マハーバーラタ · 章 13.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.163.1
सर्वेषामेव वर्णानां म्लेच्छानां च पितामह ।
उपवासे मतिरियं कारणं च न विद्महे ॥ १३.१६३.१ ॥
祖父よ、すべての階級にも、ミレッチャにも、断食におけるこの思いとその理由を私たちは知りません。
13.163.2
ब्रह्मक्षत्रेण नियमाः कर्तव्या इति नः श्रुतम् ।
उपवासे कथं तेषां कृतमस्ति पितामह। ॥ १३.१६३.२ ॥
バラモンとクシャトリヤは戒律を守るべきだと私たちは聞いています。祖父よ、断食において彼らはどうしてきたのでしょうか。
13.163.3
नियमांश्चोपवासांश्च सर्वेषां ब्रूहि पार्थिव ।
आप्नोति कां गतिं तात उपवासपरायणः ॥ १३.१६३.३ ॥
王よ、すべての人の戒律と断食を語ってください。愛しき者よ、断食に専念する者はどの境地に至るのですか。
13.163.4
उपवासः परं पुण्यं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
उपोष्येह नरश्रेष्ठ किं फलं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.४ ॥
断食は最上の功徳であり、清浄でもあり最も優れている。人中の最上者よ、ここで断食をすればどんな果報を得るのですか。
13.163.5
अधर्मान्मुच्यते केन धर्ममाप्नोति वा कथम् ।
स्वर्गं पुण्यं च लभते कथं भरतसत्तम ॥ १३.१६३.५ ॥
何によって人は非法から解放され、どのように法を得るのですか。バラタ族の最上者よ、どのようにして天界と功徳を得るのですか。
13.163.6
उपोष्य चापि किं तेन प्रयोज्यं स्यान्नराधिप ।
धर्मेण च सुखानर्थाँल्लभेद्येन ब्रवीहि मे ॥ १३.१६३.६ ॥
人の王よ、断食をした後、それで何をなすべきでしょうか。法によって快楽と富を得るのは何によってか、私に語ってください。
13.163.7
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मज्ञं धर्मतत्त्ववित् ।
धर्मपुत्रमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ १३.१६३.७ ॥
このように語るクンティーの息子、法を知り法の真理に通じた法子（ユディシュティラ）に、シャンタヌの子ビーシュマはこの言葉を告げた。
13.163.8
इदं खलु महाराज श्रुतमासीत्पुरातनम् ।
उपावासविधौ श्रेष्ठा गुणा ये भरतर्षभ ॥ १३.१६३.८ ॥
大王よ、私は確かにこの古い教えを聞いた。断食の規定にある優れた功徳についてである、バラタの牡牛よ。
13.163.9
प्राजापत्यमाङ्गिरसं पृष्टवानस्मि भारत ।
यथा मां त्वं तथैवाहं पृष्टवांस्तं तपोधनम् ॥ १३.१६३.९ ॥
バーラタよ、あなたが私に尋ねたように、私もまた苦行を財産とする、プラジャーパティの系譜のアンギラスに尋ねたのだ。
13.163.10
प्रश्नमेतं मया पृष्टो भगवानग्निसम्भवः ।
उपवासविधिं पुण्यमाचष्ट भरतर्षभ ॥ १३.१६३.१० ॥
私がこの問いを発したとき、火から生まれた尊き方が功徳ある断食の規定を説き明かした、バラタの牡牛よ。
13.163.11
ब्रह्मक्षत्रे त्रिरात्रं तु विहितं कुरुनन्दन ।
द्विस्त्रिरात्रमथैकाहं निर्दिष्टं पुरुषर्षभ ॥ १३.१६३.११ ॥
バラモンとクシャトリヤには三夜の断食が定められている、クル族の喜びよ。二、三夜、あるいは一日とも示されている、人の中の牡牛よ。
13.163.12
वैश्याः शूद्राश्च यन्मोहादुपवासं प्रकुर्वते ।
त्रिरात्रं वा द्विराइत्रं वा तयोर्व्युष्टिर्न विद्यते ॥ १३.१६३.१२ ॥
ヴァイシャとシュードラが迷いから断食を行うとき、三夜であれ二夜であれ、彼らにはその結果が見いだされない。
13.163.13
चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते ।
त्रिरात्रं न तु धर्मज्ञैर्विहितं ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१६३.१३ ॥
ヴァイシャとシュードラには、一昼夜の四食断食が定められている。法を知る者とブラフマンを語る者は、彼らに三夜の断食を定めなかった。
13.163.14
पञ्चम्यां वाऽपि षष्ठ्यां च पौर्णमास्यां च भारत ।
उपोष्य एकभक्तेन नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.१४ ॥
バーラタよ、太陰暦の五日目か六日目、そして満月にも、自己を制し感官を征服した人は一食で断食すべきである。
13.163.15
क्षमावान्रूपसम्पन्नः सुरभिश्चैव जायते ।
नानपत्यो भवेत्प्राज्ञो दरिद्रो वा कदाचन ॥ १३.१६३.१५ ॥
彼は忍耐強く、容姿端麗で芳しく（愛らしく）生まれる。彼は賢者となり、子孫を欠くことなく、決して貧しくはならない。
13.163.16
यजिष्णुः पञ्चमीं षष्ठीं कुले भोजयते द्विजान् ।
अष्टमीमथ कौरव्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्।
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते ॥ १३.१६३.१६ ॥
祭祀を行う者は五日と六日に一族のドゥヴィジャ（再生族）に食事を供する。クルの末裔よ、黒半月の八日と十四日にも断食すれば、病なく力強く生まれる。
13.163.17
मार्गशीर्षं तु वै मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
भोजयेच्च द्विजाञ्शक्त्या स मुच्येद्व्याधिकिल्बिषैः ॥ १३.१६३.१७ ॥
マールガシールシャ月を一食で過ごし、力に応じてドゥヴィジャに食事を供する者は、病という形の罪から解放される。
13.163.18
सर्वकल्याणसम्पूर्णः सर्वौषधिसमन्वितः ।
कृषिभागी बहुधनो बहुधान्यश्च जायते ॥ १३.१६३.१८ ॥
彼はあらゆる吉祥に満ち、あらゆる薬草を備える。農業の分け前を受け、財に富み穀物に富む者として生まれる。
13.163.19
पौषमासं तु कौन्तेय भक्तेनैकेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते ॥ १३.१६३.१९ ॥
クンティーの子よ、一度の食事でパウシャ月を過ごす者は、幸運で見目麗しく、名声の分け前にあずかる。
13.163.20
पितृभक्तो माघमासं यः क्षिपेदेकभोजनः ।
श्रीमत्कुले ज्ञातिमध्ये सुभगत्वं प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२० ॥
祖霊に帰依し、一日一食で マーガ月を過ごす者は、豊かな家系と親族の中で幸運を得る。
13.163.21
भगदैवतमासं तु एकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते।
स्त्रीषु वल्लभतां याति वश्याश्चास्य भवन्ति ताः ॥ १३.१६३.२१ ॥
バガ神の月を一食で過ごす者は、幸運で見目麗しく、名声の分け前にあずかる。彼は女性に愛され、女性たちは彼に従う。
13.163.22
चैत्रं तु नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले महति जायते ॥ १३.१६३.२२ ॥
自制して一食でチャイトラ月を過ごす者は、金・宝石・真珠に富む偉大な家系に生まれる。
13.163.23
निस्तरेदेकभक्तेन वैशाखं यो जितेन्द्रियः ।
नरो वा यदि वा नरी ज्ञातीनां श्रेष्ठतां व्रजेत् ॥ १३.१६३.२३ ॥
男女を問わず、感覚を制して一食で ヴァイシャーカ月を終える者は、親族の中で卓越した地位を得る。
13.163.24
ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् ।
ऐश्वर्यमतुलं श्रेष्ठं पुमान्स्त्री वा प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२४ ॥
男女を問わず、一食でジェーシュタ・ムーラ月を簡略に過ごす者は、比類なく最上の権威を得る。
13.163.25
आषाढमेकभक्तेन स्थित्वा मासमतन्द्रितः ।
बहुधान्यो बहुधनो बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२५ ॥
アーシャーダ月の一月を怠ることなく一日一食で過ごす者は、穀物に富み、財産に富み、息子に富む者となる。
13.163.26
श्रावणं नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
रूपद्रविणसम्पन्नः सुखी भवति नित्यशः।
बहुभार्यो बहुधनो बहुपुत्रश्चि जायते ॥ १३.१६३.२६ ॥
自制して シュラーヴァナ月の一月を一日一食で過ごす者は、美貌と富に恵まれ、常に幸福となる。多くの妻、富、息子に恵まれる。
13.163.27
प्रौष्ठपादं तु यो मासमेकाहारो भवेन्नरः ।
गवाढ्यं स्फीतमचलमैश्वर्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.२७ ॥
プラウシュタパダ月に一日一食だけを取る者は、牛に富み、豊かで揺るぎない繁栄を得る。
13.163.28
तथैवाश्वयुजं मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
प्रज्ञावान्वाहनाढ्यश्च बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२८ ॥
同様に、アーシュヴァユジャ月に一日一食で過ごす者は、知恵があり、乗り物に富み、息子に富む者となる。
13.163.29
कार्तिकं तु नरो मासं यः कुर्यादेकभोजनम् ।
शूरश्च बहुभार्यश्च कीर्तिमांश्चैव जायते ॥ १३.१६३.२९ ॥
カールティカ月の一月を一食で過ごす者は、勇敢で、多くの妻を持ち、名声を得る者となる。
13.163.30
इति मासा नरव्याघ्र क्षिपतां परिकीर्तिताः ।
तिथीनां नियमा ये तु शृणु तानपि पार्थिव ॥ १३.१६३.३० ॥
人中の虎よ、以上が断食する者のために説かれた月である。王よ、今度は月の日（ティティ）の規則も聞け。
13.163.31
पक्षेपक्षे गते यस्तु भक्तमश्नाति भारत ।
गवाढ्यो बहुपुत्रश्च दीर्घायुश्च स जायते ॥ १३.१६३.३१ ॥
バーラタよ、半月ごとに過ぎた後に食事をする者は、牛に富み、多くの息子に恵まれ、長寿に生まれる。
13.163.32
मासिमासि त्रिरात्राणि कृत्वा वर्षाणि द्वादश ।
गणाधिपत्यं प्राप्नोति निःसपत्नमनाविलम् ॥ १३.१६३.३२ ॥
毎月三夜の誓戒を十二年間行えば、人は比類なく曇りなき諸群の主権を得る。
13.163.33
एते तु नियमाः सर्वे कर्तव्याः शरदो दश ।
द्वे चान्ये भरतश्रेष्ठ प्रवृत्तिरनुकीर्तिता ॥ १३.१६३.३३ ॥
これらの誓戒はすべて十年と二つの秋の間行うべきである。バーラタの最良者よ、他の実践もまた説かれた。
13.163.34
यस्तु प्रातस्तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६३.३४ ॥
朝と夕に食事をし、その間は飲まず、常に非暴力に励み、ジャータヴェーダス（アグニ）に供物を捧げる者は——
13.163.35
षड्भिः स वर्षैर्नृपते सिध्यते नाइत्र संशयः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.३५ ॥
王よ、六年で彼は成就する——これに疑いはない。人はアグニシュトーマ祭の果を得る。
13.163.36
अधिवासे सोप्सरसां नृत्यगीतविनादिते ।
रमते स्त्रीसहस्राढ्ये सुकुती विरजा नरः ॥ १३.१६३.३६ ॥
舞踊・歌唱・楽器の響きに満ち、アプサラスと共にあり、千の女性に富むその住処で、徳高く曇りなき人は喜びを味わう。
13.163.37
तप्तकाञ्चनवर्णाभं विमानमधिरोहति ।
पूर्णं वर्षसहस्रं च ब्रह्मिलोके महीयते।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३७ ॥
彼は熔けた金の色の天車に乗り、ブラフマーの世界で満千年の間尊ばれる。その功徳が尽きるとこの地に戻り、偉大さを得る。
13.163.38
यस्तु संवत्सरं पूर्णमेकाहारो भवेन्नरः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ॥ १३.१६३.३८ ॥
丸一年の間ただ一度だけ食事をする人は、アティラートラ祭の果報を余すところなく得る。
13.163.39
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गे च स महीयते ।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३९ ॥
彼は天界で三万年の間尊ばれ、その功徳が尽きるとここに戻り、偉大さを得る。
13.163.40
यस्तु संवत्सरं पूर्णं चतुर्थं भक्तमश्नुते ।
अहिंसानिरतो नित्यं सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.४० ॥
丸一年の間四日に一度だけ食事をし、常に不殺生に励み、真実を語り、感官を制する者。
13.163.41
वाजपेयस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१६३.४१ ॥
ヴァージャペーヤ祭の果報を余すところなく得て、天界で三万年の間尊ばれる。
13.163.42
षष्ठे काले तु कौन्तेय नरः संवत्सरं क्षिपन् ।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४२ ॥
クンティーの息子よ、第六の時期に一年を過ごす人は馬祭の果報を得る。
13.163.43
चक्रवाकप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
चत्वारिंशत्सहस्राणि वर्षाणि दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४३ ॥
チャクラヴァーカの鳥に引かれた飛車で彼は行き、四万年のあいだ天上で喜び楽しむ。
13.163.44
अष्टमेन तु भक्तेन जीवन्संवत्सरं नृप ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४४ ॥
王よ、八番目の食事のみで一年生きる人は、ガヴァーマヤナ祭の果報を得る。
13.163.45
हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
पञ्चाशतं सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४५ ॥
白鳥と鶴に引かれた飛車で彼は行き、五万年のあいだ天上で喜び楽しむ。
13.163.46
पक्षेपक्षे गते राजन्योऽश्नीयाद्वर्षमेव तु ।
षण्मासानशनं तस्य भगवानङ्गिराऽब्रवीत्।
षष्टिं वर्षसहस्राणि दिवमावसते च सः ॥ १३.१६३.४६ ॥
王よ、半月ごとに一度だけ食べて一年を過ごし、六か月断食する者は——尊きアンギラスはこう言った——六万年のあいだ天に住む。
13.163.47
विणानां वल्लकीनां च वेणूनां च विशाम्पते ।
सुघोषैर्मधुरैः शब्दैः सुप्तः स प्रतिबोध्यते ॥ १३.१६३.४७ ॥
人の主よ、眠る者はヴィーナー、ヴァッラカー、笛の甘美で妙なる音によって目覚めさせられる。
13.163.48
संवत्सरमिहैकं तु मासिमासि पिबेदपः ।
फलं विश्वजितस्तात प्राप्नोति स नरो नृप ॥ १३.१६३.४८ ॥
ここで、愛しい子よ、王よ、一年のあいだ毎月水だけを飲む人は、ヴィシュヴァジット祭の果報を得る。
13.163.49
सिंहव्याघ्रप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
सप्ततिं च सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४९ ॥
獅子と虎に引かれた天車で彼は進み、七万年のあいだ天上で喜びを味わう。
13.163.50
मासादूर्ध्वं नरव्याघ्र नोपवासो विधीयते ।
विधिं त्वनशनस्याहुः पार्थ धर्मविदो जनाः ॥ १३.१६३.५० ॥
人中の虎よ、一月を超える断食は定められていない。プリター の子よ、法を知る人々は断食の規則をこう説く。
13.163.51
अनार्तो व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः ।
पदेपदे यज्ञफलं स प्राप्नोति न संशयः ॥ १३.१६३.५१ ॥
苦しみも病もなく断食する者は、一歩ごとに祭祀の果報を得る。これは疑いない。
13.163.52
दिवं हंसप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ॥ १३.१६३.५२ ॥
白鳥に引かれた天車で彼は天へ向かう。主よ、彼は天上で十万年のあいだ喜ぶ。
13.163.53
शतं चाप्सरसः कन्या रमयन्त्यपि तं नरम् ।
आर्तो वा व्याधितो वाऽपि गच्छेदनशनं तु यः ॥ १३.१६३.५३ ॥
百人のアプサラスの乙女たちがその人を楽しませる。苦しみや病の中で断食する者もまた（同じ果報を得る）。
13.163.54
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ।
काञ्चीनूपुरशब्देन सुप्तश्चैव प्रबोध्यते ॥ १३.१६३.५४ ॥
主よ、彼は天上で十万年のあいだ喜ぶ。眠っていても、腰飾りと足環の音で目を覚ます。
13.163.55
सहस्रहंसयुक्तेन विमानेन तु गच्छति ।
स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ ॥ १३.१६३.५५ ॥
千羽の白鳥につながれた空飛ぶ車で彼は行く。数百の女性に満ちた所に至り、バーラタの牡牛よ、彼は楽しむ。
13.163.56
क्षीणस्याप्यायनं दृष्टं क्षतस्य क्षतरोहणम् ।
व्याधितस्यौषधग्रामः क्रुद्धस्य च प्रसादनम् ॥ १३.१६३.५६ ॥
衰弱した者には回復、傷ついた者には傷の癒え、病者には多くの薬、怒れる者には宥めがあるのが見られる。
13.163.57
दुःखितस्यार्तपूर्वस्य द्रव्याणां प्रतिपादनम् ।
न चैतद्रोचते तेषां ये धनैः सुखमेधिताः ॥ १३.१६३.५७ ॥
悲しみ、かつて苦しんだ者に財物を与えること — 富によって安楽に育った者たちには、これは気に入らない。
13.163.58
अतः स कामसंयुक्ते विमाने हेमसन्निभे ।
रमते स्त्रीशताकीर्णे पुरुषोऽलङ्कृतः शुचिः ॥ १३.१६३.५८ ॥
それゆえ彼は、黄金のように輝き欲望に結ばれた車の中で、飾られ清らかな姿で、数百の女性に満ちた所で楽しむ。
13.163.59
स्वस्थः सफलसङ्कल्पः सुखी विगतकल्मषः ।
अनश्नन्देहमुत्सृज्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.५९ ॥
自制し、志が実を結び、幸せで汚れのない人は、食べずに身体を捨て、果報を得る。
13.163.60
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने सोमवर्चसि ।
वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते ॥ १३.१६३.६० ॥
昇る太陽のような、月のように輝く車の中で、ヴァイドゥーリヤと真珠をちりばめ、ヴィーナーと太鼓の音が響いている。
13.163.61
पताकादीपिकाकीर्णे दिव्यघण्टानिनादिते ।
स्त्रीसहस्रानुचरिते स नरः सुखमेधते ॥ १३.१६३.६१ ॥
旗と灯火に満ち、神聖な鈴の音が響き、千人の女性に仕えられた（天車の中で）その人は幸福に栄える。
13.163.62
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु पाण्डव ।
तावन्त्येव सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.६२ ॥
パーンダヴァよ、彼の身体にある毛穴の数だけ、千年もの間、彼は天界で喜びに浸る。
13.163.63
नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
न धर्मात्परमो लाभस्तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६३.६३ ॥
ヴェーダより高い聖典はなく、母に等しい師もいない。ダルマより大きな利益はなく、断食より高い苦行もない。
13.163.64
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पावनं दिवि चेह च ।
उपवासैस्तथा तुल्यं तपःकर्म न विद्यते ॥ १३.१६३.६४ ॥
天においても此の世においても、バラモンより清めるものはない。断食に等しい苦行も見出されない。
13.163.65
उपोष्य विधिवद्देवास्त्रिदिवं प्रतिपेदिरे ।
ऋषयश्च परां सिद्धिमुपवासैरवाप्नुवन् ॥ १३.१६३.६५ ॥
規定どおりに断食をして、神々は三界の天に至った。仙人たちも断食によって最高の成就を得た。
13.163.66
दिव्यवर्षसहस्राणि विश्वामित्रेण धीमता ।
क्षान्तमेकेन भक्तेन तेन विप्रत्वमागतम् ॥ १३.१६३.६६ ॥
賢者ヴィシュヴァーミトラは、一度の食事で神々の年にして幾千年も耐え忍んだ。それによって彼はバラモンの身分を得た。
13.163.67
च्यवनो जमदग्निश्च वसिष्ठो गौतमो भृगुः ।
सर्व एव दिवं प्राप्ताः क्षमावन्तो महर्षयः ॥ १३.१६३.६७ ॥
チャヴァナ、ジャマダグニ、ヴァシシュタ、ガウタマ、ブリグ——忍耐を備えたすべての大仙は天界に至った。
13.163.68
इदमङ्गीरसा पूर्वं महर्षिभ्यः प्रदर्शितम् ।
यः प्रदर्शयते नित्यं न स दुःखमवाप्नुते ॥ १३.१६३.६८ ॥
これは昔アンギラスが大仙たちに示したものである。これを常に示す者は苦しみを得ることがない。
13.163.69
इमं तु कौन्तेय यथाक्रमं विधिं ।
प्रवर्तितं ह्यङ्गिरसा महर्षिणा।
पठेच्च यो वै शृणुयाच्च नित्यदा ।
न विद्यते तस्य नरस्य किल्बिषम् ॥ १३.१६३.६९ ॥
クンティーの子よ、これは偉大な聖者アンギラスが順序通りに確立した儀軌である。これを常に唱え、あるいは聴く者には罪がない。
13.163.70
विमुच्यते चापि स सर्वसङ्करै-
र्न चास्य दोषैरभिभूयते मनः।
वियोनिजानां च विजानते रुतं ।
ध्रुवां च कीर्तिं लभते नरोत्तमः ॥ १३.१६३.७० ॥
彼はあらゆる不浄の混交から解放され、心は過失に打ち負かされることがない。さまざまな胎から生まれた生き物の声をも理解し、揺るぎない名声を得る──彼は人中の最上者である。