മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.163.1
सर्वेषामेव वर्णानां म्लेच्छानां च पितामह ।
उपवासे मतिरियं कारणं च न विद्महे ॥ १३.१६३.१ ॥
പിതാമഹാ, എല്ലാ വർണങ്ങൾക്കും മ്ലേച്ഛർക്കും ഉപവാസത്തിലെ ഈ ചിന്തയും അതിന്റെ കാരണവും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല.
13.163.2
ब्रह्मक्षत्रेण नियमाः कर्तव्या इति नः श्रुतम् ।
उपवासे कथं तेषां कृतमस्ति पितामह। ॥ १३.१६३.२ ॥
ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും നിയമങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. പിതാമഹാ, ഉപവാസത്തിൽ അവർ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?
13.163.3
नियमांश्चोपवासांश्च सर्वेषां ब्रूहि पार्थिव ।
आप्नोति कां गतिं तात उपवासपरायणः ॥ १३.१६३.३ ॥
രാജാവേ, എല്ലാവരുടെയും നിയമങ്ങളും ഉപവാസങ്ങളും പറയൂ. പ്രിയനേ, ഉപവാസത്തിൽ മുഴുകിയവൻ ഏത് ഗതി നേടുന്നു?
13.163.4
उपवासः परं पुण्यं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
उपोष्येह नरश्रेष्ठ किं फलं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.४ ॥
ഉപവാസം പരമപുണ്യവും പവിത്രവും ഉത്തമവുമാണ്. നരശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ ഉപവസിച്ചാൽ എന്ത് ഫലം ലഭിക്കുന്നു?
13.163.5
अधर्मान्मुच्यते केन धर्ममाप्नोति वा कथम् ।
स्वर्गं पुण्यं च लभते कथं भरतसत्तम ॥ १३.१६३.५ ॥
ഏതിനാൽ മനുഷ്യൻ അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ ധർമ്മം നേടുന്നു? ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, എങ്ങനെ സ്വർഗവും പുണ്യവും നേടുന്നു?
13.163.6
उपोष्य चापि किं तेन प्रयोज्यं स्यान्नराधिप ।
धर्मेण च सुखानर्थाँल्लभेद्येन ब्रवीहि मे ॥ १३.१६३.६ ॥
രാജാവേ, ഉപവസിച്ചിട്ട് അതുകൊണ്ട് എന്ത് ചെയ്യണം? ധർമ്മത്താൽ സുഖങ്ങളും സമ്പത്തും ഏതിനാൽ നേടുന്നുവോ അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
13.163.7
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मज्ञं धर्मतत्त्ववित् ।
धर्मपुत्रमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ १३.१६३.७ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച ധർമ്മജ്ഞനും ധർമ്മതത്ത്വവിത്തുമായ കൗന്തേയനോട്, ധർമ്മപുത്രനോട്, ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
13.163.8
इदं खलु महाराज श्रुतमासीत्पुरातनम् ।
उपावासविधौ श्रेष्ठा गुणा ये भरतर्षभ ॥ १३.१६३.८ ॥
മഹാരാജാവേ, ഉപവാസവിധിയിലെ ശ്രേഷ്ഠഗുണങ്ങൾ ഇവയാണ് പുരാതനമായി കേട്ടിട്ടുള്ളത്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
13.163.9
प्राजापत्यमाङ्गिरसं पृष्टवानस्मि भारत ।
यथा मां त्वं तथैवाहं पृष्टवांस्तं तपोधनम् ॥ १३.१६३.९ ॥
ഭാരതാ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതുപോലെ തന്നെ ഞാനും ആ തപോധനനായ പ്രാജാപത്യനും ആംഗിരസനുമായവനോട് ചോദിച്ചു.
13.163.10
प्रश्नमेतं मया पृष्टो भगवानग्निसम्भवः ।
उपवासविधिं पुण्यमाचष्ट भरतर्षभ ॥ १३.१६३.१० ॥
ഞാൻ ഈ ചോദ്യം ചോദിച്ചപ്പോൾ, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഭഗവാൻ പുണ്യമായ ഉപവാസവിധി വിവരിച്ചു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
13.163.11
ब्रह्मक्षत्रे त्रिरात्रं तु विहितं कुरुनन्दन ।
द्विस्त्रिरात्रमथैकाहं निर्दिष्टं पुरुषर्षभ ॥ १३.१६३.११ ॥
കുരുനന്ദനാ, ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷത്രിയർക്കും മൂന്ന് രാത്രി ഉപവാസം വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്; രണ്ടോ മൂന്നോ രാത്രിയെന്നും ഒരു ദിവസമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ.
13.163.12
वैश्याः शूद्राश्च यन्मोहादुपवासं प्रकुर्वते ।
त्रिरात्रं वा द्विराइत्रं वा तयोर्व्युष्टिर्न विद्यते ॥ १३.१६३.१२ ॥
വൈശ്യരും ശൂദ്രരും മോഹത്താൽ ഉപവസിച്ചാൽ, മൂന്ന് രാത്രിയോ രണ്ട് രാത്രിയോ, അവർക്ക് അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നില്ല.
13.163.13
चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते ।
त्रिरात्रं न तु धर्मज्ञैर्विहितं ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१६३.१३ ॥
വൈശ്യനും ശൂദ്രനും ചതുർത്ഥഭക്തം (ഒരു പകലും രാത്രിയും) ഉപവാസം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ധർമ്മജ്ഞരും ബ്രഹ്മവാദികളും അവർക്ക് മൂന്നു രാത്രി ഉപവാസം വിധിച്ചിട്ടില്ല.
13.163.14
पञ्चम्यां वाऽपि षष्ठ्यां च पौर्णमास्यां च भारत ।
उपोष्य एकभक्तेन नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.१४ ॥
ഭാരതാ, പഞ്ചമിയിലോ ഷഷ്ഠിയിലോ പൗർണ്ണമിയിലും, നിയതാത്മാവും ജിതേന്ദ്രിയനുമായവൻ ഏകഭക്തത്താൽ ഉപവസിക്കണം.
13.163.15
क्षमावान्रूपसम्पन्नः सुरभिश्चैव जायते ।
नानपत्यो भवेत्प्राज्ञो दरिद्रो वा कदाचन ॥ १३.१६३.१५ ॥
അവൻ ക്ഷമയുള്ളവനും രൂപസമ്പന്നനുമായി, സുഗന്ധവാനും പ്രിയനുമായി ജനിക്കുന്നു; അവൻ പ്രാജ്ഞനാകുന്നു, സന്താനരഹിതനാകില്ല, ഒരിക്കലും ദരിദ്രനാകില്ല.
13.163.16
यजिष्णुः पञ्चमीं षष्ठीं कुले भोजयते द्विजान् ।
अष्टमीमथ कौरव्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्।
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते ॥ १३.१६३.१६ ॥
യജ്ഞശീലൻ പഞ്ചമിയിലും ഷഷ്ഠിയിലും തന്റെ കുലത്തിൽ ദ്വിജന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകുന്നു. ഹേ കൗരവ്യാ, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിലും ചതുർദശിയിലും ഉപവസിച്ച് രോഗരഹിതനും വീര്യവാനുമായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.17
मार्गशीर्षं तु वै मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
भोजयेच्च द्विजाञ्शक्त्या स मुच्येद्व्याधिकिल्बिषैः ॥ १३.१६३.१७ ॥
മാർഗ്ഗശീർഷമാസം ഏകഭക്തത്താൽ കഴിച്ച്, തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ദ്വിജന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകുന്നവൻ രോഗരൂപപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
13.163.18
सर्वकल्याणसम्पूर्णः सर्वौषधिसमन्वितः ।
कृषिभागी बहुधनो बहुधान्यश्च जायते ॥ १३.१६३.१८ ॥
അവൻ സർവ്വമംഗളങ്ങളാലും സമ്പൂർണ്ണനും സർവ്വൗഷധങ്ങളോടു കൂടിയവനുമാകുന്നു; കൃഷിയിൽ പങ്കുള്ളവനായി, ഏറെ ധനവും ഏറെ ധാന്യവുമുള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.19
पौषमासं तु कौन्तेय भक्तेनैकेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते ॥ १३.१६३.१९ ॥
കൗന്തേയാ, പൗഷ മാസം ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്താൽ കഴിക്കുന്നവൻ സൗഭാഗ്യവാനും കാണാൻ മനോഹരനുമായി യശസ്സിന് അവകാശിയായിത്തീരുന്നു.
13.163.20
पितृभक्तो माघमासं यः क्षिपेदेकभोजनः ।
श्रीमत्कुले ज्ञातिमध्ये सुभगत्वं प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२० ॥
പിതൃഭക്തനായി ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് മാഘമാസം കഴിക്കുന്നവൻ ധനികകുലത്തിൽ, ബന്ധുക്കളുടെ ഇടയിൽ സൗഭാഗ്യം നേടുന്നു.
13.163.21
भगदैवतमासं तु एकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते।
स्त्रीषु वल्लभतां याति वश्याश्चास्य भवन्ति ताः ॥ १३.१६३.२१ ॥
ഭഗദൈവതമായ മാസം ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്താൽ കഴിക്കുന്നവൻ സൗഭാഗ്യവാനും കാണാൻ മനോഹരനുമായി യശസ്സിന് അവകാശിയാകുന്നു; സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ പ്രിയനാകുന്നു, അവർ അവന് വശംവദരാകുന്നു.
13.163.22
चैत्रं तु नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले महति जायते ॥ १३.१६३.२२ ॥
നിയമനിഷ്ഠയോടെ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് ചൈത്രമാസം കഴിക്കുന്നവൻ സ്വർണ്ണം, രത്നം, മുത്ത് എന്നിവ നിറഞ്ഞ മഹത്തായ കുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
13.163.23
निस्तरेदेकभक्तेन वैशाखं यो जितेन्द्रियः ।
नरो वा यदि वा नरी ज्ञातीनां श्रेष्ठतां व्रजेत् ॥ १३.१६३.२३ ॥
ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹത്തോടെ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് വൈശാഖമാസം പൂർത്തിയാക്കുന്ന പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ ബന്ധുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠത നേടുന്നു.
13.163.24
ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् ।
ऐश्वर्यमतुलं श्रेष्ठं पुमान्स्त्री वा प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२४ ॥
ജ്യേഷ്ഠാമൂലമാസം ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്താൽ ചുരുക്കി കഴിക്കുന്നവൻ, പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ, അതുല്യവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ഐശ്വര്യം നേടുന്നു.
13.163.25
आषाढमेकभक्तेन स्थित्वा मासमतन्द्रितः ।
बहुधान्यो बहुधनो बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२५ ॥
ആഷാഢമാസം മുഴുവൻ മടികൂടാതെ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നവൻ ധാരാളം ധാന്യവും ധനവും സന്താനങ്ങളും ഉള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.26
श्रावणं नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
रूपद्रविणसम्पन्नः सुखी भवति नित्यशः।
बहुभार्यो बहुधनो बहुपुत्रश्चि जायते ॥ १३.१६३.२६ ॥
ചിങ്ങമാസം മുഴുവൻ നിയമത്തോടെ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു കഴിയുന്നവൻ സൗന്ദര്യവും സമ്പത്തും നിറഞ്ഞവനായി എന്നും സുഖിയായിരിക്കുന്നു; അവൻ ധാരാളം ഭാര്യമാരും ധനവും സന്താനങ്ങളും ഉള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.27
प्रौष्ठपादं तु यो मासमेकाहारो भवेन्नरः ।
गवाढ्यं स्फीतमचलमैश्वर्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.२७ ॥
ഭാദ്രപദമാസത്തിൽ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ പശുക്കളാൽ സമൃദ്ധവും വിപുലവും സ്ഥിരവുമായ ഐശ്വര്യം നേടുന്നു.
13.163.28
तथैवाश्वयुजं मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
प्रज्ञावान्वाहनाढ्यश्च बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२८ ॥
അതുപോലെ ആശ്വിനമാസം മുഴുവൻ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു കഴിയുന്നവൻ ബുദ്ധിമാനും വാഹനങ്ങളാൽ സമൃദ്ധനും ധാരാളം സന്താനങ്ങളുള്ളവനുമായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.29
कार्तिकं तु नरो मासं यः कुर्यादेकभोजनम् ।
शूरश्च बहुभार्यश्च कीर्तिमांश्चैव जायते ॥ १३.१६३.२९ ॥
കാർത്തികമാസം മുഴുവൻ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ശൂരനും, ധാരാളം ഭാര്യമാരുള്ളവനും, കീർത്തിമാനുമായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.30
इति मासा नरव्याघ्र क्षिपतां परिकीर्तिताः ।
तिथीनां नियमा ये तु शृणु तानपि पार्थिव ॥ १३.१६३.३० ॥
നരവ്യാഘ്രാ, ഉപവസിക്കുന്നവർക്കായി ഇങ്ങനെ മാസങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെട്ടു. രാജാവേ, തിഥികളുടെ നിയമങ്ങളും കേൾക്കുക.
13.163.31
पक्षेपक्षे गते यस्तु भक्तमश्नाति भारत ।
गवाढ्यो बहुपुत्रश्च दीर्घायुश्च स जायते ॥ १३.१६३.३१ ॥
ഭാരതാ, ഓരോ പക്ഷവും കഴിഞ്ഞശേഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ ഗോസമ്പത്തും ഏറെ പുത്രന്മാരും ദീർഘായുസ്സുമുള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു.
13.163.32
मासिमासि त्रिरात्राणि कृत्वा वर्षाणि द्वादश ।
गणाधिपत्यं प्राप्नोति निःसपत्नमनाविलम् ॥ १३.१६३.३२ ॥
എല്ലാ മാസവും മൂന്നു രാത്രി വീതം പന്ത്രണ്ടു വർഷം വ്രതമെടുക്കുന്നവൻ എതിരില്ലാത്തതും നിർമ്മലവുമായ ഗണാധിപത്യം നേടുന്നു.
13.163.33
एते तु नियमाः सर्वे कर्तव्याः शरदो दश ।
द्वे चान्ये भरतश्रेष्ठ प्रवृत्तिरनुकीर्तिता ॥ १३.१६३.३३ ॥
ഈ നിയമങ്ങളെല്ലാം പത്തും രണ്ടും ശരത്കാലങ്ങൾ വരെ അനുഷ്ഠിക്കണം; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മറ്റുള്ളവയുടെ രീതിയും വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.163.34
यस्तु प्रातस्तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६३.३४ ॥
രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും, ഇടയ്ക്ക് കുടിക്കാതിരിക്കുകയും, എപ്പോഴും അഹിംസയിൽ നിരതനായി, ജാതവേദസ് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—
13.163.35
षड्भिः स वर्षैर्नृपते सिध्यते नाइत्र संशयः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.३५ ॥
രാജാവേ, അവൻ ആറു വർഷങ്ങൾകൊണ്ട് സിദ്ധി നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല; മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.163.36
अधिवासे सोप्सरसां नृत्यगीतविनादिते ।
रमते स्त्रीसहस्राढ्ये सुकुती विरजा नरः ॥ १३.१६३.३६ ॥
അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം, നൃത്തഗീതവാദ്യങ്ങളാൽ മുഴങ്ങുന്ന, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ നിറഞ്ഞ ആ വാസസ്ഥാനത്ത് പുണ്യവാനും നിർമ്മലനുമായ മനുഷ്യൻ രമിക്കുന്നു.
13.163.37
तप्तकाञ्चनवर्णाभं विमानमधिरोहति ।
पूर्णं वर्षसहस्रं च ब्रह्मिलोके महीयते।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३७ ॥
ഉരുക്കിയ സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള വിമാനത്തിൽ അവൻ കയറുന്നു. പൂർണ്ണമായി ആയിരം വർഷം ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ അവൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അത് ക്ഷയിച്ചശേഷം ഇവിടെ വന്ന് മഹത്ത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.163.38
यस्तु संवत्सरं पूर्णमेकाहारो भवेन्नरः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ॥ १३.१६३.३८ ॥
ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഒരുനേരം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അതിരാത്ര യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായി നേടുന്നു.
13.163.39
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गे च स महीयते ।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३९ ॥
അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മുപ്പതിനായിരം വർഷം ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അത് ക്ഷയിച്ചശേഷം ഇവിടെ വന്ന് മഹത്ത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.163.40
यस्तु संवत्सरं पूर्णं चतुर्थं भक्तमश्नुते ।
अहिंसानिरतो नित्यं सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.४० ॥
ഒരു വർഷം മുഴുവൻ നാലാം നാളിൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും അഹിംസയിൽ മുഴുകിയവൻ, സത്യം പറയുന്നവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ.
13.163.41
वाजपेयस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१६३.४१ ॥
അവൻ വാജപേയ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായി നേടുന്നു; സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മുപ്പതിനായിരം വർഷം ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.163.42
षष्ठे काले तु कौन्तेय नरः संवत्सरं क्षिपन् ।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४२ ॥
കൗന്തേയ, ആറാമത്തെ കാലത്ത് ഒരു വർഷം കഴിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അശ്വമേധ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
13.163.43
चक्रवाकप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
चत्वारिंशत्सहस्राणि वर्षाणि दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४३ ॥
ചക്രവാകങ്ങൾ പൂട്ടിയ വിമാനത്തിൽ അവൻ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. നാല്പതിനായിരം വർഷം അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.163.44
अष्टमेन तु भक्तेन जीवन्संवत्सरं नृप ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४४ ॥
രാജാവേ, എട്ടാമത്തെ ഭക്ഷണംകൊണ്ട് ഒരു വർഷം ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ഗവാമയന യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
13.163.45
हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
पञ्चाशतं सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४५ ॥
അരയന്നങ്ങളും കൊക്കുകളും പൂട്ടിയ വിമാനത്തിൽ അവൻ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. അമ്പതിനായിരം വർഷം അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.163.46
पक्षेपक्षे गते राजन्योऽश्नीयाद्वर्षमेव तु ।
षण्मासानशनं तस्य भगवानङ्गिराऽब्रवीत्।
षष्टिं वर्षसहस्राणि दिवमावसते च सः ॥ १३.१६३.४६ ॥
രാജാവേ, ഓരോ പക്ഷത്തിലും ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് ഒരു വർഷം കഴിക്കുന്നവൻ, ആറുമാസം ഉപവസിക്കുന്നവൻ — എന്ന് ഭഗവാൻ അംഗിരസ് പറഞ്ഞു — അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
13.163.47
विणानां वल्लकीनां च वेणूनां च विशाम्पते ।
सुघोषैर्मधुरैः शब्दैः सुप्तः स प्रतिबोध्यते ॥ १३.१६३.४७ ॥
ജനനായകാ, വീണ, വല്ലകി, വേണു എന്നിവയുടെ മധുരശബ്ദങ്ങളാൽ ഉറങ്ങുന്നവൻ ഉണരുന്നു.
13.163.48
संवत्सरमिहैकं तु मासिमासि पिबेदपः ।
फलं विश्वजितस्तात प्राप्नोति स नरो नृप ॥ १३.१६३.४८ ॥
ഇവിടെ ഒരു വർഷം ഓരോ മാസവും വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, പ്രിയനേ, രാജാവേ, വിശ്വജിത് യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
13.163.49
सिंहव्याघ्रप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
सप्ततिं च सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४९ ॥
സിംഹങ്ങളും പുലികളും പൂട്ടിയ വിമാനത്തിൽ അവൻ പോകുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എഴുപതിനായിരം വർഷം അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.163.50
मासादूर्ध्वं नरव्याघ्र नोपवासो विधीयते ।
विधिं त्वनशनस्याहुः पार्थ धर्मविदो जनाः ॥ १३.१६३.५० ॥
നരവ്യാഘ്രാ, ഒരു മാസത്തിനപ്പുറം ഉപവാസം വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; പാർത്ഥാ, ധർമ്മജ്ഞർ അനശനവിധി ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
13.163.51
अनार्तो व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः ।
पदेपदे यज्ञफलं स प्राप्नोति न संशयः ॥ १३.१६३.५१ ॥
ദുഃഖവും രോഗവുമില്ലാതെ അനശനം ചെയ്യുന്നവൻ പദേപദേ യജ്ഞഫലം നേടുന്നു; സംശയമില്ല.
13.163.52
दिवं हंसप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ॥ १३.१६३.५२ ॥
ഹംസങ്ങൾ പൂട്ടിയ വിമാനത്തിൽ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; പ്രഭോ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നൂറായിരം വർഷം അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.163.53
शतं चाप्सरसः कन्या रमयन्त्यपि तं नरम् ।
आर्तो वा व्याधितो वाऽपि गच्छेदनशनं तु यः ॥ १३.१६३.५३ ॥
നൂറ് അപ്സരസ്സുകൾ ആ മനുഷ്യനെ രമിപ്പിക്കുന്നു; ദുഃഖിതനോ രോഗിയോ ആയി അനശനം ചെയ്യുന്നവനും (ഇതേ ഫലം നേടുന്നു).
13.163.54
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ।
काञ्चीनूपुरशब्देन सुप्तश्चैव प्रबोध्यते ॥ १३.१६३.५४ ॥
പ്രഭോ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നൂറായിരം വർഷം അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു; അരഞ്ഞാണിന്റെയും പാദസരത്തിന്റെയും ശബ്ദത്താൽ ഉറങ്ങുന്നവനും ഉണരുന്നു.
13.163.55
सहस्रहंसयुक्तेन विमानेन तु गच्छति ।
स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ ॥ १३.१६३.५५ ॥
ആയിരം അരയന്നങ്ങൾ പൂട്ടിയ വിമാനത്തിൽ അവൻ പോകുന്നു. നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്തെത്തി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ രമിക്കുന്നു.
13.163.56
क्षीणस्याप्यायनं दृष्टं क्षतस्य क्षतरोहणम् ।
व्याधितस्यौषधग्रामः क्रुद्धस्य च प्रसादनम् ॥ १३.१६३.५६ ॥
ക്ഷീണിച്ചവനു പോഷണം, മുറിവേറ്റവനു മുറിവുണങ്ങൽ, രോഗിക്ക് ഔഷധസമൂഹം, കോപിച്ചവനു പ്രസാദനം എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.
13.163.57
दुःखितस्यार्तपूर्वस्य द्रव्याणां प्रतिपादनम् ।
न चैतद्रोचते तेषां ये धनैः सुखमेधिताः ॥ १३.१६३.५७ ॥
ദുഃഖിതനും മുമ്പ് പീഡിതനുമായവനു വസ്തുക്കൾ നൽകുന്നത് — ധനത്താൽ സുഖത്തിൽ വളർന്നവർക്ക് ഇത് രുചിക്കുന്നില്ല.
13.163.58
अतः स कामसंयुक्ते विमाने हेमसन्निभे ।
रमते स्त्रीशताकीर्णे पुरुषोऽलङ्कृतः शुचिः ॥ १३.१६३.५८ ॥
അതിനാൽ അവൻ സ്വർണ്ണംപോലെ തിളങ്ങുന്ന, ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇണങ്ങിയ വിമാനത്തിൽ, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് രമിക്കുന്നു — അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ശുദ്ധനായ ആ മനുഷ്യൻ.
13.163.59
स्वस्थः सफलसङ्कल्पः सुखी विगतकल्मषः ।
अनश्नन्देहमुत्सृज्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.५९ ॥
സ്വസ്ഥനും, ഫലിക്കുന്ന സങ്കല്പമുള്ളവനും, സുഖിയും, പാപമുക്തനുമായ മനുഷ്യൻ, ഭക്ഷിക്കാതെ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് ഫലം നേടുന്നു.
13.163.60
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने सोमवर्चसि ।
वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते ॥ १३.१६३.६० ॥
ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെയും ചന്ദ്രപ്രഭയോടെയുമുള്ള വിമാനത്തിൽ, വൈഡൂര്യവും മുത്തുകളും പതിച്ച, വീണയും മുരജവും മുഴങ്ങുന്ന.
13.163.61
पताकादीपिकाकीर्णे दिव्यघण्टानिनादिते ।
स्त्रीसहस्रानुचरिते स नरः सुखमेधते ॥ १३.१६३.६१ ॥
കൊടികളും ദീപങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, ദിവ്യമണികളുടെ നാദത്താൽ മുഴങ്ങുന്ന, ആയിരം സ്ത്രീകളാൽ സേവിതമായ (വിമാനത്തിൽ) ആ മനുഷ്യൻ സുഖത്തിൽ വളരുന്നു.
13.163.62
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु पाण्डव ।
तावन्त्येव सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.६२ ॥
ഹേ പാണ്ഡവാ! അവന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമകൂപങ്ങളുണ്ടോ, അത്രയും ആയിരം വർഷം അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
13.163.63
नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
न धर्मात्परमो लाभस्तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६३.६३ ॥
വേദത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ ശാസ്ത്രമില്ല, മാതാവിനു തുല്യനായ ഗുരുവില്ല; ധർമ്മത്തേക്കാൾ വലിയ ലാഭമില്ല, ഉപവാസത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന തപസ്സില്ല.
13.163.64
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पावनं दिवि चेह च ।
उपवासैस्तथा तुल्यं तपःकर्म न विद्यते ॥ १३.१६३.६४ ॥
ബ്രാഹ്മണരേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ പവിത്രീകരണമില്ല, സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഇവിടെയും; ഉപവാസങ്ങൾക്കു തുല്യമായ തപഃകർമ്മം കാണുന്നില്ല.
13.163.65
उपोष्य विधिवद्देवास्त्रिदिवं प्रतिपेदिरे ।
ऋषयश्च परां सिद्धिमुपवासैरवाप्नुवन् ॥ १३.१६३.६५ ॥
വിധിപ്രകാരം ഉപവസിച്ച് ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു; ഋഷിമാർ ഉപവാസങ്ങളാൽ പരമസിദ്ധി നേടി.
13.163.66
दिव्यवर्षसहस्राणि विश्वामित्रेण धीमता ।
क्षान्तमेकेन भक्तेन तेन विप्रत्वमागतम् ॥ १३.१६३.६६ ॥
ബുദ്ധിമാനായ വിശ്വാമിത്രൻ ദിവ്യവർഷങ്ങളായ ആയിരം വർഷം ഒരൊറ്റ ഭക്ഷണത്താൽ സഹിച്ചു; അതിനാൽ അദ്ദേഹം ബ്രാഹ്മണ്യം നേടി.
13.163.67
च्यवनो जमदग्निश्च वसिष्ठो गौतमो भृगुः ।
सर्व एव दिवं प्राप्ताः क्षमावन्तो महर्षयः ॥ १३.१६३.६७ ॥
ച്യവനൻ, ജമദഗ്നി, വസിഷ്ഠൻ, ഗൗതമൻ, ഭൃഗു — ക്ഷമാശീലരായ എല്ലാ മഹർഷിമാരും സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.
13.163.68
इदमङ्गीरसा पूर्वं महर्षिभ्यः प्रदर्शितम् ।
यः प्रदर्शयते नित्यं न स दुःखमवाप्नुते ॥ १३.१६३.६८ ॥
ഇത് മുൻപ് അംഗിരസൻ മഹർഷിമാർക്ക് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. ഇത് നിത്യവും കാണിക്കുന്നവൻ ദുഃഖം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
13.163.69
इमं तु कौन्तेय यथाक्रमं विधिं ।
प्रवर्तितं ह्यङ्गिरसा महर्षिणा।
पठेच्च यो वै शृणुयाच्च नित्यदा ।
न विद्यते तस्य नरस्य किल्बिषम् ॥ १३.१६३.६९ ॥
കൗന്തേയ! ഈ വിധിയെ അംഗിരസ മഹർഷി ക്രമപ്രകാരം പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു. ഇത് നിത്യവും പഠിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് പാപമില്ല.
13.163.70
विमुच्यते चापि स सर्वसङ्करै-
र्न चास्य दोषैरभिभूयते मनः।
वियोनिजानां च विजानते रुतं ।
ध्रुवां च कीर्तिं लभते नरोत्तमः ॥ १३.१६३.७० ॥
അവൻ എല്ലാ സങ്കരങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു; അവന്റെ മനസ്സ് ദോഷങ്ങളാൽ കീഴടക്കപ്പെടുന്നില്ല. വിവിധ യോനികളിലുള്ള ജീവികളുടെ ശബ്ദവും അവൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു; സ്ഥിരമായ കീർത്തി നേടുന്നു — അവൻ നരോത്തമൻ.