マハーバーラタ · 章 13.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.173.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
श्रोतुमिच्छामि मर्त्यानां संसारविधिमुत्तमम् ॥ १३.१७३.१ ॥
祖父よ、大いなる智慧の人、あらゆる典籍に通じた方よ！私は死すべき者たちの世間存在の至上の道理を聞きたいと思います。
13.173.2
केन वृत्तेन राजेन्द्र वर्तमाना नरा भुवि ।
प्राप्नुवन्त्युत्तमं स्वर्गं कथं च नरकं नृप ॥ १३.१७३.२ ॥
王の中の王よ、地上に生きる人々はどのような行いによって至上の天界を得るのか、またどのようにして地獄に至るのか、王よ！
13.173.3
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
प्रयान्त्यमुं लोकमितः को वै ताननुगच्छति ॥ १३.१७३.३ ॥
死体を木片や土塊のように捨てて、人々はここからかの世界へと去っていく。いったい誰が彼らに付き従うのか？
13.173.4
दूरादायाति भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः ।
पृच्छैनं सुमहाभागमेतद्गुह्यं सनातनम् ॥ १३.१७३.४ ॥
遠くから尊き、高貴な智慧のブリハスパティが来られる。この大いに幸いなる方に、この秘められた永遠の事柄を尋ねよ。
13.173.5
नैतदन्येन शक्यं हि वक्तुं केनचिदद्य वै ।
वक्ता बृहस्पतिसमो न ह्यन्यो विद्यते क्वचित् ॥ १३.१७३.५ ॥
これは今日、他の誰にも語ることはできない。ブリハスパティに並ぶ語り手は、どこにも他にいない。
13.173.6
तयोः संवदतोरेवं पार्थगाङ्गेययोस्तदा ।
आजगाम विशुद्धात्मा भगवान्स बृहस्पतिः ॥ १३.१७३.६ ॥
パールタとガーンゲーヤがこのように語り合っていたとき、魂の清らかな尊きブリハスパティがそこに到着した。
13.173.7
ततो राजा समुत्थाय धृतराष्ट्रपुरोगमः ।
पूजामनुषमां चक्रे सर्वे ते च सभासदः ॥ १३.१७३.७ ॥
そこで王は立ち上がり、ドリタラーシュトラを先に立てて、比類なき敬意を捧げた。会衆の皆も同じようにした。
13.173.8
ततो धर्मसुतो राजा भगवन्तं बृहस्पतिम् ।
उपगम्य यथान्यायं प्रश्नं पप्रच्छ तत्त्वतः ॥ १३.१७३.८ ॥
そこで法の子の王は、尊き師ブリハスパティに近づき、作法どおり真理についての問いを発した。
13.173.9
भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
मर्त्यस्य कः सहायो वै पिता माता सुतो गुरुः। ॥ १३.१७३.९ ॥
尊き方よ、一切の法を知り、一切の聖典に通じた方よ。死すべき人間の真の助け手は誰か——父か、母か、息子か、師か。
13.173.10
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
गच्छन्त्यमुं च लोकं वै क एताननुगच्छति ॥ १३.१७३.१० ॥
死者の身体を木片や土塊のように捨てて、人々はかの世界へ行く。では、彼らに付き従うのは誰か。
13.173.11
एकः प्रसूयते राजन्नेक एव विनश्यति ।
एकस्तरति दुर्गाणि गच्छत्येकस्तु दुर्गतिम् ॥ १३.१७३.११ ॥
王よ、人は独りで生まれ、独りで滅びる。独り困難を越え、独り悪しき運命へ行く。
13.173.12
न सहायः पिता माता तथा भ्राता सुतो गुरुः ।
ज्ञातिसम्बन्धिवर्गश्च मित्रवर्गस्तथैव च ॥ १३.१७३.१२ ॥
父も母も兄弟も息子も師も、親族や姻族の集まりも、友人の集まりも、助け手にはならない。
13.173.13
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
मुहूर्तमुपयुञ्ज्याथ ततो यान्ति पराङ्मुखाः ॥ १३.१७३.१३ ॥
死体を木片や土塊のように捨て置き、人々はしばし留まるが、やがて顔をそむけて去っていく。
13.173.14
तैस्तच्छरीरमुत्सृष्टं धर्मि एकोऽनुगच्छति ।
तस्माद्धर्मः सहायार्थे सेवितव्यः सदा नृपः ॥ १३.१७३.१४ ॥
人々が捨て去ったその身体に、ただ一人法を守る者だけが従っていく。ゆえに王は常に法に仕えるべきである。法こそが伴侶なのだから。
13.173.15
प्राणी धर्मसमायुक्तो गच्छेत्स्वर्गगतिं पराम् ।
तथैवाधर्मसंयुक्तो नरकं चोपपद्यते ॥ १३.१७३.१५ ॥
法に結ばれた生き物は最上の天界への道に赴く。同様に、非法に結ばれた者は地獄に至る。
13.173.16
तस्मान्न्यायागतैरर्थैर्धर्मं सेवेत पण्डितः ।
धर्म एको मनुष्याणां सहायः पारलौकिकः ॥ १३.१७३.१६ ॥
ゆえに賢者は正しい手段で得た財によって法に仕えるべきである。人にとって、来世の唯一の伴侶は法である。
13.173.17
लोभान्मोहादनुक्रोशाद्भयाद्वाऽप्यबहुश्रुतः ।
नरः करोत्यकार्याणि परार्थे लोभमोहितः ॥ १३.१७३.१७ ॥
貪欲、迷妄、憐れみ、あるいは恐れから、学の浅い人は他人のために貪欲に惑わされ、なすべきでない行いをする。
13.173.18
धर्मश्चार्थश्च कामश्च त्रितयं जीविते फलम् ।
एतत्त्रयमवाप्तव्यमधर्मपरिवर्जितम् ॥ १३.१७३.१८ ॥
法、富、愛欲の三つこそ人生の果実である。非法を離れて、この三つを得るべきである。
13.173.19
श्रुतं भगवतो वाक्यं धर्मयुक्तं परं हितम् ।
शरीरनिश्चयं ज्ञातुं बुद्धिस्तु मम जायते ॥ १३.१७३.१९ ॥
尊者の、法にかない最上に有益な言葉を私は聞きました。今、身体の定めを知りたいと私の心は願っています。
13.173.20
मृतं शरीरं हि नृणां सूक्ष्ममव्यक्ततां गतम् ।
अचक्षुर्विषयं प्राप्तं कथं धर्मोऽनुगच्छति ॥ १३.१७३.२० ॥
死者の身体は微細となり、非顕現の状態に入って、目の届かぬところへ行ってしまう。そのとき法はどのようにそれに従うのでしょうか。
13.173.21
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिरनन्तरम् ।
बुद्धिरात्मा च सहिता धर्मं पश्यन्ति नित्यदा ॥ १३.१७३.२१ ॥
地、風、空、水、そして火と光、さらに知性と自己、これらが共に常に法を見ている。
13.173.22
प्राणिनामिह सर्वेषां साक्षिभूतं दिवानिशम् ।
एतैश्च सह धर्मोऽपि तं जीवमनुगच्छति ॥ १३.१७३.२२ ॥
ここですべての生き物の昼夜の証人となり、これらとともに、法もまたその生命に従う。
13.173.23
त्वगस्थि मांसं शुक्रं च शोणितं च महामते ।
शरीरं वर्जयन्त्येते जीवितेन विवर्जितम् ॥ १३.१७३.२३ ॥
大いなる心の方よ、皮膚、骨、肉、精液、血は、命を失った身体を見捨てるのです。
13.173.24
ततो धर्मसमायुक्तः स जीवः सुखमेधते ।
इह लोके परे चैव किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.१७३.२४ ॥
そのとき法と結びついたその生命は、この世でもあの世でも安楽に栄えるのです。これ以上、あなたに何を申しましょうか。
13.173.25
तद्दर्शितं भगवता यथा धर्मोऽनुगच्छति ।
एतत्तु ज्ञातुमिच्छामि कथं रेतः प्रवर्तते ॥ १३.१७३.२५ ॥
尊き方が法がどのように従うかを示されました。しかし私は精液（レータス）がどのように生じるかを知りたいと思います。
13.173.26
अन्नमश्नन्ति यद्देवाः शरीरस्था नरेश्वर ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिर्मनस्तथा ॥ १३.१७३.२६ ॥
人の王よ、身体にとどまる神々が食べるもの、それは地、風、空、水、光、そして意です。
13.173.27
ततस्तृप्तेषु राजेन्द्र तेषु भूतेषु पञ्चसु ।
मनःषष्ठेषु शुद्धात्मन्रेतः सम्पद्यते महत् ॥ १३.१७३.२७ ॥
その後、王の中の王よ、五つの元素と六番目の意が満たされると、清浄な魂よ、大いなる精が生じるのです。
13.173.28
ततो गर्भः सम्भवति श्लेषात्स्त्रीपुंसयोर्नृप ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं भूयः किं श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१७३.२८ ॥
その後、王よ、男女の結合によって胎児が生じます。これらすべてはあなたに語られました。さらに何を聞きたいのですか。
13.173.29
आख्यातं मे भगवता गर्भः सञ्जायते यथा ।
यथा जातस्तु पुरुषः प्रपद्यति तदुच्यताम् ॥ १३.१७३.२९ ॥
尊き方は胎児がどのように生じるかを私に語られました。では、生まれた人間がどのように到達するのかを教えてください。
13.173.30
आसन्नमात्रः पुरुषस्तैर्भूतैरभिभूयते ।
विप्रयुक्तश्च तैर्भूतैः पुनर्यात्यपरां गतिम्।
स च भूतसमायुक्तः प्राप्नुते जीव एव हि ॥ १३.१७३.३० ॥
生まれようとする人はそれらの元素に圧倒されます。それらの元素から離れると、彼は再び別の道へ向かいます。そして元素と結びついた生命こそがそれを得るのです。
13.173.31
ततोऽस्य कर्म पश्यन्ति शुभं वा यदि वाशुभम् ।
देवताः पञ्चभूतस्थाः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१७३.३१ ॥
その時、五大元素に宿る神々は、この者の善行か悪行かを見る。さらに何を聞きたいのか。
13.173.32
त्वगस्थिमांसमुत्सृज्य तैश्च भूतैर्विवर्जितः ।
जीवः सह वसन्कृत्स्नं सुखदुःखसहः प्रभो ॥ १३.१७३.३२ ॥
皮と骨と肉を捨て、それらの元素から離れた魂は、全体に住して苦楽を受ける、主よ。
13.173.33
भोगवश्यं कर्मवश्यं यातनावश्यमित्यपि ।
एतत्त्रयाणामासाद्य कर्मतः सोऽश्नुते फलम् ॥ १३.१७३.३३ ॥
彼は享受に支配され、業に支配され、苦痛に支配される。この三つに至って、彼は業によって果報を得る。
13.173.34
जीवः कर्मसमायुक्तः शीघ्रं रेतस्त्वमागतः ।
स्त्रीणां पुष्पं समासाद्य सूतिकाले लभेत तत् ॥ १३.१७३.३४ ॥
業と結びついた魂は、速やかに精として来る。女の花（月経）に至り、出生の時にそれを得る。
13.173.35
यमस्य पुरुषैः क्लेसं यमस्य पुरुषैर्वधम् ।
दुःखं संसारचक्रं च नरः क्लेशं स विन्दति ॥ १३.१७३.३५ ॥
ヤマの従者による苦悩、ヤマの従者による殺害、苦しみと輪廻の車輪。人はその苦悩に遭う。
13.173.36
इह लोके स च प्राणी जन्मप्रभृति पार्थिव ।
सुकृतं कर्म वै भुङ्क्ते धर्मस्य फलमाश्रितः ॥ १३.१७३.३६ ॥
この世で、その生き物は生まれた時から、王よ、法の果報に依拠して、善行の果報を享受する。
13.173.37
यदि धर्मं यथाशक्ति जन्मप्रभृति सेवते ।
ततः स पुरुषो भूत्वा सेवते नियतं सुखम् ॥ १३.१७३.३७ ॥
人が生まれた時から自分の力に応じてダルマに従うなら、その人は人間となって必ず幸福を享受する。
13.173.38
अथान्तरा तु धर्मस्याप्यधर्ममुपसेवते ।
सुखस्यानन्तरं दुःखं स जीवोऽप्यधिगच्छति ॥ १३.१७३.३८ ॥
しかし、ダルマの最中にあっても非ダルマを行う者は、その生命もまた幸福の後に苦しみに出会う。
13.173.39
अधर्मेण समायुक्तो यमस्य विषयं गतः ।
महद्दुःखं समासाद्य तिर्यग्योनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.३९ ॥
非ダルマに縛られ、ヤマの領域へ行った生命は、大きな苦しみに遭い、畜生の胎に生まれる。
13.173.40
कर्मणा येन येनेह यस्यां योनौ प्रजायते ।
जीवो मोहसमायुक्तस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.१७३.४० ॥
この世で、どのような行為によって迷いに結ばれた生命がどの胎に生まれるか、私が語るのを聞け。
13.173.41
यदेतदुच्यते शास्त्रे सेतिहासे च च्छन्दसि ।
यमस्य विषयं घोरं मर्त्यो लोकः प्रपद्यते ॥ १३.१७३.४१ ॥
聖典にも叙事詩の伝承にもヴェーダにも説かれている。死すべき世界はヤマの恐ろしい領域に至る。
13.173.42
इह स्थानानि पुण्यानि देवतुल्यानि भूपते ।
तिर्यग्योन्यतिरिक्तानि गतिमन्ति च सर्वशः ॥ १३.१७३.४२ ॥
ここには、畜生の胎とは別に、神々に等しい功徳の住処があり、あらゆる点で趣く先がある。おお、大地の主よ。
13.173.43
यमस्य भवने दिव्ये ब्रह्मलोकसमे गुणैः ।
कर्मभिर्नियतैर्बद्धो जन्तुर्दुःखान्युपाश्नुते ॥ १३.१७३.४३ ॥
ヤマの神聖な住処、その徳においてブラフマーの世界に等しい所で、定められた業に縛られた生き物は苦しみを受ける。
13.173.44
येनयेन तु भावेन कर्मणा पुरुषो गतिम् ।
प्रयाति परुषां घोरां तत्ते वक्ष्याम्यतः परम् ॥ १३.१७३.४४ ॥
人がどのような心と行為によって過酷で恐ろしい行き先へ向かうのか、それを今からあなたに語ろう。
13.173.45
अधीत्य चतुरो वेदान्द्विजो मोहसमन्वितः ।
पतितात्प्रतिगृह्याथ खरयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.४५ ॥
四ヴェーダを学びながらも迷いに満ちたバラモンが、堕落者から施しを受けると、ロバの胎に生まれる。
13.173.46
खरो जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ।
खरो मृतो बलीवर्दः सप्तवर्षाणि जीवति ॥ १३.१७३.४६ ॥
バーラタよ、ロバは十五年生きる。ロバが死ぬと雄牛となり、七年生きる。
13.173.47
बलीवर्दो मृतश्चापि जायते ब्रह्मराक्षसः ।
ब्रह्मरक्षश्च मासांस्त्रींस्ततो जायेत ब्राह्मणः ॥ १३.१७३.४७ ॥
雄牛は死ぬとブラフマ・ラークシャサとして生まれる。ブラフマ・ラークシャサは三か月生き、その後バラモンとして生まれる。
13.173.48
पतितं याजयित्वा तु कृमियोनौ प्रजायते ।
तत्र जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ॥ १३.१७३.४८ ॥
堕落者に供犠をさせた者は虫の胎に生まれる。そこで彼は十五年生きる、バーラタよ。
13.173.49
कृमिभावाद्विमुक्तस्तु ततो जायेत गर्दभः ।
गर्दभः पञ्चवर्षाणि पञ्चवर्षाणि सूकरः ॥ १३.१७३.४९ ॥
虫の境涯から解放されると、次に驢馬として生まれる。驢馬として五年、そして猪として五年。
13.173.50
कुक्कुटः पञ्चवर्षाणि पञ्चवर्षाणि जम्बुकः ।
श्वा वर्षमेकं भवति ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.५० ॥
雄鶏として五年、そして山犬として五年。一年は犬となり、その後人間として生まれる。
13.173.51
उपाध्यायस्त्रियः पापं शिष्यः कुर्यादबुद्धिमान् ।
स जीव इह संसारांस्त्रीनाप्नोति न संशयः ॥ १३.१७३.५१ ॥
愚かな弟子が師の妻に罪を犯すなら、彼はここで三つの輪廻を得る。疑いはない。
13.173.52
वृको भवति राजेन्द्र ततः क्रव्यात्ततः खरः ।
ततः प्रेतः परिक्लिष्टः पश्चाज्जायेत ब्राह्मणः ॥ १३.१७३.५२ ॥
王の中の王よ、彼は狼となる。次に肉食獣、次に驢馬。次に苦しむ亡霊となり、その後バラモンとして生まれる。
13.173.53
मनसाऽपि गुरोर्भार्यां यः शिष्यो याति पापकृत् ।
स उग्रान्प्रैति संसारानधर्मेणेह चेतसा ॥ १३.१७३.५३ ॥
師の妻のもとへ心の中でさえ行く罪深い弟子は、非法によって、この心をもって、恐ろしい輪廻へ赴く。
13.173.54
श्वयोनौ तु स सम्भूतस्त्रीणि वर्षाणि जीवति ।
तत्रापि निधनं प्राप्तः कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.५४ ॥
犬の胎に生まれ、三年生きる。そこでもまた死を迎え、虫の胎に生まれる。
13.173.55
कृमिभावमनुप्राप्तो वर्षमेकं तु जीवति ।
ततस्तु निधनं प्राप्तो ब्रह्मयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.५५ ॥
虫の状態に至り、彼は一年生きる。その後死を迎え、バラモンの胎に生まれる。
13.173.56
यदि पुत्रसमं शिष्यं गुरुर्हन्यादकारणे ।
आत्मनः कामकारेण सोपि हिंस्रः प्रजायते ॥ १३.१७३.५६ ॥
師が理由もなく息子のような弟子を打てば、自らの意志によって彼もまた凶暴な生き物として生まれる。
13.173.57
पितरं मातरं चैव यस्तु पुत्रोऽवमन्यते ।
सोऽपि राजन्मृतो जन्तुः पूर्वं जायेत गर्दभः ॥ १३.१७३.५७ ॥
父母を侮る息子は、王よ、死後まず驢馬として生まれる。
13.173.58
गर्दभत्वं तु सम्प्राप्य दशवर्षाणि जीवति ।
संवत्सरं तु कुम्भीरस्ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.५८ ॥
驢馬の状態に至り、十年生きる。一年間は鰐となり、その後人間として生まれる。
13.173.59
पुत्रस्य मातापितरौ यस्य रुष्टावुभावपि ।
गुर्वपध्यानतः सोपि मृतो जायति गर्दभः ॥ १३.१७३.५९ ॥
母も父も二人とも怒らせた息子は、年長者を軽んじた報いで、死後驢馬として生まれる。
13.173.60
खरो जीवति मासांस्तु दश श्वा च चतुर्दशः ।
बिडालः सप्तमासांस्तु ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.६० ॥
驢馬は十か月、犬は十四か月生きる。猫は七か月生きて、その後人間として生まれる。
13.173.61
मातापितरावाक्रुश्य शारिका सम्प्रजायते ।
ताडयित्वा तु तावेव जायते कच्छपो नृप ॥ १३.१७३.६१ ॥
父母を罵った者は鵲（シャーリカー）として生まれ、父母を打った者は、王よ、亀として生まれる。
13.173.62
कच्छपो दशवर्षाणि त्रीणि वर्षाणि शल्यकः ।
व्यालो भूत्वा च षण्मासांस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६२ ॥
亀として十年、ヤマアラシとして三年、蛇として六か月過ごし、その後人間として生まれる。
13.173.63
भर्तृपिण्डमुपाश्नन्यो राजद्विष्टानि सेवते ।
सोपि मोहसमापन्नो मृतो जायति वानरः ॥ १३.१७३.६३ ॥
主人の食物を食べながら王の嫌うことに仕える者は、迷妄に陥り、死後、猿として生まれる。
13.173.64
वानरो दशवर्षाणि पञ्चवर्षाणि सूकरः ।
श्वाऽथ भूत्वा तु षण्मासांस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६४ ॥
猿として十年、猪として五年、犬として六か月過ごし、その後人間として生まれる。
13.173.65
न्यासापहर्ता तु नरो यमस्य विषयं गतः ।
यातनानां शतं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.६५ ॥
預かり物を盗んだ人は、ヤマの世界へ行き、百の責め苦を受けた後、虫の胎に生まれる。
13.173.66
तत्र जीवति वर्षाणि दशपञ्च च भारत ।
दुष्कृतस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६६ ॥
そこで彼は十五年生き、バーラタよ、悪行の果報を尽くした後、人間として生まれる。
13.173.67
असूयकः कुत्सितश्च चण्डालो दुःखमश्नुते ।
विश्वासहर्ता तु नरो मीनो जायति दुर्मतिः ॥ १३.१७३.६७ ॥
嫉妬深く卑しめられた旃陀羅は苦しみを味わう。信頼を裏切る人は愚かな心で魚として生まれる。
13.173.68
भूत्वा मीनोऽष्टमासांस्तु मृगो जायति भारत ।
मृगस्तु चतुरो मासांस्ततश्छागः प्रजायते ॥ १३.१७३.६८ ॥
バーラタの子孫よ、魚として八か月を過ごした後、彼は鹿として生まれる。鹿は四か月の後、山羊として生まれる。
13.173.69
छागस्तु निधनं प्राप्य पूर्णे संवत्सरे ततः ।
गौः स सञ्जायते जन्तुस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६९ ॥
山羊が死に、一年が満ちると、その生き物は牛として生まれる。やがて人として生まれる。
13.173.70
धान्यान्यवांस्तिलान्माषान्कुलत्थान्सर्षपांश्चणान् ।
कलायानथ मुद्गांश्च गोधूमानतसीस्तथा ॥ १३.१७३.७० ॥
穀物、大麦、胡麻、黒豆、馬豆、芥子、ひよこ豆、豌豆、緑豆、小麦、亜麻。
13.173.71
यस्तु धान्यापहर्ता च मोहाज्जन्तुरचेतनः ।
स जायते महाराज मूषिको निरपत्रपः ॥ १३.१७३.७१ ॥
大王よ、迷いによって無自覚に穀物を盗む生き物は、恥知らずな鼠として生まれる。
13.173.72
ततः प्रेत्य महाराज मृतो जायति सूकरः ।
सूकरो जातमात्रस्तु रोगेणि म्रियते नृप ॥ १३.१७३.७२ ॥
大王よ、死して霊となった後、彼は猪として生まれる。猪は生まれるとすぐに病で死ぬ、王よ。
13.173.73
श्वा ततो जायते मूढः कर्मणा तेन पार्थिव ।
भूत्वा श्वा पञ्चवर्षाणि ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.७३ ॥
その後、迷える者はその業により犬として生まれる、王よ。五年間犬であった後、人間として生まれる。
13.173.74
परदाराभिमर्शं तु कृत्वा जायति वै वृकः ।
श्वा शृगालस्ततो गृध्रो व्यालः कङ्को बकस्तथा ॥ १३.१७३.७४ ॥
他人の妻に触れた者は狼として生まれる。その後、犬、山犬、禿鷹、蛇、鷺、鶴として生まれる。
13.173.75
भ्रातुर्भार्यां तु पापात्मा यो धर्मयति मोहितः ।
पुंस्कोकिलत्वमाप्नोति सोऽपि संवत्सरं नृप ॥ १३.१७३.७५ ॥
邪悪な心で迷い、兄弟の妻を犯す者もまた、一年間雄のカッコウの状態を得る、王よ。
13.173.76
सखिभार्यां गुरोर्भार्यां राजभार्यां तथैव च ।
प्रधर्षयित्वा कामाद्यो मृतो जायति सूकरः ॥ १३.१७३.७६ ॥
欲望から友人の妻、師の妻、王の妻を辱めて死んだ者は、猪として生まれる。
13.173.77
सूकरः पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि श्वाविधः ।
बिडालः पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि कुक्कुटः ॥ १३.१७३.७७ ॥
猪として五年と十年、犬の類として十年、猫として五年と十年、そして雄鶏として生まれる。
13.173.78
पिपीलिका तु मासांस्त्रीन्वानरो मासमेव तु ।
एतानासाद्य संसारान्कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.७८ ॥
蟻として三か月、猿として一か月だけ。これらの輪廻を経て、虫の胎に生まれる。
13.173.79
तत्र जीवति मासांस्तु कृमियोनौ चतुर्दश ।
ततोऽधर्मक्षयं कृत्वा पुनर्जायति मानवः ॥ १३.१७३.७९ ॥
そこで彼は虫の胎で十四か月生きる。それから非法を滅し尽くして、再び人として生まれる。
13.173.80
उपस्थिते विवाहे तु यज्ञे दानेऽपि वा विभो ।
मोहात्करोति यो विघ्नं स मृतो जायते कृमिः ॥ १३.१७३.८० ॥
おお、偉大なる者よ。婚礼・供犠・布施が近づいたとき、迷いから妨げをなす者は死して虫として生まれる。
13.173.81
कृमिर्जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ।
अधर्मिस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.८१ ॥
バーラタよ、虫は十五年生きる。それから不義の者の罪を滅し、人が生まれる。
13.173.82
पूर्वं दत्त्वा तु यः कन्यां द्वितीये दातुमिच्छति ।
सोपि राजन्मृतो जन्तुः कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.८२ ॥
王よ、先に娘を一人に与えておきながら、次に別の者へ与えようとする者も、死して虫の胎に生まれる。
13.173.83
तत्र जीवति वर्षाणि त्रयोदश युधिष्ठिर ।
अधर्मसंक्षये युक्तस्ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.८३ ॥
ユディシュティラよ、そこで彼は十三年生きる。不義の滅尽に励んだ後、人として生まれる。
13.173.84
देवकार्यमकृत्वा तु पितृकार्यमथापि वा ।
अनिर्वाप्य समश्नन्वै मृतो जायति वायसः ॥ १३.१७३.८४ ॥
神々への務めも祖霊への務めも果たさず、供物も捧げずに食べる者は、死して鴉として生まれる。
13.173.85
वायसः शतवर्षाणि ततो जायति कुक्कुटः ।
जायते व्यालकश्चापि मासं तस्मात्तु मानुषः ॥ १३.१७३.८५ ॥
百年の間カラスとして生まれ、次に雄鶏として生まれる。また一か月の間は蛇としても生まれる。その後ようやく人間となる。
13.173.86
ज्येष्ठं पितृसमं चापि भ्रातरं योऽवमन्यते ।
सोऽपि मृत्युमुपागम्य क्रौञ्चयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.८६ ॥
父に等しい年長の兄を侮る者もまた、死して鶴の胎に生まれる。
13.173.87
क्रौञ्चो जीवति वर्षं तु ततो जायति चीरकः ।
ततो निधनमापन्नो मानुषत्वमुपाश्नुते ॥ १३.१७३.८७ ॥
鶴は一年生きる。それから奇良迦という鳥として生まれる。死んだのち、人間の身を得る。
13.173.88
वृषलो ब्राह्मणीं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते ।
ततः सम्प्राप्य निधनं जायते सूकरः पुनः ॥ १३.१७३.८८ ॥
首陀羅がバラモンの女性のもとに行けば、虫の胎に生まれる。死んでのち、再び猪として生まれる。
13.173.89
सूकरो जातमात्रस्तु रोगेण म्रियते नृप ।
श्वा ततो जायते मूढः कर्मणा तेन पार्थिव ॥ १३.१७३.८९ ॥
王よ、猪は生まれるとすぐに病で死ぬ。そして地の主よ、その業によって愚かな犬として生まれる。
13.173.90
श्वा भूत्वा कृतकर्माऽसौ जायते मानुषस्ततः ।
तत्रापत्यं समुत्पाद्य मृतो जायति मूषिकः ॥ १३.१७३.९० ॥
犬となり、行いを積んでから人間として生まれる。そこで子をもうけて死ぬと、鼠として生まれる。
13.173.91
कृतघ्नस्तु मृतो राजन्यमस्य विषयं गतः ।
यमस्य पुरुषैः क्रुद्धैर्वधं प्राप्नोति दारणम् ॥ १३.१७३.९१ ॥
王よ、恩知らずは死んでヤマの世界に行き、怒ったヤマの下僕たちから引き裂く打撃を受ける。
13.173.92
दण्डं समुद्गरं शूलमग्निकुम्भं च दारुणम् ।
असिपत्रवनं घोरवालुकं कूटशाल्मलीम् ॥ १३.१७३.९२ ॥
杖、鉄槌、槍、恐ろしい火の釜、剣葉の林、恐ろしい砂地、そして欺瞞のシャルマリ樹。
13.173.93
एताश्चान्याश्च बह्वीश्च यमस्य विषयं गतः ।
यातनाः प्राप्य तत्रोग्रास्ततो वध्यति भारत ॥ १३.१७३.९३ ॥
バーラタよ、ヤマの世界に行き、これらや他の多くの責め苦を受け、そこで激しい責め苦によって打たれる。
13.173.94
ततो हतः कृतघ्नः स तत्रोग्रैर्भरतर्षभ ।
संसारचक्रमासाद्य कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.९४ ॥
バラタの牡牛よ、そこで激しい責め苦に打ち倒された恩知らずは、輪廻の輪に至り、虫の胎に生まれる。
13.173.95
कृमिर्भवति वर्षाणि दशपञ्च च भारत ।
ततो गर्भं समासाद्य तत्रैव म्रियते शिशुः ॥ १३.१७३.९५ ॥
バーラタよ、彼は十五年間虫のままでいる。そして胎に入り、そこで幼児として死ぬ。
13.173.96
ततो गर्भशतैर्जन्तुर्बहुभि सम्प्रपद्यते ।
संसारांश्च बहून्गत्वा ततस्मिर्यक्षु जायते ॥ १३.१७३.९६ ॥
その後、その生き物は数百の胎と多くの輪廻を経て、ヤクシャの中に生まれる。
13.173.97
ततो दुःखमनुप्राप्य बहुवर्षगणानिह ।
स पुनर्भवसंयुक्तस्ततः कूर्मः प्रजायते ॥ १३.१७३.९७ ॥
その後、ここで多くの年月の苦しみを経て、彼は再び存在に結ばれ、それから亀として生まれる。
13.173.98
दधि हृत्वा बकश्चापि प्लवो मत्स्यानसंस्कृतान् ।
चोरयित्वा तु दुर्बुद्धिर्मधुदंशः प्रजायते ॥ १३.१७३.९८ ॥
凝乳を盗んだ鷺と、生の魚を盗んだ水鳥、そして邪悪な心の者は蜜を噛む虫として生まれる。
13.173.99
फलं वा मूलकं हृत्वा अपूपं वा पिपीलिकाः ।
चोरयित्वा च निष्पावं जायते हलगोलकः ॥ १३.१७३.९९ ॥
果実や大根、あるいは菓子を盗んだ者は蟻となり、豆を盗んだ者は鋤の球という虫として生まれる。
13.173.100
पायसं चोरयित्वा तु तित्तिरित्वमवाप्नुते ।
हृत्वा पिष्टमयं पूपं कुम्भोलूकः प्रजायते ॥ १३.१७३.१०० ॥
乳粥を盗んだ者はウズラの状態を得、小麦粉の菓子を盗んだ者はクンボーローカ(一種のフクロウ)として生まれる。
13.173.101
अयो हृत्वा तु दुर्बुद्धिर्वायसो जायते नरः ।
कांस्यं हृत्वा तु दुर्बद्धिर्हारितो जायते नरः ॥ १३.१७३.१०१ ॥
鉄を盗んだ邪悪な人は烏として生まれ、青銅を盗んだ邪悪な人は緑の鸚鵡ハーリータとして生まれる。
13.173.102
राजतं भाजनं हृत्वा कपोतः सम्प्रजायते ।
हृत्वा तु काञ्चनं भाण्डं कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.१०२ ॥
銀の器を盗んだ人は鳩として生まれ、金の器を盗んだ者は虫の胎に生まれる。
13.173.103
पत्रोर्णं चोरयित्वा तु कृकलत्वं निगच्छति ।
कौशिकं तु ततो हृत्वा नरो जायति वर्तकः ॥ १३.१७३.१०३ ॥
葉の綿を盗む者はクルカラ鳥の状態に至り、次にカウシカの布を盗む人間はヴァルタカ（うずら）として生まれる。
13.173.104
अंशुकं चोरयित्वा तु शुक्रो जायति मानवः ।
चोरयित्वा दुकूलं तु मृतो हंसः प्रजायते ॥ १३.१७३.१०४ ॥
上質の布を盗んだ人間はインコとして生まれ、ドゥクーラ（上等な亜麻布）を盗んで死んだ者は白鳥として生まれる。
13.173.105
क्रौञ्चः कार्पासिकं हृत्वा मृतो जायति मानवः ।
चोरयित्वा नरः पट्टं त्वाविकं चैव भारत। ॥ १३.१७३.१०५ ॥
綿布を盗んで死んだ人間はクラウンチャ（鶴）として生まれる。バーラタよ、人は絹（パッタ）と毛織物（アーヴィカ）を盗む。
13.173.106
वर्णान्हृत्वा तु पुरुषो मृतो जायति बर्हिणः ।
हृत्वा रक्तानि वस्त्राणि जायते जीवजीवकः ॥ १३.१७३.१०६ ॥
染料を盗んで死んだ人間は孔雀として生まれ、赤い衣服を盗んだ者はジーヴァジーヴァカという鳥として生まれる。
13.173.107
वर्णकादींस्तथा गन्धांश्चोरयित्वेह मानवः ।
छुन्दुन्दरित्वमाप्नोति राजँल्लोभपरायणः ॥ १३.१७३.१०७ ॥
ここで、染料や香料などを盗み、貪欲に身を委ねた人間は、王よ、チュンドゥンダラ（鼠の類）の境遇に至る。
13.173.108
तत्र जीवति वर्षाणि ततो दश च पञ्च च ।
अधर्मस्य क्षयं गत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.१०८ ॥
そこで彼は十五年生きる。その後、非法（アダルマ）が尽きると、再び人間として生まれる。
13.173.109
चोरयित्वा पयश्चापि बलाका सम्प्रजायते ॥ १३.१७३.१०९ ॥
乳を盗む者は鶴として生まれ変わる。
13.173.110
यस्तु चोरयते तैलं नरो मोहसमन्वितः ।
सोपि राजन्मृतो जन्तुस्तैलपायी प्रजायते ॥ १३.१७३.११० ॥
迷いに囚われて油を盗む人は、王よ、死後、油を飲む生き物として生まれる。
13.173.111
अशस्त्रं पुरुषं हत्वा सशस्त्रः पुरुषाधमः ।
अर्थार्थी यदि वा वैरी स मृतो जायते स्वरः ॥ १३.१७३.१११ ॥
武器を持って丸腰の人を殺す卑しい人は、富を求めてか敵意からか、死後、声を発する生き物スヴァラとして生まれる。
13.173.112
खरो जीवति वर्षे द्वे ततः शस्त्रेण वध्यते ।
स मृतो मृगयोनौ तु नित्योद्विग्नोऽभिजायते ॥ १३.१७३.११२ ॥
そのロバは二年生き、それから武器で殺される。死んで鹿の胎に生まれ、常に怯えて生きる。
13.173.113
मृगो वध्यति शस्त्रेण गते संवत्सरे तु सः ।
हतो मृगस्ततो मीनः सोपि जालेन बध्यते ॥ १३.१७३.११३ ॥
一年が過ぎると、その鹿は武器で殺される。殺された鹿としてその後魚になり、その魚もまた網にかけられる。
13.173.114
मासे चतुर्थे सम्प्राप्ते श्वापदः सम्प्रजायते ।
श्वापदो दशवर्षाणि द्वीपी वर्षाणि पञ्च च ॥ १३.१७३.११४ ॥
四か月目が来ると、彼は猛獣として生まれる。猛獣は十年生き、豹は五年生きる。
13.173.115
ततस्तु निधनं प्राप्तः कालपर्यायचोदितः ।
अधर्मस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.११५ ॥
その後、死を迎え、時の循環に促されて、非法を滅ぼした後、人間として生まれる。
13.173.116
स्त्रियं हत्वा तु दुर्बुद्धिर्यमस्य विषयं गतः ।
बहून्क्लेशान्समासाद्य नरकानेकविंशतिम् ॥ १३.१७३.११६ ॥
女性を殺したその邪悪な者はヤマの世界に赴き、多くの苦を味わった後、二十一の地獄に至る。
13.173.117
ततः पश्चान्महाराज कृमियोनौ प्रजायते ।
कृमिर्विंशतिवर्षाणि भूत्वा जायति मानुषः ॥ १३.१७३.११७ ॥
その後、大王よ、彼は虫の胎に生まれる。二十年間虫であった後、再び人間として生まれる。
13.173.118
भोजनं चोरयित्वा तु मक्षिका जायते नरः ।
मक्षिकासङ्घवशगो बहून्मासान्भवत्युत ॥ १३.१७३.११८ ॥
食物を盗んだ人は蠅として生まれる。蠅の群れに支配され、幾月も過ごす。
13.173.119
ततः पापक्षयं कृत्वा मानुषत्वमवाप्नुते ।
भक्ष्यं हृत्वा तु पुरुषो जालपाशः प्रजायते ॥ १३.१७३.११९ ॥
その後、罪の滅尽をなして人間の生を得る。しかし食べ物を盗んだ人は網の罠として生まれる。
13.173.120
स्वाद्यं हृत्वा तु पुरुषश्चीरपाशः प्रजायते ।
धान्यं हृत्वा तु पुरुषो लोमशः सम्प्रजायते ॥ १३.१७३.१२० ॥
美味な食べ物を盗んだ人は布の罠として生まれる。穀物を盗んだ人は毛深い生き物として生まれる。
13.173.121
तथा पिण्याकसम्मिश्रमशनं चोरयेन्नरः ।
स जायते भृतिधनो दारुणो मूषिको नरः ॥ १३.१७३.१२१ ॥
同様に、油かすを混ぜた食べ物を盗む人は、残忍なネズミとして生まれ、その富は賃金だけである。
13.173.122
दशन्वै मानुषान्नित्यं पापात्मा स विशाम्पते ।
घृतं हृत्वा तु दुर्बुद्धिः काकमद्गुः प्रजायते ॥ १३.१७३.१२२ ॥
民の主よ、常に人を噛む罪人、ギーを盗む悪意の者は、カラス・ムドガとして生まれる。
13.173.123
मत्स्यमांसमथो हृत्वा काको जायति। दुर्मतिः ।
लवणं चोरयित्वा तु चिरिकाकः प्रजायते ॥ १३.१७३.१२३ ॥
魚の肉を盗む悪意の者はカラスとして生まれ、塩を盗む者はチリカーカとして生まれる。
13.173.124
विश्वासेन तु निक्षिप्तं यो विनिह्नोति मानवः ।
स गतायुर्नरस्तात मत्स्ययोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.१२४ ॥
信頼して預けられた物を否定する人は、愛しい者よ、寿命が短く、魚の胎に生まれる。
13.173.125
मत्स्ययोनिमनुप्राप्य मृतो जायति मानुषः ।
मानुषत्वमनुप्राप्य क्षीणायुरुपपद्यते ॥ १३.१७३.१२५ ॥
魚の胎に至って死んだ人は再び生まれ、人間の身を得てもなお寿命の縮んだ者として生まれる。
13.173.126
पापानि तु नराः कृत्वा तिर्यग्जायन्ति भारत ।
न चात्मनः प्रयाणान्ते धर्मं जानन्ति कञ्चन ॥ १३.१७३.१२६ ॥
バラタよ、罪を犯した人は畜生として生まれ、旅立ちの終わりにおいて決してダルマを知らない。
13.173.127
ये पापानि नराः कृत्वा निरस्यन्ति व्रतैः सदा ।
सुखदुःखसमायुक्ता व्यथितास्ते भवन्त्युत ॥ १३.१७३.१२७ ॥
悪行を行った人々が、常に誓戒によってそれを退けようとしても、苦楽に結ばれて、まことに苦しむのである。
13.173.128
अपुमांसः प्रजायन्ते म्लेच्छाश्चापि न संशयः ।
नराः पापसमाचारा लोभमोहसमन्विताः ॥ १३.१७३.१२८ ॥
不能の者として生まれ、蛮族としても生まれる、疑いはない。悪行を行い、貪りと迷いに満ちた人々も同様である。
13.173.129
वर्जयन्ति च पापानि जन्मप्रभृति ये नराः ।
अरोगा रूपवन्तस्ते धनिनश्च भवन्त्युत ॥ १३.१७३.१२९ ॥
生まれたときから悪行を避ける人々は、病なく、美しく、そしてまことに富裕となる。
13.173.130
स्त्रियोऽप्येतेन कल्पेन कृत्वा पापमवाप्नुयुः ।
एतेषामेव जन्तूनां भार्यात्वमुपयान्ति ताः ॥ १३.१७३.१३० ॥
女性もまた同じやり方で罪を犯し、それを得る。彼女らはまさにこれらの生き物の妻となる。
13.173.131
परस्वहरणे दोषाः सर्व एव प्रकीर्तिताः ।
एतद्धि लेशमात्रेण कथितं ते मयाऽनघ ॥ १३.१७३.१३१ ॥
他人の財物を奪うことの過失はすべて説かれた。無垢なる者よ、これを私はほんのわずかだけ汝に語ったのだ。
13.173.132
अपरस्मिन्कथायोगे भूयः श्रोष्यसि भारत ।
एतन्मया महाराज ब्रह्मणो गदतः पुरा ॥ १३.१७३.१३२ ॥
バーラタよ、物語の別の文脈で汝はまた聞くであろう。大王よ、これは以前ブラフマーが語ったとおりに私が汝に告げたのだ。
13.173.133
सुरर्षीणां श्रुतं मध्ये पृष्टश्चापि यथातथम् ।
मयाऽपि तच्च कार्त्स्न्येन यथावदनुवर्णितम्।
एतच्छ्रुत्वा महाराज धर्मे कुरु मनः सदा ॥ १३.१७३.१३३ ॥
神聖な聖仙たちの間で聞かれ、そのとおりに問われたことを、私もすべて正しく語った。大王よ、これを聞いて常に心をダルマに向けよ。