Mahābhārata · Adhyāya 13.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.174.1
अधर्मस्य गतिर्ब्रह्मन्कथिता मे त्वयाऽनघ ।
धर्मस्य तु गतिं श्रोतुमिच्छामि वदतांवर ॥ १३.१७४.१ ॥
¡Oh brahmán, oh sin mancha, me has contado el destino de la injusticia; ahora deseo oír el destino del dharma, oh mejor de los oradores!
13.174.2
कृत्वा कर्माणि पापानि कथं यान्ति शुभां गतिम् ।
कर्मणा च कृतेनेह केन यान्ति शुभां गतिम् ॥ १३.१७४.२ ॥
Habiendo cometido actos pecaminosos, ¿cómo alcanzan los hombres un destino favorable? ¿Y por qué acto realizado aquí van a un destino favorable?
13.174.3
कृत्वा पापानि कर्माणि अधर्मवशमागतः ।
मनसा विपरीतेन निरयं प्रतिपद्यते ॥ १३.१७४.३ ॥
Quien, habiendo cometido actos pecaminosos y cayendo bajo el poder de la injusticia, con mente extraviada, llega al infierno.
13.174.4
मोहादधर्मं यः कृत्वा पुनः समनुतप्यते ।
मनःसमाधिसंयुक्तो न स सेवेत दुष्कृतम् ॥ १३.१७४.४ ॥
Quien, por delirio, ha cometido la injusticia y después se arrepiente profundamente, unido a una mente concentrada, no debe volver a practicar la mala acción.
13.174.5
यथायथा मनस्तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हते ।
तथातथा शरीरं तु तेनाधर्मेण मुच्यते ॥ १३.१७४.५ ॥
En la medida en que su mente condena la mala acción, en esa misma medida su cuerpo se libera de aquella injusticia.
13.174.6
यदि व्याहरते राजन्विप्राणां धर्मवादिनाम् ।
ततोऽधर्मकृतात्क्षिप्रमपवादात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.६ ॥
Oh rey, si confiesa su falta ante los brahmanes que hablan del dharma, entonces pronto queda libre de la censura nacida de su acto injusto.
13.174.7
यथायथा नरः सम्यगध्रममनुभाषते ।
समाहितेन मनसा विमुच्येत तथातथा।
भुजङ्ग इव निर्मोकात्पूर्वभुक्ताज्जरान्वितात् ॥ १३.१७४.७ ॥
Cuanto más rectamente un hombre confiesa su adharma, con la mente recogida tanto más queda libre, como la serpiente se libra de su vieja y envejecida muda.
13.174.8
दत्त्वा विप्रस्य दानानि विविधानि समाहितः ।
मनःसमाधिसंयुक्तः सुगतिं प्रतिपद्यते ॥ १३.१७४.८ ॥
Habiendo dado diversos dones a un brahmán, con la mente recogida y unida a la concentración, el hombre alcanza un buen destino.
13.174.9
प्रदानानि तु वक्ष्यामि यानि दत्त्वा युधिष्ठिर ।
नरः कृत्वाऽप्यकार्याणि ततो धर्मेण युज्यते ॥ १३.१७४.९ ॥
Yudhiṣṭhira, te diré qué dones son aquellos que, al darlos, el hombre, aun tras haber cometido actos indebidos, queda entonces unido al dharma.
13.174.10
सर्वेषामेव दानानामन्नं श्रेष्ठमुदाहृतम् ।
पूर्वमन्नं प्रदातव्यमृजुना धर्ममिच्छता ॥ १३.१७४.१० ॥
Entre todos los dones, se declara que la comida es la mejor; el hombre recto que desea el dharma debe dar primero comida.
13.174.11
प्राणा ह्यन्नं मनुष्याणां तस्माज्जन्तुश्च जायते ।
अन्ने प्रतिष्ठितो लोकस्तस्मादन्नं प्रशस्यते ॥ १३.१७४.११ ॥
La comida es en verdad el aliento vital de los hombres; por eso nace el ser vivo. El mundo se sostiene en la comida; por eso la comida es alabada.
13.174.12
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवर्षिपितृमानवाः ।
अन्नस्य हि प्रदानेन स्वर्गमाप्नोति मानवः ॥ १३.१७४.१२ ॥
Los dioses, sabios, antepasados y hombres todos alaban la comida; por la entrega de comida el hombre alcanza el cielo.
13.174.13
न्यायलब्धं प्रदातव्यं द्विजातिभ्योऽन्नमुत्तमम् ।
स्वाध्यायसमुपेतेभ्यः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १३.१७४.१३ ॥
Debe darse el alimento excelente, obtenido por medios justos, a los dvijāti dedicados al estudio del Veda, con un ánimo alegre.
13.174.14
यस्य ह्यन्नमुपाश्नन्ति ब्राह्मणानां शतं दश ।
हृष्टेन मनसा दत्तं न स तिर्यग्गतिर्भवेत् ॥ १३.१७४.१४ ॥
Aquel cuyo alimento comen ciento diez brahmanes, si lo da con mente alegre, no cae en el nacimiento animal.
13.174.15
ब्राह्मणानां सहस्राणि दश भोज्य नरर्षभ ।
नरोऽधर्मात्प्रमुच्येत योगेष्वभिरतः सदा ॥ १३.१७४.१५ ॥
Oh toro de los hombres, deben alimentarse diez mil brahmanes; el hombre que siempre se deleita en el yoga se libera del adharma.
13.174.16
भैक्ष्येणान्नं समाहृत्य दद्यादन्नं द्विजेषु वै ।
सुवर्णदानात्पापानि नश्यन्ति सुबहून्यपि ॥ १३.१७४.१६ ॥
Habiendo reunido alimento mediante la mendicidad, debe dar alimento a los dvija; por el don de oro, incluso muchos pecados son destruidos.
13.174.17
दत्त्वा वृत्तिकरीं भूमिं पातकेनापि मुच्यते ।
पारायणैश्च वेदानां मुच्यते पातकैर्द्विजः ॥ १३.१७४.१७ ॥
Dando tierra que provea sustento, el hombre queda libre incluso del pecado; mediante la recitación de los Vedas, el dvija queda libre de los pecados.
13.174.18
गायत्र्याश्चैव लक्षेण गोसहस्रस्य तर्पणात् ।
वेदार्थं ज्ञापयित्वा तु शुद्धान्विप्रान्यथार्थतः ॥ १३.१७४.१८ ॥
Mediante cien mil recitaciones del Gāyatrī, mediante la libación de mil vacas, y dando a conocer con verdad el sentido del Veda a los brahmanes puros...
13.174.19
सर्वत्यागादिभिश्चैव मुच्यते पातकैर्द्विजः ।
सर्वातिथ्यं परं ह्येषां तस्माद्दानं परं स्मृतम् ॥ १३.१७४.१९ ॥
Renunciando a todo y por medios semejantes, el dvija se libera de los pecados. La hospitalidad hacia ellos es suprema; por eso se declara que la donación es lo más elevado.
13.174.20
अहिंसन्ब्राह्मणस्वानि न्यायेन परिपाल्य च ।
क्षत्रियस्तरसा प्राप्तमन्नं यो वै प्रयच्छति ॥ १३.१७४.२० ॥
Sin dañar la propiedad de los brahmanes, habiéndola protegido con justicia, el kṣatriya que entrega el alimento obtenido por la fuerza—
13.174.21
द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यः प्रयतः सुसमाहितः ।
तेनापोहति धर्मात्मन्दुष्कृतं कर्म पाण्डव ॥ १३.१७४.२१ ॥
Dando a los dvijas ancianos en el Veda, con dominio de sí y plena concentración, oh Pāṇḍava de alma justa, se aparta esa mala acción.
13.174.22
षड्भागपरिशुद्धं च कृषेर्भागमुपार्जितम् ।
वैश्योऽददद्द्विजातिभ्यः पापेभ्यः परिमुच्यते ॥ १३.१७४.२२ ॥
El vaiśya que da a los dvijas una porción obtenida de la agricultura y purificada con una sexta parte queda libre de pecados.
13.174.23
अवाप्य प्राणसंदेहं कार्कश्येन समार्जितम् ।
अन्नं दत्त्वा द्विजातिभ्यः शूद्रः पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२३ ॥
El śūdra que, arriesgando la vida, entrega a los dvijas alimento bien ganado con dura labor queda plenamente libre del pecado.
13.174.24
औरसेन बलेनान्नमर्जयित्वाऽविहिंसकः ।
यः प्रयच्छति विप्रेभ्यो न स दुर्गाणि पश्यति ॥ १३.१७४.२४ ॥
Quien, habiendo ganado alimento con su propia fuerza y permaneciendo no violento, lo da a los brahmanes no ve desgracias.
13.174.25
न्यायेनैवाप्तमन्नं तु नरो हर्षसमन्वितः ।
द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यो दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२५ ॥
El hombre que, lleno de alegría, da alimento obtenido por medios justos a los dvijas ancianos versados en los Vedas, queda libre del pecado.
13.174.26
अन्नमूर्जस्करं लोके दत्त्वोर्जस्वी भवेन्नरः ।
सतां पन्थानमावृत्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२६ ॥
Dando en el mundo un alimento que da fuerza, el hombre se vuelve vigoroso; habiendo seguido el camino de los buenos, queda libre de todos los pecados.
13.174.27
शूद्रान्नं नैव भोक्तव्यं विप्रैर्धर्मपरायणैः ।
आपद्येव स्वदासानां भोक्तव्यं स्वयमुद्यतैः ॥ १३.१७४.२७ ॥
Los brahmanes devotos del dharma nunca deben comer alimento de un śūdra; solo en la adversidad pueden comer el alimento de sus propios siervos, cuando estén resueltos a hacerlo ellos mismos.
13.174.28
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेभ्यो धर्मः सनातनः ॥ १३.१७४.२८ ॥
El camino trazado por los generosos, por el que avanzan los sabios: ellos son los dadores de la vida; para ellos está el dharma eterno.
13.174.29
सर्वावस्थं मनुष्येण न्यायेनान्नमुपार्जितम् ।
कार्यं पात्रागतं नित्यमन्नं हि परमा गतिः ॥ १३.१७४.२९ ॥
En toda circunstancia, el hombre debe dar siempre el alimento obtenido por medios justos al huésped digno que llega, pues el alimento es el refugio supremo.
13.174.30
अन्नस्य हि प्रदानेन नरो रौद्रं न सेवते ।
तस्मादन्नं प्रदातव्यमन्यायपरिवर्जितम् ॥ १३.१७४.३० ॥
Al dar alimento, el hombre no practica la crueldad; por eso debe darse solo alimento libre de injusticia.
13.174.31
यतेद्ब्राह्मणपूर्वं हि भोक्तुमन्नं गृही सदा ।
अवन्ध्यं दिवसं कुर्यादन्नपानीयदानतः ॥ १३.१७४.३१ ॥
El cabeza de familia debe esforzarse siempre por alimentar primero a los brahmanes, y hacer que cada día sea fructífero mediante la donación de comida y bebida.
13.174.32
भोजयित्वा दशशतं नरो वेदविदां नृप ।
न्यायविद्धर्मविदुषामितिहासविदां तथा ॥ १३.१७४.३२ ॥
Oh rey, habiendo alimentado a mil hombres que conocen los Vedas, que conocen la justicia, a los sabios del dharma y asimismo a los conocedores de los itihāsas…
13.174.33
न याति नरकं घोरं संसारांश्च न सेवते ।
सर्वकामसमायुक्तः प्रेत्य चाप्यश्नुते सुखम् ॥ १३.१७४.३३ ॥
No va al terrible infierno ni se somete a los ciclos de la existencia mundana; dotado de todos sus deseos, también goza de felicidad tras la muerte.
13.174.34
एवं सुखसमायुक्तो रमते विगतज्वरः ।
रूपवान्कीर्तिमांश्चैव धनवांश्चोपपद्यते ॥ १३.१७४.३४ ॥
Así dotado de felicidad, libre de aflicción, se regocija; y renace hermoso, renombrado y también rico.
13.174.35
एतत्ते सर्वमाख्यातमन्नदानफलं महूत् ।
मूलमेतत्तु धर्माणां प्रदानानां च भारत ॥ १३.१७४.३५ ॥
Oh Bhārata, todo esto te ha sido declarado: el gran fruto de la donación de alimento. Esta es, en efecto, la raíz de los dharmas y de todas las donaciones.