Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.173

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.173.1

पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
श्रोतुमिच्छामि मर्त्यानां संसारविधिमुत्तमम् ॥ १३.१७३.१ ॥

ହେ ପିତାମହ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ! ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂସାରବିଧିର ଉତ୍ତମ ରୀତି ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.173.2

केन वृत्तेन राजेन्द्र वर्तमाना नरा भुवि ।
प्राप्नुवन्त्युत्तमं स्वर्गं कथं च नरकं नृप ॥ १३.१७३.२ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ କେଉଁ ଆଚରଣରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ କିପରି ନରକ ପାଆନ୍ତି? ହେ ନୃପ!

13.173.3

मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
प्रयान्त्यमुं लोकमितः को वै ताननुगच्छति ॥ १३.१७३.३ ॥

ମୃତ ଶରୀରକୁ କାଠ ଓ ମାଟିର ଢେଳା ପରି ଛାଡ଼ି ଲୋକମାନେ ଏଠାରୁ ସେହି ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତରେ କିଏ ଅନୁସରଣ କରେ?

13.173.4

दूरादायाति भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः ।
पृच्छैनं सुमहाभागमेतद्गुह्यं सनातनम् ॥ १३.१७३.४ ॥

ଦୂରରୁ ଭଗବାନ, ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ବୃହସ୍ପତି ଆସୁଛନ୍ତି; ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଏହି ଗୁହ୍ୟ ଓ ସନାତନ ବିଷୟ ପଚାର।

13.173.5

नैतदन्येन शक्यं हि वक्तुं केनचिदद्य वै ।
वक्ता बृहस्पतिसमो न ह्यन्यो विद्यते क्वचित् ॥ १३.१७३.५ ॥

ଏହା ଆଜି ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ୱାରା କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସମାନ ବକ୍ତା ଆଉ କେଉଁଠି ନାହାଁନ୍ତି।

13.173.6

तयोः संवदतोरेवं पार्थगाङ्गेययोस्तदा ।
आजगाम विशुद्धात्मा भगवान्स बृहस्पतिः ॥ १३.१७३.६ ॥

ପାର୍ଥ ଓ ଗାଙ୍ଗେୟ ଏହିପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଭଗବାନ ବୃହସ୍ପତି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

13.173.7

ततो राजा समुत्थाय धृतराष्ट्रपुरोगमः ।
पूजामनुषमां चक्रे सर्वे ते च सभासदः ॥ १३.१७३.७ ॥

ଏବେ ରାଜା ଉଠି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଅନୁପମ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ସଭାର ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲେ।

13.173.8

ततो धर्मसुतो राजा भगवन्तं बृहस्पतिम् ।
उपगम्य यथान्यायं प्रश्नं पप्रच्छ तत्त्वतः ॥ १३.१७३.८ ॥

ତା'ପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଭଗବାନ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଯଥାବିଧି ତତ୍ତ୍ୱତଃ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ।

13.173.9

भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
मर्त्यस्य कः सहायो वै पिता माता सुतो गुरुः। ॥ १३.१७३.९ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ! ମର୍ତ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ସହାୟ କିଏ—ପିତା, ମାତା, ପୁତ୍ର ନା ଗୁରୁ?

13.173.10

मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
गच्छन्त्यमुं च लोकं वै क एताननुगच्छति ॥ १३.१७३.१० ॥

ମୃତ ଶରୀରକୁ କାଠ କିମ୍ବା ମାଟିଖଣ୍ଡ ପରି ତ୍ୟାଗ କରି ଲୋକେ ସେହି ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପଛେ କିଏ ଯାଏ?

13.173.11

एकः प्रसूयते राजन्नेक एव विनश्यति ।
एकस्तरति दुर्गाणि गच्छत्येकस्तु दुर्गतिम् ॥ १३.१७३.११ ॥

ହେ ରାଜନ, ଏକାକୀ ଜନ୍ମେ, ଏକାକୀ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏକାକୀ ଦୁର୍ଗମ ବାଧା ପାର ହୁଏ, ଏକାକୀ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଏ।

13.173.12

न सहायः पिता माता तथा भ्राता सुतो गुरुः ।
ज्ञातिसम्बन्धिवर्गश्च मित्रवर्गस्तथैव च ॥ १३.१७३.१२ ॥

ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ପୁତ୍ର, ଗୁରୁ, ଆତ୍ମୀୟ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ମିତ୍ର-ଗୋଷ୍ଠୀ—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ସହାୟ ନୁହନ୍ତି।

13.173.13

मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं जनाः ।
मुहूर्तमुपयुञ्ज्याथ ततो यान्ति पराङ्मुखाः ॥ १३.१७३.१३ ॥

ମୃତ ଶରୀରକୁ କାଠ କିମ୍ବା ମାଟିଢେଳା ପରି ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଲୋକେ କ୍ଷଣେ ତାହାରି ସହିତ ଲାଗି ରହନ୍ତି, ତାପରେ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି।

13.173.14

तैस्तच्छरीरमुत्सृष्टं धर्मि एकोऽनुगच्छति ।
तस्माद्धर्मः सहायार्थे सेवितव्यः सदा नृपः ॥ १३.१७३.१४ ॥

ସେମାନେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ସେହି ଶରୀର ପଛେ କେବଳ ଜଣେ ଧର୍ମାତ୍ମାହିଁ ଯାଏ। ଅତଏବ ରାଜା ସର୍ବଦା ଧର୍ମର ସେବା କରିବେ, କାରଣ ଧର୍ମ ହିଁ ସହାୟ।

13.173.15

प्राणी धर्मसमायुक्तो गच्छेत्स्वर्गगतिं पराम् ।
तथैवाधर्मसंयुक्तो नरकं चोपपद्यते ॥ १३.१७३.१५ ॥

ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଏ; ସେହିପରି ଅଧର୍ମଯୁକ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନରକକୁ ଯାଏ।

13.173.16

तस्मान्न्यायागतैरर्थैर्धर्मं सेवेत पण्डितः ।
धर्म एको मनुष्याणां सहायः पारलौकिकः ॥ १३.१७३.१६ ॥

ତେଣୁ ପଣ୍ଡିତ ନ୍ୟାୟତଃ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମର ସେବା କରିବା ଉଚିତ। ମନୁଷ୍ୟର ପରଲୋକର ଏକମାତ୍ର ସହାୟ ଧର୍ମ।

13.173.17

लोभान्मोहादनुक्रोशाद्भयाद्वाऽप्यबहुश्रुतः ।
नरः करोत्यकार्याणि परार्थे लोभमोहितः ॥ १३.१७३.१७ ॥

ଲୋଭ, ମୋହ, କରୁଣା କିମ୍ବା ଭୟ ଯୋଗୁଁ, ଅଥବା ଅଳ୍ପଜ୍ଞାନୀ ହେବା ଯୋଗୁଁ, ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଲୋଭରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଅକାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

13.173.18

धर्मश्चार्थश्च कामश्च त्रितयं जीविते फलम् ।
एतत्त्रयमवाप्तव्यमधर्मपरिवर्जितम् ॥ १३.१७३.१८ ॥

ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ଏହି ତିନିଟି ଜୀବନର ଫଳ। ଅଧର୍ମ ରହିତ ହୋଇ ଏହି ତିନିଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

13.173.19

श्रुतं भगवतो वाक्यं धर्मयुक्तं परं हितम् ।
शरीरनिश्चयं ज्ञातुं बुद्धिस्तु मम जायते ॥ १३.१७३.१९ ॥

ଭଗବାନଙ୍କର ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଓ ପରମ ହିତକର ବାକ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ଶରୀରର ନିଶ୍ଚୟକୁ ଜାଣିବାକୁ ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

13.173.20

मृतं शरीरं हि नृणां सूक्ष्ममव्यक्ततां गतम् ।
अचक्षुर्विषयं प्राप्तं कथं धर्मोऽनुगच्छति ॥ १३.१७३.२० ॥

ମୃତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶରୀର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥା ପାଇ ଆଖିର ଦୃଷ୍ଟିର ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଏ। ସେତେବେଳେ ଧର୍ମ ତା'ପଛେ କିପରି ଯାଏ?

13.173.21

पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिरनन्तरम् ।
बुद्धिरात्मा च सहिता धर्मं पश्यन्ति नित्यदा ॥ १३.१७३.२१ ॥

ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ, ତା'ପରେ ତେଜ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଆତ୍ମା — ଏସବୁ ମିଳିତ ହୋଇ ସର୍ବଦା ଧର୍ମକୁ ଦେଖନ୍ତି।

13.173.22

प्राणिनामिह सर्वेषां साक्षिभूतं दिवानिशम् ।
एतैश्च सह धर्मोऽपि तं जीवमनुगच्छति ॥ १३.१७३.२२ ॥

ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦିନରାତି ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ, ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ସେହି ଜୀବକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।

13.173.23

त्वगस्थि मांसं शुक्रं च शोणितं च महामते ।
शरीरं वर्जयन्त्येते जीवितेन विवर्जितम् ॥ १३.१७३.२३ ॥

ହେ ମହାମତି, ଚର୍ମ, ହାଡ, ମାଂସ, ଶୁକ୍ର ଓ ରକ୍ତ — ଏସବୁ ପ୍ରାଣହୀନ ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।

13.173.24

ततो धर्मसमायुक्तः स जीवः सुखमेधते ।
इह लोके परे चैव किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.१७३.२४ ॥

ତେବେ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ସେହି ଜୀବ ଏ ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖ ପାଇ ବଢ଼େ। ଆଉ ଆପଣଙ୍କୁ କ'ଣ ଅଧିକ କହିବି?

13.173.25

तद्दर्शितं भगवता यथा धर्मोऽनुगच्छति ।
एतत्तु ज्ञातुमिच्छामि कथं रेतः प्रवर्तते ॥ १३.१७३.२५ ॥

ଭଗବାନ ଧର୍ମ କିପରି ଅନୁସରଣ କରେ ତାହା ଦେଖାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ରେତସ୍ କିପରି ପ୍ରବର୍ତ୍ତେ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.173.26

अन्नमश्नन्ति यद्देवाः शरीरस्था नरेश्वर ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिर्मनस्तथा ॥ १३.१७३.२६ ॥

ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଶରୀରସ୍ଥ ଦେବତା ଯାହା ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରନ୍ତି — ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ, ଜ୍ୟୋତି ଏବଂ ମନ।

13.173.27

ततस्तृप्तेषु राजेन्द्र तेषु भूतेषु पञ्चसु ।
मनःषष्ठेषु शुद्धात्मन्रेतः सम्पद्यते महत् ॥ १३.१७३.२७ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ପଞ୍ଚ ଭୂତ ଓ ଷଷ୍ଠ ମନ ତୃପ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମନ୍, ମହାନ ରେତସ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

13.173.28

ततो गर्भः सम्भवति श्लेषात्स्त्रीपुंसयोर्नृप ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं भूयः किं श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१७३.२८ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ନୃପ, ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ ଗର୍ଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?

13.173.29

आख्यातं मे भगवता गर्भः सञ्जायते यथा ।
यथा जातस्तु पुरुषः प्रपद्यति तदुच्यताम् ॥ १३.१७३.२९ ॥

ଭଗବାନ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି ଗର୍ଭ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁରୁଷ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତାହା କୁହାଯାଉ।

13.173.30

आसन्नमात्रः पुरुषस्तैर्भूतैरभिभूयते ।
विप्रयुक्तश्च तैर्भूतैः पुनर्यात्यपरां गतिम्।
स च भूतसमायुक्तः प्राप्नुते जीव एव हि ॥ १३.१७३.३० ॥

ଜନ୍ମର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ପୁରୁଷ ସେହି ଭୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭୂତ ହୁଏ। ସେହି ଭୂତମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଅନ୍ୟ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ ଭୂତ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ସେହି ଜୀବ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

13.173.31

ततोऽस्य कर्म पश्यन्ति शुभं वा यदि वाशुभम् ।
देवताः पञ्चभूतस्थाः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१७३.३१ ॥

ତା'ପରେ ଏହାର ଶୁଭ ବା ଅଶୁଭ କର୍ମକୁ ପଞ୍ଚଭୂତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବତାମାନେ ଦେଖନ୍ତି। ଆପଣ ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି?

13.173.32

त्वगस्थिमांसमुत्सृज्य तैश्च भूतैर्विवर्जितः ।
जीवः सह वसन्कृत्स्नं सुखदुःखसहः प्रभो ॥ १३.१७३.३२ ॥

ଚର୍ମ, ଅସ୍ଥି, ମାଂସ ଛାଡ଼ି, ସେହି ଭୂତମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଜୀବ ସମସ୍ତରେ ବାସ କରି ସୁଖଦୁଃଖ ସହେ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

13.173.33

भोगवश्यं कर्मवश्यं यातनावश्यमित्यपि ।
एतत्त्रयाणामासाद्य कर्मतः सोऽश्नुते फलम् ॥ १३.१७३.३३ ॥

ଭୋଗବଶ, କର୍ମବଶ, ଯାତନାବଶ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ତିନିଟିକୁ ପାଇ ସେ କର୍ମରୁ ଫଳ ଲାଭ କରେ।

13.173.34

जीवः कर्मसमायुक्तः शीघ्रं रेतस्त्वमागतः ।
स्त्रीणां पुष्पं समासाद्य सूतिकाले लभेत तत् ॥ १३.१७३.३४ ॥

କର୍ମଯୁକ୍ତ ଜୀବ ଶୀଘ୍ର ରେତସ୍ ରୂପେ ଆସେ। ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପୁଷ୍ପ (ରଜ) ପାଇ ପ୍ରସବ ସମୟରେ ତାହା ଲାଭ କରେ।

13.173.35

यमस्य पुरुषैः क्लेसं यमस्य पुरुषैर्वधम् ।
दुःखं संसारचक्रं च नरः क्लेशं स विन्दति ॥ १३.१७३.३५ ॥

ଯମର ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲେଶ, ଯମର ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ, ଦୁଃଖ ଓ ସଂସାରଚକ୍ର; ଏବଂ ମଣିଷ ସେ କ୍ଲେଶ ପାଏ।

13.173.36

इह लोके स च प्राणी जन्मप्रभृति पार्थिव ।
सुकृतं कर्म वै भुङ्क्ते धर्मस्य फलमाश्रितः ॥ १३.१७३.३६ ॥

ଏହି ଲୋକରେ ସେହି ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ହେ ରାଜନ, ଧର୍ମଫଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସୁକୃତ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।

13.173.37

यदि धर्मं यथाशक्ति जन्मप्रभृति सेवते ।
ततः स पुरुषो भूत्वा सेवते नियतं सुखम् ॥ १३.१७३.३७ ॥

ଯଦି କେହି ଜନ୍ମ ଠାରୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଧର୍ମ ପାଳନ କରେ, ତେବେ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ ।

13.173.38

अथान्तरा तु धर्मस्याप्यधर्ममुपसेवते ।
सुखस्यानन्तरं दुःखं स जीवोऽप्यधिगच्छति ॥ १३.१७३.३८ ॥

କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେହି ଅଧର୍ମ ସେବେ, ସେହି ଜୀବ ସୁଖ ପରେ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ପାଏ ।

13.173.39

अधर्मेण समायुक्तो यमस्य विषयं गतः ।
महद्दुःखं समासाद्य तिर्यग्योनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.३९ ॥

ଅଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯମଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଇ ମହାଦୁଃଖ ପାଇ ସେ ତିର୍ଯଗ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ ।

13.173.40

कर्मणा येन येनेह यस्यां योनौ प्रजायते ।
जीवो मोहसमायुक्तस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.१७३.४० ॥

ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ କର୍ମରେ ମୋହଯୁକ୍ତ ଜୀବ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବା ବେଳେ ଶୁଣ ।

13.173.41

यदेतदुच्यते शास्त्रे सेतिहासे च च्छन्दसि ।
यमस्य विषयं घोरं मर्त्यो लोकः प्रपद्यते ॥ १३.१७३.४१ ॥

ଶାସ୍ତ୍ର, ଇତିହାସ ସହ ଓ ବେଦରେ ଯାହା କୁହାଯାଏ — ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଏ ।

13.173.42

इह स्थानानि पुण्यानि देवतुल्यानि भूपते ।
तिर्यग्योन्यतिरिक्तानि गतिमन्ति च सर्वशः ॥ १३.१७३.४२ ॥

ହେ ଭୂପତି, ଏଠାରେ ତିର୍ଯଗ୍ ଯୋନିଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ଦେବତୁଲ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେସବୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଗତିଯୁକ୍ତ ।

13.173.43

यमस्य भवने दिव्ये ब्रह्मलोकसमे गुणैः ।
कर्मभिर्नियतैर्बद्धो जन्तुर्दुःखान्युपाश्नुते ॥ १३.१७३.४३ ॥

ଯମଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଭବନରେ, ଗୁଣରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ସମାନ ସେଠାରେ, ନିୟତ କର୍ମରେ ବଦ୍ଧ ଜୀବ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ।

13.173.44

येनयेन तु भावेन कर्मणा पुरुषो गतिम् ।
प्रयाति परुषां घोरां तत्ते वक्ष्याम्यतः परम् ॥ १३.१७३.४४ ॥

ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଭାବ ଓ କର୍ମରେ ମନୁଷ୍ୟ କଠୋର, ଭୟଙ୍କର ଗତି ପାଏ, ତାହା ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ କହିବି।

13.173.45

अधीत्य चतुरो वेदान्द्विजो मोहसमन्वितः ।
पतितात्प्रतिगृह्याथ खरयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.४५ ॥

ଚାରି ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ମଧ୍ୟ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ, ପତିତଠାରୁ ଦାନ ନେଲେ ଗଧ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।

13.173.46

खरो जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ।
खरो मृतो बलीवर्दः सप्तवर्षाणि जीवति ॥ १३.१७३.४६ ॥

ହେ ଭାରତ, ଗଧ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ। ଗଧ ମରି ବଳଦ ହୁଏ ଓ ସାତ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ।

13.173.47

बलीवर्दो मृतश्चापि जायते ब्रह्मराक्षसः ।
ब्रह्मरक्षश्च मासांस्त्रींस्ततो जायेत ब्राह्मणः ॥ १३.१७३.४७ ॥

ବଳଦ ମରି ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହୁଏ; ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ତିନି ମାସ ବଞ୍ଚି ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.48

पतितं याजयित्वा तु कृमियोनौ प्रजायते ।
तत्र जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ॥ १३.१७३.४८ ॥

ପତିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରାଉଥିବା କୃମି ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ସେଠାରେ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ, ହେ ଭାରତ।

13.173.49

कृमिभावाद्विमुक्तस्तु ततो जायेत गर्दभः ।
गर्दभः पञ्चवर्षाणि पञ्चवर्षाणि सूकरः ॥ १३.१७३.४९ ॥

କୀଟାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପରେ ଗଧ ଭାବରେ ଜନ୍ମେ। ଗଧ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ, ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଶୂକର ଭାବରେ।

13.173.50

कुक्कुटः पञ्चवर्षाणि पञ्चवर्षाणि जम्बुकः ।
श्वा वर्षमेकं भवति ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.५० ॥

କୁକୁଡ଼ା ଭାବରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ, ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଶିଆଳ ଭାବରେ। ଏକ ବର୍ଷ କୁକୁର ହୋଇ ରହେ, ତା'ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମେ।

13.173.51

उपाध्यायस्त्रियः पापं शिष्यः कुर्यादबुद्धिमान् ।
स जीव इह संसारांस्त्रीनाप्नोति न संशयः ॥ १३.१७३.५१ ॥

ଅବୁଦ୍ଧିମାନ ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ପାପ କଲେ, ସେ ଏଠାରେ ତିନି ସଂସାର ପାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

13.173.52

वृको भवति राजेन्द्र ततः क्रव्यात्ततः खरः ।
ततः प्रेतः परिक्लिष्टः पश्चाज्जायेत ब्राह्मणः ॥ १३.१७३.५२ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ନେକଡ଼ିଆ ହୁଏ; ତା'ପରେ ମାଂସଭୋଜୀ, ତା'ପରେ ଗଧ। ତା'ପରେ ପୀଡ଼ିତ ପ୍ରେତ ହୋଇ, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମେ।

13.173.53

मनसाऽपि गुरोर्भार्यां यः शिष्यो याति पापकृत् ।
स उग्रान्प्रैति संसारानधर्मेणेह चेतसा ॥ १३.१७३.५३ ॥

ଗୁରୁପତ୍ନୀ ନିକଟକୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଯାଉଥିବା ପାପୀ ଶିଷ୍ୟ, ଅଧର୍ମରେ, ଏହି ମନରେ, ଭୟଙ୍କର ସଂସାରକୁ ଯାଏ।

13.173.54

श्वयोनौ तु स सम्भूतस्त्रीणि वर्षाणि जीवति ।
तत्रापि निधनं प्राप्तः कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.५४ ॥

କୁକୁର ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସେ ତିନି ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମରି କୀଟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ।

13.173.55

कृमिभावमनुप्राप्तो वर्षमेकं तु जीवति ।
ततस्तु निधनं प्राप्तो ब्रह्मयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.५५ ॥

କୃମିଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଏକ ବର୍ଷ ଜୀବିତ ରହେ। ତା'ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.56

यदि पुत्रसमं शिष्यं गुरुर्हन्यादकारणे ।
आत्मनः कामकारेण सोपि हिंस्रः प्रजायते ॥ १३.१७३.५६ ॥

ଗୁରୁ କାରଣ ବିନା ପୁତ୍ରତୁଲ୍ୟ ଶିଷ୍ୟକୁ ମାରିଲେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରୁ ସେ ମଧ୍ୟ ହିଂସ୍ର ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.57

पितरं मातरं चैव यस्तु पुत्रोऽवमन्यते ।
सोऽपि राजन्मृतो जन्तुः पूर्वं जायेत गर्दभः ॥ १३.१७३.५७ ॥

ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରେ, ହେ ରାଜନ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ଗଧ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.58

गर्दभत्वं तु सम्प्राप्य दशवर्षाणि जीवति ।
संवत्सरं तु कुम्भीरस्ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.५८ ॥

ଗଧ ଭାବ ପାଇ ସେ ଦଶ ବର୍ଷ ଜୀବିତ ରହେ। ଏକ ବର୍ଷ କୁମ୍ଭୀର ହୋଇ ତା'ପରେ ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.59

पुत्रस्य मातापितरौ यस्य रुष्टावुभावपि ।
गुर्वपध्यानतः सोपि मृतो जायति गर्दभः ॥ १३.१७३.५९ ॥

ଯାହା ପ୍ରତି ମାତାପିତା ଉଭୟ ରୁଷ୍ଟ, ଗୁରୁଜନଙ୍କ ଅବମାନନା ଯୋଗୁ ସେ ମଧ୍ୟ ମରି ଗଧ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.60

खरो जीवति मासांस्तु दश श्वा च चतुर्दशः ।
बिडालः सप्तमासांस्तु ततो जायेत मानवः ॥ १३.१७३.६० ॥

ଗଧ ଦଶ ମାସ ଜୀବିତ ରହେ, କୁକୁର ଚଉଦ ମାସ। ବିଲେଇ ସାତ ମାସ ଜୀଇଁ ତା'ପରେ ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.61

मातापितरावाक्रुश्य शारिका सम्प्रजायते ।
ताडयित्वा तु तावेव जायते कच्छपो नृप ॥ १३.१७३.६१ ॥

ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଗାଳି ଦେଲେ ମଣିଷ ଶାରିକା ପକ୍ଷୀ ରୂପେ ଜନ୍ମେ; ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ମାରିଲେ, ହେ ରାଜନ, କଇଁଛ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.62

कच्छपो दशवर्षाणि त्रीणि वर्षाणि शल्यकः ।
व्यालो भूत्वा च षण्मासांस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६२ ॥

କଇଁଛ ଦଶ ବର୍ଷ, ଶଳା ତିନି ବର୍ଷ, ଓ ସାପ ଛଅ ମାସ ରହି ପରେ ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.63

भर्तृपिण्डमुपाश्नन्यो राजद्विष्टानि सेवते ।
सोपि मोहसमापन्नो मृतो जायति वानरः ॥ १३.१७३.६३ ॥

ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଇ ରାଜାଙ୍କ ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସେବା କରେ, ସେ ମୋହରେ ବୁଡ଼ି ମରିବା ପରେ ବାନର ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.64

वानरो दशवर्षाणि पञ्चवर्षाणि सूकरः ।
श्वाऽथ भूत्वा तु षण्मासांस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६४ ॥

ବାନର ଦଶ ବର୍ଷ, ଶୂକର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ, ଓ କୁକୁର ଛଅ ମାସ ରହି ପରେ ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.65

न्यासापहर्ता तु नरो यमस्य विषयं गतः ।
यातनानां शतं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.६५ ॥

ଗଚ୍ଛିତ ଧନ ଚୋରି କରୁଥିବା ମଣିଷ ଯମଲୋକକୁ ଯାଇ ଶହେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି କୀଟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ।

13.173.66

तत्र जीवति वर्षाणि दशपञ्च च भारत ।
दुष्कृतस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६६ ॥

ସେଠାରେ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ, ହେ ଭାରତ; ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ କ୍ଷୟ କରି ପରେ ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.67

असूयकः कुत्सितश्च चण्डालो दुःखमश्नुते ।
विश्वासहर्ता तु नरो मीनो जायति दुर्मतिः ॥ १३.१७३.६७ ॥

ଈର୍ଷାପରାୟଣ ଓ ନିନ୍ଦିତ ଚଣ୍ଡାଳ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ। ବିଶ୍ୱାସଘାତୀ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ମାଛ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.68

भूत्वा मीनोऽष्टमासांस्तु मृगो जायति भारत ।
मृगस्तु चतुरो मासांस्ततश्छागः प्रजायते ॥ १३.१७३.६८ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀୟ, ମାଛ ହୋଇ ଆଠ ମାସ ପରେ ସେ ହରିଣ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ତାପରେ ହରିଣ ଚାରି ମାସ ପରେ ଛେଳି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.69

छागस्तु निधनं प्राप्य पूर्णे संवत्सरे ततः ।
गौः स सञ्जायते जन्तुस्ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.६९ ॥

ଛେଳି ମରି, ପୂରା ବର୍ଷ ପରେ ସେ ଜୀବ ଗାଈ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ। ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.70

धान्यान्यवांस्तिलान्माषान्कुलत्थान्सर्षपांश्चणान् ।
कलायानथ मुद्गांश्च गोधूमानतसीस्तथा ॥ १३.१७३.७० ॥

ଧାନ, ଯବ, ତିଳ, ମାଷ, କୁଳଥି, ସୋରିଷ, ଚଣା, ମଟର, ମୁଗ, ଗହମ ଓ ଅସୀ।

13.173.71

यस्तु धान्यापहर्ता च मोहाज्जन्तुरचेतनः ।
स जायते महाराज मूषिको निरपत्रपः ॥ १३.१७३.७१ ॥

ମୋହରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଯେଉଁ ଜୀବ ଧାନ ଚୋରି କରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ମୂଷା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.72

ततः प्रेत्य महाराज मृतो जायति सूकरः ।
सूकरो जातमात्रस्तु रोगेणि म्रियते नृप ॥ १३.१७३.७२ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ମରି ପ୍ରେତ ହେଲା ପରେ ସେ ଶୂକର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ଶୂକର, ହେ ନୃପ, ରୋଗରେ ମରେ।

13.173.73

श्वा ततो जायते मूढः कर्मणा तेन पार्थिव ।
भूत्वा श्वा पञ्चवर्षाणि ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.७३ ॥

ତା'ପରେ ସେଇ ମୂଢ଼ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଇ କର୍ମ ଯୋଗୁଁ, ହେ ରାଜନ୍, କୁକୁର ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କୁକୁର ରହିବା ପରେ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.74

परदाराभिमर्शं तु कृत्वा जायति वै वृकः ।
श्वा शृगालस्ततो गृध्रो व्यालः कङ्को बकस्तथा ॥ १३.१७३.७४ ॥

ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ଲୋକ ବାଘ ଭଳି ନେକଡ଼ିଆ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ତା'ପରେ କୁକୁର, ଶିଆଳ, ଶାଗୁଣା, ସାପ, କଙ୍କ ଓ ବଗ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.75

भ्रातुर्भार्यां तु पापात्मा यो धर्मयति मोहितः ।
पुंस्कोकिलत्वमाप्नोति सोऽपि संवत्सरं नृप ॥ १३.१७३.७५ ॥

ମୋହ ବଶରେ ଭାଇର ପତ୍ନୀକୁ ଅପମାନ କରୁଥିବା ପାପୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ପୁଂ କୋକିଳ ହୁଏ, ହେ ରାଜନ୍।

13.173.76

सखिभार्यां गुरोर्भार्यां राजभार्यां तथैव च ।
प्रधर्षयित्वा कामाद्यो मृतो जायति सूकरः ॥ १३.१७३.७६ ॥

ସାଙ୍ଗର, ଗୁରୁଙ୍କ ବା ରାଜାଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ କାମବଶରେ ଅପମାନ କରି ମରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଶୂକର ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.77

सूकरः पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि श्वाविधः ।
बिडालः पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि कुक्कुटः ॥ १३.१७३.७७ ॥

ଶୂକର ରୂପେ ପାଞ୍ଚ ଓ ଦଶ ବର୍ଷ, କୁକୁର ଜାତିରେ ଦଶ ବର୍ଷ, ବିଲେଇ ରୂପେ ପାଞ୍ଚ ଓ ଦଶ ବର୍ଷ, ଓ କୁକୁଡ଼ା ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.78

पिपीलिका तु मासांस्त्रीन्वानरो मासमेव तु ।
एतानासाद्य संसारान्कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.७८ ॥

ପିମ୍ପୁଡ଼ି ରୂପେ ତିନି ମାସ ଓ ବାନର ରୂପେ ଏକ ମାସ ରହେ। ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ର ପାଇ ସେ କୀଟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.79

तत्र जीवति मासांस्तु कृमियोनौ चतुर्दश ।
ततोऽधर्मक्षयं कृत्वा पुनर्जायति मानवः ॥ १३.१७३.७९ ॥

ସେଠାରେ ସେ କୃମିଯୋନିରେ ଚଉଦ ମାସ ବଞ୍ଚେ। ତାପରେ ଅଧର୍ମର କ୍ଷୟ କରି ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.80

उपस्थिते विवाहे तु यज्ञे दानेऽपि वा विभो ।
मोहात्करोति यो विघ्नं स मृतो जायते कृमिः ॥ १३.१७३.८० ॥

ହେ ବିଭୋ, ବିବାହ, ଯଜ୍ଞ ବା ଦାନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଯିଏ ମୋହରୁ ବିଘ୍ନ ଘଟାଏ, ସେ ମରି କୃମି ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.81

कृमिर्जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत ।
अधर्मिस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.८१ ॥

ହେ ଭାରତ, କୃମି ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ। ତାପରେ ଅଧାର୍ମିକର କ୍ଷୟ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମେ।

13.173.82

पूर्वं दत्त्वा तु यः कन्यां द्वितीये दातुमिच्छति ।
सोपि राजन्मृतो जन्तुः कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.८२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣକୁ କନ୍ୟା ଦେଇ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣକୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ମରି କୃମିଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ।

13.173.83

तत्र जीवति वर्षाणि त्रयोदश युधिष्ठिर ।
अधर्मसंक्षये युक्तस्ततो जायति मानवः ॥ १३.१७३.८३ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେଠାରେ ସେ ତେର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ। ଅଧର୍ମର କ୍ଷୟରେ ଲାଗି ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.84

देवकार्यमकृत्वा तु पितृकार्यमथापि वा ।
अनिर्वाप्य समश्नन्वै मृतो जायति वायसः ॥ १३.१७३.८४ ॥

ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ନ କରି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ନ ଦେଇ ଯେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ମରି କାଉ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.85

वायसः शतवर्षाणि ततो जायति कुक्कुटः ।
जायते व्यालकश्चापि मासं तस्मात्तु मानुषः ॥ १३.१७३.८५ ॥

ସେ ଶହେ ବର୍ଷ କାଉ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ, ତା'ପରେ କୁକୁଡ଼ା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଏକ ମାସ ସାପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନିଏ; ତା'ପରେ ସେ ମଣିଷ ହୁଏ।

13.173.86

ज्येष्ठं पितृसमं चापि भ्रातरं योऽवमन्यते ।
सोऽपि मृत्युमुपागम्य क्रौञ्चयोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.८६ ॥

ଯେ ପିତୃତୁଲ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କ୍ରୌଞ୍ଚ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.87

क्रौञ्चो जीवति वर्षं तु ततो जायति चीरकः ।
ततो निधनमापन्नो मानुषत्वमुपाश्नुते ॥ १३.१७३.८७ ॥

କ୍ରୌଞ୍ଚ ଏକ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ; ତା'ପରେ ଚୀରକ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ। ତା'ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ ପାଏ।

13.173.88

वृषलो ब्राह्मणीं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते ।
ततः सम्प्राप्य निधनं जायते सूकरः पुनः ॥ १३.१७३.८८ ॥

ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ପାଖକୁ ଯାଇ କୃମି ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ତା'ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁଣି ଶୂକର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.89

सूकरो जातमात्रस्तु रोगेण म्रियते नृप ।
श्वा ततो जायते मूढः कर्मणा तेन पार्थिव ॥ १३.१७३.८९ ॥

ହେ ରାଜା! ଶୂକର ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ରୋଗରେ ମରେ; ତା'ପରେ ସେଇ କର୍ମ ଯୋଗୁଁ ମୂର୍ଖ କୁକୁର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ, ହେ ପାର୍ଥିବ।

13.173.90

श्वा भूत्वा कृतकर्माऽसौ जायते मानुषस्ततः ।
तत्रापत्यं समुत्पाद्य मृतो जायति मूषिकः ॥ १३.१७३.९० ॥

କୁକୁର ହୋଇ, କର୍ମ କରି ସେ ମଣିଷ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ; ସେଠାରେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ କରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୂଷା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.91

कृतघ्नस्तु मृतो राजन्यमस्य विषयं गतः ।
यमस्य पुरुषैः क्रुद्धैर्वधं प्राप्नोति दारणम् ॥ १३.१७३.९१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, କୃତଘ୍ନ ମରି ଯମଲୋକକୁ ଯାଇ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିରିବା ଆଘାତ ପାଏ।

13.173.92

दण्डं समुद्गरं शूलमग्निकुम्भं च दारुणम् ।
असिपत्रवनं घोरवालुकं कूटशाल्मलीम् ॥ १३.१७३.९२ ॥

ଦଣ୍ଡ, ମୁଦ୍‌ଗର, ଶୂଳ, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିକୁମ୍ଭ, ଅସିପତ୍ରବନ, ଭୟଙ୍କର ବାଲିଭୂମି ଏବଂ କୂଟଶାଲ୍ମଳୀ ବୃକ୍ଷ।

13.173.93

एताश्चान्याश्च बह्वीश्च यमस्य विषयं गतः ।
यातनाः प्राप्य तत्रोग्रास्ततो वध्यति भारत ॥ १३.१७३.९३ ॥

ଏସବୁ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ଯାତନା ଯମଲୋକରେ ପାଇ, ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଉଗ୍ର ଯାତନାରେ ସେ ପରେ ବଧିତ ହୁଏ।

13.173.94

ततो हतः कृतघ्नः स तत्रोग्रैर्भरतर्षभ ।
संसारचक्रमासाद्य कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.९४ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଉଗ୍ର ଯାତନାରେ ହତ ସେ କୃତଘ୍ନ ସଂସାରଚକ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି କୃମିଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.95

कृमिर्भवति वर्षाणि दशपञ्च च भारत ।
ततो गर्भं समासाद्य तत्रैव म्रियते शिशुः ॥ १३.१७३.९५ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ କୃମି ହୋଇ ରହେ; ତା'ପରେ ଗର୍ଭ ପାଇ ସେଠାରେ ଶିଶୁ ହୋଇ ମରେ।

13.173.96

ततो गर्भशतैर्जन्तुर्बहुभि सम्प्रपद्यते ।
संसारांश्च बहून्गत्वा ततस्मिर्यक्षु जायते ॥ १३.१७३.९६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଜୀବ ଶହ ଶହ ଗର୍ଭ ଓ ବହୁ ସଂସାର ଅତିକ୍ରମ କରି, ପରେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.97

ततो दुःखमनुप्राप्य बहुवर्षगणानिह ।
स पुनर्भवसंयुक्तस्ततः कूर्मः प्रजायते ॥ १३.१७३.९७ ॥

ତା'ପରେ ଏଠାରେ ବହୁ ବର୍ଷର କାଳ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି ସେ ପୁନର୍ବାର ଭବବନ୍ଧନରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ତା'ପରେ କଇଁଛ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.98

दधि हृत्वा बकश्चापि प्लवो मत्स्यानसंस्कृतान् ।
चोरयित्वा तु दुर्बुद्धिर्मधुदंशः प्रजायते ॥ १३.१७३.९८ ॥

ଦହି ଚୋରି କରୁଥିବା ବଗ ଓ ଅପକ୍ୱ ମାଛ ଚୋରି କରୁଥିବା ଜଳପକ୍ଷୀ, ଏବଂ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ମହୁମାଛି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.99

फलं वा मूलकं हृत्वा अपूपं वा पिपीलिकाः ।
चोरयित्वा च निष्पावं जायते हलगोलकः ॥ १३.१७३.९९ ॥

ଫଳ କିମ୍ବା ମୂଳା ଚୋରି କରି, କିମ୍ବା ଅପୂପ ଚୋରି କରି ପିମ୍ପୁଡ଼ି ହୋଇ, ଏବଂ ନିଷ୍ପାବ (ଶିମ) ଚୋରି କରି ହଳଗୋଳକ (ଏକ କୀଟ) ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.100

पायसं चोरयित्वा तु तित्तिरित्वमवाप्नुते ।
हृत्वा पिष्टमयं पूपं कुम्भोलूकः प्रजायते ॥ १३.१७३.१०० ॥

ପାୟସ ଚୋରି କରି ସେ ତିତିର ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଆଟାର ଅପୂପ ଚୋରି କରି କୁମ୍ଭୋଲୂକ (ଏକ ପେଚା) ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.101

अयो हृत्वा तु दुर्बुद्धिर्वायसो जायते नरः ।
कांस्यं हृत्वा तु दुर्बद्धिर्हारितो जायते नरः ॥ १३.१७३.१०१ ॥

ଲୁହା ଚୋରି କରି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ମଣିଷ କାଉ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ; କାଂସା ଚୋରି କରି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ମଣିଷ ହାରୀତ (ସୁଆ) ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.102

राजतं भाजनं हृत्वा कपोतः सम्प्रजायते ।
हृत्वा तु काञ्चनं भाण्डं कृमियोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.१०२ ॥

ରୂପାର ପାତ୍ର ଚୋରି କରି ମଣିଷ ପାରାବତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ; ସୁନାର ପାତ୍ର ଚୋରି କରି କୃମି ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.103

पत्रोर्णं चोरयित्वा तु कृकलत्वं निगच्छति ।
कौशिकं तु ततो हृत्वा नरो जायति वर्तकः ॥ १३.१७३.१०३ ॥

ପତ୍ରୋର୍ଣ ଚୋରି କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ କୃକଳତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ତା'ପରେ କୌଶିକ ବସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରିଲେ ସେ ବର୍ତକ (ବଟେର) ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.104

अंशुकं चोरयित्वा तु शुक्रो जायति मानवः ।
चोरयित्वा दुकूलं तु मृतो हंसः प्रजायते ॥ १३.१७३.१०४ ॥

ଅଂଶୁକ ଚୋରି କରିବା ମନୁଷ୍ୟ ଶୁକ (ଶୁଆ) ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଦୁକୂଳ ଚୋରି କରି ମରିଗଲେ ସେ ହଂସ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.105

क्रौञ्चः कार्पासिकं हृत्वा मृतो जायति मानवः ।
चोरयित्वा नरः पट्टं त्वाविकं चैव भारत। ॥ १३.१७३.१०५ ॥

କାର୍ପାସିକ ବସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରି ମରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ କ୍ରୌଞ୍ଚ (ସାରସ) ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ହେ ଭାରତ, ମନୁଷ୍ୟ ପଟ୍ଟ ଓ ଆବିକ (ପଶମୀ) ବସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରେ।

13.173.106

वर्णान्हृत्वा तु पुरुषो मृतो जायति बर्हिणः ।
हृत्वा रक्तानि वस्त्राणि जायते जीवजीवकः ॥ १३.१७३.१०६ ॥

ରଙ୍ଗ ଚୋରି କରି ମରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ମୟୂର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରିବା ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.107

वर्णकादींस्तथा गन्धांश्चोरयित्वेह मानवः ।
छुन्दुन्दरित्वमाप्नोति राजँल्लोभपरायणः ॥ १३.१७३.१०७ ॥

ଏଠାରେ ରଙ୍ଗ, ସୁଗନ୍ଧି ଆଦି ଚୋରି କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଲୋଭରେ ଆସକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଛୁନ୍ଦୁନ୍ଦର ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

13.173.108

तत्र जीवति वर्षाणि ततो दश च पञ्च च ।
अधर्मस्य क्षयं गत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.१०८ ॥

ସେଠାରେ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ; ତା'ପରେ ଅଧର୍ମର କ୍ଷୟ ହେଲେ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.109

चोरयित्वा पयश्चापि बलाका सम्प्रजायते ॥ १३.१७३.१०९ ॥

ଦୁଗ୍ଧ ଚୋରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବଗୁଲି ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.110

यस्तु चोरयते तैलं नरो मोहसमन्वितः ।
सोपि राजन्मृतो जन्तुस्तैलपायी प्रजायते ॥ १३.१७३.११० ॥

ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ତେଳ ଚୋରି କରେ, ହେ ରାଜନ, ସେ ମଧ୍ୟ ମରିବା ପରେ ତୈଳପାୟୀ ଜୀବ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.111

अशस्त्रं पुरुषं हत्वा सशस्त्रः पुरुषाधमः ।
अर्थार्थी यदि वा वैरी स मृतो जायते स्वरः ॥ १३.१७३.१११ ॥

ନିରସ୍ତ୍ର ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ବଧ କରୁଥିବା ଅଧମ, ଧନ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତାରୁ, ମରିବା ପରେ ସ୍ବର ନାମକ ଜୀବ ରୂପେ ଜନ୍ମେ।

13.173.112

खरो जीवति वर्षे द्वे ततः शस्त्रेण वध्यते ।
स मृतो मृगयोनौ तु नित्योद्विग्नोऽभिजायते ॥ १३.१७३.११२ ॥

ସେ ଗଧ ଦୁଇ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ; ପରେ ଶସ୍ତ୍ରରେ ବଧ ହୁଏ। ମରି ସେ ହରିଣ ଯୋନିରେ ସଦା ଭୟଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଜନ୍ମେ।

13.173.113

मृगो वध्यति शस्त्रेण गते संवत्सरे तु सः ।
हतो मृगस्ततो मीनः सोपि जालेन बध्यते ॥ १३.१७३.११३ ॥

ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ହରିଣ ଶସ୍ତ୍ରରେ ବଧ ହୁଏ; ବଧ ହୋଇଥିବା ହରିଣ ରୂପେ ପରେ ସେ ମାଛ ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ଜାଲରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼େ।

13.173.114

मासे चतुर्थे सम्प्राप्ते श्वापदः सम्प्रजायते ।
श्वापदो दशवर्षाणि द्वीपी वर्षाणि पञ्च च ॥ १३.१७३.११४ ॥

ଚତୁର୍ଥ ମାସ ଆସିଲେ ସେ ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ରୂପେ ଜନ୍ମେ; ସେ ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଦଶ ବର୍ଷ, ଏବଂ ଚିତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ।

13.173.115

ततस्तु निधनं प्राप्तः कालपर्यायचोदितः ।
अधर्मस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुषः ॥ १३.१७३.११५ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇ, କାଳଚକ୍ରରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଅଧର୍ମର କ୍ଷୟ କରି, ତା'ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.116

स्त्रियं हत्वा तु दुर्बुद्धिर्यमस्य विषयं गतः ।
बहून्क्लेशान्समासाद्य नरकानेकविंशतिम् ॥ १३.१७३.११६ ॥

ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ସେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଯମଲୋକକୁ ଯାଏ; ବହୁ କ୍ଲେଶ ଭୋଗି ଏକବିଂଶତି ନରକ ପାଏ।

13.173.117

ततः पश्चान्महाराज कृमियोनौ प्रजायते ।
कृमिर्विंशतिवर्षाणि भूत्वा जायति मानुषः ॥ १३.१७३.११७ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ କୀଟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ; କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ କୀଟ ହୋଇ ତା'ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.118

भोजनं चोरयित्वा तु मक्षिका जायते नरः ।
मक्षिकासङ्घवशगो बहून्मासान्भवत्युत ॥ १३.१७३.११८ ॥

ଭୋଜନ ଚୋରି କରି ମନୁଷ୍ୟ ମାଛି ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ମାଛିର ଝାଙ୍କ ବଶରେ ଅନେକ ମାସ ରହେ।

13.173.119

ततः पापक्षयं कृत्वा मानुषत्वमवाप्नुते ।
भक्ष्यं हृत्वा तु पुरुषो जालपाशः प्रजायते ॥ १३.१७३.११९ ॥

ତା'ପରେ ପାପକ୍ଷୟ କରି ସେ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ଭକ୍ଷ୍ୟ ଚୋରି କରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଜାଲର ଫାଶ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.120

स्वाद्यं हृत्वा तु पुरुषश्चीरपाशः प्रजायते ।
धान्यं हृत्वा तु पुरुषो लोमशः सम्प्रजायते ॥ १३.१७३.१२० ॥

ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଚୋରି କରିଥିବା ପୁରୁଷ ବସ୍ତ୍ର ଫାଶ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଧାନ୍ୟ ଚୋରି କରିଥିବା ପୁରୁଷ ରୋମଯୁକ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.173.121

तथा पिण्याकसम्मिश्रमशनं चोरयेन्नरः ।
स जायते भृतिधनो दारुणो मूषिको नरः ॥ १३.१७३.१२१ ॥

ସେହିପରି, ଖଳି ମିଶ୍ରିତ ଆହାର ଚୋରି କରୁଥିବା ମଣିଷ କ୍ରୂର ମୂଷା ହୋଇ ଜନ୍ମେ; ତା'ର ଧନ କେବଳ ମଜୁରୀ।

13.173.122

दशन्वै मानुषान्नित्यं पापात्मा स विशाम्पते ।
घृतं हृत्वा तु दुर्बुद्धिः काकमद्गुः प्रजायते ॥ १३.१७३.१२२ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଯେ ପାପୀ ସର୍ବଦା ମଣିଷକୁ କାମୁଡ଼େ, ଘିଅ ଚୋରି କରୁଥିବା ସେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି କାକମଦ୍ଗୁ ହୋଇ ଜନ୍ମେ।

13.173.123

मत्स्यमांसमथो हृत्वा काको जायति। दुर्मतिः ।
लवणं चोरयित्वा तु चिरिकाकः प्रजायते ॥ १३.१७३.१२३ ॥

ମାଛ ମାଂସ ଚୋରି କରୁଥିବା ଦୁର୍ମତି କାଉ ହୋଇ ଜନ୍ମେ; ଲୁଣ ଚୋରି କରୁଥିବା ଚିରିକାକ ହୋଇ ଜନ୍ମେ।

13.173.124

विश्वासेन तु निक्षिप्तं यो विनिह्नोति मानवः ।
स गतायुर्नरस्तात मत्स्ययोनौ प्रजायते ॥ १३.१७३.१२४ ॥

ବିଶ୍ୱାସରେ ସମର୍ପିତ ବସ୍ତୁ ଯେ ମଣିଷ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ, ହେ ତାତ, ସେ ଅଳ୍ପାୟୁ ହୋଇ ମାଛ-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ।

13.173.125

मत्स्ययोनिमनुप्राप्य मृतो जायति मानुषः ।
मानुषत्वमनुप्राप्य क्षीणायुरुपपद्यते ॥ १३.१७३.१२५ ॥

ମାଛ-ଯୋନି ପାଇ ମରିଥିବା ମଣିଷ ପୁଣି ଜନ୍ମେ; ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ ପାଇ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣାୟୁ ହୋଇ ଜନ୍ମେ।

13.173.126

पापानि तु नराः कृत्वा तिर्यग्जायन्ति भारत ।
न चात्मनः प्रयाणान्ते धर्मं जानन्ति कञ्चन ॥ १३.१७३.१२६ ॥

ହେ ଭାରତ, ପାପ କରି ମଣିଷ ତିର୍ଯକ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ; ପ୍ରୟାଣ ଅନ୍ତରେ ସେମାନେ କେବେ ଧର୍ମ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

13.173.127

ये पापानि नराः कृत्वा निरस्यन्ति व्रतैः सदा ।
सुखदुःखसमायुक्ता व्यथितास्ते भवन्त्युत ॥ १३.१७३.१२७ ॥

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାପ କରି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ତାହା ଦୂର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଖଦୁଃଖରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି।

13.173.128

अपुमांसः प्रजायन्ते म्लेच्छाश्चापि न संशयः ।
नराः पापसमाचारा लोभमोहसमन्विताः ॥ १३.१७३.१२८ ॥

ଅପୁମାନ ଏବଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ହୁଅନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପାପାଚାରୀ ଓ ଲୋଭ-ମୋହଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

13.173.129

वर्जयन्ति च पापानि जन्मप्रभृति ये नराः ।
अरोगा रूपवन्तस्ते धनिनश्च भवन्त्युत ॥ १३.१७३.१२९ ॥

ଜନ୍ମରୁ ପାପ ବର୍ଜନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ରୋଗମୁକ୍ତ, ରୂପବାନ ଓ ଧନୀ ହୁଅନ୍ତି।

13.173.130

स्त्रियोऽप्येतेन कल्पेन कृत्वा पापमवाप्नुयुः ।
एतेषामेव जन्तूनां भार्यात्वमुपयान्ति ताः ॥ १३.१७३.१३० ॥

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ପାପ କରି ତାହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ଏହି ଜୀବମାନଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହୁଅନ୍ତି।

13.173.131

परस्वहरणे दोषाः सर्व एव प्रकीर्तिताः ।
एतद्धि लेशमात्रेण कथितं ते मयाऽनघ ॥ १३.१७३.१३१ ॥

ପରଧନ ହରଣରେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ ଅତି ସାମାନ୍ୟ ଭାବେ କହିଲି।

13.173.132

अपरस्मिन्कथायोगे भूयः श्रोष्यसि भारत ।
एतन्मया महाराज ब्रह्मणो गदतः पुरा ॥ १३.१७३.१३२ ॥

ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟ କଥାପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତୁମେ ପୁଣି ଶୁଣିବ। ହେ ମହାରାଜ, ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା କହୁଥିବା ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।

13.173.133

सुरर्षीणां श्रुतं मध्ये पृष्टश्चापि यथातथम् ।
मयाऽपि तच्च कार्त्स्न्येन यथावदनुवर्णितम्।
एतच्छ्रुत्वा महाराज धर्मे कुरु मनः सदा ॥ १३.१७३.१३३ ॥

ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଶୁଣାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯେପରି ପଚରାଯାଇଥିଲା, ତାହା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଥାଯଥ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ହେ ମହାରାଜ, ଏହା ଶୁଣି ସର୍ବଦା ମନ ଧର୍ମରେ ରଖ।