ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.163.1
सर्वेषामेव वर्णानां म्लेच्छानां च पितामह ।
उपवासे मतिरियं कारणं च न विद्महे ॥ १३.१६३.१ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਤਿ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
13.163.2
ब्रह्मक्षत्रेण नियमाः कर्तव्या इति नः श्रुतम् ।
उपवासे कथं तेषां कृतमस्ति पितामह। ॥ १३.१६३.२ ॥
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਪਾਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ?
13.163.3
नियमांश्चोपवासांश्च सर्वेषां ब्रूहि पार्थिव ।
आप्नोति कां गतिं तात उपवासपरायणः ॥ १३.१६३.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਭ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਤਾਤ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹੜੀ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?
13.163.4
उपवासः परं पुण्यं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
उपोष्येह नरश्रेष्ठ किं फलं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.४ ॥
ਵਰਤ ਪਰਮ ਪੁੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵੀ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
13.163.5
अधर्मान्मुच्यते केन धर्ममाप्नोति वा कथम् ।
स्वर्गं पुण्यं च लभते कथं भरतसत्तम ॥ १३.१६३.५ ॥
ਕਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਧਰਮ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
13.163.6
उपोष्य चापि किं तेन प्रयोज्यं स्यान्नराधिप ।
धर्मेण च सुखानर्थाँल्लभेद्येन ब्रवीहि मे ॥ १३.१६३.६ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸੁਖ ਅਤੇ ਧਨ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.163.7
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मज्ञं धर्मतत्त्ववित् ।
धर्मपुत्रमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ १३.१६३.७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕੌਂਤੇਯ ਨੂੰ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
13.163.8
इदं खलु महाराज श्रुतमासीत्पुरातनम् ।
उपावासविधौ श्रेष्ठा गुणा ये भरतर्षभ ॥ १३.१६३.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਸ਼ਭ।
13.163.9
प्राजापत्यमाङ्गिरसं पृष्टवानस्मि भारत ।
यथा मां त्वं तथैवाहं पृष्टवांस्तं तपोधनम् ॥ १३.१६३.९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਤਪੋਧਨ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਆਂਗਿਰਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
13.163.10
प्रश्नमेतं मया पृष्टो भगवानग्निसम्भवः ।
उपवासविधिं पुण्यमाचष्ट भरतर्षभ ॥ १३.१६३.१० ॥
ਮੇਰੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਉਪਵਾਸ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਸ਼ਭ।
13.163.11
ब्रह्मक्षत्रे त्रिरात्रं तु विहितं कुरुनन्दन ।
द्विस्त्रिरात्रमथैकाहं निर्दिष्टं पुरुषर्षभ ॥ १३.१६३.११ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਵਿਹਿਤ ਹੈ; ਦੋ-ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਸ਼ਭ।
13.163.12
वैश्याः शूद्राश्च यन्मोहादुपवासं प्रकुर्वते ।
त्रिरात्रं वा द्विराइत्रं वा तयोर्व्युष्टिर्न विद्यते ॥ १३.१६३.१२ ॥
ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਜਾਂ ਦੋ ਰਾਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
13.163.13
चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते ।
त्रिरात्रं न तु धर्मज्ञैर्विहितं ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१६३.१३ ॥
ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਚਤੁਰਥਭਕਤ (ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ) ਵਰਤ ਵਿਹਿਤ ਹੈ। ਧਰਮਜ್ਞ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਵਿਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
13.163.14
पञ्चम्यां वाऽपि षष्ठ्यां च पौर्णमास्यां च भारत ।
उपोष्य एकभक्तेन नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.१४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪੰਚਮੀ ਜਾਂ ਛੇਵੀਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਨਿਯਤਾਤਮਾ ਤੇ ਜਿਤੇਂਦਰਿਯ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.163.15
क्षमावान्रूपसम्पन्नः सुरभिश्चैव जायते ।
नानपत्यो भवेत्प्राज्ञो दरिद्रो वा कदाचन ॥ १३.१६३.१५ ॥
ਉਹ ਖਿਮਾਵਾਨ, ਰੂਪਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ (ਪਿਆਰਾ) ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਨਹੀਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.163.16
यजिष्णुः पञ्चमीं षष्ठीं कुले भोजयते द्विजान् ।
अष्टमीमथ कौरव्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्।
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते ॥ १३.१६३.१६ ॥
ਯੱਗਸ਼ੀਲ ਪੁਰਖ ਪੰਚਮੀ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਅਤੇ ਚੌਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਵੀਰਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
13.163.17
मार्गशीर्षं तु वै मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
भोजयेच्च द्विजाञ्शक्त्या स मुच्येद्व्याधिकिल्बिषैः ॥ १३.१६३.१७ ॥
ਜੋ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨਾ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗਰੂਪੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.163.18
सर्वकल्याणसम्पूर्णः सर्वौषधिसमन्वितः ।
कृषिभागी बहुधनो बहुधान्यश्च जायते ॥ १३.१६३.१८ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਖੇਤੀ ਦਾ ਭਾਗੀਦਾਰ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਨਾਜ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
13.163.19
पौषमासं तु कौन्तेय भक्तेनैकेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते ॥ १३.१६३.१९ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਜੋ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
13.163.20
पितृभक्तो माघमासं यः क्षिपेदेकभोजनः ।
श्रीमत्कुले ज्ञातिमध्ये सुभगत्वं प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२० ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨਾ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.21
भगदैवतमासं तु एकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते।
स्त्रीषु वल्लभतां याति वश्याश्चास्य भवन्ति ताः ॥ १३.१६३.२१ ॥
ਭਗ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਜੋ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.163.22
चैत्रं तु नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले महति जायते ॥ १३.१६३.२२ ॥
ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨਾ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਨੇ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.163.23
निस्तरेदेकभक्तेन वैशाखं यो जितेन्द्रियः ।
नरो वा यदि वा नरी ज्ञातीनां श्रेष्ठतां व्रजेत् ॥ १३.१६३.२३ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਜੋ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.24
ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् ।
ऐश्वर्यमतुलं श्रेष्ठं पुमान्स्त्री वा प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२४ ॥
ਜਿਠਾਮੂਲ ਮਹੀਨਾ ਜੋ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.25
आषाढमेकभक्तेन स्थित्वा मासमतन्द्रितः ।
बहुधान्यो बहुधनो बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२५ ॥
ਆਸਾੜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਵਕਤ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਅਨਾਜ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.163.26
श्रावणं नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
रूपद्रविणसम्पन्नः सुखी भवति नित्यशः।
बहुभार्यो बहुधनो बहुपुत्रश्चि जायते ॥ १३.१६३.२६ ॥
ਸਾਵਣ ਮਹੀਨਾ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਕਤ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.163.27
प्रौष्ठपादं तु यो मासमेकाहारो भवेन्नरः ।
गवाढ्यं स्फीतमचलमैश्वर्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.२७ ॥
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕਤ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗਊਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.163.28
तथैवाश्वयुजं मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
प्रज्ञावान्वाहनाढ्यश्च बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२८ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਸੂ ਮਹੀਨਾ ਇੱਕ ਵਕਤ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.163.29
कार्तिकं तु नरो मासं यः कुर्यादेकभोजनम् ।
शूरश्च बहुभार्यश्च कीर्तिमांश्चैव जायते ॥ १३.१६३.२९ ॥
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨਾ ਇੱਕ ਵਕਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਬੀਰ, ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.163.30
इति मासा नरव्याघ्र क्षिपतां परिकीर्तिताः ।
तिथीनां नियमा ये तु शृणु तानपि पार्थिव ॥ १३.१६३.३० ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦੱਸੇ ਗਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਜੋ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣੋ।
13.163.31
पक्षेपक्षे गते यस्तु भक्तमश्नाति भारत ।
गवाढ्यो बहुपुत्रश्च दीर्घायुश्च स जायते ॥ १३.१६३.३१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਹਰ ਪੱਖ ਬੀਤਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਊਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.163.32
मासिमासि त्रिरात्राणि कृत्वा वर्षाणि द्वादश ।
गणाधिपत्यं प्राप्नोति निःसपत्नमनाविलम् ॥ १३.१६३.३२ ॥
ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਗਣਾਧਿਪਤਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.163.33
एते तु नियमाः सर्वे कर्तव्याः शरदो दश ।
द्वे चान्ये भरतश्रेष्ठ प्रवृत्तिरनुकीर्तिता ॥ १३.१६३.३३ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਦਸ ਅਤੇ ਦੋ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਤੱਕ ਪਾਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਭਰਤਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
13.163.34
यस्तु प्रातस्तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६३.३४ ॥
ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ, ਸਦਾ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਤਵੇਦ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
13.163.35
षड्भिः स वर्षैर्नृपते सिध्यते नाइत्र संशयः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.36
अधिवासे सोप्सरसां नृत्यगीतविनादिते ।
रमते स्त्रीसहस्राढ्ये सुकुती विरजा नरः ॥ १३.१६३.३६ ॥
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਾਚ-ਗੀਤ-ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਮਨੁੱਖ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.163.37
तप्तकाञ्चनवर्णाभं विमानमधिरोहति ।
पूर्णं वर्षसहस्रं च ब्रह्मिलोके महीयते।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३७ ॥
ਉਹ ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.38
यस्तु संवत्सरं पूर्णमेकाहारो भवेन्नरः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ॥ १३.१६३.३८ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.39
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गे च स महीयते ।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३९ ॥
ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.40
यस्तु संवत्सरं पूर्णं चतुर्थं भक्तमश्नुते ।
अहिंसानिरतो नित्यं सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.४० ॥
ਜੋ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
13.163.41
वाजपेयस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१६३.४१ ॥
ਉਹ ਵਾਜਪੇਯ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.163.42
षष्ठे काले तु कौन्तेय नरः संवत्सरं क्षिपन् ।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४२ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੇਵੇਂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.163.43
चक्रवाकप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
चत्वारिंशत्सहस्राणि वर्षाणि दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४३ ॥
ਚੱਕਰਵਾਕ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.163.44
अष्टमेन तु भक्तेन जीवन्संवत्सरं नृप ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਠਵੇਂ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗਵਾਮਯਨ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.45
हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
पञ्चाशतं सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४५ ॥
ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.163.46
पक्षेपक्षे गते राजन्योऽश्नीयाद्वर्षमेव तु ।
षण्मासानशनं तस्य भगवानङ्गिराऽब्रवीत्।
षष्टिं वर्षसहस्राणि दिवमावसते च सः ॥ १३.१६३.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਖਾ ਕੇ ਜੋ ਸਾਲ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਅੰਗਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਉਹ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।
13.163.47
विणानां वल्लकीनां च वेणूनां च विशाम्पते ।
सुघोषैर्मधुरैः शब्दैः सुप्तः स प्रतिबोध्यते ॥ १३.१६३.४७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵੀਣਾ, ਵੱਲਕੀ ਅਤੇ ਬੰਸਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
13.163.48
संवत्सरमिहैकं तु मासिमासि पिबेदपः ।
फलं विश्वजितस्तात प्राप्नोति स नरो नृप ॥ १३.१६३.४८ ॥
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.49
सिंहव्याघ्रप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
सप्ततिं च सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४९ ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.163.50
मासादूर्ध्वं नरव्याघ्र नोपवासो विधीयते ।
विधिं त्वनशनस्याहुः पार्थ धर्मविदो जनाः ॥ १३.१६३.५० ॥
ਨਰਵਿਆਘਰ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤ ਵਿਹਿਤ ਨਹੀਂ; ਪਾਰਥ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਨਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
13.163.51
अनार्तो व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः ।
पदेपदे यज्ञफलं स प्राप्नोति न संशयः ॥ १३.१६३.५१ ॥
ਜੋ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਨਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੈਰ-ਪੈਰ ਤੇ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
13.163.52
दिवं हंसप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ॥ १३.१६३.५२ ॥
ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.163.53
शतं चाप्सरसः कन्या रमयन्त्यपि तं नरम् ।
आर्तो वा व्याधितो वाऽपि गच्छेदनशनं तु यः ॥ १३.१६३.५३ ॥
ਸੌ ਅਪਸਰਾ ਕੰਨਿਆਂ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨ ਬਹਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਅਨਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ (ਇਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ)।
13.163.54
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ।
काञ्चीनूपुरशब्देन सुप्तश्चैव प्रबोध्यते ॥ १३.१६३.५४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ; ਕਮਰਬੰਦ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਝਾਂਜਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
13.163.55
सहस्रहंसयुक्तेन विमानेन तु गच्छति ।
स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ ॥ १३.१६३.५५ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਂਕੜੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਰਮਦਾ ਹੈ।
13.163.56
क्षीणस्याप्यायनं दृष्टं क्षतस्य क्षतरोहणम् ।
व्याधितस्यौषधग्रामः क्रुद्धस्य च प्रसादनम् ॥ १३.१६३.५६ ॥
ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨਾ, ਰੋਗੀ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ — ਇਹ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.163.57
दुःखितस्यार्तपूर्वस्य द्रव्याणां प्रतिपादनम् ।
न चैतद्रोचते तेषां ये धनैः सुखमेधिताः ॥ १३.१६३.५७ ॥
ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇਣਾ — ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
13.163.58
अतः स कामसंयुक्ते विमाने हेमसन्निभे ।
रमते स्त्रीशताकीर्णे पुरुषोऽलङ्कृतः शुचिः ॥ १३.१६३.५८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਕੜੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਥਾਂ ਰਮਦਾ ਹੈ — ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਹ ਪੁਰਸ਼।
13.163.59
स्वस्थः सफलसङ्कल्पः सुखी विगतकल्मषः ।
अनश्नन्देहमुत्सृज्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.५९ ॥
ਸਵੱਸਥ, ਸਫਲ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ, ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ, ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.163.60
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने सोमवर्चसि ।
वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते ॥ १३.१६३.६० ॥
ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਵੈਦੂਰਯ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੜੇ, ਵੀਣਾ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ।
13.163.61
पताकादीपिकाकीर्णे दिव्यघण्टानिनादिते ।
स्त्रीसहस्रानुचरिते स नरः सुखमेधते ॥ १३.१६३.६१ ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ (ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ) ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
13.163.62
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु पाण्डव ।
तावन्त्येव सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.६२ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.163.63
नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
न धर्मात्परमो लाभस्तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६३.६३ ॥
ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ; ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਵਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਤਪੱਸਿਆ ਨਹੀਂ।
13.163.64
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पावनं दिवि चेह च ।
उपवासैस्तथा तुल्यं तपःकर्म न विद्यते ॥ १३.१६३.६४ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਥੇ ਵੀ; ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਤਪ-ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
13.163.65
उपोष्य विधिवद्देवास्त्रिदिवं प्रतिपेदिरे ।
ऋषयश्च परां सिद्धिमुपवासैरवाप्नुवन् ॥ १३.१६३.६५ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਪਾਇਆ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪਾਈ।
13.163.66
दिव्यवर्षसहस्राणि विश्वामित्रेण धीमता ।
क्षान्तमेकेन भक्तेन तेन विप्रत्वमागतम् ॥ १३.१६३.६६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਹਾਰੇ; ਉਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਮਿਲਿਆ।
13.163.67
च्यवनो जमदग्निश्च वसिष्ठो गौतमो भृगुः ।
सर्व एव दिवं प्राप्ताः क्षमावन्तो महर्षयः ॥ १३.१६३.६७ ॥
ਚ੍ਯਵਨ, ਜਮਦਗਨੀ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ — ਖਿਮਾਵਾਨ ਸਾਰੇ ਮਹਰਸ਼ੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
13.163.68
इदमङ्गीरसा पूर्वं महर्षिभ्यः प्रदर्शितम् ।
यः प्रदर्शयते नित्यं न स दुःखमवाप्नुते ॥ १३.१६३.६८ ॥
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਮਹਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਨਿੱਤ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
13.163.69
इमं तु कौन्तेय यथाक्रमं विधिं ।
प्रवर्तितं ह्यङ्गिरसा महर्षिणा।
पठेच्च यो वै शृणुयाच्च नित्यदा ।
न विद्यते तस्य नरस्य किल्बिषम् ॥ १३.१६३.६९ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ! ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਮਹਰਸ਼ੀ ਨੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਇਆ। ਜੋ ਨਿੱਤ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਜਾਂ ਸ਼ਰਵਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.163.70
विमुच्यते चापि स सर्वसङ्करै-
र्न चास्य दोषैरभिभूयते मनः।
वियोनिजानां च विजानते रुतं ।
ध्रुवां च कीर्तिं लभते नरोत्तमः ॥ १३.१६३.७० ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਕਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੋਨੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵੀ ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਅਟੱਲ ਕੀਰਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਨਰੋੱਤਮ ਹੈ।