Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.174

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.174.1

अधर्मस्य गतिर्ब्रह्मन्कथिता मे त्वयाऽनघ ।
धर्मस्य तु गतिं श्रोतुमिच्छामि वदतांवर ॥ १३.१७४.१ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣ ମୋତେ ଅଧର୍ମର ଗତି କହିଲେ। ଏବେ ଧର୍ମର ଗତି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା।

13.174.2

कृत्वा कर्माणि पापानि कथं यान्ति शुभां गतिम् ।
कर्मणा च कृतेनेह केन यान्ति शुभां गतिम् ॥ १३.१७४.२ ॥

ପାପ କର୍ମ କରି ଲୋକେ କିପରି ଶୁଭ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି? ଏହି ଲୋକରେ କରାଯାଇଥିବା କେଉଁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶୁଭ ଗତି ପାଆନ୍ତି?

13.174.3

कृत्वा पापानि कर्माणि अधर्मवशमागतः ।
मनसा विपरीतेन निरयं प्रतिपद्यते ॥ १३.१७४.३ ॥

ପାପ କର୍ମ କରି, ଅଧର୍ମର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ, ବିପରୀତ ମନରେ ସେ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

13.174.4

मोहादधर्मं यः कृत्वा पुनः समनुतप्यते ।
मनःसमाधिसंयुक्तो न स सेवेत दुष्कृतम् ॥ १३.१७४.४ ॥

ମୋହରୁ ଅଧର୍ମ କରି ଯିଏ ପରେ ଅନୁତାପ କରେ, ସେ ମନର ସମାଧିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

13.174.5

यथायथा मनस्तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हते ।
तथातथा शरीरं तु तेनाधर्मेण मुच्यते ॥ १३.१७४.५ ॥

ତା'ର ମନ ଯେତେ ଯେତେ ତା'ର ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେତେ ସେତେ ସେ ଅଧର୍ମରୁ ତା'ର ଶରୀର ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.6

यदि व्याहरते राजन्विप्राणां धर्मवादिनाम् ।
ततोऽधर्मकृतात्क्षिप्रमपवादात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଧର୍ମ କହୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ଯଦି ନିଜ ଅପରାଧ କହେ, ତେବେ ଅଧର୍ମକୃତ ସେହି ଦୋଷରୁ ସେ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.7

यथायथा नरः सम्यगध्रममनुभाषते ।
समाहितेन मनसा विमुच्येत तथातथा।
भुजङ्ग इव निर्मोकात्पूर्वभुक्ताज्जरान्वितात् ॥ १३.१७४.७ ॥

ମନୁଷ୍ୟ ଯେତେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଅଧର୍ମ ସ୍ୱୀକାର କରେ, ସମାହିତ ମନରେ ସେତେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ସାପ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଣା କାଂଚୁଳି ଛାଡ଼ିବା ପରି।

13.174.8

दत्त्वा विप्रस्य दानानि विविधानि समाहितः ।
मनःसमाधिसंयुक्तः सुगतिं प्रतिपद्यते ॥ १३.१७४.८ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିବିଧ ଦାନ ଦେଇ, ସମାହିତ ହୋଇ, ମନର ସମାଧିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ସଦ୍ଗତି ପାଏ।

13.174.9

प्रदानानि तु वक्ष्यामि यानि दत्त्वा युधिष्ठिर ।
नरः कृत्वाऽप्यकार्याणि ततो धर्मेण युज्यते ॥ १३.१७४.९ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅକାର୍ଯ୍ୟ କରି ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇ ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେହି ଦାନ ମୁଁ କହିବି।

13.174.10

सर्वेषामेव दानानामन्नं श्रेष्ठमुदाहृतम् ।
पूर्वमन्नं प्रदातव्यमृजुना धर्ममिच्छता ॥ १३.१७४.१० ॥

ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କଥିତ; ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ସରଳ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।

13.174.11

प्राणा ह्यन्नं मनुष्याणां तस्माज्जन्तुश्च जायते ।
अन्ने प्रतिष्ठितो लोकस्तस्मादन्नं प्रशस्यते ॥ १३.१७४.११ ॥

ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହେଉଛି ଅନ୍ନ; ସେଥିପାଇଁ ଜୀବ ଜନ୍ମ ହୁଏ। ଲୋକ ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ତେଣୁ ଅନ୍ନ ପ୍ରଶଂସିତ।

13.174.12

अन्नमेव प्रशंसन्ति देवर्षिपितृमानवाः ।
अन्नस्य हि प्रदानेन स्वर्गमाप्नोति मानवः ॥ १३.१७४.१२ ॥

ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଅନ୍ନର ହିଁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଅନ୍ନଦାନରେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ।

13.174.13

न्यायलब्धं प्रदातव्यं द्विजातिभ्योऽन्नमुत्तमम् ।
स्वाध्यायसमुपेतेभ्यः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १३.१७४.१३ ॥

ନ୍ୟାୟରେ ଲବ୍ଧ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ଦେବା ଉଚିତ।

13.174.14

यस्य ह्यन्नमुपाश्नन्ति ब्राह्मणानां शतं दश ।
हृष्टेन मनसा दत्तं न स तिर्यग्गतिर्भवेत् ॥ १३.१७४.१४ ॥

ଯେଉଁ ଅନ୍ନ ଏକଶହ ଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଦେଲେ ଦାତା ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

13.174.15

ब्राह्मणानां सहस्राणि दश भोज्य नरर्षभ ।
नरोऽधर्मात्प्रमुच्येत योगेष्वभिरतः सदा ॥ १३.१७४.१५ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଶ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ; ସଦା ଯୋଗରେ ରତ ମନୁଷ୍ୟ ଅଧର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.16

भैक्ष्येणान्नं समाहृत्य दद्यादन्नं द्विजेषु वै ।
सुवर्णदानात्पापानि नश्यन्ति सुबहून्यपि ॥ १३.१७४.१६ ॥

ଭିକ୍ଷାରେ ଅନ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନରେ ବହୁ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

13.174.17

दत्त्वा वृत्तिकरीं भूमिं पातकेनापि मुच्यते ।
पारायणैश्च वेदानां मुच्यते पातकैर्द्विजः ॥ १३.१७४.१७ ॥

ଜୀବିକା ଦେଉଥିବା ଭୂମି ଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ବେଦ ପାରାୟଣ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.18

गायत्र्याश्चैव लक्षेण गोसहस्रस्य तर्पणात् ।
वेदार्थं ज्ञापयित्वा तु शुद्धान्विप्रान्यथार्थतः ॥ १३.१७४.१८ ॥

ଲକ୍ଷ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ ଦ୍ୱାରା, ସହସ୍ର ଗାଈର ତର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ବେଦାର୍ଥ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଜଣାଇଲେ...

13.174.19

सर्वत्यागादिभिश्चैव मुच्यते पातकैर्द्विजः ।
सर्वातिथ्यं परं ह्येषां तस्माद्दानं परं स्मृतम् ॥ १३.१७४.१९ ॥

ସମସ୍ତ ତ୍ୟାଗ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଦ୍ୱିଜ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆତିଥ୍ୟ ପରମ; ତେଣୁ ଦାନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଇଛି।

13.174.20

अहिंसन्ब्राह्मणस्वानि न्यायेन परिपाल्य च ।
क्षत्रियस्तरसा प्राप्तमन्नं यो वै प्रयच्छति ॥ १३.१७४.२० ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିର ହାନି ନ କରି, ନ୍ୟାୟରେ ତାହାର ରକ୍ଷା କରି, ବଳରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅନ୍ନ ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦାନ କରେ—।

13.174.21

द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यः प्रयतः सुसमाहितः ।
तेनापोहति धर्मात्मन्दुष्कृतं कर्म पाण्डव ॥ १३.१७४.२१ ॥

ବେଦରେ ବୃଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସଂଯମରେ ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଦାନ କଲେ, ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦୂର ହୁଏ।

13.174.22

षड्भागपरिशुद्धं च कृषेर्भागमुपार्जितम् ।
वैश्योऽददद्द्विजातिभ्यः पापेभ्यः परिमुच्यते ॥ १३.१७४.२२ ॥

କୃଷିରୁ ଅର୍ଜିତ, ଷଷ୍ଠ ଭାଗରେ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିବା ଭାଗ ଯଦି ବୈଶ୍ୟ ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ଦିଏ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.23

अवाप्य प्राणसंदेहं कार्कश्येन समार्जितम् ।
अन्नं दत्त्वा द्विजातिभ्यः शूद्रः पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२३ ॥

ପ୍ରାଣସଂକଟ ବରଣ କରି, କଠୋର ଶ୍ରମରେ ଭଲ ଭାବେ ଅର୍ଜିତ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ଦେଇ ଶୂଦ୍ର ପାପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.24

औरसेन बलेनान्नमर्जयित्वाऽविहिंसकः ।
यः प्रयच्छति विप्रेभ्यो न स दुर्गाणि पश्यति ॥ १३.१७४.२४ ॥

ନିଜ ବଳରେ ଅନ୍ନ ଅର୍ଜନ କରି, ଅହିଂସକ ରହି ଯିଏ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦିଏ, ସେ ଦୁର୍ଗତି ଦେଖେ ନାହିଁ।

13.174.25

न्यायेनैवाप्तमन्नं तु नरो हर्षसमन्वितः ।
द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यो दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२५ ॥

ନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅନ୍ନ ଆନନ୍ଦରେ ବେଦବୃଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.26

अन्नमूर्जस्करं लोके दत्त्वोर्जस्वी भवेन्नरः ।
सतां पन्थानमावृत्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२६ ॥

ଜଗତରେ ବଳ ଦେଉଥିବା ଅନ୍ନ ଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ବଳବାନ ହୁଏ; ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ପଥ ଅବଲମ୍ବନ କରି ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.174.27

शूद्रान्नं नैव भोक्तव्यं विप्रैर्धर्मपरायणैः ।
आपद्येव स्वदासानां भोक्तव्यं स्वयमुद्यतैः ॥ १३.१७४.२७ ॥

ଧର୍ମପରାୟଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ନ କଦାପି ଖାଇବେ ନାହିଁ; କେବଳ ଆପଦରେ, ନିଜ ଦାସମାନଙ୍କ ଅନ୍ନ ନିଜେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଖାଇପାରନ୍ତି।

13.174.28

दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेभ्यो धर्मः सनातनः ॥ १३.१७४.२८ ॥

ଦାନଶୀଳମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ପଥରେ ମନୀଷୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରାଣଦାତା; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସନାତନ ଧର୍ମ।

13.174.29

सर्वावस्थं मनुष्येण न्यायेनान्नमुपार्जितम् ।
कार्यं पात्रागतं नित्यमन्नं हि परमा गतिः ॥ १३.१७४.२९ ॥

ମନୁଷ୍ୟ ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅନ୍ନ ପାତ୍ରରୂପେ ଆସିଥିବା ଅତିଥିଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଦେବା ଉଚିତ; କାରଣ ଅନ୍ନ ହିଁ ପରମ ଗତି।

13.174.30

अन्नस्य हि प्रदानेन नरो रौद्रं न सेवते ।
तस्मादन्नं प्रदातव्यमन्यायपरिवर्जितम् ॥ १३.१७४.३० ॥

ଅନ୍ନଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ରୌଦ୍ର କର୍ମ କରେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟାୟ ରହିତ ଅନ୍ନ ହିଁ ଦେବା ଉଚିତ।

13.174.31

यतेद्ब्राह्मणपूर्वं हि भोक्तुमन्नं गृही सदा ।
अवन्ध्यं दिवसं कुर्यादन्नपानीयदानतः ॥ १३.१७४.३१ ॥

ଗୃହସ୍ଥ ସର୍ବଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଭୋଜନ କରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ନ-ପାନୀୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନକୁ ସଫଳ କରିବା ଉଚିତ।

13.174.32

भोजयित्वा दशशतं नरो वेदविदां नृप ।
न्यायविद्धर्मविदुषामितिहासविदां तथा ॥ १३.१७४.३२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବେଦଜ୍ଞ, ନ୍ୟାୟଜ୍ଞ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ଇତିହାସଜ୍ଞ ହଜାରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ମନୁଷ୍ୟ…

13.174.33

न याति नरकं घोरं संसारांश्च न सेवते ।
सर्वकामसमायुक्तः प्रेत्य चाप्यश्नुते सुखम् ॥ १३.१७४.३३ ॥

ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ, ସଂସାରଚକ୍ରରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଭୋଗେ।

13.174.34

एवं सुखसमायुक्तो रमते विगतज्वरः ।
रूपवान्कीर्तिमांश्चैव धनवांश्चोपपद्यते ॥ १३.१७४.३४ ॥

ଏହିପରି ସୁଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦୁଃଖରହିତ ହୋଇ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ରୂପବାନ, କୀର୍ତ୍ତିମାନ ଏବଂ ଧନବାନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ।

13.174.35

एतत्ते सर्वमाख्यातमन्नदानफलं महूत् ।
मूलमेतत्तु धर्माणां प्रदानानां च भारत ॥ १३.१७४.३५ ॥

ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ନଦାନର ମହାନ ଫଳ ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ହିଁ ଧର୍ମ ଓ ଦାନର ମୂଳ।