มหาภารตะ · อัธยายะ 13.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.163.1
सर्वेषामेव वर्णानां म्लेच्छानां च पितामह ।
उपवासे मतिरियं कारणं च न विद्महे ॥ १३.१६३.१ ॥
ปิตามหะ ข้าพเจ้าไม่รู้เหตุแห่งความเห็นนี้เกี่ยวกับการอดอาหาร ไม่ว่าจะในวรรณะทั้งปวงหรือแม้แต่ในหมู่มเลจฉะ
13.163.2
ब्रह्मक्षत्रेण नियमाः कर्तव्या इति नः श्रुतम् ।
उपवासे कथं तेषां कृतमस्ति पितामह। ॥ १३.१६३.२ ॥
เราได้ยินมาว่า พราหมณ์และกษัตริย์ต้องรักษาข้อปฏิบัติ ปิตามหะ พวกเขาทำการอดอาหารอย่างไร
13.163.3
नियमांश्चोपवासांश्च सर्वेषां ब्रूहि पार्थिव ।
आप्नोति कां गतिं तात उपवासपरायणः ॥ १३.१६३.३ ॥
ข้าแต่พระราชา จงบอกข้อปฏิบัติและการอดอาหารของทุกคนเถิด ลูกรัก ผู้ที่ทุ่มเทให้การอดอาหารจะได้ไปสู่คติใด
13.163.4
उपवासः परं पुण्यं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
उपोष्येह नरश्रेष्ठ किं फलं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.४ ॥
การอดอาหารคือบุญอันยิ่งใหญ่ ทั้งเป็นสิ่งชำระและประเสริฐยิ่ง ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ เมื่ออดอาหารในโลกนี้แล้ว จะได้รับผลอย่างไร
13.163.5
अधर्मान्मुच्यते केन धर्ममाप्नोति वा कथम् ।
स्वर्गं पुण्यं च लभते कथं भरतसत्तम ॥ १३.१६३.५ ॥
มนุษย์จะพ้นจากอธรรมได้ด้วยอะไร หรือจะได้ธรรมด้วยวิธีใด ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต จะได้สวรรค์และบุญได้อย่างไร
13.163.6
उपोष्य चापि किं तेन प्रयोज्यं स्यान्नराधिप ।
धर्मेण च सुखानर्थाँल्लभेद्येन ब्रवीहि मे ॥ १३.१६३.६ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ เมื่ออดอาหารแล้ว จะต้องทำสิ่งใดต่อไป จงบอกข้าพเจ้าว่า ด้วยธรรมนั้นจะได้รับความสุขและทรัพย์สมบัติด้วยวิธีใด
13.163.7
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मज्ञं धर्मतत्त्ववित् ।
धर्मपुत्रमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ १३.१६३.७ ॥
เมื่อพระโอรสของกุนตีผู้รู้ธรรมและรู้แก่นแท้ของธรรมตรัสดังนี้ ภีษมะ บุตรของศานตนุ จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่ธรรมบุตร
13.163.8
इदं खलु महाराज श्रुतमासीत्पुरातनम् ।
उपावासविधौ श्रेष्ठा गुणा ये भरतर्षभ ॥ १३.१६३.८ ॥
มหาราชเอ๋ย ข้าพเจ้าได้ยินคำสอนโบราณนี้มาแล้ว คือคุณความดีอันประเสริฐที่บรรจุอยู่ในกฎแห่งการอดอาหาร ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต
13.163.9
प्राजापत्यमाङ्गिरसं पृष्टवानस्मि भारत ।
यथा मां त्वं तथैवाहं पृष्टवांस्तं तपोधनम् ॥ १३.१६३.९ ॥
ข้าแต่ภารตะ เช่นที่ท่านถามข้าพเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ถามอังคิรสะผู้สืบเชื้อสายจากประชาบดี ผู้มีตบะเป็นทรัพย์ เช่นนั้นเอง
13.163.10
प्रश्नमेतं मया पृष्टो भगवानग्निसम्भवः ।
उपवासविधिं पुण्यमाचष्ट भरतर्षभ ॥ १३.१६३.१० ॥
เมื่อข้าพเจ้าถามคำถามนี้ ผู้ทรงเกียรติซึ่งเกิดจากไฟได้อธิบายกฎแห่งการอดอาหารอันเป็นบุญ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต
13.163.11
ब्रह्मक्षत्रे त्रिरात्रं तु विहितं कुरुनन्दन ।
द्विस्त्रिरात्रमथैकाहं निर्दिष्टं पुरुषर्षभ ॥ १३.१६३.११ ॥
ข้าแต่กุรุนันทนะ สำหรับพราหมณ์และกษัตริย์ กำหนดการอดอาหารสามราตรี ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ มีการระบุไว้ว่า สองหรือสามราตรี หรือแม้เพียงวันเดียวก็ได้
13.163.12
वैश्याः शूद्राश्च यन्मोहादुपवासं प्रकुर्वते ।
त्रिरात्रं वा द्विराइत्रं वा तयोर्व्युष्टिर्न विद्यते ॥ १३.१६३.१२ ॥
เมื่อไวศยะและศูทรอดอาหารด้วยความหลง ไม่ว่าจะสามราตรีหรือสองราตรี ผลของการนั้นย่อมไม่ปรากฏแก่พวกเขา
13.163.13
चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते ।
त्रिरात्रं न तु धर्मज्ञैर्विहितं ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१६३.१३ ॥
สำหรับไวศยะและศูทร กำหนดการอดอาหารในมื้อที่สี่ (หนึ่งวันหนึ่งคืน) แต่การอดอาหารสามราตรีนั้นผู้รู้ธรรมและผู้กล่าวพระเวทไม่ได้กำหนดไว้สำหรับพวกเขา
13.163.14
पञ्चम्यां वाऽपि षष्ठ्यां च पौर्णमास्यां च भारत ।
उपोष्य एकभक्तेन नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.१४ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในวันขึ้นหรือแรมห้าค่ำ หรือหกค่ำ และในวันเพ็ญด้วย ผู้มีจิตสงบและข่มอินทรีย์ได้แล้วควรอดอาหาร ฉันเพียงมื้อเดียว
13.163.15
क्षमावान्रूपसम्पन्नः सुरभिश्चैव जायते ।
नानपत्यो भवेत्प्राज्ञो दरिद्रो वा कदाचन ॥ १३.१६३.१५ ॥
เขาเกิดมาอดทน มีรูปงาม และมีกลิ่นหอมเป็นที่ชื่นใจ เขาจะเป็นผู้มีปัญญา ไม่ไร้บุตร และไม่เคยยากจนเลย
13.163.16
यजिष्णुः पञ्चमीं षष्ठीं कुले भोजयते द्विजान् ।
अष्टमीमथ कौरव्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्।
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते ॥ १३.१६३.१६ ॥
ผู้ทำยัญในวันห้าค่ำและหกค่ำ เลี้ยงทวิชาในตระกูลของตน ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งกุรุ เมื่ออดอาหารในวันแปดค่ำและสิบสี่ค่ำของข้างแรม เขาจะเกิดมาปราศจากโรคและมีกำลัง
13.163.17
मार्गशीर्षं तु वै मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
भोजयेच्च द्विजाञ्शक्त्या स मुच्येद्व्याधिकिल्बिषैः ॥ १३.१६३.१७ ॥
ผู้ใดใช้เดือนมารคศีรษะเพียงมื้อเดียวต่อวัน และเลี้ยงทวิชาตามกำลัง ผู้นั้นย่อมพ้นจากบาปที่มีรูปของโรค
13.163.18
सर्वकल्याणसम्पूर्णः सर्वौषधिसमन्वितः ।
कृषिभागी बहुधनो बहुधान्यश्च जायते ॥ १३.१६३.१८ ॥
เขาเต็มไปด้วยความเป็นมงคลทั้งปวง ประกอบด้วยพืชสมุนไพรทุกชนิด เกิดมาเป็นผู้มีส่วนในการเกษตร มั่งคั่งด้วยทรัพย์และอุดมด้วยธัญญาหาร
13.163.19
पौषमासं तु कौन्तेय भक्तेनैकेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते ॥ १३.१६३.१९ ॥
ข้าแต่พระโอรสของกุนตี ผู้ใดใช้เดือนเปาษะด้วยอาหารมื้อเดียว ผู้นั้นย่อมเป็นผู้โชคดี น่าชมเชย และมีส่วนในเกียรติยศ
13.163.20
पितृभक्तो माघमासं यः क्षिपेदेकभोजनः ।
श्रीमत्कुले ज्ञातिमध्ये सुभगत्वं प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२० ॥
ผู้ที่ภักดีต่อบรรพบุรุษ ฉันอาหารมื้อเดียวและใช้เดือนมาฆะ ย่อมได้โชคดีในตระกูลที่มั่งคั่ง ท่ามกลางญาติของตน
13.163.21
भगदैवतमासं तु एकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते।
स्त्रीषु वल्लभतां याति वश्याश्चास्य भवन्ति ताः ॥ १३.१६३.२१ ॥
ผู้ใดถือศีลอดหนึ่งเดือนที่มีภคเป็นเทวะประจำ โดยฉันอาหารเพียงมื้อเดียว ผู้นั้นจะเกิดเป็นผู้โชคดี งดงามน่ามอง และได้ส่วนแห่งเกียรติยศ เขาจะเป็นที่รักของสตรีทั้งหลาย และสตรีเหล่านั้นจะเชื่อฟังเขา
13.163.22
चैत्रं तु नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले महति जायते ॥ १३.१६३.२२ ॥
ผู้ใดสำรวมตนแล้วถือศีลอดเดือนไจตระ โดยฉันอาหารเพียงมื้อเดียว ผู้นั้นจะเกิดในตระกูลอันยิ่งใหญ่ที่มั่งคั่งด้วยทองคำ อัญมณี และไข่มุก
13.163.23
निस्तरेदेकभक्तेन वैशाखं यो जितेन्द्रियः ।
नरो वा यदि वा नरी ज्ञातीनां श्रेष्ठतां व्रजेत् ॥ १३.१६३.२३ ॥
ผู้ใดข่มอินทรีย์ได้แล้วผ่านเดือนไวศาขะไปด้วยการฉันอาหารเพียงมื้อเดียว ไม่ว่าจะเป็นชายหรือหญิง ย่อมได้รับความเป็นผู้เลิศในหมู่ญาติ
13.163.24
ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् ।
ऐश्वर्यमतुलं श्रेष्ठं पुमान्स्त्री वा प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२४ ॥
ผู้ใดผ่านเดือนเชษฐามูลไปโดยย่อ ด้วยการฉันอาหารเพียงมื้อเดียว ไม่ว่าจะเป็นชายหรือหญิง ย่อมได้รับอำนาจปกครองอันสูงสุดที่หาเทียบมิได้
13.163.25
आषाढमेकभक्तेन स्थित्वा मासमतन्द्रितः ।
बहुधान्यो बहुधनो बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२५ ॥
ผู้ใดอยู่ตลอดเดือนอาษาฒะโดยไม่เกียจคร้าน ฉันอาหารวันละมื้อเดียว ผู้นั้นจะเกิดมาอุดมด้วยธัญญาหาร อุดมด้วยทรัพย์ และอุดมด้วยบุตร
13.163.26
श्रावणं नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
रूपद्रविणसम्पन्नः सुखी भवति नित्यशः।
बहुभार्यो बहुधनो बहुपुत्रश्चि जायते ॥ १३.१६३.२६ ॥
ผู้ใดสำรวมตนแล้วผ่านเดือนศราวณะไป โดยฉันอาหารวันละมื้อเดียว ผู้นั้นจะเพียบพร้อมด้วยรูปงามและทรัพย์ และจะมีความสุขเสมอ เขาจะมีภรรยามาก มั่งคั่งด้วยทรัพย์ และมีบุตรมาก
13.163.27
प्रौष्ठपादं तु यो मासमेकाहारो भवेन्नरः ।
गवाढ्यं स्फीतमचलमैश्वर्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.२७ ॥
ชายผู้ใดฉันอาหารเพียงมื้อเดียวตลอดเดือนเปารษฐปาทะ ย่อมได้รับความรุ่งเรืองที่อุดมด้วยโค บริบูรณ์ และมั่นคง
13.163.28
तथैवाश्वयुजं मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
प्रज्ञावान्वाहनाढ्यश्च बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२८ ॥
เช่นเดียวกัน ผู้ใดผ่านเดือนอาศวยุชไปด้วยการฉันอาหารเพียงมื้อเดียว ผู้นั้นจะเกิดเป็นผู้มีปัญญา อุดมด้วยพาหนะ และอุดมด้วยบุตร
13.163.29
कार्तिकं तु नरो मासं यः कुर्यादेकभोजनम् ।
शूरश्च बहुभार्यश्च कीर्तिमांश्चैव जायते ॥ १३.१६३.२९ ॥
ชายผู้ใดฉันอาหารเพียงมื้อเดียวตลอดเดือนการติกะ ย่อมกลายเป็นผู้กล้าหาญ มีภรรยามาก และมีเกียรติ
13.163.30
इति मासा नरव्याघ्र क्षिपतां परिकीर्तिताः ।
तिथीनां नियमा ये तु शृणु तानपि पार्थिव ॥ १३.१६३.३० ॥
โอ้ผู้เสือในหมู่มนุษย์ ดังนี้เองที่ได้ประกาศเดือนต่าง ๆ ไว้สำหรับผู้ถือศีลอด ทีนี้ โอ้กษัตริย์ จงฟังข้อปฏิบัติตามวันทางจันทรคติด้วยเถิด
13.163.31
पक्षेपक्षे गते यस्तु भक्तमश्नाति भारत ।
गवाढ्यो बहुपुत्रश्च दीर्घायुश्च स जायते ॥ १३.१६३.३१ ॥
โอ้ภรตะ ผู้ใดฉันอาหารเมื่อผ่านไปทุกปักษ์ ผู้นั้นจะเกิดมาอุดมด้วยโค มีบุตรมาก และมีอายุยืน
13.163.32
मासिमासि त्रिरात्राणि कृत्वा वर्षाणि द्वादश ।
गणाधिपत्यं प्राप्नोति निःसपत्नमनाविलम् ॥ १३.१६३.३२ ॥
เมื่อทำข้อปฏิบัติสามราตรีทุกเดือนตลอดสิบสองปี ผู้นั้นย่อมได้อำนาจเหนือเหล่าคณะ ไร้คู่แข่งและไร้มลทิน
13.163.33
एते तु नियमाः सर्वे कर्तव्याः शरदो दश ।
द्वे चान्ये भरतश्रेष्ठ प्रवृत्तिरनुकीर्तिता ॥ १३.१६३.३३ ॥
ข้อปฏิบัติทั้งหมดนี้ควรรักษาตลอดสิบปีและสองฤดูใบไม้ร่วง โอ้ผู้เลิศแห่งภรตะ ส่วนแนวปฏิบัติของข้อปฏิบัติอื่นอีกสองอย่างได้กล่าวไว้แล้ว
13.163.34
यस्तु प्रातस्तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६३.३४ ॥
ผู้ใดฉันอาหารในตอนเช้าและตอนเย็นเช่นเดียวกัน ไม่ดื่มน้ำระหว่างนั้น เป็นผู้ยินดีในอหิงสาอยู่เสมอ และถวายเครื่องบูชาแด่พระชาตเวทส์ คืออัคนี
13.163.35
षड्भिः स वर्षैर्नृपते सिध्यते नाइत्र संशयः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.३५ ॥
โอ้กษัตริย์ ผู้นั้นย่อมบรรลุความสำเร็จในหกปี ไม่ต้องสงสัยเลย มนุษย์ผู้นั้นได้รับผลแห่งยัญอัคนิษโฏมะ
13.163.36
अधिवासे सोप्सरसां नृत्यगीतविनादिते ।
रमते स्त्रीसहस्राढ्ये सुकुती विरजा नरः ॥ १३.१६३.३६ ॥
ในที่พำนักนั้นซึ่งก้องด้วยการรำ การขับร้อง และดนตรี พร้อมกับเหล่าอัปสร และอุดมด้วยสตรีนับพัน ผู้มีบุญและบริสุทธิ์ย่อมรื่นรมย์
13.163.37
तप्तकाञ्चनवर्णाभं विमानमधिरोहति ।
पूर्णं वर्षसहस्रं च ब्रह्मिलोके महीयते।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३७ ॥
เขาขึ้นสู่วิมานที่มีสีดุจทองคำที่หลอมแล้ว และได้รับการยกย่องในพรหมโลกตลอดหนึ่งพันปีเต็ม เมื่อบุญนั้นหมดสิ้นลง เขาก็กลับมาสู่โลกนี้และได้รับความยิ่งใหญ่
13.163.38
यस्तु संवत्सरं पूर्णमेकाहारो भवेन्नरः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ॥ १३.१६३.३८ ॥
ผู้ใดฉันอาหารเพียงมื้อเดียววันละครั้งตลอดหนึ่งปีเต็ม ย่อมได้รับผลแห่งยัญอติราตระครบถ้วน
13.163.39
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गे च स महीयते ।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३९ ॥
เขาได้รับการยกย่องในสวรรค์เป็นเวลาสามหมื่นปี เมื่อบุญนั้นหมดสิ้นลง เขาก็กลับมาสู่โลกนี้และได้รับความยิ่งใหญ่
13.163.40
यस्तु संवत्सरं पूर्णं चतुर्थं भक्तमश्नुते ।
अहिंसानिरतो नित्यं सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.४० ॥
ผู้ใดฉันอาหารเพียงทุกวันที่สี่ตลอดหนึ่งปีเต็ม ยินดีในอหิงสาอยู่เสมอ พูดแต่ความจริง และข่มอินทรีย์ได้แล้ว
13.163.41
वाजपेयस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१६३.४१ ॥
เขาได้รับผลของยัญวาชเปยะอย่างครบถ้วน และได้รับการยกย่องในสวรรคโลกเป็นเวลาสามหมื่นปี
13.163.42
षष्ठे काले तु कौन्तेय नरः संवत्सरं क्षिपन् ।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४२ ॥
ดูก่อนโอรสของกุนตี มนุษย์ผู้ใดผ่านปีหนึ่งในกาลที่หก ย่อมได้รับผลของยัญอัศวเมธ
13.163.43
चक्रवाकप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
चत्वारिंशत्सहस्राणि वर्षाणि दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४३ ॥
เขาเดินทางไปด้วยวิมานที่เทียมด้วยห่านจักรวาก และรื่นรมย์อยู่ในสวรรค์เป็นเวลาสี่หมื่นปี
13.163.44
अष्टमेन तु भक्तेन जीवन्संवत्सरं नृप ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४४ ॥
ดูก่อนพระราชา มนุษย์ผู้ใดดำรงชีวิตอยู่หนึ่งปีด้วยอาหารที่รับในมื้อที่แปด ย่อมได้รับผลของยัญคววามายนะ
13.163.45
हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
पञ्चाशतं सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४५ ॥
เขาเดินทางไปด้วยวิมานที่เทียมด้วยหงส์และนกกระเรียน และรื่นรมย์อยู่ในสวรรค์เป็นเวลาห้าหมื่นปี
13.163.46
पक्षेपक्षे गते राजन्योऽश्नीयाद्वर्षमेव तु ।
षण्मासानशनं तस्य भगवानङ्गिराऽब्रवीत्।
षष्टिं वर्षसहस्राणि दिवमावसते च सः ॥ १३.१६३.४६ ॥
ดูก่อนพระราชา ผู้ใดกินเพียงครั้งเดียวในทุกปักษ์ และใช้เวลาหนึ่งปีโดยอดอาหารหกเดือน ตามที่พระอังคิรสผู้ทรงพระภาคได้กล่าวไว้ ผู้นั้นย่อมพำนักอยู่ในสวรรค์เป็นเวลาหกหมื่นปี
13.163.47
विणानां वल्लकीनां च वेणूनां च विशाम्पते ।
सुघोषैर्मधुरैः शब्दैः सुप्तः स प्रतिबोध्यते ॥ १३.१६३.४७ ॥
ดูก่อนเจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ที่หลับอยู่ย่อมถูกปลุกให้ตื่นด้วยเสียงอันไพเราะและหวานของพิณ วัลลกี และขลุ่ย
13.163.48
संवत्सरमिहैकं तु मासिमासि पिबेदपः ।
फलं विश्वजितस्तात प्राप्नोति स नरो नृप ॥ १३.१६३.४८ ॥
ดูก่อนลูกรัก ดูก่อนพระราชา ที่นี่ มนุษย์ผู้ใดดื่มแต่น้ำเพียงอย่างเดียวทุกเดือนตลอดหนึ่งปี ย่อมได้รับผลของยัญวิศวชิตนั้น
13.163.49
सिंहव्याघ्रप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
सप्ततिं च सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४९ ॥
เขาเดินทางไปด้วยวิมานที่เทียมด้วยสิงโตและเสือ และรื่นรมย์อยู่ในสวรรค์เป็นเวลาเจ็ดหมื่นปี
13.163.50
मासादूर्ध्वं नरव्याघ्र नोपवासो विधीयते ।
विधिं त्वनशनस्याहुः पार्थ धर्मविदो जनाः ॥ १३.१६३.५० ॥
ดูก่อนบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ การอดอาหารเกินหนึ่งเดือนไม่ได้ถูกกำหนดไว้ ดูก่อนโอรสของปฤถา ผู้รู้ธรรมได้กล่าวถึงวิธีการงดอาหารไว้แล้ว
13.163.51
अनार्तो व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः ।
पदेपदे यज्ञफलं स प्राप्नोति न संशयः ॥ १३.१६३.५१ ॥
ผู้ใดอดอาหารโดยปราศจากความทุกข์และโรคภัย ย่อมได้รับผลของยัญในทุกย่างก้าว ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
13.163.52
दिवं हंसप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ॥ १३.१६३.५२ ॥
เขาเดินทางสู่สวรรค์ด้วยวิมานที่เทียมด้วยหงส์ ดูก่อนพระผู้เป็นเจ้า เขารื่นรมย์อยู่ในสวรรค์เป็นเวลาหนึ่งแสนปี
13.163.53
शतं चाप्सरसः कन्या रमयन्त्यपि तं नरम् ।
आर्तो वा व्याधितो वाऽपि गच्छेदनशनं तु यः ॥ १३.१६३.५३ ॥
นางอัปสรหนึ่งร้อยนางย่อมทำให้บุรุษนั้นรื่นรมย์ และผู้ใดอดอาหาร แม้จะอยู่ในความทุกข์หรือเจ็บป่วย ก็ย่อมได้รับผลเช่นเดียวกัน
13.163.54
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ।
काञ्चीनूपुरशब्देन सुप्तश्चैव प्रबोध्यते ॥ १३.१६३.५४ ॥
ดูก่อนพระผู้เป็นเจ้า เขารื่นรมย์อยู่ในสวรรค์เป็นเวลาหนึ่งแสนปี แม้ผู้ที่หลับอยู่ก็ย่อมถูกปลุกให้ตื่นด้วยเสียงกำไลเท้าและเข็มขัด
13.163.55
सहस्रहंसयुक्तेन विमानेन तु गच्छति ।
स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ ॥ १३.१६३.५५ ॥
เขาเดินทางไปด้วยวิมานที่เทียมด้วยหงส์พันตัว ครั้นไปถึงสถานที่เต็มไปด้วยสตรีนับร้อย ดูก่อนวัวแห่งภรตะ เขาย่อมรื่นรมย์อยู่ที่นั้น
13.163.56
क्षीणस्याप्यायनं दृष्टं क्षतस्य क्षतरोहणम् ।
व्याधितस्यौषधग्रामः क्रुद्धस्य च प्रसादनम् ॥ १३.१६३.५६ ॥
การฟื้นฟูกำลังของผู้อ่อนแรงย่อมเห็นได้ การเยียวยาบาดแผลของผู้ได้รับบาดเจ็บ ยาสมุนไพรมากมายสำหรับผู้ป่วย และการทำให้ผู้โกรธสงบลง
13.163.57
दुःखितस्यार्तपूर्वस्य द्रव्याणां प्रतिपादनम् ।
न चैतद्रोचते तेषां ये धनैः सुखमेधिताः ॥ १३.१६३.५७ ॥
การมอบทรัพย์สินแก่ผู้ที่เศร้าโศกและเคยได้รับความทุกข์มาก่อน สิ่งนี้ย่อมไม่เป็นที่พอใจของผู้ที่เติบโตมาด้วยความสุขเพราะความมั่งคั่ง
13.163.58
अतः स कामसंयुक्ते विमाने हेमसन्निभे ।
रमते स्त्रीशताकीर्णे पुरुषोऽलङ्कृतः शुचिः ॥ १३.१६३.५८ ॥
เพราะฉะนั้น บุรุษผู้ประดับกายและบริสุทธิ์ ย่อมรื่นรมย์ในวิมานที่สว่างดุจทอง เทียมด้วยความปรารถนา ในสถานที่เต็มไปด้วยสตรีนับร้อย
13.163.59
स्वस्थः सफलसङ्कल्पः सुखी विगतकल्मषः ।
अनश्नन्देहमुत्सृज्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.५९ ॥
มนุษย์ผู้มีจิตตั้งมั่น มีความตั้งใจที่ออกผล มีความสุข และปราศจากมลทิน เมื่อละทิ้งร่างกายโดยไม่รับประทานอาหาร ย่อมได้รับผลนั้น
13.163.60
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने सोमवर्चसि ।
वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते ॥ १३.१६३.६० ॥
ในวิมานที่งดงามดุจดวงอาทิตย์ยามรุ่งอรุณ เรืองรองดุจดวงจันทร์ ประดับด้วยไพฑูรย์และไข่มุก ก้องด้วยเสียงพิณและกลอง
13.163.61
पताकादीपिकाकीर्णे दिव्यघण्टानिनादिते ।
स्त्रीसहस्रानुचरिते स नरः सुखमेधते ॥ १३.१६३.६१ ॥
ผู้ที่อยู่ในที่ซึ่งประดับด้วยธงและประทีป ซึ่งก้องด้วยเสียงกระดิ่งทิพย์ และมีสตรีนับพันติดตาม ผู้นั้นย่อมเจริญด้วยความสุข
13.163.62
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु पाण्डव ।
तावन्त्येव सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.६२ ॥
ปาณฑพเอ๋ย ขนขุมที่มีอยู่บนร่างกายของผู้นั้นมีจำนวนเท่าใด ผู้นั้นก็ย่อมเพลิดเพลินในสวรรค์เป็นจำนวนพันปีเท่านั้น
13.163.63
नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
न धर्मात्परमो लाभस्तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६३.६३ ॥
ไม่มีคัมภีร์ใดสูงกว่าพระเวท ไม่มีครูผู้เสมอด้วยมารดา ไม่มีลาภใดสูงกว่าธรรม และไม่มีตบะใดสูงกว่าการอดอาหาร
13.163.64
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पावनं दिवि चेह च ।
उपवासैस्तथा तुल्यं तपःकर्म न विद्यते ॥ १३.१६३.६४ ॥
ไม่มีสิ่งใดชำระให้บริสุทธิ์ยิ่งกว่าพราหมณ์ ทั้งในสวรรค์และในโลกนี้ และไม่พบกรรมแห่งตบะใดเสมอด้วยการถือศีลอด
13.163.65
उपोष्य विधिवद्देवास्त्रिदिवं प्रतिपेदिरे ।
ऋषयश्च परां सिद्धिमुपवासैरवाप्नुवन् ॥ १३.१६३.६५ ॥
เทพทั้งหลายถือศีลอดตามวิธีที่กำหนดแล้วจึงบรรลุไตรทิพย์ และฤๅษีทั้งหลายก็ได้บรรลุความสำเร็จสูงสุดด้วยการถือศีลอด
13.163.66
दिव्यवर्षसहस्राणि विश्वामित्रेण धीमता ।
क्षान्तमेकेन भक्तेन तेन विप्रत्वमागतम् ॥ १३.१६३.६६ ॥
พระวิศวามิตรผู้มีปัญญา อดทนอยู่นานหลายพันปีทิพย์ด้วยอาหารเพียงมื้อเดียว ด้วยเหตุนั้นท่านจึงได้บรรลุความเป็นพราหมณ์
13.163.67
च्यवनो जमदग्निश्च वसिष्ठो गौतमो भृगुः ।
सर्व एव दिवं प्राप्ताः क्षमावन्तो महर्षयः ॥ १३.१६३.६७ ॥
จยวนะ ชมทัคนิ วสิษฐะ โคตมะ และภฤคุ มหาฤๅษีทั้งหมดที่มีความอดทน ล้วนได้บรรลุสวรรค์
13.163.68
इदमङ्गीरसा पूर्वं महर्षिभ्यः प्रदर्शितम् ।
यः प्रदर्शयते नित्यं न स दुःखमवाप्नुते ॥ १३.१६३.६८ ॥
คำสอนนี้เคยถูกแสดงแก่มหาฤๅษีโดยอังคีรส ผู้ที่แสดงอยู่เป็นนิจย่อมไม่ประสบทุกข์
13.163.69
इमं तु कौन्तेय यथाक्रमं विधिं ।
प्रवर्तितं ह्यङ्गिरसा महर्षिणा।
पठेच्च यो वै शृणुयाच्च नित्यदा ।
न विद्यते तस्य नरस्य किल्बिषम् ॥ १३.१६३.६९ ॥
กุนตีบุตรเอ๋ย พิธีนี้ซึ่งมหาฤๅษีอังคีรสได้ตั้งไว้ตามลำดับ ผู้ใดสวดหรือฟังอยู่เสมอ ในคนผู้นั้นย่อมไม่มีบาป
13.163.70
विमुच्यते चापि स सर्वसङ्करै-
र्न चास्य दोषैरभिभूयते मनः।
वियोनिजानां च विजानते रुतं ।
ध्रुवां च कीर्तिं लभते नरोत्तमः ॥ १३.१६३.७० ॥
ผู้นั้นย่อมพ้นจากการปะปนทั้งปวง และใจของเขาไม่ถูกโทษครอบงำ เขายังเข้าใจเสียงร้องของสัตว์ที่เกิดจากครรภ์ต่างชนิด และได้รับเกียรติคุณอันยั่งยืน เขาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์