Mahābhārata · Adhyāya 13.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.173.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
श्रोतुमिच्छामि मर्त्यानां संसारविधिमुत्तमम् ॥ १३.१७३.१ ॥
Avô, ó grande sábio, versado em todas as ciências! Desejo ouvir a ordem suprema da existência mundana dos mortais.
13.173.2
केन वृत्तेन राजेन्द्र वर्तमाना नरा भुवि ।
प्राप्नुवन्त्युत्तमं स्वर्गं कथं च नरकं नृप ॥ १३.१७३.२ ॥
Ó senhor dos reis, por que conduta os homens que vivem na terra alcançam o céu supremo, e como alcançam o inferno, ó rei?
13.173.3
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
प्रयान्त्यमुं लोकमितः को वै ताननुगच्छति ॥ १३.१७३.३ ॥
Tendo abandonado o corpo morto como um tronco ou um torrão de terra, as pessoas partem daqui para aquele mundo; quem, afinal, os acompanha?
13.173.4
दूरादायाति भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः ।
पृच्छैनं सुमहाभागमेतद्गुह्यं सनातनम् ॥ १३.१७३.४ ॥
De longe chega o venerável Bṛhaspati, de nobre intelecto; pergunta a este muito afortunado sobre este assunto secreto e eterno.
13.173.5
नैतदन्येन शक्यं हि वक्तुं केनचिदद्य वै ।
वक्ता बृहस्पतिसमो न ह्यन्यो विद्यते क्वचित् ॥ १३.१७३.५ ॥
Isto não pode ser dito hoje por nenhum outro; não existe em lugar algum outro orador igual a Bṛhaspati.
13.173.6
तयोः संवदतोरेवं पार्थगाङ्गेययोस्तदा ।
आजगाम विशुद्धात्मा भगवान्स बृहस्पतिः ॥ १३.१७३.६ ॥
Enquanto aqueles dois, Pārtha e o filho de Gaṅgā, conversavam assim, chegou ali o venerável Bṛhaspati, de alma pura.
13.173.7
ततो राजा समुत्थाय धृतराष्ट्रपुरोगमः ।
पूजामनुषमां चक्रे सर्वे ते च सभासदः ॥ १३.१७३.७ ॥
Então o rei se levantou e, com Dhṛtarāṣṭra à frente, prestou uma honra incomparável; e todos os membros da assembleia fizeram o mesmo.
13.173.8
ततो धर्मसुतो राजा भगवन्तं बृहस्पतिम् ।
उपगम्य यथान्यायं प्रश्नं पप्रच्छ तत्त्वतः ॥ १३.१७३.८ ॥
Então o rei, filho de Dharma, aproximando-se do venerável Bṛhaspati, fez-lhe devidamente uma pergunta sobre a verdade.
13.173.9
भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
मर्त्यस्य कः सहायो वै पिता माता सुतो गुरुः। ॥ १३.१७३.९ ॥
Ó venerável, conhecedor de todo dharma, perito em todas as escrituras! Quem, afinal, é o auxiliar do mortal: o pai, a mãe, o filho ou o mestre?
13.173.10
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
गच्छन्त्यमुं च लोकं वै क एताननुगच्छति ॥ १३.१७३.१० ॥
Abandonando o corpo morto como um tronco ou um torrão, os homens vão àquele outro mundo. Quem, então, os segue?
13.173.11
एकः प्रसूयते राजन्नेक एव विनश्यति ।
एकस्तरति दुर्गाणि गच्छत्येकस्तु दुर्गतिम् ॥ १३.१७३.११ ॥
Só o homem nasce, ó rei, e só ele perece; só ele atravessa as dificuldades, e só ele vai a um destino miserável.
13.173.12
न सहायः पिता माता तथा भ्राता सुतो गुरुः ।
ज्ञातिसम्बन्धिवर्गश्च मित्रवर्गस्तथैव च ॥ १३.१७३.१२ ॥
Nem pai, nem mãe, nem irmão, nem filho, nem mestre, nem o grupo de parentes e familiares, nem o grupo de amigos é um auxiliar.
13.173.13
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
मुहूर्तमुपयुञ्ज्याथ ततो यान्ति पराङ्मुखाः ॥ १३.१७३.१३ ॥
Abandonando o corpo morto como um pedaço de madeira ou um torrão de terra, as pessoas se demoram nele por um momento e depois partem de rosto voltado para trás.
13.173.14
तैस्तच्छरीरमुत्सृष्टं धर्मि एकोऽनुगच्छति ।
तस्माद्धर्मः सहायार्थे सेवितव्यः सदा नृपः ॥ १३.१७३.१४ ॥
Do corpo abandonado por eles, só o justo o segue, sozinho. Por isso o rei deve sempre cultivar o dharma, pois o dharma é o companheiro.
13.173.15
प्राणी धर्मसमायुक्तो गच्छेत्स्वर्गगतिं पराम् ।
तथैवाधर्मसंयुक्तो नरकं चोपपद्यते ॥ १३.१७३.१५ ॥
Um ser vivo dotado de dharma alcança o caminho supremo do céu; do mesmo modo, quem está unido ao adharma chega ao inferno.
13.173.16
तस्मान्न्यायागतैरर्थैर्धर्मं सेवेत पण्डितः ।
धर्म एको मनुष्याणां सहायः पारलौकिकः ॥ १३.१७३.१६ ॥
Por isso, o sábio deve servir ao dharma com riquezas obtidas por meios justos. Para os homens, só o dharma é o companheiro no outro mundo.
13.173.17
लोभान्मोहादनुक्रोशाद्भयाद्वाऽप्यबहुश्रुतः ।
नरः करोत्यकार्याणि परार्थे लोभमोहितः ॥ १३.१७३.१७ ॥
Por cobiça, delusão, compaixão ou até medo, o homem pouco instruído, cegado pela cobiça em favor de outrem, pratica atos indevidos.
13.173.18
धर्मश्चार्थश्च कामश्च त्रितयं जीविते फलम् ।
एतत्त्रयमवाप्तव्यमधर्मपरिवर्जितम् ॥ १३.१७३.१८ ॥
Dharma, riqueza e desejo: essa tríade é o fruto da vida. Esses três devem ser alcançados, livres do adharma.
13.173.19
श्रुतं भगवतो वाक्यं धर्मयुक्तं परं हितम् ।
शरीरनिश्चयं ज्ञातुं बुद्धिस्तु मम जायते ॥ १३.१७३.१९ ॥
Ouvi as palavras do venerável, unidas ao dharma e sumamente benéficas. Agora minha mente deseja conhecer a determinação acerca do corpo.
13.173.20
मृतं शरीरं हि नृणां सूक्ष्ममव्यक्ततां गतम् ।
अचक्षुर्विषयं प्राप्तं कथं धर्मोऽनुगच्छति ॥ १३.१७३.२० ॥
O corpo dos homens mortos, tornado sutil e passado ao estado não manifesto, além do alcance da vista, como o dharma o segue?
13.173.21
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिरनन्तरम् ।
बुद्धिरात्मा च सहिता धर्मं पश्यन्ति नित्यदा ॥ १३.१७३.२१ ॥
A terra, o ar, o espaço, a água, depois a luz, junto com o intelecto e o eu, sempre percebem o dharma.
13.173.22
प्राणिनामिह सर्वेषां साक्षिभूतं दिवानिशम् ।
एतैश्च सह धर्मोऽपि तं जीवमनुगच्छति ॥ १३.१७३.२२ ॥
Sendo testemunha de todos os seres vivos aqui, dia e noite, juntamente com estes, o dharma também segue aquele ser vivo.
13.173.23
त्वगस्थि मांसं शुक्रं च शोणितं च महामते ।
शरीरं वर्जयन्त्येते जीवितेन विवर्जितम् ॥ १३.१७३.२३ ॥
Ó de grande mente, a pele, o osso, a carne, o sêmen e o sangue abandonam o corpo privado de vida.
13.173.24
ततो धर्मसमायुक्तः स जीवः सुखमेधते ।
इह लोके परे चैव किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.१७३.२४ ॥
Então aquele ser vivo, unido ao dharma, prospera na felicidade aqui neste mundo e no outro. O que mais te direi?
13.173.25
तद्दर्शितं भगवता यथा धर्मोऽनुगच्छति ।
एतत्तु ज्ञातुमिच्छामि कथं रेतः प्रवर्तते ॥ १३.१७३.२५ ॥
Como o Bem-aventurado mostrou como o dharma segue, desejo saber como o sêmen (retas) se origina.
13.173.26
अन्नमश्नन्ति यद्देवाः शरीरस्था नरेश्वर ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिर्मनस्तथा ॥ १३.१७३.२६ ॥
Ó senhor dos homens, os deuses que habitam o corpo comem o alimento: terra, vento, espaço, água, luz e também a mente.
13.173.27
ततस्तृप्तेषु राजेन्द्र तेषु भूतेषु पञ्चसु ।
मनःषष्ठेषु शुद्धात्मन्रेतः सम्पद्यते महत् ॥ १३.१७३.२७ ॥
Então, ó rei dos reis, quando esses cinco elementos, tendo a mente como sexto, estão saciados, ó de alma pura, produz-se o grande sêmen.
13.173.28
ततो गर्भः सम्भवति श्लेषात्स्त्रीपुंसयोर्नृप ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं भूयः किं श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१७३.२८ ॥
Então, ó rei, pela união de mulher e homem surge o embrião. Tudo isso te foi contado. O que mais desejas ouvir?
13.173.29
आख्यातं मे भगवता गर्भः सञ्जायते यथा ।
यथा जातस्तु पुरुषः प्रपद्यति तदुच्यताम् ॥ १३.१७३.२९ ॥
O Bem-aventurado me contou como o embrião surge. Agora diz-me como o homem, uma vez nascido, alcança o que alcança.
13.173.30
आसन्नमात्रः पुरुषस्तैर्भूतैरभिभूयते ।
विप्रयुक्तश्च तैर्भूतैः पुनर्यात्यपरां गतिम्।
स च भूतसमायुक्तः प्राप्नुते जीव एव हि ॥ १३.१७३.३० ॥
O homem prestes a nascer é dominado por aqueles elementos; separado deles, vai de novo para outro destino; e é o ser vivo unido aos elementos que o alcança.
13.173.31
ततोऽस्य कर्म पश्यन्ति शुभं वा यदि वाशुभम् ।
देवताः पञ्चभूतस्थाः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१७३.३१ ॥
Então os deuses que habitam os cinco elementos veem as ações boas ou más deste ser. O que mais desejas ouvir?
13.173.32
त्वगस्थिमांसमुत्सृज्य तैश्च भूतैर्विवर्जितः ।
जीवः सह वसन्कृत्स्नं सुखदुःखसहः प्रभो ॥ १३.१७३.३२ ॥
Tendo abandonado pele, osso e carne, e separada daqueles elementos, a alma, habitando o todo, suporta prazer e dor, ó senhor.
13.173.33
भोगवश्यं कर्मवश्यं यातनावश्यमित्यपि ।
एतत्त्रयाणामासाद्य कर्मतः सोऽश्नुते फलम् ॥ १३.१७३.३३ ॥
Está sujeito ao gozo, sujeito à ação e sujeito ao tormento. Tendo alcançado estes três, obtém o fruto pela ação.
13.173.34
जीवः कर्मसमायुक्तः शीघ्रं रेतस्त्वमागतः ।
स्त्रीणां पुष्पं समासाद्य सूतिकाले लभेत तत् ॥ १३.१७३.३४ ॥
A alma, unida às suas ações, logo vem como semente; tendo alcançado a flor da mulher, obtém-na no momento do nascimento.
13.173.35
यमस्य पुरुषैः क्लेसं यमस्य पुरुषैर्वधम् ।
दुःखं संसारचक्रं च नरः क्लेशं स विन्दति ॥ १३.१७३.३५ ॥
A aflição pelas mãos dos homens de Yama, a morte pelas mãos dos homens de Yama, a dor e a roda do saṃsāra; e o homem encontra essa aflição.
13.173.36
इह लोके स च प्राणी जन्मप्रभृति पार्थिव ।
सुकृतं कर्म वै भुङ्क्ते धर्मस्य फलमाश्रितः ॥ १३.१७३.३६ ॥
Neste mundo, esse ser vivo, desde o nascimento, ó rei, apoiado no fruto do dharma, desfruta o fruto de suas boas ações.
13.173.37
यदि धर्मं यथाशक्ति जन्मप्रभृति सेवते ।
ततः स पुरुषो भूत्वा सेवते नियतं सुखम् ॥ १३.१७३.३७ ॥
Se alguém, desde o nascimento, segue o dharma conforme sua capacidade, então, tornando-se homem, certamente desfruta da felicidade.
13.173.38
अथान्तरा तु धर्मस्याप्यधर्ममुपसेवते ।
सुखस्यानन्तरं दुःखं स जीवोऽप्यधिगच्छति ॥ १३.१७३.३८ ॥
Mas se alguém, mesmo no meio do dharma, pratica o adharma, esse ser vivo também encontra o sofrimento logo após a felicidade.
13.173.39
अधर्मेण समायुक्तो यमस्य विषयं गतः ।
महद्दुःखं समासाद्य तिर्यग्योनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.३९ ॥
Afligido pelo adharma e tendo ido ao domínio de Yama, o ser vivo, ao encontrar grande sofrimento, nasce em uma matriz animal.
13.173.40
कर्मणा येन येनेह यस्यां योनौ प्रजायते ।
जीवो मोहसमायुक्तस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.१७३.४० ॥
Ouça enquanto eu explico por quais ações, aqui neste mundo, um ser vivo unido à ilusão nasce em cada matriz.
13.173.41
यदेतदुच्यते शास्त्रे सेतिहासे च च्छन्दसि ।
यमस्य विषयं घोरं मर्त्यो लोकः प्रपद्यते ॥ १३.१७३.४१ ॥
O que é dito na escritura, junto com a tradição épica, e no Veda: o mundo mortal chega ao terrível domínio de Yama.
13.173.42
इह स्थानानि पुण्यानि देवतुल्यानि भूपते ।
तिर्यग्योन्यतिरिक्तानि गतिमन्ति च सर्वशः ॥ १३.१७३.४२ ॥
Aqui, ó senhor da terra, existem moradas meritórias iguais às dos deuses, distintas das matrizes animais, e que possuem destinos de todas as formas.
13.173.43
यमस्य भवने दिव्ये ब्रह्मलोकसमे गुणैः ।
कर्मभिर्नियतैर्बद्धो जन्तुर्दुःखान्युपाश्नुते ॥ १३.१७३.४३ ॥
Na divina morada de Yama, igual em qualidades ao mundo de Brahmā, o ser preso por ações determinadas sofre padecimentos.
13.173.44
येनयेन तु भावेन कर्मणा पुरुषो गतिम् ।
प्रयाति परुषां घोरां तत्ते वक्ष्याम्यतः परम् ॥ १३.१७३.४४ ॥
Com qualquer disposição e qualquer ação pela qual o homem segue para um destino duro e terrível, isso eu te direi agora.
13.173.45
अधीत्य चतुरो वेदान्द्विजो मोहसमन्वितः ।
पतितात्प्रतिगृह्याथ खरयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.४५ ॥
O brâmane que, tendo estudado os quatro Vedas mas dominado pela ilusão, aceita dádivas de um decaído renasce no ventre de um asno.
13.173.46
खरो जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ।
खरो मृतो बलीवर्दः सप्तवर्षाणि जीवति ॥ १३.१७३.४६ ॥
O asno vive quinze anos, ó Bhārata. Quando o asno morre, torna-se um boi e vive sete anos.
13.173.47
बलीवर्दो मृतश्चापि जायते ब्रह्मराक्षसः ।
ब्रह्मरक्षश्च मासांस्त्रींस्ततो जायेत ब्राह्मणः ॥ १३.१७३.४७ ॥
Quando o boi morre, renasce como um brahma-rākṣasa; o brahma-rākṣasa vive três meses e então renasce como brâmane.
13.173.48
पतितं याजयित्वा तु कृमियोनौ प्रजायते ।
तत्र जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ॥ १३.१७३.४८ ॥
Quem faz um decaído oferecer sacrifício renasce no ventre de um verme; ali vive quinze anos, ó Bhārata.
13.173.49
कृमिभावाद्विमुक्तस्तु ततो जायेत गर्दभः ।
गर्दभः पञ्चवर्षाणि पञ्चवर्षाणि सूकरः ॥ १३.१७३.४९ ॥
Libertado do estado de verme, nasce então como burro: cinco anos como burro e cinco anos como javali.
13.173.50
कुक्कुटः पञ्चवर्षाणि पञ्चवर्षाणि जम्बुकः ।
श्वा वर्षमेकं भवति ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.५० ॥
Como galo, cinco anos; e cinco anos como chacal. Durante um ano torna-se cão, e então nasce como ser humano.
13.173.51
उपाध्यायस्त्रियः पापं शिष्यः कुर्यादबुद्धिमान् ।
स जीव इह संसारांस्त्रीनाप्नोति न संशयः ॥ १३.१७३.५१ ॥
Se um discípulo insensato cometer pecado com a esposa de seu mestre, obtém aqui três ciclos de renascimento; não há dúvida.
13.173.52
वृको भवति राजेन्द्र ततः क्रव्यात्ततः खरः ।
ततः प्रेतः परिक्लिष्टः पश्चाज्जायेत ब्राह्मणः ॥ १३.१७३.५२ ॥
Torna-se lobo, ó senhor dos reis; depois carnívoro, depois asno. Então, como fantasma atormentado, depois nasce como brâmane.
13.173.53
मनसाऽपि गुरोर्भार्यां यः शिष्यो याति पापकृत् ।
स उग्रान्प्रैति संसारानधर्मेणेह चेतसा ॥ १३.१७३.५३ ॥
O discípulo pecador que vai, mesmo em pensamento, à esposa de seu mestre, pela injustiça e com esta mesma mente, entra em terríveis ciclos de renascimento.
13.173.54
श्वयोनौ तु स सम्भूतस्त्रीणि वर्षाणि जीवति ।
तत्रापि निधनं प्राप्तः कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.५४ ॥
Nascido no ventre de um cão, vive três anos; também ali encontra a morte e nasce no ventre de um verme.
13.173.55
कृमिभावमनुप्राप्तो वर्षमेकं तु जीवति ।
ततस्तु निधनं प्राप्तो ब्रह्मयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.५५ ॥
Tendo alcançado o estado de verme, vive um ano. Depois, ao encontrar a morte, nasce em um ventre brâmane.
13.173.56
यदि पुत्रसमं शिष्यं गुरुर्हन्यादकारणे ।
आत्मनः कामकारेण सोपि हिंस्रः प्रजायते ॥ १३.१७३.५६ ॥
Se um mestre, sem causa, golpeia um discípulo semelhante a um filho, por sua própria vontade ele também nasce como ser violento.
13.173.57
पितरं मातरं चैव यस्तु पुत्रोऽवमन्यते ।
सोऽपि राजन्मृतो जन्तुः पूर्वं जायेत गर्दभः ॥ १३.१७३.५७ ॥
O filho que despreza pai e mãe, ó rei, depois de morrer, primeiro nasce como um asno.
13.173.58
गर्दभत्वं तु सम्प्राप्य दशवर्षाणि जीवति ।
संवत्सरं तु कुम्भीरस्ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.५८ ॥
Tendo alcançado o estado de asno, vive dez anos. Durante um ano é crocodilo, e então nasce como humano.
13.173.59
पुत्रस्य मातापितरौ यस्य रुष्टावुभावपि ।
गुर्वपध्यानतः सोपि मृतो जायति गर्दभः ॥ १३.१७३.५९ ॥
O filho com quem mãe e pai estão ambos irados, por desrespeito aos mais velhos, após morrer nasce como asno.
13.173.60
खरो जीवति मासांस्तु दश श्वा च चतुर्दशः ।
बिडालः सप्तमासांस्तु ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.६० ॥
O asno vive dez meses, e o cão catorze. O gato vive sete meses, e então nasce como humano.
13.173.61
मातापितरावाक्रुश्य शारिका सम्प्रजायते ।
ताडयित्वा तु तावेव जायते कच्छपो नृप ॥ १३.१७३.६१ ॥
Quem injuria mãe e pai renasce como um pássaro śārikā; e quem os golpeia, ó rei, renasce como uma tartaruga.
13.173.62
कच्छपो दशवर्षाणि त्रीणि वर्षाणि शल्यकः ।
व्यालो भूत्वा च षण्मासांस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६२ ॥
Tartaruga por dez anos, porco-espinho por três anos e serpente por seis meses; depois renasce como ser humano.
13.173.63
भर्तृपिण्डमुपाश्नन्यो राजद्विष्टानि सेवते ।
सोपि मोहसमापन्नो मृतो जायति वानरः ॥ १३.१७३.६३ ॥
Quem come o alimento do seu senhor e serve o que o rei detesta, tomado pela ilusão, renasce como macaco após a morte.
13.173.64
वानरो दशवर्षाणि पञ्चवर्षाणि सूकरः ।
श्वाऽथ भूत्वा तु षण्मासांस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६४ ॥
Macaco por dez anos, javali por cinco anos e cão por seis meses; depois renasce como ser humano.
13.173.65
न्यासापहर्ता तु नरो यमस्य विषयं गतः ।
यातनानां शतं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.६५ ॥
O homem que furta um depósito de confiança vai ao reino de Yama, suporta cem tormentos e depois nasce no ventre de um verme.
13.173.66
तत्र जीवति वर्षाणि दशपञ्च च भारत ।
दुष्कृतस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६६ ॥
Lá vive quinze anos, ó Bhārata; tendo esgotado o fruto de suas más ações, renasce como ser humano.
13.173.67
असूयकः कुत्सितश्च चण्डालो दुःखमश्नुते ।
विश्वासहर्ता तु नरो मीनो जायति दुर्मतिः ॥ १३.१७३.६७ ॥
O invejoso e desprezado chandala sofre dor. Mas o homem que destrói a confiança nasce como peixe, de mente tola.
13.173.68
भूत्वा मीनोऽष्टमासांस्तु मृगो जायति भारत ।
मृगस्तु चतुरो मासांस्ततश्छागः प्रजायते ॥ १३.१७३.६८ ॥
Tendo sido peixe por oito meses, ó Bhārata, nasce como veado. O veado, por quatro meses, depois nasce como cabra.
13.173.69
छागस्तु निधनं प्राप्य पूर्णे संवत्सरे ततः ।
गौः स सञ्जायते जन्तुस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६९ ॥
Quando a cabra encontra a morte e o ano completo se passa, essa criatura nasce como vaca. Depois nasce como ser humano.
13.173.70
धान्यान्यवांस्तिलान्माषान्कुलत्थान्सर्षपांश्चणान् ।
कलायानथ मुद्गांश्च गोधूमानतसीस्तथा ॥ १३.१७३.७० ॥
Grãos, cevada, gergelim, feijão-preto, feijão-cavalo, mostarda, grão-de-bico, ervilhas, feijão-mungo, trigo e linhaça.
13.173.71
यस्तु धान्यापहर्ता च मोहाज्जन्तुरचेतनः ।
स जायते महाराज मूषिको निरपत्रपः ॥ १३.१७३.७१ ॥
A criatura que, por delusão e sem consciência, rouba grãos, ó grande rei, nasce como um rato sem vergonha.
13.173.72
ततः प्रेत्य महाराज मृतो जायति सूकरः ।
सूकरो जातमात्रस्तु रोगेणि म्रियते नृप ॥ १३.१७३.७२ ॥
Depois, ó grande rei, depois de morrer e passar ao mundo dos mortos, nasce como javali. O javali, mal nascido, morre de doença, ó rei.
13.173.73
श्वा ततो जायते मूढः कर्मणा तेन पार्थिव ।
भूत्वा श्वा पञ्चवर्षाणि ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.७३ ॥
Então o insensato nasce como cão, ó rei, por causa daquela ação. Depois de ser cão por cinco anos, nasce como ser humano.
13.173.74
परदाराभिमर्शं तु कृत्वा जायति वै वृकः ।
श्वा शृगालस्ततो गृध्रो व्यालः कङ्को बकस्तथा ॥ १३.१७३.७४ ॥
Quem tocou a mulher alheia nasce lobo. Depois nasce cão, chacal, abutre, serpente, garça e grou.
13.173.75
भ्रातुर्भार्यां तु पापात्मा यो धर्मयति मोहितः ।
पुंस्कोकिलत्वमाप्नोति सोऽपि संवत्सरं नृप ॥ १३.१७३.७५ ॥
O de mente perversa que, iludido, viola a esposa de seu irmão também alcança o estado de cuco macho por um ano, ó rei.
13.173.76
सखिभार्यां गुरोर्भार्यां राजभार्यां तथैव च ।
प्रधर्षयित्वा कामाद्यो मृतो जायति सूकरः ॥ १३.१७३.७६ ॥
Quem, por desejo, ultrajou a esposa de um amigo, de um mestre ou de um rei, e depois morre, nasce javali.
13.173.77
सूकरः पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि श्वाविधः ।
बिडालः पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि कुक्कुटः ॥ १३.१७३.७७ ॥
Como javali por cinco e dez anos, como da espécie canina por dez anos, como gato por cinco e dez anos, e como galo nasce.
13.173.78
पिपीलिका तु मासांस्त्रीन्वानरो मासमेव तु ।
एतानासाद्य संसारान्कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.७८ ॥
Como formiga por três meses, e como macaco apenas um mês; tendo atingido estes ciclos de existência, nasce no ventre dos vermes.
13.173.79
तत्र जीवति मासांस्तु कृमियोनौ चतुर्दश ।
ततोऽधर्मक्षयं कृत्वा पुनर्जायति मानवः ॥ १३.१७३.७९ ॥
Ali vive catorze meses no ventre de um verme; então, tendo destruído seu adharma, renasce como ser humano.
13.173.80
उपस्थिते विवाहे तु यज्ञे दानेऽपि वा विभो ।
मोहात्करोति यो विघ्नं स मृतो जायते कृमिः ॥ १३.१७३.८० ॥
Ó poderoso, quando um casamento, um sacrifício ou uma doação se apresenta, quem por ilusão cria um obstáculo morre e renasce como verme.
13.173.81
कृमिर्जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ।
अधर्मिस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.८१ ॥
Ó Bhārata, o verme vive quinze anos; então, tendo destruído o pecado do injusto, nasce um ser humano.
13.173.82
पूर्वं दत्त्वा तु यः कन्यां द्वितीये दातुमिच्छति ।
सोपि राजन्मृतो जन्तुः कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.८२ ॥
Ó rei, quem primeiro deu uma donzela em casamento e depois deseja dá-la a outro também morre e nasce no ventre de um verme.
13.173.83
तत्र जीवति वर्षाणि त्रयोदश युधिष्ठिर ।
अधर्मसंक्षये युक्तस्ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.८३ ॥
Ó Yudhiṣṭhira, ali vive treze anos; dedicado à destruição da injustiça, então nasce um ser humano.
13.173.84
देवकार्यमकृत्वा तु पितृकार्यमथापि वा ।
अनिर्वाप्य समश्नन्वै मृतो जायति वायसः ॥ १३.१७३.८४ ॥
Quem come sem ter cumprido o dever para com os deuses ou os antepassados, e sem ter oferecido as libações, morre e nasce como corvo.
13.173.85
वायसः शतवर्षाणि ततो जायति कुक्कुटः ।
जायते व्यालकश्चापि मासं तस्मात्तु मानुषः ॥ १३.१७३.८५ ॥
Durante cem anos nasce como corvo, depois como galo; também nasce como serpente por um mês; depois torna-se um ser humano.
13.173.86
ज्येष्ठं पितृसमं चापि भ्रातरं योऽवमन्यते ।
सोऽपि मृत्युमुपागम्य क्रौञ्चयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.८६ ॥
Quem despreza o irmão mais velho, igual a um pai, também alcança a morte e nasce no ventre de uma garça.
13.173.87
क्रौञ्चो जीवति वर्षं तु ततो जायति चीरकः ।
ततो निधनमापन्नो मानुषत्वमुपाश्नुते ॥ १३.१७३.८७ ॥
A garça vive um ano; depois nasce como o pássaro cīraka. Tendo então alcançado a morte, obtém a condição humana.
13.173.88
वृषलो ब्राह्मणीं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते ।
ततः सम्प्राप्य निधनं जायते सूकरः पुनः ॥ १३.१७३.८८ ॥
Um śūdra que se une a uma mulher brâmane nasce no ventre de vermes; depois, tendo alcançado a morte, nasce de novo como javali.
13.173.89
सूकरो जातमात्रस्तु रोगेण म्रियते नृप ।
श्वा ततो जायते मूढः कर्मणा तेन पार्थिव ॥ १३.१७३.८९ ॥
Ó rei, um javali morre de doença assim que nasce; depois, ó senhor da terra, por essa mesma ação nasce como cão tolo.
13.173.90
श्वा भूत्वा कृतकर्माऽसौ जायते मानुषस्ततः ।
तत्रापत्यं समुत्पाद्य मृतो जायति मूषिकः ॥ १३.१७३.९० ॥
Tendo se tornado cão e realizado suas ações, nasce como ser humano; ali, tendo gerado descendência e morrido, nasce como camundongo.
13.173.91
कृतघ्नस्तु मृतो राजन्यमस्य विषयं गतः ।
यमस्य पुरुषैः क्रुद्धैर्वधं प्राप्नोति दारणम् ॥ १३.१७३.९१ ॥
Ó rei, o ingrato, morto e chegado ao reino de Yama, recebe um golpe dilacerante dos servos irados de Yama.
13.173.92
दण्डं समुद्गरं शूलमग्निकुम्भं च दारुणम् ।
असिपत्रवनं घोरवालुकं कूटशाल्मलीम् ॥ १३.१७३.९२ ॥
O bastão, a maça, a lança, o terrível caldeirão de fogo, a floresta de folhas de espada, o terrível chão arenoso e a árvore enganosa śālmalī.
13.173.93
एताश्चान्याश्च बह्वीश्च यमस्य विषयं गतः ।
यातनाः प्राप्य तत्रोग्रास्ततो वध्यति भारत ॥ १३.१७३.९३ ॥
Tendo ido ao reino de Yama e recebido estes e muitos outros tormentos, ó Bhārata, lá ele é então ferido por tormentos ferozes.
13.173.94
ततो हतः कृतघ्नः स तत्रोग्रैर्भरतर्षभ ।
संसारचक्रमासाद्य कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.९४ ॥
Então, ó touro dos Bharatas, aquele ingrato, abatido ali pelos tormentos ferozes, alcança a roda do renascimento e nasce no ventre de um verme.
13.173.95
कृमिर्भवति वर्षाणि दशपञ्च च भारत ।
ततो गर्भं समासाद्य तत्रैव म्रियते शिशुः ॥ १३.१७३.९५ ॥
Ó Bhārata, ele permanece verme durante quinze anos; depois, tendo entrado num ventre, morre ali como um bebé.
13.173.96
ततो गर्भशतैर्जन्तुर्बहुभि सम्प्रपद्यते ।
संसारांश्च बहून्गत्वा ततस्मिर्यक्षु जायते ॥ १३.१७३.९६ ॥
Depois, essa criatura passa por centenas de ventres e muitos ciclos de renascimento, e então nasce entre os yakṣas.
13.173.97
ततो दुःखमनुप्राप्य बहुवर्षगणानिह ।
स पुनर्भवसंयुक्तस्ततः कूर्मः प्रजायते ॥ १३.१७३.९७ ॥
Então, tendo sofrido por muitos grupos de anos aqui, ele se une novamente à existência e então nasce como tartaruga.
13.173.98
दधि हृत्वा बकश्चापि प्लवो मत्स्यानसंस्कृतान् ।
चोरयित्वा तु दुर्बुद्धिर्मधुदंशः प्रजायते ॥ १३.१७३.९८ ॥
Tendo roubado coalhada, a garça, e a ave mergulhadora tendo roubado peixes crus, o de mente má nasce como inseto que morde o mel.
13.173.99
फलं वा मूलकं हृत्वा अपूपं वा पिपीलिकाः ।
चोरयित्वा च निष्पावं जायते हलगोलकः ॥ १३.१७३.९९ ॥
Tendo roubado fruta ou rabanete, ou um bolo, torna-se formigas; e tendo roubado feijões, nasce como halagolaka (um tipo de inseto).
13.173.100
पायसं चोरयित्वा तु तित्तिरित्वमवाप्नुते ।
हृत्वा पिष्टमयं पूपं कुम्भोलूकः प्रजायते ॥ १३.१७३.१०० ॥
Tendo roubado arroz-doce, alcança o estado de perdiz; tendo roubado um bolo de farinha, nasce como kumbholūka (um tipo de coruja).
13.173.101
अयो हृत्वा तु दुर्बुद्धिर्वायसो जायते नरः ।
कांस्यं हृत्वा तु दुर्बद्धिर्हारितो जायते नरः ॥ १३.१७३.१०१ ॥
Tendo roubado ferro, o homem de mente má nasce como corvo; tendo roubado bronze, o homem de mente má nasce como hārīta (um papagaio verde).
13.173.102
राजतं भाजनं हृत्वा कपोतः सम्प्रजायते ।
हृत्वा तु काञ्चनं भाण्डं कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.१०२ ॥
Tendo roubado um vaso de prata, o homem nasce como pombo; tendo roubado um vaso de ouro, nasce no ventre de um verme.
13.173.103
पत्रोर्णं चोरयित्वा तु कृकलत्वं निगच्छति ।
कौशिकं तु ततो हृत्वा नरो जायति वर्तकः ॥ १३.१७३.१०३ ॥
Tendo roubado a lã de folha, ele chega ao estado de ave kṛkala; depois, tendo tomado o tecido kauśika, um homem renasce como um vartaka, uma codorniz.
13.173.104
अंशुकं चोरयित्वा तु शुक्रो जायति मानवः ।
चोरयित्वा दुकूलं तु मृतो हंसः प्रजायते ॥ १३.१७३.१०४ ॥
Tendo roubado tecido fino, um homem nasce como papagaio; tendo roubado linho dukūla e depois morrido, nasce como cisne.
13.173.105
क्रौञ्चः कार्पासिकं हृत्वा मृतो जायति मानवः ।
चोरयित्वा नरः पट्टं त्वाविकं चैव भारत। ॥ १३.१७३.१०५ ॥
O homem que morre após roubar tecido de algodão renasce como um grou krauñca; e, ó Bhārata, um homem rouba tecido de seda (paṭṭa) e de lã (āvika).
13.173.106
वर्णान्हृत्वा तु पुरुषो मृतो जायति बर्हिणः ।
हृत्वा रक्तानि वस्त्राणि जायते जीवजीवकः ॥ १३.१७३.१०६ ॥
Quem rouba tinturas e depois morre renasce como um pavão; quem rouba vestes vermelhas renasce como uma ave jīvajīvaka.
13.173.107
वर्णकादींस्तथा गन्धांश्चोरयित्वेह मानवः ।
छुन्दुन्दरित्वमाप्नोति राजँल्लोभपरायणः ॥ १३.१७३.१०७ ॥
Aqui, o homem que rouba tinturas, perfumes e afins, entregue à cobiça, alcança a condição de um chundundara, ó rei.
13.173.108
तत्र जीवति वर्षाणि ततो दश च पञ्च च ।
अधर्मस्य क्षयं गत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.१०८ ॥
Ali ele vive quinze anos; depois, tendo chegado à destruição do adharma, renasce como ser humano.
13.173.109
चोरयित्वा पयश्चापि बलाका सम्प्रजायते ॥ १३.१७३.१०९ ॥
Quem rouba leite renasce como uma garça.
13.173.110
यस्तु चोरयते तैलं नरो मोहसमन्वितः ।
सोपि राजन्मृतो जन्तुस्तैलपायी प्रजायते ॥ १३.१७३.११० ॥
O homem que, cego pela ilusão, rouba óleo, ó rei, renasce após a morte como uma criatura que bebe óleo.
13.173.111
अशस्त्रं पुरुषं हत्वा सशस्त्रः पुरुषाधमः ।
अर्थार्थी यदि वा वैरी स मृतो जायते स्वरः ॥ १३.१७३.१११ ॥
O mais vil dos homens que, armado, mata um homem desarmado, por desejo de riqueza ou por inimizade, renasce após a morte como um ser sonoro, um svara.
13.173.112
खरो जीवति वर्षे द्वे ततः शस्त्रेण वध्यते ।
स मृतो मृगयोनौ तु नित्योद्विग्नोऽभिजायते ॥ १३.१७३.११२ ॥
O burro vive dois anos, depois é morto por uma arma. Morto, nasce no ventre de um cervo, sempre inquieto.
13.173.113
मृगो वध्यति शस्त्रेण गते संवत्सरे तु सः ।
हतो मृगस्ततो मीनः सोपि जालेन बध्यते ॥ १३.१७३.११३ ॥
Passado um ano, o cervo é morto por uma arma; como cervo morto torna-se peixe, e esse peixe também é preso numa rede.
13.173.114
मासे चतुर्थे सम्प्राप्ते श्वापदः सम्प्रजायते ।
श्वापदो दशवर्षाणि द्वीपी वर्षाणि पञ्च च ॥ १३.१७३.११४ ॥
Ao chegar o quarto mês, nasce como uma fera predadora; a fera vive dez anos, e o leopardo cinco anos.
13.173.115
ततस्तु निधनं प्राप्तः कालपर्यायचोदितः ।
अधर्मस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.११५ ॥
Então, tendo alcançado a morte, impulsionado pelo ciclo do tempo, e tendo causado a destruição do adharma, ele nasce como ser humano.
13.173.116
स्त्रियं हत्वा तु दुर्बुद्धिर्यमस्य विषयं गतः ।
बहून्क्लेशान्समासाद्य नरकानेकविंशतिम् ॥ १३.१७३.११६ ॥
Tendo matado uma mulher, aquele de mente perversa vai ao reino de Yama; após suportar muitos tormentos, alcança vinte e uma infernos.
13.173.117
ततः पश्चान्महाराज कृमियोनौ प्रजायते ।
कृमिर्विंशतिवर्षाणि भूत्वा जायति मानुषः ॥ १३.१७३.११७ ॥
Depois, ó grande rei, nasce no ventre de um verme; tendo sido verme por vinte anos, nasce novamente como ser humano.
13.173.118
भोजनं चोरयित्वा तु मक्षिका जायते नरः ।
मक्षिकासङ्घवशगो बहून्मासान्भवत्युत ॥ १३.१७३.११८ ॥
Tendo roubado comida, um homem nasce como mosca; sob o poder de um enxame de moscas, permanece muitos meses.
13.173.119
ततः पापक्षयं कृत्वा मानुषत्वमवाप्नुते ।
भक्ष्यं हृत्वा तु पुरुषो जालपाशः प्रजायते ॥ १३.१७३.११९ ॥
Então, tendo causado a destruição do pecado, obtém o nascimento humano; mas um homem que roubou alimento nasce como uma armadilha de rede.
13.173.120
स्वाद्यं हृत्वा तु पुरुषश्चीरपाशः प्रजायते ।
धान्यं हृत्वा तु पुरुषो लोमशः सम्प्रजायते ॥ १३.१७३.१२० ॥
Um homem que roubou alimento saboroso nasce como uma armadilha de tecido; um homem que roubou grão nasce como uma criatura peluda.
13.173.121
तथा पिण्याकसम्मिश्रमशनं चोरयेन्नरः ।
स जायते भृतिधनो दारुणो मूषिको नरः ॥ १३.१७३.१२१ ॥
Da mesma forma, o homem que rouba comida misturada com torta de óleo nasce como um rato cruel, cuja riqueza é apenas o salário.
13.173.122
दशन्वै मानुषान्नित्यं पापात्मा स विशाम्पते ।
घृतं हृत्वा तु दुर्बुद्धिः काकमद्गुः प्रजायते ॥ १३.१७३.१२२ ॥
Ó senhor dos povos, o pecador que sempre morde os homens, o de mente perversa que rouba ghee, nasce como um corvo-mudgu.
13.173.123
मत्स्यमांसमथो हृत्वा काको जायति। दुर्मतिः ।
लवणं चोरयित्वा तु चिरिकाकः प्रजायते ॥ १३.१७३.१२३ ॥
O de mente perversa que rouba carne de peixe nasce corvo; quem rouba sal nasce cirikāka.
13.173.124
विश्वासेन तु निक्षिप्तं यो विनिह्नोति मानवः ।
स गतायुर्नरस्तात मत्स्ययोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.१२४ ॥
O homem que nega o que lhe foi confiado em depósito, meu caro, tem vida curta e nasce no ventre de um peixe.
13.173.125
मत्स्ययोनिमनुप्राप्य मृतो जायति मानुषः ।
मानुषत्वमनुप्राप्य क्षीणायुरुपपद्यते ॥ १३.१७३.१२५ ॥
Tendo alcançado o ventre do peixe e morrido, o homem renasce; e tendo obtido a condição humana, nasce com vida reduzida.
13.173.126
पापानि तु नराः कृत्वा तिर्यग्जायन्ति भारत ।
न चात्मनः प्रयाणान्ते धर्मं जानन्ति कञ्चन ॥ १३.१७३.१२६ ॥
Ó Bhārata, os homens que cometem pecados nascem como animais, e no fim da partida jamais conhecem o dharma.
13.173.127
ये पापानि नराः कृत्वा निरस्यन्ति व्रतैः सदा ।
सुखदुःखसमायुक्ता व्यथितास्ते भवन्त्युत ॥ १३.१७३.१२७ ॥
Os homens que, tendo cometido ações más, sempre as afastam por meio de votos, unidos ao prazer e à dor, certamente tornam-se aflitos.
13.173.128
अपुमांसः प्रजायन्ते म्लेच्छाश्चापि न संशयः ।
नराः पापसमाचारा लोभमोहसमन्विताः ॥ १३.१७३.१२८ ॥
Nascem sem virilidade e também como bárbaros, sem dúvida; os homens de conduta perversa, dotados de cobiça e ilusão, igualmente.
13.173.129
वर्जयन्ति च पापानि जन्मप्रभृति ये नराः ।
अरोगा रूपवन्तस्ते धनिनश्च भवन्त्युत ॥ १३.१७३.१२९ ॥
Os homens que, desde o nascimento, evitam as más ações tornam-se livres de doença, belos e, sem dúvida, ricos.
13.173.130
स्त्रियोऽप्येतेन कल्पेन कृत्वा पापमवाप्नुयुः ।
एतेषामेव जन्तूनां भार्यात्वमुपयान्ति ताः ॥ १३.१७३.१३० ॥
As mulheres também, da mesma maneira, tendo cometido pecado, o obtêm; chegam a ser esposas desses mesmos seres.
13.173.131
परस्वहरणे दोषाः सर्व एव प्रकीर्तिताः ।
एतद्धि लेशमात्रेण कथितं ते मयाऽनघ ॥ १३.१७३.१३१ ॥
Todas as faltas em tomar a propriedade alheia foram proclamadas; isto eu te disse apenas em uma pequena parte, ó sem mácula.
13.173.132
अपरस्मिन्कथायोगे भूयः श्रोष्यसि भारत ।
एतन्मया महाराज ब्रह्मणो गदतः पुरा ॥ १३.१७३.१३२ ॥
Ó Bhārata, em outra conexão da narrativa ouvirás novamente. Ó grande rei, isto te disse como Brahmā o proferiu outrora.
13.173.133
सुरर्षीणां श्रुतं मध्ये पृष्टश्चापि यथातथम् ।
मयाऽपि तच्च कार्त्स्न्येन यथावदनुवर्णितम्।
एतच्छ्रुत्वा महाराज धर्मे कुरु मनः सदा ॥ १३.१७३.१३३ ॥
O que foi ouvido entre os sábios divinos e o que foi perguntado exatamente assim, também eu o narrei por completo e corretamente. Grande rei, tendo ouvido isto, sempre volte a mente para o dharma.