Mahābhārata · Adhyāya 13.161

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Ler com significados

13.161.1

शतायुरुक्तः पुरुषः शतवीर्यश्चि वैदिके ।
कस्मान्म्रियन्ते पुरुषा बाला अपि पितामह ॥ १३.१६१.१ ॥

No Veda diz-se que o homem vive cem anos e tem vigor centuplicado; então, avô, por que morrem os homens, inclusive as crianças?

13.161.2

आयुष्मान्केन भवति अल्पायुर्वाऽपि मानवः ।
केन वा लभते कीर्तिं केन वा लभते श्रियम् ॥ १३.१६१.२ ॥

Por que causa o homem se torna longevo ou de vida curta? Por que obtém glória e por que obtém prosperidade?

13.161.3

तपसा ब्रह्मचर्येण जपैर्होमैस्तथा परैः ।
जन्मना यदि वाऽचारात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१६१.३ ॥

É pela austeridade, pela disciplina de castidade, pela recitação, pelas oferendas de fogo ou por outros meios, pelo nascimento ou pela conduta? Diga-me isso, avô.

13.161.4

अत्र तेऽहं प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वमनुपृच्छसि ।
अल्पायुर्येन भवति दीर्घायुर्येनि मानवः ॥ १३.१६१.४ ॥

Aqui eu te direi o que me perguntas: por que o homem se torna de vida curta e por que se torna longevo.

13.161.5

येन वा लभते कीर्तिं येन वा लभते श्रियम् ।
यथा च वर्तयन्पुरुषः श्रेयसा सम्प्रयुज्यते ॥ १३.१६१.५ ॥

Pelo qual se obtém glória, pelo qual se obtém prosperidade, e como o homem que assim se conduz se une ao bem.

13.161.6

आचाराल्लभते ह्यायुराचाराल्लभते श्रियम् ।
आचारात्कीर्तिमाप्नोति पुरुषः प्रेत्य चेह च ॥ १३.१६१.६ ॥

De fato, pela conduta o homem obtém longa vida; pela conduta obtém prosperidade; pela conduta alcança a glória, tanto após a morte como aqui.

13.161.7

दुराचारो हि पुरुषो नेहायुर्विन्दते महत् ।
त्रसन्ति चास्य भूतानि तथा परिभवन्ति च ॥ १३.१६१.७ ॥

Um homem de má conduta não alcança longa vida neste mundo; as criaturas o temem e também o desprezam.

13.161.8

तस्मात्कुर्यादिहाचारं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ।
अपि पापशरीरस्य आचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ १३.१६१.८ ॥

Portanto, quem deseja prosperidade para si deve praticar aqui a boa conduta; a boa conduta destrói o mau sinal mesmo de quem tem corpo pecaminoso.

13.161.9

आचारलक्षणो धर्मः सन्तश्चारित्रलक्षणाः ।
साधूनां च यथावृत्तमेतदाचारलक्षणम् ॥ १३.१६१.९ ॥

O dharma é marcado pela conduta, e os bons pelo caráter; a conduta dos virtuosos tal como é, eis o sinal da boa conduta.

13.161.10

अप्यदृष्टं श्रवादेव पुरुषं धर्मचारिणम् ।
स्वानि कर्माणि कुर्वाणं तं जनाः कुर्वते प्रियम् ॥ १३.१६१.१० ॥

Até um homem que pratica o dharma e cumpre seus próprios deveres, ainda que não visto, é tido como querido pelas pessoas apenas por ouvir falar dele.

13.161.11

ये नास्तिका निष्क्रियाश्च गुरुशास्त्रातिलङ्घिनः ।
अधर्मज्ञा दुराचारास्ते भवन्ति गतायुषः ॥ १३.१६१.११ ॥

Os que são descrentes, inativos, transgressores do mestre e da escritura, conhecedores da injustiça e de má conduta, tornam-se de vida curta.

13.161.12

विशीला भिन्नमर्यादा नित्यं सङ्कीर्णमैथुनाः ।
अल्पायुषो भवन्तीह नरा निरयगामिनः ॥ १३.१६१.१२ ॥

Homens sem virtude, que constantemente rompem os limites e se entregam a uma conduta sexual confusa, tornam-se aqui de vida curta e vão para o inferno.

13.161.13

सर्वलक्षणहीनोऽपि समुदाचारवान्नरः ।
श्रद्दधानोऽनसूयुश्च शतं वर्षाणि जीवति ॥ १३.१६१.१३ ॥

Mesmo sem todos os sinais auspiciosos, o homem de boa conduta, cheio de fé e livre da inveja vive cem anos.

13.161.14

अक्रोधनः सत्यवादी भूतानामविहिंसकः ।
अनसूयुरजिह्मश्च शतं वर्षाणि जीवति ॥ १३.१६१.१४ ॥

O homem livre da ira, que fala a verdade, não fere nenhum ser, livre da inveja e reto vive cem anos.

13.161.15

लोष्ठमर्दी तृणच्छेदी नखखादी च यो नरः ।
नित्योच्छिष्टः सङ्कुसुको नेहायुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१५ ॥

O homem que tritura torrões, corta a grama, rói as unhas, está sempre contaminado por restos e é desleixado não obtém aqui uma longa vida.

13.161.16

ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थौ चानुचिन्तयेत् ।
उत्थाय चोपतिष्ठेत पूर्वां सन्ध्यां कृताञ्जलिः।
एवमेवापरां सन्ध्यां समुपासीत वाग्यतः ॥ १३.१६१.१६ ॥

Na hora de Brahmā deve-se despertar e meditar sobre o dharma e o artha. Levantando-se, com as mãos postas, deve-se venerar o crepúsculo da manhã; igualmente, com a fala contida, deve-se venerar o crepúsculo da noite.

13.161.17

नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं नास्तं यन्तं कदाचन ।
नोपसृष्टं न वारिस्थं न मध्यं नभसो गतम् ॥ १३.१६१.१७ ॥

Nunca se deve olhar para o sol nascente nem para o sol poente; nem para o sol obscurecido por um eclipse, nem para o sol na água, nem para o sol que chegou ao meio do céu.

13.161.18

ऋषयो नित्यसन्ध्यत्वाद्दीर्घमायुरवाप्नुवन् ॥ १३.१६१.१८ ॥

Os sábios, por sua constante veneração do crepúsculo, obtiveram longa vida.

13.161.19

सदर्भपाणिस्तत्कुर्वन्वाग्यतस्तन्मनाः शुचिः ।
तस्मात्तिष्ठेत्सदा पूर्वां पश्चिमां चैव वाग्यतः ॥ १३.१६१.१९ ॥

Com erva kuśa na mão, fazendo isso, com a fala contida e a mente nisso fixada, puro; por isso deve sempre permanecer, com a fala contida, no crepúsculo da manhã e da tarde.

13.161.20

ये न पूर्वामुपासन्ते द्विजाः संध्यां न पश्चिमाम् ।
सर्वांस्तान्धार्मिको राजा शूद्रकर्माणि कारयेत् ॥ १३.१६१.२० ॥

Aqueles dvijas que não veneram a sandhyā da manhã nem a da tarde — a todos eles o rei justo deve fazer realizar os trabalhos dos śūdras.

13.161.21

परदारा न गन्तव्याः सर्ववर्णेषु कर्हिचित् ।
नहीदृशमनायुष्यं लोके किञ्चन विद्यते ॥ १३.१६१.२१ ॥

As esposas alheias jamais devem ser procuradas, em nenhuma ordem social, em tempo algum; pois nada no mundo encurta tanto a vida quanto isso.

13.161.22

यादृशं पुरुषस्येह परदारोपसेवनम् ।
तादृशं विद्यते किञ्चिदनायुष्यं नृणामिह ॥ १३.१६१.२२ ॥

Assim como o convívio com a esposa alheia encurta a vida de um homem aqui, não há nada aqui que encurte tanto a vida dos homens.

13.161.23

यावन्तो रोमकूपाः स्युः स्त्रीणां गात्रेषु निर्मिताः ।
तावद्वर्षसहस्राणि नरकं पर्युपासते ॥ १३.१६१.२३ ॥

Pelo número de milhares de anos quantos poros de cabelo são formados nos corpos das mulheres, eles habitam o inferno.

13.161.24

मैत्रं प्रसाधनं स्नानमञ्जनं दन्तधावनम् ।
पूर्वाह्ण एव कुर्वीत देवतानां च पूजनम् ॥ १३.१६१.२४ ॥

O rito amistoso, o adorno, o banho, a aplicação de colírio, a limpeza dos dentes: tudo isso deve ser feito pela manhã, assim como a adoração aos deuses.

13.161.25

पुरीषमूत्रे नोदीक्षेन्नाधितिष्ठेत्कदाचन ।
नातिकल्यं नातिसायं न च मध्यंदिने स्थिते।
नाज्ञातैः सह गच्छेत नैको न वृषलैः सह ॥ १३.१६१.२५ ॥

Não se deve olhar para excrementos nem urina, nem jamais ficar sobre eles. Não se deve sair muito cedo de manhã, nem muito tarde à noite, nem ao meio-dia quando o sol está a pino. Não se deve ir com desconhecidos, nem sozinho, nem com párias.

13.161.26

पन्था देयो ब्राह्मणाय गोभ्यो राजभ्य एव च ।
वृद्धाय भारतप्ताय गर्भिण्यै दुर्बलाय च ॥ १३.१६१.२६ ॥

O caminho deve ser cedido ao brâmane, às vacas e aos reis. Deve também ser cedido ao idoso, a quem está queimado por um fardo, à mulher grávida e ao fraco.

13.161.27

प्रदक्षिणं च कुर्वीत परिज्ञातान्वनस्पतीन् ।
चतुष्पदान्मङ्गलांश्च मान्यान्वृद्धान्द्विजानपि ॥ १३.१६१.२७ ॥

Deve-se circunvagar mantendo o lado direito voltado para eles: árvores conhecidas, quadrúpedes auspiciosos, anciãos honrados e também os dvijas.

13.161.28

मध्यंदिने निशाकाले अर्धरात्रे च सर्वदा ।
चतुष्पथं न सेवेत उभे सन्ध्ये तथैव च ॥ १३.१६१.२८ ॥

Ao meio-dia, à noite, à meia-noite e sempre, não se deve frequentar uma encruzilhada; e da mesma forma nos dois crepúsculos.

13.161.29

उपानहौ न वस्त्रं च धृतमन्यैर्न धारयेत् ।
ब्रह्मचारी च नित्यं स्यात्पादं पादेन नाक्रमेत् ॥ १३.१६१.२९ ॥

Não se deve usar sandálias nem uma roupa usada por outros. O estudante celibatário deve sempre permanecer assim e não deve pôr um pé sobre o outro.

13.161.30

अमावास्यां पौर्णमास्यां चतुर्दश्यां च जन्मनि ।
अष्टम्यामथ द्वादश्यां ब्रह्मचारी सदा भवेत् ॥ १३.१६१.३० ॥

No dia da lua nova, no dia da lua cheia, no décimo quarto dia lunar, no dia do nascimento, no oitavo e no décimo segundo dia lunar, o estudante celibatário deve sempre permanecer em continência.

13.161.31

वृथा मांसं न खादेनि पृष्ठमांसं तथैव च ।
आक्रोशं परिवादं च पैशुन्यं च विवर्जयेत् ॥ १३.१६१.३१ ॥

Não se deve comer carne em vão, nem difamar pelas costas. Deve-se evitar o insulto, a calúnia e a intriga.

13.161.32

नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनतो वरमभ्याददीत।
ययाऽस्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम् ॥ १३.१६१.३२ ॥

Não se deve ser quem causa dor, nem falar palavras cruéis. Não se deve aceitar nada de um homem vil. Não se deve dizer aquela palavra dolorosa e pecaminosa que perturba outrem.

13.161.33

अतिवादबाणा मुखतो निःसरन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य वा मर्मसु ये पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ १३.१६१.३३ ॥

Flechas de palavras duras saem da boca; feridos por elas, os homens lamentam noite e dia. O sábio não deve lançar contra outros aquelas palavras que caem sobre os pontos vitais de alguém.

13.161.34

संरोहत्यग्निना दग्धं वनं परशुना हतम् ।
वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम् ॥ १३.१६१.३४ ॥

Uma floresta queimada pelo fogo torna a reverdecer, e também a derrubada pelo machado. Mas a ferida de uma palavra dura e vergonhosa dita pela boca não cicatriza.

13.161.35

कर्णिनालीकनाराचान्निर्हरन्ति शरीरतः ।
वाक्शल्यस्तु न निर्हर्तुं शक्यो हृदिशयो हि सः ॥ १३.१६१.३५ ॥

Flechas farpadas e dardos de ferro podem ser retirados do corpo; mas o espinho da palavra não pode ser removido, pois permanece alojado no coração.

13.161.36

हीनाङ्गानतिरिक्ताङ्गान्विद्याहीनान्वयोधिकान् ।
रूपद्रविणहीनांश्च सत्यहीनांश्च नाक्षिपेत् ॥ १३.१६१.३६ ॥

Não se deve insultar os de membros defeituosos ou excedentes, os carentes de saber, os mais velhos, os que carecem de beleza ou riqueza, nem os carentes de verdade.

13.161.37

नास्तिक्यं वेदनिन्दां च परनिन्दां च कुत्सनम् ।
द्वेषस्तम्भाभिमानं च तैक्ष्ण्यं च परिवर्जयेत् ॥ १३.१६१.३७ ॥

Deve-se evitar a descrença, a difamação dos Vedas, a censura e o desprezo pelos outros, o ódio, a teimosia, a arrogância e a aspereza.

13.161.38

परस्य दण्डं नोद्यच्छेत्क्रुद्धो नैनं निपातयेत् ।
अन्यत्रि पुत्राच्छिष्याच्च शिक्षार्थं ताडनं स्मृतं ॥ १३.१६१.३८ ॥

Não se deve erguer o bastão contra outro nem derrubá-lo na ira. Apenas bater num filho ou discípulo para instruí-lo é prescrito pela tradição.

13.161.39

न ब्राह्म्णान्परिवदेन्नक्षत्राणि न निर्दिशेत् ।
तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात्तथाऽस्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.३९ ॥

Não se deve censurar os brâmanes, nem apontar as constelações, nem dizer o dia lunar da quinzena; assim sua vida não se encurta.

13.161.40

अमावास्यामृते नित्यं दन्तधावनमाचरेत् ।
इतिहासपुराणानि दानं वेदं च नित्यशः।
गायत्रीमननं नित्यं कुर्यात्सन्ध्यां समाहितः ॥ १३.१६१.४० ॥

Exceto no dia da lua nova, deve-se sempre limpar os dentes. Diariamente devem-se estudar os itihāsas e purāṇas, fazer doações e recitar o Veda; sempre se deve recitar o Gāyatrī e cumprir o rito do crepúsculo com mente recolhida.

13.161.41

कृत्वा मूत्रपुरीषे तु रथ्यामाक्रम्य वा पुनः ।
पादप्रक्षालनं कुर्यात्स्वाध्याये भोजने तथा ॥ १३.१६१.४१ ॥

Depois de urinar ou evacuar, ou depois de pisar numa rua, deve-se lavar novamente os pés; igualmente durante o estudo e as refeições.

13.161.42

त्रीणि देवाः पवित्राणि ब्राह्मणानामकल्पयन् ।
अदृष्टमद्भिर्निर्णिक्तं यच्च वाचा प्रशस्यते ॥ १३.१६१.४२ ॥

Os deuses estabeleceram três purificadores para os brâmanes: o que, lavado com água, fica livre da impureza invisível, e o que é louvado pela palavra.

13.161.43

यावकं कृसरं मांसं शष्कुलीं पायसं तथा ।
आत्मार्थंतं न प्रकर्तव्यं देवार्थं तु प्रकल्पयेत् ॥ १३.१६१.४३ ॥

O yāvaka, o kṛsara, a carne, as śaṣkulī e o pāyasa não devem ser preparados para si mesmo; devem ser preparados para os deuses.

13.161.44

नित्यमग्निं परिचरेद्भिक्षां दद्याच्च नित्यदा ।
दन्तकाष्ठे च सन्ध्यायां मलोत्सर्गे च मौनगः ॥ १३.१६१.४४ ॥

Deve-se sempre servir o fogo sagrado e dar esmolas constantemente; no momento do palito de dentes, ao crepúsculo e ao evacuar, deve-se permanecer em silêncio.

13.161.45

न चाभ्युदितसायी स्यात्प्रायश्चित्ती तथा भवेत् ।
मातापितरमुत्थाय पूर्वमेवाभिवादयेत्।
आचार्यमथवाऽप्यन्तं तथाऽऽयुर्विदन्ते महत् ॥ १३.१६१.४५ ॥

Não se deve dormir após o nascer do sol; se alguém o faz, deve realizar expiação. Ao levantar-se, deve saudar primeiro a mãe e o pai, ou também o mestre; assim obtém-se uma longa vida.

13.161.46

वर्जयेद्दन्तकाष्ठानि वर्जनीयानि नित्यशः ।
भक्षयेच्छास्त्रदृष्टानि पर्वस्वपि विवर्जयेत्।
उदङ्मुखश्च सततं शौचं कुर्यात्समाहितः ॥ १३.१६१.४६ ॥

Deve-se sempre evitar os palitos de dentes que devem ser evitados; deve-se comer o que as escrituras prescrevem e evitar isso mesmo nos dias festivos. Sempre voltado para o norte, deve-se purificar-se com recolhimento.

13.161.47

अकृत्वा देवपूजां च नाचरेद्दन्तधावनम् ।
अकृत्वा देवपूजां च नान्यं गच्छेत्कदाचन।
अन्यत्र तु गुरुं वृद्धं धार्मिकं वा विचक्षणम् ॥ १३.१६१.४७ ॥

Não se deve limpar os dentes sem ter adorado os deuses, e nunca se deve ir a outro lugar sem ter adorado os deuses — exceto a um mestre, a um ancião, a um homem justo ou a um sábio.

13.161.48

अवलोक्यो न चादर्शो मलिनो बुद्धिमत्तरैः ।
न चाज्ञातां स्त्रियं गच्छेद्गर्भिणीं वा कदाचन ॥ १३.१६१.४८ ॥

Os sábios não devem olhar um espelho sujo, nem jamais se aproximar de uma mulher desconhecida ou de uma mulher grávida.

13.161.49

दारसङ्ग्रहणात्पूर्वं नाचरेन्मैथुनं बुधः ।
अन्यथा त्ववकीर्णः स्यात्प्रायश्चित्तं सदाऽऽचरेत् ॥ १३.१६१.४९ ॥

O sábio não deve ter relações sexuais antes de tomar esposa; caso contrário, ficará decaído, por isso deve sempre praticar a expiação.

13.161.50

नीदीक्षेत्परदारांश्च रहस्येकासनो भवेत् ।
इन्द्रियाणि सदा यच्छेत्स्वग्ने शुद्धमना भवेत् ॥ १३.१६१.५० ॥

Não deve olhar com desejo para as esposas dos outros, deve sentar-se sozinho em segredo, deve sempre refrear os sentidos e permanecer de mente pura junto ao seu próprio fogo.

13.161.51

उदक्शिरा न स्वपेत तथा प्रत्यक्शिरा न च ।
प्राक्शिरास्तु स्वपेद्विद्वांस्तथा वै दक्षिणाशिराः ॥ १३.१६१.५१ ॥

O sábio não deve dormir com a cabeça voltada para o norte, nem para o oeste; deve dormir com a cabeça voltada para o leste, e igualmente para o sul.

13.161.52

न भग्ने नावशीर्णो च शयने प्रस्वपीत च ।
नान्तर्धानेन संयुक्ते न च तिर्यक्कदाचन ॥ १३.१६१.५२ ॥

Não se deve deitar para dormir num leito quebrado ou em ruínas, nem num leito unido a uma cortina que esconda; e nunca se deve dormir de través.

13.161.53

न चापि गच्छेत्कार्येण समयाद्वाऽपि नास्तिकैः ।
आसनं तु पदाऽऽकृष्य न प्रसज्जेत्तथा नरः ॥ १३.१६१.५३ ॥

Não se deve ir até os descrentes, nem mesmo por negócio ou por acordo; e o homem não deve puxar um assento com o pé e sentar-se apegado a ele.

13.161.54

न नग्नः कर्हिचित्स्नायान्न निशायां कदाचन ।
स्नात्वा च नावमृज्येत गात्राणि सुविचक्षणः।
न निशायां पुनः स्नायादापद्यग्निद्विजान्तिके ॥ १३.१६१.५४ ॥

Não se deve banhar nu, nem jamais à noite. Depois do banho, o sábio não deve enxugar os membros. Mesmo na aflição, não se deve banhar de novo à noite, exceto na presença do fogo e dos dvija.

13.161.55

न चानुलिम्पेदस्नात्वा वासश्चापि न निर्धुनेत् ।
आर्द्र एव तु वासांसि नित्यं सेवेत मानवः ॥ १३.१६१.५५ ॥

Sem ter tomado banho, não se deve ungir-se, nem sacudir as vestes. O homem deve usar sempre roupas molhadas.

13.161.56

स्रजश्च नावकृष्येत न बहिर्धारयीत च ।
उदक्यया च सम्भाषां न कुर्वीत कदाचन ॥ १३.१६१.५६ ॥

Não se deve puxar para baixo uma guirlanda, nem usá-la fora de casa. Nunca se deve conversar com uma mulher em seu tempo impuro.

13.161.57

नोत्सृजेत पुरिषं च क्षेत्रे मार्गस्य चान्तिके ।
उभे मूत्रपुरीषे तु नाप्सु कुर्यात्कदाचन ॥ १३.१६१.५७ ॥

Não se deve defecar num campo nem perto de um caminho. Urina e fezes nunca devem ser lançadas na água.

13.161.58

देवालयेऽथ गोवृन्दे चैत्ये सस्येषु विश्रमे ।
भोक्ष्यं भुक्त्वा क्षुतेऽध्वानं गत्वा मूत्रपुरीषयोः।
द्विराचामेद्यथान्यायं हृद्गतं तु पिबन्नपः ॥ १३.१६१.५८ ॥

Num templo, entre um rebanho de vacas, num santuário, entre as plantações ou num local de repouso; após comer, após espirrar, após caminhar por uma estrada, ou após urinar e defecar, deve-se sorver água duas vezes conforme a regra, bebendo de modo que a água alcance o coração.

13.161.59

अन्नं बुभुक्षमाणस्तु त्रिमुखेन स्पृशेदपः ।
भुक्त्वा चान्नं तथैव त्रिर्द्विः पुनः परिमार्जयेत् ॥ १३.१६१.५९ ॥

O homem faminto deve tocar a água três vezes antes de comer; depois de comer, da mesma forma três vezes e mais duas vezes, deve limpar-se com água.

13.161.60

प्राङ्मुखो नित्यमश्नीयाद्वाग्यतोऽन्नमकुत्सयन् ।
प्रस्कन्दयेच्च मनसा भुक्त्वा चाग्निमुपस्पृशेत् ॥ १३.१६१.६० ॥

Deve comer sempre voltado para o leste, com a fala contida, sem difamar o alimento; com a mente deve afastar (as faltas), e depois de comer deve tocar o fogo.

13.161.61

आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः ।
धन्यं पश्चान्मुखो भुङ्क्त ऋतं भुङ्क्त उदङ्मुखः ॥ १३.१६१.६१ ॥

Quem come voltado para o leste obtém longa vida; voltado para o sul, obtém fama. Voltado para o oeste come pela riqueza; voltado para o norte mantém o ṛta (a ordem correta).

13.161.62

अग्रासनो जितक्रोधो बालपूर्वस्त्वलङ्कृतः ।
घृताहुतिविशुद्धान्नं हुताग्निश्च क्षिपन्ग्रसेत् ॥ १३.१६१.६२ ॥

Quem ocupa o primeiro assento, venceu a ira, serve primeiro às crianças e está bem vestido, tendo purificado o alimento com oblações de manteiga clarificada e oferecido ao fogo, deve comer lançando os bocados.

13.161.63

अग्निमालभ्य तोयेन सर्वान्प्राणानुपस्पृशेत् ।
गात्राणि चैव सर्वाणि नाभिं पाणितले तथा ॥ १३.१६१.६३ ॥

Tendo tocado o fogo, com água deve tocar todos os sopros vitais (os sentidos); igualmente todos os membros, o umbigo e, tomando água na palma da mão.

13.161.64

नाधितिष्ठेत्तुषं जातु केशभस्मकपालिकाः ।
अन्यस्य चाप्यवस्नातं दूरतः परिवर्जयेत् ॥ १३.१६१.६४ ॥

Nunca se deve pisar em cascas, cabelos, cinzas ou cacos; e o que foi usado no banho de outro deve ser evitado de longe.

13.161.65

शान्तिहोमांश्च कुर्वीत सावित्राणि च धारयेत् ।
निषष्णश्चापि खादेन न तु गच्छन्कदाचन ॥ १३.१६१.६५ ॥

Deve-se realizar os ritos de expiação pacificadora e guardar os versos sāvitrī. Deve-se comer sentado; nunca caminhando.

13.161.66

मूत्रं नोत्तिष्ठता कार्यं न भस्मनि न गोव्रजे ।
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीत नार्द्रपादस्तु संविशेत् ॥ १३.१६१.६६ ॥

Não se deve urinar de pé, nem sobre cinzas, nem num curral de vacas. Pode-se comer com os pés molhados, mas não deitar com os pés molhados.

13.161.67

आर्द्रपादस्तु भुञ्जानो वर्षाणां जीवते शतम् ।
त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट आलभेत कदाचन।
अग्निं गां ब्राह्मणं चैव तता ह्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.६७ ॥

Quem come com os pés molhados vive cem anos. Nunca se deve tocar as três coisas radiantes — o fogo, a vaca e o brâmane — com a boca impura; assim a vida não se perde.

13.161.68

त्रीणि ज्योतींषि नोच्छिष्ट उदीक्षेत कदाचन ।
सूर्याचन्द्रमसौ चैव नक्षत्राणि च सर्वशः ॥ १३.१६१.६८ ॥

Nunca se deve olhar para as três luzes com a boca impura: o sol, a lua e todas as estrelas.

13.161.69

ऊर्ध्वं प्राणा ह्युत्क्रमन्ति यूनः स्थविर आगते ।
प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां पुनस्तान्प्रतिपद्यते ॥ १३.१६१.६९ ॥

Quando chega um ancião, os alentos vitais do jovem se elevam; ao levantar-se e saudá-lo, eles voltam a retornar.

13.161.70

अभिवादयीत वृद्धांश्च दद्याच्चैवासनं स्वयम् ।
कृताञ्जलिरुपासीत गच्छन्तं पृष्ठतोऽन्वियात् ॥ १३.१६१.७० ॥

Deve-se saudar os anciãos e oferecer-lhes um assento com as próprias mãos. Deve-se sentar perto deles, com as palmas unidas, e, quando partirem, segui-los por trás.

13.161.71

न चासीतासने भिन्ने भिन्नकांस्यं च वर्जयेत् ।
नैकवस्त्रेण भोक्तव्यं न नग्नः स्नातुमर्हति ॥ १३.१६१.७१ ॥

Não se deve sentar em um assento quebrado e deve-se evitar um recipiente de bronze partido. Não se deve comer vestindo uma única peça, e um homem nu não deve banhar-se.

13.161.72

स्पप्तव्यं नैव नग्नेन न चोच्छिष्टोपि संविशेत् ।
उच्छिष्टो न स्पृशेच्छीर्षं सर्वे प्राणास्तदाश्रयाः ॥ १३.१६१.७२ ॥

Não se deve dormir nu, nem deitar-se mesmo estando impuro por restos de comida. Quem está impuro não deve tocar a cabeça, pois todos os alentos vitais dependem dela.

13.161.73

केशग्रहं प्रहारांश्च सिरस्येतान्विवर्जयेत् ।
न संहाताभ्यां पाणिभ्यां कण्डूयेदात्मनः शिरः।
न चाभीक्ष्णं शिरःस्नायात्तथा स्यायुर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.७३ ॥

Deve-se evitar agarrar pelos cabelos e golpear a cabeça. Não se deve coçar a própria cabeça com as mãos juntas, nem lavar a cabeça repetidamente; assim a vida não diminui.

13.161.74

शिरःस्नातस्तु तैलैश्च नाङ्गं किञ्चिदपि स्पृशेत् ।
तिलपिष्टं न चाश्नीयाद्गतसर्वरसं तथा ॥ १३.१६१.७४ ॥

Depois de lavar a cabeça, não se deve tocar nenhum membro com óleo. Não se deve comer pasta de gergelim, nem alimento que tenha perdido todo o sabor.

13.161.75

नाध्यापयेत्तथोच्छिष्टो नाधीयीत कदाचन ।
वाते च पूतिगन्धे च मनसाऽपि न चिन्तयेत् ॥ १३.१६१.७५ ॥

Quem está impuro por restos de comida não deve ensinar nem estudar jamais. Com vento e mau cheiro, nem mesmo se deve pensar nisso com a mente.

13.161.76

अत्र गाथा यमोद्गीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
आयुरस्य निकृन्तामि प्रज्ञामस्याददे तथा ॥ १३.१६१.७६ ॥

Aqui os sábios de outrora recitam as estrofes cantadas por Yama: 'Cortarei a vida dele e também tomarei sua sabedoria.'

13.161.77

उच्छिष्टो यः प्राद्रवति स्वाध्यायं चाधिगच्छति ।
यश्चानध्यायकालेऽपि मोहादभ्यस्यति द्विजः ॥ १३.१६१.७७ ॥

O dvija que, em estado de impureza ritual, corre de um lado para outro e se dedica ao estudo védico, e aquele que, por ilusão, recita mesmo no tempo em que o estudo é proibido—

13.161.78

तस्य वेदः प्रणश्येत आयुश्चि परिहीयते ।
तस्माद्युक्तो ह्यनध्याये नाधीयीत कदाचन ॥ १३.१६१.७८ ॥

Seu Veda se perde e sua vida diminui. Portanto, quem é disciplinado nunca deve estudar no tempo de proibição.

13.161.79

प्रत्यादित्यं प्रत्यनलं प्रतिगां च प्रतिद्विजान् ।
ये मेहन्ति च पन्थानं ते भवन्ति गतायुषः ॥ १३.१६१.७९ ॥

Os que urinam de frente para o sol, para o fogo, para a vaca, para os brâmanes e no caminho tornam-se de vida curta.

13.161.80

उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः ।
दक्षिणाभिमुखो रात्रौ तथा हन्युर्न रिष्यते ॥ १३.१६१.८० ॥

De dia, deve-se urinar e defecar voltado para o norte; à noite, voltado para o sul. Assim feito, não se sofre dano.

13.161.81

त्रीन्कृशान्नावजानीयाद्दीर्घमायुर्जिजीविषु ।
ब्राह्मणं क्षत्रियं सर्पं सर्वे ह्याशीविषास्त्रयः ॥ १३.१६१.८१ ॥

Quem deseja longa vida não deve desprezar três que parecem fracos: o brâmane, o kṣatriya e a serpente; os três são āśīviṣa, de olhar venenoso.

13.161.82

दहत्याशीविषः क्रुद्धो यावत्पश्यति चक्षुषा ।
क्षत्रियोपि दहेत्क्रुद्धो यावत्स्पृशति तेजसा ॥ १३.१६१.८२ ॥

Uma āśīviṣa irada queima enquanto olha com o olho; um kṣatriya irado também queima enquanto toca com o seu fulgor.

13.161.83

ब्राह्म्णिस्तु कुलं हन्याद्ध्यानेनावेक्षितेन च ।
तस्मादेतत्त्रयं यत्नादुपसेवेत पण्डितः ॥ १३.१६१.८३ ॥

Um brāhmaṇa poderia destruir uma linhagem pela meditação ou por um olhar. Por isso, o sábio deve atender cuidadosamente a estes três.

13.161.84

गुरुणा वैरनिर्बन्धो न कर्तव्यः कदाचन ।
अनुमान्यः प्रसाद्यश्च गुरुः क्रुद्धो युदिष्ठिर ॥ १३.१६१.८४ ॥

Nunca se deve persistir na inimizade com um mestre. Ó Yudhiṣṭhira, um mestre irado deve ser apaziguado e reconciliado.

13.161.85

सम्यङ्मिथ्याप्रवृत्तेऽपि वर्तितव्यं गुराविह ।
गुरुनिन्दा दहत्यायुर्मनुष्याणां न संशयः ॥ १३.१६१.८५ ॥

Para com um mestre, quer ele aja corretamente ou não, deve-se conduzir-se com respeito neste mundo. Difamar um mestre consome o tempo de vida dos homens; disto não há dúvida.

13.161.86

दूरादावसथान्मूत्रं दूरात्पादावसेचनम् ।
उच्छिष्टोत्सर्जनं चैव दूरे कार्यं हितैषिणा ॥ १३.१६१.८६ ॥

Quem busca o seu próprio bem deve urinar longe da morada, lavar os pés longe e também descartar as sobras de comida longe.

13.161.87

रक्तमाल्यं न धार्यं स्याच्छुक्लं धार्यं तु पण्डितैः ।
वर्जयित्वा तु कमलं तथा कुवलयं प्रभो ॥ १३.१६१.८७ ॥

Não se deve usar uma guirlanda vermelha; os sábios usam uma branca. Ó senhor, exceto o lótus e o lótus azul.

13.161.88

रक्तं शिरसि धार्यं तु तथा वानेयमित्यपि ।
काञ्चनीयाऽपि माला या न सा दुष्यति कर्हिचित् ॥ १३.१६१.८८ ॥

Flores vermelhas devem ser usadas na cabeça, e igualmente as nascidas na floresta. Uma guirlanda de ouro também nunca se contamina.

13.161.89

स्नातस्य वर्णकं नित्यमार्द्रं दद्याद्विशांपते ॥ १३.१६१.८९ ॥

A quem se banhou, deve-se sempre dar um unguento fresco, ó senhor dos povos.

13.161.90

विपर्ययं न कुर्वीत वाससो बुद्धिमान्नरः ।
तथा नान्यधृतं धार्यं न चातिविकृतं तथा ॥ १३.१६१.९० ॥

O homem sábio não deve vestir suas roupas do avesso, nem usar o que outro já usou, nem roupas muito gastas ou alteradas.

13.161.91

अन्यदेव भवेद्वासः शयनीये नरोत्तम ।
अन्यद्रथ्यासु देवानामर्चायामन्यदेव हि ॥ १३.१६१.९१ ॥

Ó melhor dos homens, a roupa para o leito deve ser outra, a das ruas outra, e na verdade outra para a adoração dos deuses.

13.161.92

प्रियङ्गुचन्दनाभ्यां च बिल्वेन स्थगरेण च ।
पृथगेवानुलिम्पेत केसरेण च बुद्धिमान् ॥ १३.१६१.९२ ॥

O homem sábio deve ungir-se separadamente com priyaṅgu e sândalo, com bilva e sthagara, e com açafrão.

13.161.93

उपवासं च कुर्वीत स्नातः शुचिरलङ्कृतः ।
नोपवासं वृथा कुर्याद्धनं नापहरेदिह ॥ १३.१६१.९३ ॥

Tendo se banhado, purificado e adornado, deve observar o jejum; não deve jejuar em vão, nem tomar aqui a riqueza alheia.

13.161.94

पर्वकालेषु सर्वेषु ब्रह्मचारी सदा भवेत् ।
समानमेकपात्रे तु भुञ्जेन्नान्नं जनेश्वर ॥ १३.१६१.९४ ॥

Em todos os tempos de festa, o homem deve permanecer sempre casto; ó senhor dos homens, não deve comer em igualdade de um mesmo recipiente.

13.161.95

नावलीढमवज्ञातमाघ्रातुं भक्षयेदपि ।
तथा नोद्धृतसाराणि प्रेक्षतामप्रदाय च ॥ १३.१६१.९५ ॥

Não se deve comer o que foi lambido, desprezado ou apenas cheirado, nem o que teve sua essência retirada, nem comer sem dar aos que observam.

13.161.96

नासंनिविष्टो मेधावी नाशुचिर्नि च सत्यु च ।
प्रतिषिद्धान्नं धर्मेषु भक्ष्यान्भुञ्जीत पृष्ठतः ॥ १३.१६१.९६ ॥

O sábio não deve comer sentado de modo impróprio, nem impuro, nem alimentos proibidos; o comestível deve ser comido por trás.

13.161.97

पिप्पलं च वटं चैव शणशाकं तथैव च ।
उदुम्बरं न खादेश्च भवार्थी पुरुषो नृप ॥ १३.१६१.९७ ॥

Ó rei, o homem que busca prosperidade não deve comer o figo pippala, o figo banyan, a hortaliça de cânhamo nem o figo udumbara.

13.161.98

आजं गव्यं च यन्मांसं मायूरं चैव वर्जयेत् ।
वर्जयेच्छुष्कमांसं च तथा पर्युषितं च यत् ॥ १३.१६१.९८ ॥

Deve-se evitar carne de cabra, de vaca e de pavão; também se deve evitar carne seca e comida passada.

13.161.99

न पाणौ लवणं विद्वान्प्राश्नीयान्न च रात्रिषु ।
दधिसक्तून्न दोषायां पिबेन्मधु च नित्यशः ॥ १३.१६१.९९ ॥

O homem sábio não deve provar sal da mão nem comer à noite; não deve comer coalhada e farinha de cevada à noite, e deve sempre beber mel.

13.161.100

सायं प्रातश्च भुञ्जीत नान्तराले समाहितः ।
वालेन तु न भुञ्जीत परश्राद्धं तथैव च ॥ १३.१६१.१०० ॥

Deve-se comer à tarde e de manhã, não no intervalo com atenção; não se deve comer comida misturada com cabelo, nem a refeição fúnebre de outro.

13.161.101

वाग्यतो नैकवस्त्रश्च नासंविष्टः कदाचन ।
भूमौ सदैव नाश्नीयान्नाशौचं न च शब्दवत् ॥ १३.१६१.१०१ ॥

Deve-se comer sempre sentado no chão, em silêncio, com uma única vestimenta, nunca deitado, nem em estado de impureza, nem fazendo barulho.

13.161.102

तोयपूर्वं प्रदायान्नमतिथिभ्यो विशाम्पते ।
पश्चाद्भुञ्जीत मेधावी न चाप्यन्यमना नरः ॥ १३.१६१.१०२ ॥

Ó senhor dos homens, tendo primeiro oferecido comida com água aos hóspedes, o sábio deve comer depois, e não com a mente em outro lugar.

13.161.103

समानमेकपङ्क्त्यां तु भोज्यमन्नं नरेश्वर ।
विषं हालाहलं भुङ्क्ते योऽप्रदाय सुहृज्जने ॥ १३.१६१.१०३ ॥

Ó senhor dos homens, a comida a ser comida deve ser partilhada igualmente numa mesma fila; quem come sem dar aos amigos come o veneno mortal halāhala.

13.161.104

पानीयं पायसं सक्तून्दधि सर्पिर्मधून्यपि ।
निरस्य शेषमन्येषां न प्रदेयं तु कस्यचित् ॥ १३.१६१.१०४ ॥

Água para beber, leite com arroz, farinha de cevada, coalhada, manteiga clarificada e também mel: tendo separado o restante para os outros, não deve ser dado a ninguém como sobras.

13.161.105

भुञ्जानो मनुजव्याघ्र नैव शङ्कां समाचरेत् ।
दधि चाप्यनु पानं वै न कर्तव्यं भवार्थिना ॥ १३.१६१.१०५ ॥

Ó tigre entre os homens, enquanto come não se deve nutrir dúvida; e quem busca prosperidade não deve tomar coalhada como bebida depois da refeição.

13.161.106

आचम्य चैकहस्तेन परिस्राव्य तथोदकम् ।
अङ्गुष्ठं चरणस्याथ दक्षिणस्यावसेचयेत् ॥ १३.१६१.१०६ ॥

Tendo feito o ācamana e coado a água com uma mão, deve-se então aspergi-la sobre o dedo polegar do pé direito.

13.161.107

पाणिं मूर्ध्नि समाधाय स्पृष्ट्वा चाग्निं समाहितः ।
ज्ञातिश्रैष्ठ्यमवाप्नोति प्रयोगकुशलो नरः ॥ १३.१६१.१०७ ॥

Colocando a mão sobre a cabeça e tocando o fogo com mente concentrada, o homem hábil na prática obtém a primazia entre os parentes.

13.161.108

अद्भिः प्राणान्समालभ्य नाभिं पाणितले तथा ।
स्पृशंश्चैव प्रतिष्ठेत न चाप्यार्द्रेण पाणिना ॥ १३.१६१.१०८ ॥

Tendo tocado os alentos vitais com água e o umbigo com a palma da mão, deve-se permanecer de pé; e não com a mão molhada.

13.161.109

अङ्गुष्ठमूलस्य तले ब्राह्मं तीर्तमुदाहृतम् ।
कनिष्ठिकायाः पश्चात्तु देवतीर्थमिहोच्यते ॥ १३.१६१.१०९ ॥

Na palma, sob a raiz do polegar, declara-se o tīrtha de Brahmā; mas atrás do dedo mínimo, aqui, chama-se o tīrtha dos deuses.

13.161.110

अङ्गुष्ठस्य च यन्मध्यं प्रदेशिन्याश्च भारत ।
तेन पित्र्याणि कुर्वीत स्पृष्ट्वाऽऽपो न्यायतः सदा ॥ १३.१६१.११० ॥

Com a parte média do polegar e do indicador, ó Bhārata, tocando a água, deve-se sempre realizar os ritos ancestrais segundo a norma.

13.161.111

परापवादं न ब्रूयान्नाप्रियं च कदाचन ।
न मन्युः कश्चिदुत्पाद्यः पुरुषेणि भवार्थिना ॥ १३.१६१.१११ ॥

Não se deve falar calúnia dos outros, nem jamais palavras desagradáveis; o homem que busca prosperidade não deve provocar nenhuma ira.

13.161.112

एतितैस्तु कथां नेच्छेद्दर्शनं च विवर्जयेत् ।
संसर्गं च न गच्छेत तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.११२ ॥

Não se deve desejar conversar com tais pessoas, e deve-se até evitar vê-las; não se deve ir à companhia delas; assim o homem alcança longa vida.

13.161.113

न दिवा मैथुनं गच्छेन्न कन्यां न च बन्धकीम् ।
न चास्नातां स्त्रियं गच्छेत्तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.११३ ॥

Não se deve unir-se de dia, nem aproximar-se de uma donzela, nem de uma cortesã, nem de uma mulher que não tenha se banhado; assim o homem alcança longa vida.

13.161.114

स्वेस्वे तीर्थे समाचम्य कार्ये समुपकल्पिते ।
त्रिः पीत्वाऽऽपो द्विः प्रमृज्य कृतशौचो भवेन्नरः ॥ १३.१६१.११४ ॥

Tendo bebido água ritualmente em seu próprio lugar sagrado, preparado para o rito prescrito, tendo bebido água três vezes e enxugado duas vezes, o homem se torna puro.

13.161.115

इन्द्रियाणि सकृत्स्पृश्य त्रिरभ्युक्ष्य च मानवः ।
कुर्वीत पित्र्यं दैवं च वेददृष्टेन कर्मणा ॥ १३.१६१.११५ ॥

Tendo tocado os sentidos uma vez e aspergido água três vezes, o homem deve realizar o rito dos antepassados e o rito dos deuses pela ação vista no Veda.

13.161.116

ब्राह्मणार्थे च यच्छौचं तच्च मे शृणु कौरव ।
प्रवृत्तं चाहितं चोक्त्वा बहुभोजनवत्तदा ॥ १३.१६१.११६ ॥

Ó Kaurava, ouve de mim também a purificação destinada aos brâmanes, aquela que foi declarada antes como praticada e desfavorável, semelhante a comer muito.

13.161.117

सर्वशौचेषु ब्राह्मेण तीर्थेन समुपस्पृशेत् ।
निष्ठीव्य तु तथा क्षुत्वा स्पृश्यापो हि शुचिर्भवेत् ॥ १३.१६१.११७ ॥

Em todas as purificações, deve-se tocar a água pelo tīrtha de Brahmā; tendo cuspido e espirrado, ao tocar a água o homem se torna puro.

13.161.118

निष्ठिवने मैथुने च क्षुते अक्ष्याविमेचने ।
उदक्या दर्शने तद्वन्नग्नस्याचमनं स्मृतम्।
स्पृशेत्कर्णं सप्रणवं सूर्यमीक्षेत्सदा तदा ॥ १३.१६१.११८ ॥

O ācamana é prescrito após cuspir, após a união sexual, ao espirrar, ao abrir os olhos, ao ver uma mulher impura e também quando se está nu; então deve-se tocar a orelha com o praṇava e sempre contemplar o sol.

13.161.119

वृद्धो ज्ञातिस्तथा मित्रमनाथा च स्वसा गुरुः ।
कुलीनः पण्डित इति रक्ष्या निःस्वः स्वशक्तितः।
गृहे वासयितव्यास्ते धन्यमायुष्यमेव च ॥ १३.१६१.११९ ॥

Os anciãos, os parentes, os amigos, a irmã desamparada, o mestre, os de boa linhagem e os sábios devem ser protegidos; os necessitados devem ser acolhidos em casa conforme as próprias posses. Abrigá-los na casa é auspicioso e prolonga a vida.

13.161.120

गृहे पारावता धार्याः शुकाश्च सहशारिकाः ।
देवताप्रतिमाऽऽदर्शश्चन्दनाः पुष्पवल्लिकाः ॥ १३.१६१.१२० ॥

Em casa devem manter-se pombos, e também papagaios e mainas; devem também haver uma imagem de divindade, um espelho, sândalo e trepadeiras floridas.

13.161.121

शुद्धं जलं सुवर्णं च रजतं गृहमङ्गलम् ।
गृहेष्वेते न पापाय यथा वै तैलपायिकाः ॥ १३.१६१.१२१ ॥

A água pura, o ouro, a prata e os objetos auspiciosos do lar não são nocivos nas casas, assim como as lâmpadas que bebem óleo não o são.

13.161.122

उद्दीपकाश्च गृध्रास्च कपोता भ्रमरास्तथा ।
निविशेयुर्यदा तत्र शान्तिमेव तदाऽऽचरेत् ॥ १३.१६१.१२२ ॥

Quando dispositivos de acender, abutres, pombos e abelhas ali entram, então deve-se realizar o rito de apaziguamento.

13.161.123

अमङ्गल्यः सतां शापस्तथाऽऽक्रोशो महात्मनाम् ।
महात्मनोतिगुह्यानि न वक्तव्यानि कर्हिचित्। ॥ १३.१६१.१२३ ॥

A maldição dos bons e o insulto às grandes almas são inauspiciosos. As coisas mais secretas das grandes almas nunca devem ser ditas.

13.161.124

अगम्याश्च न गच्छेत राज्ञः पत्नीं सखीस्तथा ।
वैद्यानां बालवृद्धानां भृत्यानां च युधिष्ठिर ॥ १३.१६१.१२४ ॥

Não se deve ir a mulheres proibidas: nem à esposa do rei nem às suas companheiras; nem às mulheres dos médicos, das crianças, dos anciãos ou dos servidores, ó Yudhiṣṭhira.

13.161.125

बन्धूनां ब्राह्मणानां च तथा शारणिकस्य च ।
सम्बन्धिनां च राजेन्द्र तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१२५ ॥

Honrando parentes, brâmanes, os que buscam refúgio e os parentes por casamento, ó senhor dos reis, obtém uma longa vida.

13.161.126

ब्राह्मणस्तपतिभ्यां च निर्मितं यन्निवेशनम् ।
तदा वसेत्सदा प्राज्ञो भवार्थी मनुजेश्वर ॥ १३.१६१.१२६ ॥

Numa habitação bem construída para que o calor do sol e o fogo a alcancem, ó senhor dos homens, o sábio que busca prosperidade deve sempre morar.

13.161.127

सन्ध्यायां न स्वपेद्राजन्विद्यां न च समाचरेत् ।
न भुञ्जीत च मेधावी तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१२७ ॥

Ó rei, não se deve dormir ao crepúsculo, nem estudar, nem comer então; assim o homem inteligente obtém uma longa vida.

13.161.128

नक्तं न कुर्यात्पित्र्याणि नक्तं चैव प्रसाधनम् ।
पानीयस्य क्रिया नक्तं न कार्या भूतिमिच्छता ॥ १३.१६१.१२८ ॥

Não se devem realizar ritos ancestrais à noite, nem se adornar à noite, nem fazer ritos com água à noite; assim deve agir quem deseja prosperidade.

13.161.129

वर्जनीयाश्चैव नित्यं सक्तवो निशि भारत ।
शेषाणि चावदातानि पानीयं चापि भोजने ॥ १३.१६१.१२९ ॥

Ó Bhārata, a farinha de cevada deve sempre ser evitada à noite; também os restos puros da refeição e a água durante a refeição [devem ser evitados à noite].

13.161.130

सौहित्यं न च कर्तव्यं रात्रौ न च समाचरेत् ।
न भुक्त्वा मैथुनं गच्छेन्न धावेन्नातिहासकम्।
द्विजच्छेदं न कुर्वीत भुक्त्वा न च समाचरेत् ॥ १३.१६१.१३० ॥

Não se deve comer em excesso, nem fazê-lo à noite. Depois de comer não se deve ter união sexual, nem correr, nem rir em excesso. Não se deve ferir um homem dos dois nascimentos; nem agir assim depois de comer.

13.161.131

महाकुले प्रसूतां च प्रशस्तां लक्षणैस्तथा ।
वयसाऽवरां सुनक्षत्रां कन्यामावोढुमर्हति ॥ १३.१६१.१३१ ॥

Deve-se casar com uma donzela nascida de uma grande família, louvada por seus sinais, mais jovem em idade e nascida sob uma constelação auspiciosa.

13.161.132

अपत्यमुत्पाद्य ततः प्रतिष्ठाप्य कुलं तथा ।
पुत्राः प्रदेया जातेषु कुलधर्मेषु भारत ॥ १३.१६१.१३२ ॥

Tendo gerado descendência e estabelecido a linhagem, ó Bhārata, os filhos, uma vez nascidos, devem ser entregues aos deveres da família.

13.161.133

कन्या चोत्पाद्य दातव्या कुलपुत्राय धीमते ।
पुत्रा निवेश्याश्च कुलाद्भृत्या लभ्याश्च भारत ॥ १३.१६१.१३३ ॥

Uma filha, uma vez gerada, deve ser dada a um filho sábio de boa família. Ó Bhārata, os filhos devem ser estabelecidos e os servos devem ser obtidos da família.

13.161.134

शिरःस्नातोथ कुर्वीत दैवं पित्र्यमथापि च ॥ १३.१६१.१३४ ॥

Tendo banhado a cabeça, deve então realizar o rito para os deuses e também o rito para os ancestrais.

13.161.135

तैलं जन्मदिनेऽष्टम्यां चतुर्दश्यां च पर्वसु ।
नक्षत्रे न च कुर्वीत यस्मिञ्जातो भवेन्नरः।
न प्रोष्ठपदयोः कार्यं तथाऽऽग्नेये च भारत ॥ १३.१६१.१३५ ॥

Não se deve aplicar óleo no dia do nascimento, no oitavo e no décimo quarto dias, ou em dias festivos; nem sob a constelação em que o homem nasceu. Ó Bhārata, não se deve fazê-lo sob os dois Prauṣṭhapadas nem sob a constelação Āgneya.

13.161.136

दारुणेषु च सर्वेषु प्रत्यरिं च विवर्जयेत् ।
ज्योतिषे यानि चोक्तानि तानि सर्वाणि वर्जयेत् ॥ १३.१६१.१३६ ॥

Em todos os tempos terríveis deve-se evitar a constelação do inimigo; e devem-se evitar todas as coisas que foram declaradas na astrologia.

13.161.137

प्राङ्मुखः श्मश्रुकर्माणि कारयेत्सुसमाहितः ।
उदङ्मुखो वा राजेन्द्र तथाऽऽयुर्विन्दते महत् ॥ १३.१६१.१३७ ॥

Ó senhor dos reis, com a mente bem recolhida, deve-se barbear a barba e o bigode voltado para o leste, ou para o norte; assim obtém-se longa vida.

13.161.138

सामुद्रेणाम्यसा स्नानं क्षौरं श्राद्धेषु भोजनम् ।
अन्तर्वत्नीपतिः कुर्वन्न पुत्रफलमश्नुते ॥ १३.१६१.१३८ ॥

Banhar-se com água do mar, barbear-se nos ritos fúnebres e comer ali: o marido de uma mulher grávida que faça isso não obtém o fruto de um filho.

13.161.139

सतां गुरूणां वृद्धानां कुलस्त्रीणां विशेषतः ।
परिवादं न च ब्रूयात्परेषामात्मनस्तथा।
परिवादो ह्यधर्माय प्रोच्यते भरतर्षभ ॥ १३.१६१.१३९ ॥

Não se deve falar mal dos bons, dos mestres, dos anciãos e, sobretudo, das mulheres de boa família, nem dos outros nem de si mesmo; pois a censura é declarada injustiça, ó touro dos Bharatas.

13.161.140

वर्जयेद्व्यङ्गिनीं नारीं तथा कन्यां नरोत्तम ।
समार्षां व्यङ्गिकां श्चैव मातुः सकुलजां तथा ॥ १३.१६१.१४० ॥

Ó o melhor dos homens, deve-se evitar a mulher deformada e também a moça; igualmente a da mesma linhagem ārṣa, a que tem defeito corporal e a nascida da família da mãe.

13.161.141

वृद्धां प्रव्रजितां चैव तथैव च पतिव्रताम् ।
तथा निकृष्टवर्णा च वर्णोत्कृष्टां च वर्जयेत्। ॥ १३.१६१.१४१ ॥

Deve-se evitar a mulher idosa, a que abraçou a renúncia, igualmente a esposa devota, a mulher de varṇa inferior e a de varṇa superior.

13.161.142

अयोनिं च वियोनिं च न गच्छेत विचक्षणः ।
पिङ्गलां कुष्ठिनीं नारीं न त्वमुद्वोढुमर्हसि ॥ १३.१६१.१४२ ॥

O sábio não deve se aproximar de uma mulher de linhagem imprópria (ayoni) nem de linhagem errada (viyoni); você não deve casar-se com uma mulher fulva (piṅgalā) nem com uma leprosa.

13.161.143

अपस्मारिकुले जातां निहीनां चापि वर्जयेत् ।
श्वित्रिणां च कुले जातां क्षयिणां मनुजेश्वर ॥ १३.१६१.१४३ ॥

Ó senhor dos homens, deve-se também evitar uma donzela nascida numa família de epilépticos, ou de baixa origem, ou nascida numa família de leprosos ou de tísicos.

13.161.144

सुरोमशामतिस्थूलां कन्यां मातृपितृस्थिताम् ।
अलज्जां भ्रातृजां तुष्टां वर्जयेद्रक्तकेशिनीम् ॥ १३.१६१.१४४ ॥

Deve-se evitar uma donzela muito peluda, muito corpulenta, que ainda vive com a mãe e o pai, desavergonhada, filha de um irmão, satisfeita e de cabelos vermelhos.

13.161.145

लक्षणैरन्विता या च प्रशस्ता या च लक्षणैः ।
मनोज्ञां दर्शनीयां च तां भवान्वोढुमर्हति ॥ १३.१६१.१४५ ॥

A donzela dotada de sinais auspiciosos, louvável por seus sinais, agradável e bela de se ver, esta é a que deves desposar.

13.161.146

महाकुले निवेष्टव्यं सदृशे वा युधिष्ठिर ।
अवरा पतिता चैव न ग्राह्या भूतिमिच्छता ॥ १३.१६१.१४६ ॥

Ó Yudhiṣṭhira, deve-se casar numa grande família ou numa família igual. Quem deseja prosperidade não deve tomar uma mulher inferior ou decaída.

13.161.147

अग्नीनुत्पाद्य यत्नेन क्रियाः सुविहिताश्च याः ।
वेदे च ब्राह्मणैः प्रोक्तास्ताश्च सर्वाः समाचरेत् ॥ १३.१६१.१४७ ॥

Tendo acendido os fogos com cuidado, deve-se realizar todos aqueles ritos bem prescritos que os brâmanes declararam no Veda.

13.161.148

न चेर्ष्या स्त्रीषु कर्तव्या रक्ष्या दाराश्च सर्वशः ।
अनायुष्या भवेदीर्ष्या तस्मादीर्ष्यां विवर्जयेत् ॥ १३.१६१.१४८ ॥

Não se deve mostrar ciúme das mulheres, e deve-se proteger as esposas em todos os sentidos. O ciúme encurta a vida; portanto deve ser evitado.

13.161.149

अनायुष्यं दिवा स्वप्नं तथाऽभ्युदितशायिता ।
प्रातर्निशायां च तथा ये चोच्छिष्टा भवन्ति च ॥ १३.१६१.१४९ ॥

Dormir de dia encurta a vida, e igualmente dormir após o nascer do sol; de manhã e à noite também, e as coisas que se tornam contaminadas por restos de comida.

13.161.150

पारदार्यमनायुष्यं नापितोच्छिष्टता तथा ।
यत्नतो वै न कर्तव्यमत्याशश्चैव भारत ॥ १३.१६१.१५० ॥

O adultério encurta a vida, e de igual modo a impureza pelos restos de um barbeiro; ó Bhārata, deve-se cuidadosamente evitar isso, bem como o excesso de desejo.

13.161.151

सन्ध्यां न भुञ्ज्यान्न स्नायेन्न पुरीषं समुत्सृजेत् ।
प्रयतश्च भवेत्तस्यां न च किञ्चित्समाचरेत् ॥ १३.१६१.१५१ ॥

Ao crepúsculo não se deve comer, nem banhar-se, nem evacuar; nesse momento deve-se ser dominado e não realizar nenhuma ação.

13.161.152

ब्राह्मणान्पूजयेच्चापि तथा स्नात्वा नराधिप ।
देवांश्च प्रणमेत्स्नातो गुरूंश्चाप्यभिवादयेत् ॥ १३.१६१.१५२ ॥

Ó senhor dos homens, após banhar-se deve-se também honrar os brâmanes; banhado, deve-se curvar-se diante dos deuses e saudar respeitosamente os mestres.

13.161.153

अनिमन्त्रितो न गच्छेत यज्ञं गच्छेत दर्शकः ।
अनर्चिते ह्यनायुष्यं गमनं तत्र भारत ॥ १३.१६१.१५३ ॥

Não se deve ir sem ser convidado; pode-se ir a um sacrifício como espectador. Ó Bhārata, ir a um lugar onde não se é honrado encurta a vida.

13.161.154

न चैकेन परिव्रज्यं न गन्तव्यं तथा निशि ।
नानापदि परस्यान्नमनिमन्त्रितमाहरेत् ॥ १३.१६१.१५४ ॥

Não se deve vagar sozinho, nem sair à noite; em diversas calamidades não se deve aceitar a comida alheia sem convite.

13.161.155

एकोद्दिष्टं न भुञ्जीत प्रथमं तु विशेषतः ।
सपिण्डीकरणं वर्ज्यं सविधानं च मासिकम् ॥ १३.१६१.१५५ ॥

Não se deve comer a oferenda ekoddiṣṭa, sobretudo em primeiro lugar; o rito sapiṇḍīkaraṇa e o rito mensal realizado conforme seu procedimento devem ser evitados.

13.161.156

अनागतायां सन्ध्यायां पश्चिमायां गृहे वसेत् ॥ १३.१६१.१५६ ॥

Antes que chegue o crepúsculo, deve-se permanecer em casa, para o oeste, ao pôr do sol.

13.161.157

मातुः पितुर्गुरूणां च कार्यमेवानुशासनम् ।
हितं चाप्यहितं चापि न विचार्यं नरर्षभ ॥ १३.१६१.१५७ ॥

Deve-se cumprir apenas o mandato da mãe, do pai e dos mestres; ó touro entre os homens, não se deve ponderar se é benéfico ou prejudicial.

13.161.158

क्षत्रियस्तु विशेषेण धनुर्वेदं समभ्यसेत् ।
धनुर्वेदे च वेदे च यत्नः कार्यो नाराधिप ॥ १३.१६१.१५८ ॥

Um kṣatriya deve praticar especialmente a ciência do arco; ó senhor dos homens, deve-se empenhar na ciência do arco e também no Veda.

13.161.159

हस्तिपृष्ठेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु चैव ह ।
यत्नवान्भव राजेन्द्र यत्नवान्सुवमेधते ॥ १३.१६१.१५९ ॥

Sê diligente no dorso de um elefante, no dorso de um cavalo e nas manobras do carro; ó rei dos reis, o homem diligente prospera bem.

13.161.160

अप्रधृष्यश्च शत्रूमां भृत्यानां स्वजनस्य च ।
प्रजापालनयुक्तश्च नारतिं लभते क्वचित् ॥ १३.१६१.१६० ॥

Quem é invencível para inimigos, servos e parentes, e se dedica a proteger os súditos, nunca experimenta descontentamento.

13.161.161

युक्तिशास्त्रं च ते ज्ञेयं शब्दशास्त्रं च भारत ।
गान्धर्वशास्त्रं च कलाः परिज्ञेया नराधिप ॥ १३.१६१.१६१ ॥

Ó Bhārata, deves conhecer a ciência do raciocínio e a ciência da gramática; deves também conhecer bem a ciência da música e as artes, ó senhor dos homens.

13.161.162

पुराणमितिहासाश्च तथाऽऽख्यानानि यानि च ।
महात्मनां च चरितं श्रोतव्यं नित्यमेव ते ॥ १३.१६१.१६२ ॥

Os Purāṇas e as histórias, e as narrativas que existem, e as ações dos de grande alma: deves sempre ouvi-los.

13.161.163

मान्यानां माननं कुर्यान्निन्द्यानां निन्दनं तथा ।
गोब्राह्मणार्थे युध्येत प्राणानपि परित्यजेत् ॥ १३.१६१.१६३ ॥

Deve-se honrar os que merecem honra e censurar os que merecem censura; deve-se lutar pelas vacas e pelos brāhmanes, e até entregar a vida.

13.161.164

न स्त्रीषु सज्जेद्द्रष्टव्यं शक्त्या दानरुचिर्भवेत् ।
न ब्राह्मणान्परिभवेत्कार्पण्यं ब्राह्मणैर्वृतम्।
पतितान्नाभिभाषेत नाह्वयेत रजस्वलाम् ॥ १३.१६१.१६४ ॥

Não se deve apegar-se às mulheres, considerando-as apenas dignas de serem vistas; deve-se ter prazer em dar segundo as próprias posses. Não se deve desprezar os brāhmanes, nem a avareza praticada pelos brāhmanes. Não se deve falar com os decaídos, nem chamar uma mulher menstruada.