ്രവിക്കരുത്; ഭക്ഷണത്തിനുശേഷം (അത്തരം കർമ്മങ്ങൾ) ചെയ്യരുത്.
13.161.131
महाकुले प्रसूतां च प्रशस्तां लक्षणैस्तथा ।
वयसाऽवरां सुनक्षत्रां कन्यामावोढुमर्हति ॥ १३.१६१.१३१ ॥
മഹാകുലത്തിൽ ജനിച്ചവളും ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവളും പ്രായത്തിൽ ഇളയവളും ശുഭനക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചവളുമായ കന്യകയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.
13.161.132
अपत्यमुत्पाद्य ततः प्रतिष्ठाप्य कुलं तथा ।
पुत्राः प्रदेया जातेषु कुलधर्मेषु भारत ॥ १३.१६१.१३२ ॥
സന്താനത്തെ ഉണ്ടാക്കി കുലത്തെ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ഭാരതാ, ജനിച്ച പുത്രന്മാരെ കുലധർമ്മങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കണം.
13.161.133
कन्या चोत्पाद्य दातव्या कुलपुत्राय धीमते ।
पुत्रा निवेश्याश्च कुलाद्भृत्या लभ्याश्च भारत ॥ १३.१६१.१३३ ॥
കന്യകയെ ഉണ്ടാക്കി, ബുദ്ധിമാനായ കുലപുത്രന് നൽകണം. ഭാരതാ, പുത്രന്മാരെ സ്ഥാപിക്കണം; കുലത്തിൽ നിന്ന് ഭൃത്യന്മാരെ ലഭിക്കണം.
13.161.134
शिरःस्नातोथ कुर्वीत दैवं पित्र्यमथापि च ॥ १३.१६१.१३४ ॥
തലമുങ്ങിക്കുളിച്ച ശേഷം ദേവകർമ്മവും പിതൃകർമ്മവും ചെയ്യണം.
13.161.135
तैलं जन्मदिनेऽष्टम्यां चतुर्दश्यां च पर्वसु ।
नक्षत्रे न च कुर्वीत यस्मिञ्जातो भवेन्नरः।
न प्रोष्ठपदयोः कार्यं तथाऽऽग्नेये च भारत ॥ १३.१६१.१३५ ॥
ജന്മദിനത്തിലും അഷ്ടമി, ചതുർദശി തിഥികളിലും പർവദിനങ്ങളിലും എണ്ണ തേക്കരുത്. മനുഷ്യൻ ജനിച്ച നക്ഷത്രത്തിലും ചെയ്യരുത്. ഭാരതാ, പ്രൗഷ്ഠപദങ്ങളിലും ആഗ്നേയ നക്ഷത്രത്തിലും ചെയ്യരുത്.
13.161.136
दारुणेषु च सर्वेषु प्रत्यरिं च विवर्जयेत् ।
ज्योतिषे यानि चोक्तानि तानि सर्वाणि वर्जयेत् ॥ १३.१६१.१३६ ॥
ദാരുണ സമയങ്ങളിലും എല്ലാറ്റിലും ശത്രുനക്ഷത്രം ഒഴിവാക്കണം. ജ്യോതിഷത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളവയെല്ലാം ഒഴിവാക്കണം.
13.161.137
प्राङ्मुखः श्मश्रुकर्माणि कारयेत्सुसमाहितः ।
उदङ्मुखो वा राजेन्द्र तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१३७ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്ര, ഏകാഗ്രചിത്തനായി കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് താടിയും മീശയും വടിപ്പിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ വടക്കോട്ട്; അതിലൂടെ മഹത്തായ ആയുസ്സ് ലഭിക്കും.
13.161.138
सामुद्रेणाम्यसा स्नानं क्षौरं श्राद्धेषु भोजनम् ।
अन्तर्वत्नीपतिः कुर्वन्न पुत्रफलमश्नुते ॥ १३.१६१.१३८ ॥
കടൽവെള്ളത്തിൽ കുളി, ശ്രാദ്ധങ്ങളിൽ ക്ഷൗരം, ഭോജനം — ഗർഭിണിയായ ഭാര്യയുടെ ഭർത്താവ് ഇവ ചെയ്താൽ പുത്രഫലം ലഭിക്കില്ല.
13.161.139
सतां गुरूणां वृद्धानां कुलस्त्रीणां विशेषतः ।
परिवादं न च ब्रूयात्परेषामात्मनस्तथा।
परिवादो ह्यधर्माय प्रोच्यते भरतर्षभ ॥ १३.१६१.१३९ ॥
സജ്ജനങ്ങളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും വൃദ്ധരെയും പ്രത്യേകിച്ച് കുലസ്ത്രീകളെയും പരിഹസിക്കരുത്; മറ്റുള്ളവരെയും സ്വയത്തെയും അതുപോലെ; പരിവാദം അധർമ്മമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, ഭരതർഷഭാ.
13.161.140
वर्जयेद्व्यङ्गिनीं नारीं तथा कन्यां नरोत्तम ।
समार्षां व्यङ्गिकां श्चैव मातुः सकुलजां तथा ॥ १३.१६१.१४० ॥
നരോത്തമാ, അംഗവൈകല്യമുള്ള സ്ത്രീയെയും കന്യകയെയും ഒഴിവാക്കണം; അതുപോലെ സമാർഷ വംശത്തിലുള്ളവളെയും, അംഗവൈകല്യമുള്ളവളെയും, മാതൃകുലത്തിൽ ജനിച്ചവളെയും.
13.161.141
वृद्धां प्रव्रजितां चैव तथैव च पतिव्रताम् ।
तथा निकृष्टवर्णा च वर्णोत्कृष्टां च वर्जयेत्। ॥ १३.१६१.१४१ ॥
വൃദ്ധയെയും പ്രവ്രജിതയെയും, അതുപോലെ പതിവ്രതയെയും, താഴ്ന്ന വർണ്ണത്തിലുള്ളവളെയും, ഉയർന്ന വർണ്ണത്തിലുള്ളവളെയും ഒഴിവാക്കണം.
13.161.142
अयोनिं च वियोनिं च न गच्छेत विचक्षणः ।
पिङ्गलां कुष्ठिनीं नारीं न त्वमुद्वोढुमर्हसि ॥ १३.१६१.१४२ ॥
വിവേകമുള്ളവൻ അയോനിയെയും വിയോനിയെയും സമീപിക്കരുത്; പിംഗലയെയും കുഷ്ഠിനിയെയും നീ വിവാഹം കഴിക്കരുത്.
13.161.143
अपस्मारिकुले जातां निहीनां चापि वर्जयेत् ।
श्वित्रिणां च कुले जातां क्षयिणां मनुजेश्वर ॥ १३.१६१.१४३ ॥
ഹേ മനുജേശ്വര, അപസ്മാരരോഗികളുടെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവളെയും, താഴ്ന്ന കുലത്തിൽ ജനിച്ചവളെയും, കുഷ്ഠരോഗികളുടെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവളെയും, ക്ഷയരോഗികളുടെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവളെയും ഒഴിവാക്കണം.
13.161.144
सुरोमशामतिस्थूलां कन्यां मातृपितृस्थिताम् ।
अलज्जां भ्रातृजां तुष्टां वर्जयेद्रक्तकेशिनीम् ॥ १३.१६१.१४४ ॥
അതിരോമമുള്ളവളെയും, അതിസ്ഥൂലയെയും, മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം കഴിയുന്ന കന്യകയെയും, ലജ്ജയില്ലാത്തവളെയും, സഹോദരപുത്രിയെയും, സന്തുഷ്ടയെയും, ചുവന്ന മുടിയുള്ളവളെയും ഒഴിവാക്കണം.
13.161.145
लक्षणैरन्विता या च प्रशस्ता या च लक्षणैः ।
मनोज्ञां दर्शनीयां च तां भवान्वोढुमर्हति ॥ १३.१६१.१४५ ॥
ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടു കൂടിയവളും, ലക്ഷണങ്ങളാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവളും, മനോഹരിയും, കാണാൻ യോഗ്യയുമായവളെയാണ് നീ വിവാഹം ചെയ്യാൻ അർഹൻ.
13.161.146
महाकुले निवेष्टव्यं सदृशे वा युधिष्ठिर ।
अवरा पतिता चैव न ग्राह्या भूतिमिच्छता ॥ १३.१६१.१४६ ॥
ഹേ യുധിഷ്ഠിര, മഹാകുലത്തിലോ സമാനകുലത്തിലോ വിവാഹം ചെയ്യണം. ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ താഴ്ന്നവളെയും പതിതയെയും സ്വീകരിക്കരുത്.
13.161.147
अग्नीनुत्पाद्य यत्नेन क्रियाः सुविहिताश्च याः ।
वेदे च ब्राह्मणैः प्रोक्तास्ताश्च सर्वाः समाचरेत् ॥ १३.१६१.१४७ ॥
ശ്രമത്തോടെ അഗ്നികളെ ജ്വലിപ്പിച്ച്, നന്നായി വിധിക്കപ്പെട്ടതും വേദത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞതുമായ എല്ലാ ക്രിയകളും അനുഷ്ഠിക്കണം.
13.161.148
न चेर्ष्या स्त्रीषु कर्तव्या रक्ष्या दाराश्च सर्वशः ।
अनायुष्या भवेदीर्ष्या तस्मादीर्ष्यां विवर्जयेत् ॥ १३.१६१.१४८ ॥
സ്ത്രീകളോട് അസൂയ കാണിക്കരുത്; ഭാര്യമാരെ എല്ലാ വിധത്തിലും സംരക്ഷിക്കണം. അസൂയ ആയുസ്സിനെ കുറയ്ക്കുന്നു; അതിനാൽ അസൂയ ഉപേക്ഷിക്കണം.
13.161.149
अनायुष्यं दिवा स्वप्नं तथाऽभ्युदितशायिता ।
प्रातर्निशायां च तथा ये चोच्छिष्टा भवन्ति च ॥ १३.१६१.१४९ ॥
പകൽ ഉറക്കം ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നു; അതുപോലെ സൂര്യോദയത്തിന് ശേഷമുള്ള ഉറക്കവും; പ്രഭാതത്തിലും രാത്രിയിലും അങ്ങനെതന്നെ, എച്ചിൽ തട്ടിയവയും അങ്ങനെതന്നെ.
13.161.150
पारदार्यमनायुष्यं नापितोच्छिष्टता तथा ।
यत्नतो वै न कर्तव्यमत्याशश्चैव भारत ॥ १३.१६१.१५० ॥
പരസ്ത്രീഗമനം ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നു; അതുപോലെ ക്ഷുരകന്റെ എച്ചിൽ തട്ടി അശുദ്ധമാകുന്നതും; ഭാരതാ, ജാഗ്രതയോടെ ഇവയും അത്യാശയും ചെയ്യരുത്.
13.161.151
सन्ध्यां न भुञ्ज्यान्न स्नायेन्न पुरीषं समुत्सृजेत् ।
प्रयतश्च भवेत्तस्यां न च किञ्चित्समाचरेत् ॥ १३.१६१.१५१ ॥
സന്ധ്യാവേളയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്, കുളിക്കരുത്, മലവിസർജനം ചെയ്യരുത്; ആ സമയത്ത് സംയമത്തോടെ ഇരിക്കണം, ഒന്നും ചെയ്യരുത്.
13.161.152
ब्राह्मणान्पूजयेच्चापि तथा स्नात्वा नराधिप ।
देवांश्च प्रणमेत्स्नातो गुरूंश्चाप्यभिवादयेत् ॥ १३.१६१.१५२ ॥
ഹേ നരാധിപാ, കുളിച്ച് ബ്രാഹ്മണരെയും പൂജിക്കണം; കുളിച്ചവൻ ദേവന്മാരെ വണങ്ങണം, ഗുരുക്കന്മാരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം.
13.161.153
अनिमन्त्रितो न गच्छेत यज्ञं गच्छेत दर्शकः ।
अनर्चिते ह्यनायुष्यं गमनं तत्र भारत ॥ १३.१६१.१५३ ॥
ക്ഷണിക്കപ്പെടാതെ പോകരുത്; യജ്ഞത്തിന് കാഴ്ചക്കാരനായി പോകാം. ഭാരതാ, ആദരിക്കപ്പെടാത്ത ഇടത്തേക്കു പോകുന്നത് ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നു.
13.161.154
न चैकेन परिव्रज्यं न गन्तव्यं तथा निशि ।
नानापदि परस्यान्नमनिमन्त्रितमाहरेत् ॥ १३.१६१.१५४ ॥
ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കരുത്, രാത്രിയിലും പോകരുത്. പലവിധ ആപത്തുകളിൽ മറ്റൊരാളുടെ അന്നം ക്ഷണിക്കപ്പെടാതെ എടുക്കരുത്.
13.161.155
एकोद्दिष्टं न भुञ्जीत प्रथमं तु विशेषतः ।
सपिण्डीकरणं वर्ज्यं सविधानं च मासिकम् ॥ १३.१६१.१५५ ॥
ഏകോദ്ദിഷ്ടം എന്ന ശ്രാദ്ധത്തിലെ ഭക്ഷണം പ്രത്യേകിച്ച് ആദ്യം കഴിക്കരുത്. സപിണ്ഡീകരണവും ചട്ടപ്രകാരമുള്ള മാസശ്രാദ്ധവും ഒഴിവാക്കണം.
13.161.156
अनागतायां सन्ध्यायां पश्चिमायां गृहे वसेत् ॥ १३.१६१.१५६ ॥
സന്ധ്യ വരുന്നതിനുമുമ്പ്, പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ (സൂര്യാസ്തമയ സമയത്ത്) വീട്ടിൽത്തന്നെ താമസിക്കണം.
13.161.157
मातुः पितुर्गुरूणां च कार्यमेवानुशासनम् ।
हितं चाप्यहितं चापि न विचार्यं नरर्षभ ॥ १३.१६१.१५७ ॥
മാതാവിന്റെയും പിതാവിന്റെയും ഗുരുക്കന്മാരുടെയും കല്പനയാണ് ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യം. ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അത് ഹിതമോ അഹിതമോ എന്ന് വിചാരിക്കരുത്.
13.161.158
क्षत्रियस्तु विशेषेण धनुर्वेदं समभ्यसेत् ।
धनुर्वेदे च वेदे च यत्नः कार्यो नाराधिप ॥ १३.१६१.१५८ ॥
ക്ഷത്രിയൻ പ്രത്യേകിച്ച് ധനുർവേദം നന്നായി അഭ്യസിക്കണം. ഹേ നരാധിപാ, ധനുർവേദത്തിലും വേദത്തിലും പരിശ്രമം ചെയ്യണം.
13.161.159
हस्तिपृष्ठेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु चैव ह ।
यत्नवान्भव राजेन्द्र यत्नवान्सुवमेधते ॥ १३.१६१.१५९ ॥
ആനപ്പുറത്തും കുതിരപ്പുറത്തും രഥസഞ്ചാരത്തിലും പരിശ്രമശീലനായിരിക്കുക. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, പരിശ്രമശീലൻ നന്നായി അഭിവൃദ്ധിപ്പെടും.
13.161.160
अप्रधृष्यश्च शत्रूमां भृत्यानां स्वजनस्य च ।
प्रजापालनयुक्तश्च नारतिं लभते क्वचित् ॥ १३.१६१.१६० ॥
ശത്രുക്കൾക്കും ഭൃത്യന്മാർക്കും സ്വജനങ്ങൾക്കും അജയ്യനായി, പ്രജാപാലനത്തിൽ മുഴുകിയവൻ ഒരിക്കലും അതൃപ്തി അനുഭവിക്കുന്നില്ല.
13.161.161
युक्तिशास्त्रं च ते ज्ञेयं शब्दशास्त्रं च भारत ।
गान्धर्वशास्त्रं च कलाः परिज्ञेया नराधिप ॥ १३.१६१.१६१ ॥
ഭാരതാ, നീ യുക്തിശാസ്ത്രവും ശബ്ദശാസ്ത്രവും അറിയണം; ഗാന്ധർവശാസ്ത്രവും കലകളും നന്നായി അറിയണം, നരാധിപാ.
13.161.162
पुराणमितिहासाश्च तथाऽऽख्यानानि यानि च ।
महात्मनां च चरितं श्रोतव्यं नित्यमेव ते ॥ १३.१६१.१६२ ॥
പുരാണങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും, ആഖ്യാനങ്ങളും, മഹാത്മാക്കളുടെ ചരിതങ്ങളും നീ എപ്പോഴും കേൾക്കണം.
13.161.163
मान्यानां माननं कुर्यान्निन्द्यानां निन्दनं तथा ।
गोब्राह्मणार्थे युध्येत प्राणानपि परित्यजेत् ॥ १३.१६१.१६३ ॥
ബഹുമാനയോഗ്യരെ ബഹുമാനിക്കണം, നിന്ദ്യരെ നിന്ദിക്കണം; പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യണം, പ്രാണനെയും ത്യജിക്കണം.
13.161.164
न स्त्रीषु सज्जेद्द्रष्टव्यं शक्त्या दानरुचिर्भवेत् ।
न ब्राह्मणान्परिभवेत्कार्पण्यं ब्राह्मणैर्वृतम्।
पतितान्नाभिभाषेत नाह्वयेत रजस्वलाम् ॥ १३.१६१.१६४ ॥
സ്ത്രീകളിൽ ആസക്തനാകരുത്; അവരെ കാണേണ്ടവരായി മാത്രം കരുതണം. ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ദാനത്തിൽ താൽപര്യമുണ്ടാകണം. ബ്രാഹ്മണരെ അപമാനിക്കരുത്; ബ്രാഹ്മണർ പാലിക്കുന്ന കൃപണതയെയും അങ്ങനെതന്നെ. പതിതരോട് സംസാരിക്കരുത്; രജസ്വലയായ സ്ത്രീയെ വിളിക്കരുത്.
13.161.165
पत्नीं रजस्वलां चैव नाभिगच्छेन्न चाह्वयेत् ।
स्नातां चतुर्थे दिवसे रात्रौ गच्छेद्विचक्षणः ॥ १३.१६१.१६५ ॥
രജസ്വലയായ ഭാര്യയെ സമീപിക്കരുത്, വിളിക്കുകയുമരുത്; നാലാം ദിവസം കുളിച്ച ഭാര്യയുടെ അടുത്ത് വിവേകിയായവൻ രാത്രി പോകണം.
13.161.166
पञ्चमे दिवसे नारी षष्ठेऽहनि पुमान्भवेत् ।
आषोडशादृतुर्मुख्यः पुत्रजन्मनि शब्दितः ॥ १३.१६१.१६६ ॥
അഞ്ചാം ദിവസം സ്ത്രീയും ആറാം ദിവസം പുരുഷനും ഉണ്ടാകും. പതിനാറ് വരെയുള്ള ഋതുകാലം പുത്രജന്മത്തിന് പ്രധാനമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.161.167
एतेन विधिना पत्नीमुपगच्छेत पण्डितः ।
ज्ञातिसम्बन्धिमित्राणि पूजनीयानि सर्वशः ॥ १३.१६१.१६७ ॥
ബുദ്ധിമാൻ ഈ രീതിയിൽ തന്നെ ഭാര്യയെ സമീപിക്കണം; ബന്ധുക്കളെയും കുടുംബക്കാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും എല്ലാ വിധത്തിലും ബഹുമാനിക്കണം.
13.161.168
यष्टव्यं च यथाशक्ति यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ।
अत ऊर्ध्वमरण्यं च सेवितव्यं नराधिप ॥ १३.१६१.१६८ ॥
കഴിവിനൊത്ത് വിവിധ ദക്ഷിണകളോടെ യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യണം; അതിനുശേഷം, നരാധിപാ, വനത്തെ ആശ്രയിക്കണം.
13.161.169
एष ते लक्षणोद्देश आयुष्याणां प्रकीर्तितः ।
शेषस्त्रैविद्यवृद्धेभ्यः प्रत्याहार्यो युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१६९ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ആയുസ്സിന് ഉതകുന്ന ലക്ഷണങ്ങളുടെ ഈ സൂചന നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു; ശേഷമുള്ളത് ത്രൈവിദ്യ വൃദ്ധരിൽ നിന്ന് അറിയണം.
13.161.170
एष ते लक्षणोद्देश आयुष्याणां प्रकीर्तितः ।
शेषस्त्रैविद्यवृद्धेभ्यः प्रत्याहार्यो युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१७० ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ആയുസ്സിന് ഉതകുന്ന ലക്ഷണങ്ങളുടെ ഈ സൂചന നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു; ശേഷമുള്ളത് ത്രൈവിദ്യ വൃദ്ധരിൽ നിന്ന് അറിയണം.
13.161.171
आचारो भूतिजनन आचारः कीर्तिवर्धनः ।
आचाराद्वर्धते ह्यायुराचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ १३.१६१.१७१ ॥
സദാചാരം ഐശ്വര്യത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നു; സദാചാരം കീർത്തി വളർത്തുന്നു. സദാചാരത്താൽ ആയുസ്സ് വർധിക്കുന്നു; സദാചാരം അശുഭലക്ഷണത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
13.161.172
आगमानां हि सर्वेषामाचारः श्रेष्ठ उच्यते ।
आचारप्रभवो धर्मो धर्मादायुर्विवर्धते ॥ १३.१६१.१७२ ॥
എല്ലാ ആഗമങ്ങളിലും ആചാരമാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ധർമം ആചാരത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ധർമത്താൽ ആയുസ്സ് വർധിക്കുന്നു.
13.161.173
एतद्यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत् ।
अनुकम्प्य सर्ववर्णान्ब्रह्मणा समुदाहृतम् ॥ १३.१६१.१७३ ॥
ഇത് കീർത്തിയും ദീർഘായുസ്സും സ്വർഗ്ഗവും മഹത്തായ ശുഭവും നൽകുന്നു; സർവ വർണങ്ങളോടുമുള്ള കരുണയാൽ ബ്രഹ്മാവ് ഇത് ഉപദേശിച്ചു.