మహాభారతం · అధ్యాయం 13.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.163.1
सर्वेषामेव वर्णानां म्लेच्छानां च पितामह ।
उपवासे मतिरियं कारणं च न विद्महे ॥ १३.१६३.१ ॥
పితామహా, అన్ని వర్ణాలవారికీ, మ్లేచ్ఛులకూ కూడా ఉపవాసంలో ఈ భావమూ దాని కారణమూ మాకు తెలియవు.
13.163.2
ब्रह्मक्षत्रेण नियमाः कर्तव्या इति नः श्रुतम् ।
उपवासे कथं तेषां कृतमस्ति पितामह। ॥ १३.१६३.२ ॥
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు నియమాలు పాటించాలని మేము విన్నాము. పితామహా, ఉపవాసంలో వారు ఏమి చేస్తారు?
13.163.3
नियमांश्चोपवासांश्च सर्वेषां ब्रूहि पार्थिव ।
आप्नोति कां गतिं तात उपवासपरायणः ॥ १३.१६३.३ ॥
రాజా, అందరి నియమాలను, ఉపవాసాలను చెప్పు. తాతా, ఉపవాస నిష్ఠుడు ఏ గతిని పొందుతాడు?
13.163.4
उपवासः परं पुण्यं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
उपोष्येह नरश्रेष्ठ किं फलं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.४ ॥
ఉపవాసం పరమ పుణ్యం, పవిత్రం, ఉత్తమమైనది కూడా. నరశ్రేష్ఠా, ఇక్కడ ఉపవాసం చేస్తే ఏ ఫలం పొందుతాడు?
13.163.5
अधर्मान्मुच्यते केन धर्ममाप्नोति वा कथम् ।
स्वर्गं पुण्यं च लभते कथं भरतसत्तम ॥ १३.१६३.५ ॥
దేనివల్ల మనిషి అధర్మం నుండి విముక్తి పొందుతాడు, లేదా ఎలా ధర్మాన్ని పొందుతాడు? భరతశ్రేష్ఠా, ఎలా స్వర్గాన్ని, పుణ్యాన్ని పొందుతాడు?
13.163.6
उपोष्य चापि किं तेन प्रयोज्यं स्यान्नराधिप ।
धर्मेण च सुखानर्थाँल्लभेद्येन ब्रवीहि मे ॥ १३.१६३.६ ॥
రాజా, ఉపవాసం చేసి దానివల్ల ఏమి చేయాలి? ధర్మంతో సుఖాలను, ధనాన్ని దేనివల్ల పొందుతాడో నాకు చెప్పు.
13.163.7
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मज्ञं धर्मतत्त्ववित् ।
धर्मपुत्रमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ १३.१६३.७ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న, ధర్మజ్ఞుడు, ధర్మతత్త్వవేత్త అయిన కౌంతేయునితో, ధర్మపుత్రునితో శాంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు ఈ మాట చెప్పాడు.
13.163.8
इदं खलु महाराज श्रुतमासीत्पुरातनम् ।
उपावासविधौ श्रेष्ठा गुणा ये भरतर्षभ ॥ १३.१६३.८ ॥
మహారాజా, ఉపవాస విధిలో ఉన్న శ్రేష్ఠమైన గుణాలు ఇవి పురాతనంగా విన్నాను, భరతర్షభా.
13.163.9
प्राजापत्यमाङ्गिरसं पृष्टवानस्मि भारत ।
यथा मां त्वं तथैवाहं पृष्टवांस्तं तपोधनम् ॥ १३.१६३.९ ॥
భారతా, నీవు నన్ను అడిగినట్లే, నేను ఆ తపోధనుడైన ప్రాజాపత్యుడు అంగిరసుడిని అడిగాను.
13.163.10
प्रश्नमेतं मया पृष्टो भगवानग्निसम्भवः ।
उपवासविधिं पुण्यमाचष्ट भरतर्षभ ॥ १३.१६३.१० ॥
నేను ఈ ప్రశ్న అడిగినప్పుడు, అగ్ని నుండి జన్మించిన భగవానుడు పుణ్యకరమైన ఉపవాస విధిని వివరించాడు, భరతర్షభా.
13.163.11
ब्रह्मक्षत्रे त्रिरात्रं तु विहितं कुरुनन्दन ।
द्विस्त्रिरात्रमथैकाहं निर्दिष्टं पुरुषर्षभ ॥ १३.१६३.११ ॥
కురునందనా, బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియులకు మూడు రాత్రుల ఉపవాసం విధించబడింది; రెండు లేదా మూడు రాత్రులు, లేదా ఒక్కరోజు అని కూడా నిర్దేశించబడింది, పురుషర్షభా.
13.163.12
वैश्याः शूद्राश्च यन्मोहादुपवासं प्रकुर्वते ।
त्रिरात्रं वा द्विराइत्रं वा तयोर्व्युष्टिर्न विद्यते ॥ १३.१६३.१२ ॥
వైశ్యులు, శూద్రులు మోహంతో ఉపవాసం చేస్తే, మూడు రాత్రులు లేదా రెండు రాత్రులు, వారికి దాని ఫలితం లభించదు.
13.163.13
चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते ।
त्रिरात्रं न तु धर्मज्ञैर्विहितं ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१६३.१३ ॥
వైశ్యునికి మరియు శూద్రునికి నాల్గవ భక్తం (ఒక పగలు-రాత్రి) ఉపవాసం విధించబడింది. ధర్మజ్ఞులు, బ్రహ్మవాదులు వారికి మూడు రాత్రుల ఉపవాసాన్ని విధించలేదు.
13.163.14
पञ्चम्यां वाऽपि षष्ठ्यां च पौर्णमास्यां च भारत ।
उपोष्य एकभक्तेन नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.१४ ॥
ఓ భరతా, పంచమి లేదా షష్ఠి తిథినాడు, పౌర్ణమినాడు కూడా, నియతాత్ముడు జితేంద్రియుడు ఏకభక్తంతో ఉపవాసం చేయాలి.
13.163.15
क्षमावान्रूपसम्पन्नः सुरभिश्चैव जायते ।
नानपत्यो भवेत्प्राज्ञो दरिद्रो वा कदाचन ॥ १३.१६३.१५ ॥
అతడు క్షమాశీలుడు, రూపవంతుడుగా, సుగంధభరితుడుగా (ప్రియుడుగా) జన్మిస్తాడు; అతడు ప్రాజ్ఞుడు అవుతాడు, సంతానహీనుడు కాడు, ఎప్పుడూ దరిద్రుడు కాడు.
13.163.16
यजिष्णुः पञ्चमीं षष्ठीं कुले भोजयते द्विजान् ।
अष्टमीमथ कौरव्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्।
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते ॥ १३.१६३.१६ ॥
యజ్ఞశీలుడు పంచమి, షష్ఠి తిథులలో తన కులంలో ద్విజులకు భోజనం పెడతాడు. ఓ కౌరవ్యా, కృష్ణపక్షంలోని అష్టమి, చతుర్దశి తిథులలో కూడా ఉపవసించి, వ్యాధిరహితుడుగా, వీర్యవంతుడుగా జన్మిస్తాడు.
13.163.17
मार्गशीर्षं तु वै मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
भोजयेच्च द्विजाञ्शक्त्या स मुच्येद्व्याधिकिल्बिषैः ॥ १३.१६३.१७ ॥
మార్గశిర మాసమంతా ఏకభక్తంతో గడిపి, తన శక్తికొలదీ ద్విజులకు భోజనం పెట్టేవాడు వ్యాధిరూప పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.163.18
सर्वकल्याणसम्पूर्णः सर्वौषधिसमन्वितः ।
कृषिभागी बहुधनो बहुधान्यश्च जायते ॥ १३.१६३.१८ ॥
అతడు సర్వకల్యాణాలతో పరిపూర్ణుడుగా, సర్వౌషధులతో కూడినవాడుగా ఉంటాడు; వ్యవసాయ భాగస్వామిగా, అధిక ధనం, అధిక ధాన్యం కలవాడుగా జన్మిస్తాడు.
13.163.19
पौषमासं तु कौन्तेय भक्तेनैकेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते ॥ १३.१६३.१९ ॥
కౌంతేయా, పౌష మాసాన్ని ఒక్క పూట భోజనంతో గడిపేవాడు సౌభాగ్యవంతుడూ దర్శనీయుడూ అయి, కీర్తికి భాగస్వామి అవుతాడు.
13.163.20
पितृभक्तो माघमासं यः क्षिपेदेकभोजनः ।
श्रीमत्कुले ज्ञातिमध्ये सुभगत्वं प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२० ॥
పితృభక్తుడై ఒక్క పూట భోజనంతో మాఘ మాసాన్ని గడిపేవాడు, సంపన్న కులంలో, బంధువుల మధ్య సౌభాగ్యాన్ని పొందుతాడు.
13.163.21
भगदैवतमासं तु एकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुभगो दर्शनीयश्च यशोभागी च जायते।
स्त्रीषु वल्लभतां याति वश्याश्चास्य भवन्ति ताः ॥ १३.१६३.२१ ॥
భగ దేవతకు చెందిన మాసాన్ని ఒక్క పూట భోజనంతో గడిపేవాడు సౌభాగ్యవంతుడూ దర్శనీయుడూ అయి, కీర్తికి భాగస్వామి అవుతాడు; స్త్రీలలో ప్రియుడవుతాడు, వారు అతనికి వశమవుతారు.
13.163.22
चैत्रं तु नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले महति जायते ॥ १३.१६३.२२ ॥
నియమంగా ఒక్క పూట భోజనంతో చైత్ర మాసాన్ని గడిపేవాడు బంగారం, మణులు, ముత్యాలతో నిండిన గొప్ప కులంలో జన్మిస్తాడు.
13.163.23
निस्तरेदेकभक्तेन वैशाखं यो जितेन्द्रियः ।
नरो वा यदि वा नरी ज्ञातीनां श्रेष्ठतां व्रजेत् ॥ १३.१६३.२३ ॥
ఇంద్రియ నిగ్రహంతో ఒక్క పూట భోజనంతో వైశాఖ మాసాన్ని పూర్తి చేసేవాడు, పురుషుడైనా స్త్రీ అయినా, బంధువులలో శ్రేష్ఠతను పొందుతాడు.
13.163.24
ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् ।
ऐश्वर्यमतुलं श्रेष्ठं पुमान्स्त्री वा प्रपद्यते ॥ १३.१६३.२४ ॥
జ్యేష్ఠామూల మాసాన్ని ఒక్క పూట భోజనంతో సంక్షిప్తంగా గడిపేవాడు, పురుషుడైనా స్త్రీ అయినా, సాటిలేని శ్రేష్ఠమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.
13.163.25
आषाढमेकभक्तेन स्थित्वा मासमतन्द्रितः ।
बहुधान्यो बहुधनो बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२५ ॥
ఆషాఢ మాసమంతా సోమరితనం లేకుండా ఒక్కపూట భోజనం చేస్తూ నిలకడగా ఉండేవాడు విస్తారమైన ధాన్యం, ధనం, సంతానం కలవాడవుతాడు.
13.163.26
श्रावणं नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
रूपद्रविणसम्पन्नः सुखी भवति नित्यशः।
बहुभार्यो बहुधनो बहुपुत्रश्चि जायते ॥ १३.१६३.२६ ॥
శ్రావణ మాసమంతా నియమంతో ఒక్కపూట భోజనం చేస్తూ గడిపేవాడు అందం, ధనంతో కూడినవాడై ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా ఉంటాడు; అతడు అనేక భార్యలు, విస్తారమైన ధనం, బహు సంతానం కలవాడవుతాడు.
13.163.27
प्रौष्ठपादं तु यो मासमेकाहारो भवेन्नरः ।
गवाढ्यं स्फीतमचलमैश्वर्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.२७ ॥
ప్రౌష్ఠపద మాసంలో ఒక్కపూట మాత్రమే భోజనం చేసే మనిషి గోసంపదతో సమృద్ధమై, విస్తారమై, స్థిరమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.
13.163.28
तथैवाश्वयुजं मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् ।
प्रज्ञावान्वाहनाढ्यश्च बहुपुत्रश्च जायते ॥ १३.१६३.२८ ॥
అలాగే ఆశ్వయుజ మాసమంతా ఒక్కపూట భోజనం చేస్తూ గడిపేవాడు ప్రజ్ఞావంతుడై, వాహనాలతో సమృద్ధుడై, బహు సంతానం కలవాడవుతాడు.
13.163.29
कार्तिकं तु नरो मासं यः कुर्यादेकभोजनम् ।
शूरश्च बहुभार्यश्च कीर्तिमांश्चैव जायते ॥ १३.१६३.२९ ॥
కార్తిక మాసంలో ఒక్కపూట భోజనం చేసే మనిషి శూరుడై, బహు భార్యలు కలవాడై, కీర్తిమంతుడవుతాడు.
13.163.30
इति मासा नरव्याघ्र क्षिपतां परिकीर्तिताः ।
तिथीनां नियमा ये तु शृणु तानपि पार्थिव ॥ १३.१६३.३० ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠా, ఉపవాసం చేసేవారికి ఈ విధంగా మాసాలు చెప్పబడ్డాయి. ఓ రాజా, తిథుల నియమాలను కూడా వినుము.
13.163.31
पक्षेपक्षे गते यस्तु भक्तमश्नाति भारत ।
गवाढ्यो बहुपुत्रश्च दीर्घायुश्च स जायते ॥ १३.१६३.३१ ॥
ఓ భారతా, ప్రతి పక్షం గడిచిన తర్వాత భోజనం చేసేవాడు గోసంపదతో, అనేక పుత్రులతో, దీర్ఘాయుష్యంతో జన్మిస్తాడు.
13.163.32
मासिमासि त्रिरात्राणि कृत्वा वर्षाणि द्वादश ।
गणाधिपत्यं प्राप्नोति निःसपत्नमनाविलम् ॥ १३.१६३.३२ ॥
ప్రతి నెలా మూడు రాత్రుల చొప్పున పన్నెండు సంవత్సరాలు ఆచరించినవాడు ప్రత్యర్థిలేని, నిర్మలమైన గణాధిపత్యాన్ని పొందుతాడు.
13.163.33
एते तु नियमाः सर्वे कर्तव्याः शरदो दश ।
द्वे चान्ये भरतश्रेष्ठ प्रवृत्तिरनुकीर्तिता ॥ १३.१६३.३३ ॥
ఈ నియమాలన్నీ పది, రెండు శరదృతువుల వరకు ఆచరించాలి; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఇతర నియమాల విధానం కూడా చెప్పబడింది.
13.163.34
यस्तु प्रातस्तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६३.३४ ॥
ఉదయం, సాయంత్రం భోజనం చేసి, మధ్యలో తాగనివాడు, ఎల్లప్పుడూ అహింసలో నిమగ్నమై, జాతవేదస్సు అగ్నిలో హోమం చేసేవాడు—
13.163.35
षड्भिः स वर्षैर्नृपते सिध्यते नाइत्र संशयः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.३५ ॥
ఓ రాజా, అతడు ఆరు సంవత్సరాలలో సిద్ధిని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు; మానవుడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.163.36
अधिवासे सोप्सरसां नृत्यगीतविनादिते ।
रमते स्त्रीसहस्राढ्ये सुकुती विरजा नरः ॥ १३.१६३.३६ ॥
అప్సరసలతో, నృత్యగీత వాద్యధ్వనులతో మారుమ్రోగే, వేలకొలది స్త్రీలతో నిండిన ఆ నివాసంలో పుణ్యవంతుడైన నిర్మల మనిషి ఆనందిస్తాడు.
13.163.37
तप्तकाञ्चनवर्णाभं विमानमधिरोहति ।
पूर्णं वर्षसहस्रं च ब्रह्मिलोके महीयते।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३७ ॥
అతడు కరిగిన బంగారపు వర్ణం గల విమానమెక్కుతాడు. పూర్తి వేయి సంవత్సరాలు బ్రహ్మలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఆ ఫలం క్షీణించాక ఇక్కడికి వచ్చి గొప్పతనాన్ని పొందుతాడు.
13.163.38
यस्तु संवत्सरं पूर्णमेकाहारो भवेन्नरः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ॥ १३.१६३.३८ ॥
ఒక సంవత్సరం పూర్తిగా ఒక్క పూటే భోజనం చేసే మనిషి అతిరాత్ర యజ్ఞ ఫలాన్ని పూర్తిగా పొందుతాడు.
13.163.39
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गे च स महीयते ।
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते ॥ १३.१६३.३९ ॥
అతడు స్వర్గంలో ముప్పై వేల సంవత్సరాలు గౌరవింపబడతాడు. ఆ ఫలం క్షీణించాక ఇక్కడికి వచ్చి గొప్పతనాన్ని పొందుతాడు.
13.163.40
यस्तु संवत्सरं पूर्णं चतुर्थं भक्तमश्नुते ।
अहिंसानिरतो नित्यं सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६३.४० ॥
ఒక సంవత్సరం పూర్తిగా నాలుగవ రోజున భోజనం చేసేవాడు, ఎల్లప్పుడూ అహింసలో నిమగ్నమై, సత్యం పలికి, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
13.163.41
वाजपेयस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्नुते ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१६३.४१ ॥
అతడు వాజపేయ యజ్ఞ ఫలాన్ని పూర్తిగా పొందుతాడు; స్వర్గలోకంలో ముప్పై వేల సంవత్సరాలు గౌరవింపబడతాడు.
13.163.42
षष्ठे काले तु कौन्तेय नरः संवत्सरं क्षिपन् ।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४२ ॥
ఓ కౌంతేయా, ఆరవ కాలంలో ఒక సంవత్సరాన్ని గడిపే మనిషి అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.163.43
चक्रवाकप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
चत्वारिंशत्सहस्राणि वर्षाणि दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४३ ॥
చక్రవాకాలు పూన్చిన విమానంలో అతడు వెళ్తాడు. నలభై వేల సంవత్సరాలు అతడు స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు.
13.163.44
अष्टमेन तु भक्तेन जीवन्संवत्सरं नृप ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.४४ ॥
ఓ రాజా, ఎనిమిదవ భోజనంతో ఒక సంవత్సరం జీవించే మానవుడు గవామయన యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.163.45
हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
पञ्चाशतं सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४५ ॥
హంసలు, సారసాలు పూన్చిన విమానంలో అతడు వెళ్తాడు. ఏభై వేల సంవత్సరాలు అతడు స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు.
13.163.46
पक्षेपक्षे गते राजन्योऽश्नीयाद्वर्षमेव तु ।
षण्मासानशनं तस्य भगवानङ्गिराऽब्रवीत्।
षष्टिं वर्षसहस्राणि दिवमावसते च सः ॥ १३.१६३.४६ ॥
ఓ రాజా, ప్రతి పక్షానికి ఒకసారి మాత్రమే తింటూ ఒక సంవత్సరం గడిపేవాడు, ఆరు నెలలు ఉపవాసం ఉండేవాడు — అని భగవంతుడు అంగిరసుడు చెప్పాడు — అతడు అరవై వేల సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నివసిస్తాడు.
13.163.47
विणानां वल्लकीनां च वेणूनां च विशाम्पते ।
सुघोषैर्मधुरैः शब्दैः सुप्तः स प्रतिबोध्यते ॥ १३.१६३.४७ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, వీణలు, వల్లకులు, వేణువుల మధుర ధ్వనులతో నిద్రించేవాడు మేల్కొంటాడు.
13.163.48
संवत्सरमिहैकं तु मासिमासि पिबेदपः ।
फलं विश्वजितस्तात प्राप्नोति स नरो नृप ॥ १३.१६३.४८ ॥
ఇక్కడ ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతి నెలా కేవలం నీరు మాత్రమే త్రాగే మానవుడు, ఓ కుమారా, ఓ రాజా, విశ్వజిత్ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.163.49
सिंहव्याघ्रप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
सप्ततिं च सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.४९ ॥
సింహాలు, పులులు కట్టిన విమానంలో అతడు వెళ్తాడు; స్వర్గంలో డెబ్బై వేల సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు.
13.163.50
मासादूर्ध्वं नरव्याघ्र नोपवासो विधीयते ।
विधिं त्वनशनस्याहुः पार्थ धर्मविदो जनाः ॥ १३.१६३.५० ॥
నరశ్రేష్ఠుడా, ఒక నెలకు మించి ఉపవాసం విధించబడదు; పార్థా, ధర్మజ్ఞులు అనశన విధిని ఇలా చెబుతారు.
13.163.51
अनार्तो व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः ।
पदेपदे यज्ञफलं स प्राप्नोति न संशयः ॥ १३.१६३.५१ ॥
బాధ, రోగం లేకుండా అనశనం చేసేవాడు అడుగడుగునా యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; సందేహం లేదు.
13.163.52
दिवं हंसप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति ।
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ॥ १३.१६३.५२ ॥
హంసలు కట్టిన విమానంలో అతడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు; ప్రభూ, అతడు స్వర్గంలో వందల వేల సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు.
13.163.53
शतं चाप्सरसः कन्या रमयन्त्यपि तं नरम् ।
आर्तो वा व्याधितो वाऽपि गच्छेदनशनं तु यः ॥ १३.१६३.५३ ॥
వంద అప్సరస కన్యలు ఆ మనిషిని ఆనందింపజేస్తారు; బాధితుడైనా, రోగియైనా అనశనం చేసేవాడు కూడా (ఇదే ఫలం పొందుతాడు).
13.163.54
शतं वर्षसहस्राणां मोदते स दिवि प्रभो ।
काञ्चीनूपुरशब्देन सुप्तश्चैव प्रबोध्यते ॥ १३.१६३.५४ ॥
ప్రభూ, అతడు స్వర్గంలో వందల వేల సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు; మొలనూలు, కాలిగజ్జెల శబ్దంతో నిద్రిస్తున్నవాడూ మేల్కొంటాడు.
13.163.55
सहस्रहंसयुक्तेन विमानेन तु गच्छति ।
स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ ॥ १३.१६३.५५ ॥
వేయి హంసలు పూన్చిన విమానంలో అతడు వెళ్తాడు. వందలాది స్త్రీలతో నిండిన చోటికి చేరి, భరతశ్రేష్ఠా, అతడు ఆనందిస్తాడు.
13.163.56
क्षीणस्याप्यायनं दृष्टं क्षतस्य क्षतरोहणम् ।
व्याधितस्यौषधग्रामः क्रुद्धस्य च प्रसादनम् ॥ १३.१६३.५६ ॥
క్షీణించినవారికి పోషణ, గాయపడినవారికి గాయం మానడం, రోగికి ఔషధ సమూహం, కోపించినవారికి శాంతింపజేయడం కనిపిస్తాయి.
13.163.57
दुःखितस्यार्तपूर्वस्य द्रव्याणां प्रतिपादनम् ।
न चैतद्रोचते तेषां ये धनैः सुखमेधिताः ॥ १३.१६३.५७ ॥
దుఃఖితునికి, ముందు బాధపడిన వానికి వస్తువులు ఇవ్వడం — ధనంతో సుఖంగా పెరిగినవారికి ఇది నచ్చదు.
13.163.58
अतः स कामसंयुक्ते विमाने हेमसन्निभे ।
रमते स्त्रीशताकीर्णे पुरुषोऽलङ्कृतः शुचिः ॥ १३.१६३.५८ ॥
కాబట్టి అతడు బంగారంలా మెరిసే, కోరికలతో కూడిన విమానంలో, వందలాది స్త్రీలతో నిండిన చోట ఆనందిస్తాడు — అలంకరించబడిన, పవిత్రుడైన ఆ పురుషుడు.
13.163.59
स्वस्थः सफलसङ्कल्पः सुखी विगतकल्मषः ।
अनश्नन्देहमुत्सृज्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६३.५९ ॥
స్వస్థుడు, ఫలించే సంకల్పం గలవాడు, సుఖవంతుడు, పాపరహితుడు అయిన మానవుడు, భోజనం చేయకుండా దేహాన్ని విడిచి ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.163.60
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने सोमवर्चसि ।
वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते ॥ १३.१६३.६० ॥
ఉదయ సూర్యునిలా, చంద్రునిలా కాంతిగల విమానంలో, వైడూర్యాలు ముత్యాలు పొదిగిన, వీణ మృదంగ ధ్వనులతో మారుమ్రోగే విమానంలో.
13.163.61
पताकादीपिकाकीर्णे दिव्यघण्टानिनादिते ।
स्त्रीसहस्रानुचरिते स नरः सुखमेधते ॥ १३.१६३.६१ ॥
పతాకలు, దీపాలతో నిండి, దివ్య ఘంటల నాదంతో మ్రోగుతూ, వేయి స్త్రీలచే సేవింపబడే (విమానంలో) ఆ మనిషి సుఖంలో వృద్ధి చెందుతాడు.
13.163.62
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु पाण्डव ।
तावन्त्येव सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते ॥ १३.१६३.६२ ॥
ఓ పాండవా! అతని శరీరంపై ఎన్ని రోమకూపాలు ఉన్నాయో, అన్ని వేల సంవత్సరాలు అతడు స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు.
13.163.63
नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
न धर्मात्परमो लाभस्तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६३.६३ ॥
వేదానికంటే మించిన శాస్త్రం లేదు, తల్లితో సమానమైన గురువు లేడు; ధర్మం కంటే గొప్ప లాభం లేదు, ఉపవాసం కంటే గొప్ప తపస్సు లేదు.
13.163.64
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पावनं दिवि चेह च ।
उपवासैस्तथा तुल्यं तपःकर्म न विद्यते ॥ १३.१६३.६४ ॥
బ్రాహ్మణులకంటే మించిన పవిత్రం చేసేది లేదు, స్వర్గంలోనూ ఇక్కడా; ఉపవాసాలతో సమానమైన తపకార్యం లేదు.
13.163.65
उपोष्य विधिवद्देवास्त्रिदिवं प्रतिपेदिरे ।
ऋषयश्च परां सिद्धिमुपवासैरवाप्नुवन् ॥ १३.१६३.६५ ॥
విధిప్రకారం ఉపవసించి దేవతలు స్వర్గాన్ని పొందారు; ఋషులు ఉపవాసాల ద్వారా పరమ సిద్ధిని పొందారు.
13.163.66
दिव्यवर्षसहस्राणि विश्वामित्रेण धीमता ।
क्षान्तमेकेन भक्तेन तेन विप्रत्वमागतम् ॥ १३.१६३.६६ ॥
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు దివ్య సంవత్సరాల వేల సంవత్సరాలు ఒకే భోజనంతో ఓర్చుకున్నాడు; దాని వల్లనే అతడు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందాడు.
13.163.67
च्यवनो जमदग्निश्च वसिष्ठो गौतमो भृगुः ।
सर्व एव दिवं प्राप्ताः क्षमावन्तो महर्षयः ॥ १३.१६३.६७ ॥
చ్యవనుడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు, గౌతముడు, భృగువు — క్షమాగుణం కలిగిన మహర్షులందరూ స్వర్గాన్ని పొందారు.
13.163.68
इदमङ्गीरसा पूर्वं महर्षिभ्यः प्रदर्शितम् ।
यः प्रदर्शयते नित्यं न स दुःखमवाप्नुते ॥ १३.१६३.६८ ॥
ఇది పూర్వం అంగీరసుడు మహర్షులకు చూపించాడు. దీన్ని నిత్యం చూపించేవాడు దుఃఖాన్ని పొందడు.
13.163.69
इमं तु कौन्तेय यथाक्रमं विधिं ।
प्रवर्तितं ह्यङ्गिरसा महर्षिणा।
पठेच्च यो वै शृणुयाच्च नित्यदा ।
न विद्यते तस्य नरस्य किल्बिषम् ॥ १३.१६३.६९ ॥
కౌంతేయా! ఈ విధిని అంగీరస మహర్షి క్రమప్రకారం ప్రవర్తింపజేశాడు. దీన్ని నిత్యం పఠించేవాడు, వినేవాడు ఆ మనుష్యునికి పాపం ఉండదు.
13.163.70
विमुच्यते चापि स सर्वसङ्करै-
र्न चास्य दोषैरभिभूयते मनः।
वियोनिजानां च विजानते रुतं ।
ध्रुवां च कीर्तिं लभते नरोत्तमः ॥ १३.१६३.७० ॥
అతడు అన్ని సంకరాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; అతని మనస్సు దోషాలచే అభిభూతం కాదు. వివిధ యోనులలో పుట్టిన జీవుల శబ్దాన్ని కూడా అతడు తెలుసుకుంటాడు; స్థిరమైన కీర్తిని పొందుతాడు — అతడు నరోత్తముడు.