マハーバーラタ · 章 13.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.162.1
कथं ज्येष्ठः कनिष्ठेषु वर्तेत भरतर्षभ ।
कनिष्ठाश्च यथा ज्येष्ठे वर्तेरंस्तद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१६२.१ ॥
バラタの牡牛よ、長兄は弟たちにどう振る舞うべきか、また弟たちは長兄にどう振る舞うべきか、私に教えてください。
13.162.2
ज्येष्ठवत्तात वर्तस्व ज्येष्ठोसि हि तथा भवान् ।
गुरोर्गरीयसी वृत्तिर्या च शिष्यस्य भारत ॥ १३.१६२.२ ॥
わが子よ、年長者らしく振る舞いなさい。あなたこそ年長者なのだから。バラタの末裔よ、師に対する振る舞いは弟子に対するそれより重いのだ。
13.162.3
न गुरावकृतप्रज्ञे शक्यं शिष्येण वर्तितुम् ।
गुरौ हि सदृशी वृत्तिर्यथा शिष्यस्य भारत ॥ १३.१६२.३ ॥
知恵が未熟な師に対しては、弟子が正しく振る舞うことはできない。バラタの末裔よ、師に対する相応しい振る舞いは弟子のそれと同じであるべきだ。
13.162.4
अन्धः स्यादन्धवेलायां जडः स्यादपि वा बुधः ।
परिहारेण तद्ब्रूयाद्यस्तेषां स्याद्व्यतिक्रमः ॥ १३.१६२.४ ॥
盲目であっても、鈍くとも、賢くとも、彼らのうちの誰かが盲目の時に過ちを犯したなら、直接の非難を避け、ほのめかしによって告げるべきだ。
13.162.5
प्रत्यक्षं भिन्नहृदया भेदयेयुर्यथाऽहिताः ।
श्रियाऽभितप्तास्तद्भेदान्नभिन्नाः स्युः समाहिताः
श्रियाऽभितप्ताः कौन्तेय भेदकामास्तथाऽरयः ॥ १३.१६२.५ ॥
心の分かれた者は、敵のように公然と不和を生み出す。富によって焼かれた者は、その分裂によって離れていく。しかし一つにまとまった者は離れない。クンティーの子よ、富に焼かれた敵は分裂のみを望むのだ。
13.162.6
ज्येष्ठः कुलं वर्धयति विनाशयति वा पुनः ।
हन्ति सर्वमपि ज्येष्ठः प्रायो दुर्विनयादिह ॥ १३.१६२.६ ॥
長兄は家系を栄えさせもすれば、また滅ぼしもする。ここでは多くの場合、不行跡のために長兄がすべてを台無しにする。
13.162.7
अथ यो विनिकुर्वीत ज्येष्ठो भ्राता यवीयसः ।
अज्येष्ठः स्यादभागश्च नियम्यो राजभिश्च सः ॥ १३.१६२.७ ॥
もし兄が弟に不正を行うなら、彼は長子ではなくなり、分け前もなく、王たちによって抑えられるべきである。
13.162.8
निकृती हि नरो लोकान्पापान्गच्छत्यसंशयम् ।
विफलं तस्य पुत्रत्वं मोघं जनयितुः स्मृतम् ॥ १३.१६२.८ ॥
欺瞞する人は疑いなく罪深い世界に行く。その息子であることは実りなく、生んだ者にとっても空しいとされる。
13.162.9
पित्रोरनर्थायक कुले जायते पापपूरुषः ।
अकीर्तिं जनयत्येव कीर्तिमन्तर्दधाति च ॥ १३.१६२.९ ॥
罪深い人は両親の不幸のために家に生まれる。彼はただ不名誉を生み、名声を隠してしまう。
13.162.10
सर्वे चापि विकर्मस्था भागं नार्हन्ति सोदराः ।
ज्येष्ठोऽपि दुर्विनीतस्तु कनिष्ठस्तु विशेषतः।
नाप्रदाय कनिष्ठेभ्यो ज्येष्ठः कुर्वीत वेतनम् ॥ १३.१६२.१० ॥
悪行にある兄弟はみな分け前にふさわしくない。不行儀な長子もそうである。とりわけ、弟たちに与えずに長子が報酬を取るべきではない。
13.162.11
अनुजस्य पितुर्दायो जङ्घाश्रमफलोऽध्वगः ।
स्वयमीहेत लब्धं तु नाकामो दातुमर्हति ॥ १३.१६२.११ ॥
幼い息子にとって父の財産は、歩く旅人の果実のようなものだ。彼は自ら努力してそれを得るべきである。与えたくない者は与えるに値しない。
13.162.12
भ्रातॄणामविभक्तानामुत्थानमपि चेत्सह ।
न पुत्रभागं विषमं पिता दद्यात्कदाचन। ॥ १३.१६२.१२ ॥
分割されていない兄弟が共に努力したとしても、父は息子たちの分け前を決して不公平に与えてはならない。
13.162.13
न ज्येष्ठो वाऽवमन्येत दुष्कृतः सुकृतोऽपि वा ।
गुरूणामपराधो हि शक्यः क्षन्तव्य एव च ॥ १३.१६२.१३ ॥
長兄が悪行をしようと善行をしようと、侮ってはならない。目上の者の過ちは耐え忍び、許すべきである。
13.162.14
यदि स्त्री यद्यवरज श्रेयः पश्येत्तदाचरेत् ।
धर्मार्थः श्रेय इत्याहुस्त्रयो ज्ञाता विधायकाः ॥ १३.१६२.१४ ॥
女性であれ年少者であれ、善と見たことを実践すべきである。法と利こそ至福と言われ、この三つは規範を定めるものとして知られている。
13.162.15
दशाचार्यानुपाध्याय उपाध्यायान्पिता दश ।
दश चैव पितॄन्माता सर्वां वा पृथिवीमपि।
गौरवेणाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ १३.१६२.१५ ॥
十人の師は一人のウパーディヤーヤに等しく、十人のウパーディヤーヤは一人の父に等しく、十人の父は一人の母に等しい。母は大地全体よりも尊重に値する。母に並ぶ師はいない。
13.162.16
माता गरीयसी यच्च तेनैतां मन्यते गुरुम् ।
ज्येष्ठो भ्राता पितृसमो मृते पितरि भारत ॥ १३.१६२.१६ ॥
母はより尊いので、母を師と見なすのである。バーラタよ、父が亡くなれば、長兄は父に等しい。
13.162.17
स ह्येषां वृत्तिदाता स्यात्स चैतान्प्रतिपालयेत् ।
कनिष्ठास्तं नमस्येरन्सर्वे छन्दानुवर्तिनः ॥ १३.१६२.१७ ॥
彼こそが彼らの生活を支える者であり、彼らを守る者であるべきだ。年少の者はみな彼に礼をし、その意向に従うべきである。
13.162.18
तमेव चोपजीवेरन्यथैव पितरं तथा ।
शरीरमेतौ सृजतः पिता मता च भारत ॥ १३.१६२.१८ ॥
父に頼るように、その人にも頼るべきである。バーラタよ、身体を創るのはこの二人、父と母である。
13.162.19
आचार्यशिष्टा या जातिः सा सत्या साऽजरामरा ।
ज्येष्ठा मातृसमा चापि भगिनी भरतर्षभ। ॥ १३.१६२.१९ ॥
師によって教えられた生こそが真実であり、それは老いず不死である。バラタの牡牛よ、年長の姉もまた母に等しい。
13.162.20
भ्रातुर्भार्या च तद्वत्स्याद्यस्या बाल्ये स्तनं पिबेत् ॥ १३.१६२.२० ॥
兄の妻もまた同様である。幼い頃にその乳房を吸った女性もまた同様である。