มหาภารตะ · อัธยายะ 13.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.174.1
अधर्मस्य गतिर्ब्रह्मन्कथिता मे त्वयाऽनघ ।
धर्मस्य तु गतिं श्रोतुमिच्छामि वदतांवर ॥ १३.१७४.१ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ผู้ไร้บาป ท่านได้บอกข้าพเจ้าถึงทางแห่งอธรรมแล้ว บัดนี้ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังทางแห่งธรรม ข้าแต่ผู้เป็นยอดของผู้กล่าว
13.174.2
कृत्वा कर्माणि पापानि कथं यान्ति शुभां गतिम् ।
कर्मणा च कृतेनेह केन यान्ति शुभां गतिम् ॥ १३.१७४.२ ॥
คนที่ได้กระทำบาปกรรมแล้ว จะไปสู่คติอันดีได้อย่างไร และด้วยกรรมอันใดที่ทำในโลกนี้ คนจึงไปสู่คติอันดีได้
13.174.3
कृत्वा पापानि कर्माणि अधर्मवशमागतः ।
मनसा विपरीतेन निरयं प्रतिपद्यते ॥ १३.१७४.३ ॥
คนที่ได้กระทำบาปกรรม และตกอยู่ใต้อำนาจของอธรรม มีจิตวิปริต ย่อมไปสู่นรก
13.174.4
मोहादधर्मं यः कृत्वा पुनः समनुतप्यते ।
मनःसमाधिसंयुक्तो न स सेवेत दुष्कृतम् ॥ १३.१७४.४ ॥
ผู้ใดเพราะความหลง ได้กระทำอธรรมแล้วภายหลังสำนึกเสียใจอย่างยิ่ง ประกอบด้วยจิตที่สงบมั่นคง ผู้นั้นไม่ควรทำกรรมชั่วนั้นอีก
13.174.5
यथायथा मनस्तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हते ।
तथातथा शरीरं तु तेनाधर्मेण मुच्यते ॥ १३.१७४.५ ॥
จิตของผู้นั้นยิ่งประณามกรรมชั่วที่ตนทำมากเพียงใด ร่างกายของเขาก็ยิ่งหลุดพ้นจากอธรรมนั้นมากเพียงนั้น
13.174.6
यदि व्याहरते राजन्विप्राणां धर्मवादिनाम् ।
ततोऽधर्मकृतात्क्षिप्रमपवादात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.६ ॥
ข้าแต่พระราชา ถ้าเขากล่าวความผิดของตนต่อหน้าพราหมณ์ผู้กล่าวธรรม เขาก็จะหลุดพ้นจากการถูกตำหนิอันเกิดจากกรรมอธรรมนั้นอย่างรวดเร็ว
13.174.7
यथायथा नरः सम्यगध्रममनुभाषते ।
समाहितेन मनसा विमुच्येत तथातथा।
भुजङ्ग इव निर्मोकात्पूर्वभुक्ताज्जरान्वितात् ॥ १३.१७४.७ ॥
คนเราเมื่อกล่าวความอธรรมของตนอย่างถูกต้องเพียงใด เขาก็จะหลุดพ้นด้วยจิตที่สงบมั่นคงเพียงนั้น ดุจงูที่หลุดจากคราบเก่าที่แก่และสวมอยู่
13.174.8
दत्त्वा विप्रस्य दानानि विविधानि समाहितः ।
मनःसमाधिसंयुक्तः सुगतिं प्रतिपद्यते ॥ १३.१७४.८ ॥
ผู้ที่ได้ถวายทานต่างๆ แก่พราหมณ์ด้วยจิตที่สงบ ประกอบด้วยสมาธิแห่งใจ ย่อมไปสู่คติอันดี
13.174.9
प्रदानानि तु वक्ष्यामि यानि दत्त्वा युधिष्ठिर ।
नरः कृत्वाऽप्यकार्याणि ततो धर्मेण युज्यते ॥ १३.१७४.९ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงทานทั้งหลาย ซึ่งเมื่อให้แล้ว แม้คนที่ได้ทำสิ่งไม่ควรทำแล้ว ก็จะประกอบด้วยธรรมได้
13.174.10
सर्वेषामेव दानानामन्नं श्रेष्ठमुदाहृतम् ।
पूर्वमन्नं प्रदातव्यमृजुना धर्ममिच्छता ॥ १३.१७४.१० ॥
ในบรรดาทานทั้งปวง อาหารถูกประกาศว่าประเสริฐที่สุด ผู้ซื่อตรงที่ปรารถนาธรรมควรให้อาหารก่อน
13.174.11
प्राणा ह्यन्नं मनुष्याणां तस्माज्जन्तुश्च जायते ।
अन्ने प्रतिष्ठितो लोकस्तस्मादन्नं प्रशस्यते ॥ १३.१७४.११ ॥
อาหารเป็นลมหายใจของมนุษย์แท้จริง เพราะเหตุนั้นสัตว์จึงเกิดขึ้น โลกตั้งอยู่บนอาหาร เพราะเหตุนั้นอาหารจึงเป็นที่สรรเสริญ
13.174.12
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवर्षिपितृमानवाः ।
अन्नस्य हि प्रदानेन स्वर्गमाप्नोति मानवः ॥ १३.१७४.१२ ॥
เทวดา ฤๅษี บรรพบุรุษ และมนุษย์ ต่างสรรเสริญอาหาร มนุษย์ย่อมบรรลุสวรรค์ได้ด้วยการให้อาหาร
13.174.13
न्यायलब्धं प्रदातव्यं द्विजातिभ्योऽन्नमुत्तमम् ।
स्वाध्यायसमुपेतेभ्यः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १३.१७४.१३ ॥
อาหารอันประเสริฐที่ได้มาโดยชอบธรรม ควรให้แก่ผู้เกิดสองครั้งที่ศึกษาพระเวท ด้วยจิตอันเบิกบานภายในของผู้ให้
13.174.14
यस्य ह्यन्नमुपाश्नन्ति ब्राह्मणानां शतं दश ।
हृष्टेन मनसा दत्तं न स तिर्यग्गतिर्भवेत् ॥ १३.१७४.१४ ॥
ผู้ใดที่มีพราหมณ์หนึ่งร้อยสิบคนฉันอาหารของตน ถ้าให้ด้วยใจยินดี ผู้นั้นย่อมไม่ไปเกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน
13.174.15
ब्राह्मणानां सहस्राणि दश भोज्य नरर्षभ ।
नरोऽधर्मात्प्रमुच्येत योगेष्वभिरतः सदा ॥ १३.१७४.१५ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งนรชน ควรเลี้ยงพราหมณ์หมื่นคน ผู้ที่ยินดีในโยคะอยู่เสมอย่อมพ้นจากอธรรม
13.174.16
भैक्ष्येणान्नं समाहृत्य दद्यादन्नं द्विजेषु वै ।
सुवर्णदानात्पापानि नश्यन्ति सुबहून्यपि ॥ १३.१७४.१६ ॥
ควรรวบรวมอาหารด้วยการขอทาน แล้วถวายอาหารแก่ผู้เกิดสองครั้ง บาปทั้งหลายย่อมถูกทำลายแม้มากมาย ด้วยการให้ทองคำ
13.174.17
दत्त्वा वृत्तिकरीं भूमिं पातकेनापि मुच्यते ।
पारायणैश्च वेदानां मुच्यते पातकैर्द्विजः ॥ १३.१७४.१७ ॥
ด้วยการให้ที่ดินที่เลี้ยงชีพได้ คนก็พ้นจากบาปได้ และด้วยการสาธยายพระเวท ผู้เกิดสองครั้งก็พ้นจากบาปทั้งหลาย
13.174.18
गायत्र्याश्चैव लक्षेण गोसहस्रस्य तर्पणात् ।
वेदार्थं ज्ञापयित्वा तु शुद्धान्विप्रान्यथार्थतः ॥ १३.१७४.१८ ॥
ด้วยการสวดพระคายตรีหนึ่งแสนจบ ด้วยการถวายน้ำแก่โคหนึ่งพันตัว และด้วยการทำให้ความหมายแท้ของพระเวทเป็นที่รู้แก่พราหมณ์ผู้บริสุทธิ์ตามความจริง
13.174.19
सर्वत्यागादिभिश्चैव मुच्यते पातकैर्द्विजः ।
सर्वातिथ्यं परं ह्येषां तस्माद्दानं परं स्मृतम् ॥ १३.१७४.१९ ॥
ด้วยการสละทุกสิ่งและวิธีอื่นเช่นนี้ ผู้เกิดสองครั้งย่อมพ้นจากบาป การต้อนรับแขกแก่พราหมณ์เหล่านั้นเป็นสิ่งสูงสุด เพราะเหตุนั้นการให้ทานจึงถูกกล่าวว่าเป็นสิ่งสูงสุด
13.174.20
अहिंसन्ब्राह्मणस्वानि न्यायेन परिपाल्य च ।
क्षत्रियस्तरसा प्राप्तमन्नं यो वै प्रयच्छति ॥ १३.१७४.२० ॥
กษัตริย์ผู้ไม่เบียดเบียนทรัพย์ของพราหมณ์ และได้คุ้มครองทรัพย์นั้นโดยชอบธรรม แล้วถวายอาหารที่ได้มาด้วยกำลัง—
13.174.21
द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यः प्रयतः सुसमाहितः ।
तेनापोहति धर्मात्मन्दुष्कृतं कर्म पाण्डव ॥ १३.१७४.२१ ॥
ผู้ที่ถวายแด่พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งซึ่งเจริญด้วยพระเวท ด้วยการสำรวมตนและจิตตั้งมั่นโดยสมบูรณ์ ดูก่อนปาณฑพผู้มีธรรมในใจ ย่อมชำระกรรมชั่วนั้นให้สิ้นไป
13.174.22
षड्भागपरिशुद्धं च कृषेर्भागमुपार्जितम् ।
वैश्योऽददद्द्विजातिभ्यः पापेभ्यः परिमुच्यते ॥ १३.१७४.२२ ॥
แพศย์ผู้ถวายส่วนหนึ่งแก่ผู้เกิดสองครั้ง ซึ่งเป็นส่วนที่หาได้จากการเพาะปลูกและบริสุทธิ์ด้วยการแบ่งหกส่วน ย่อมพ้นจากบาปทั้งหลาย
13.174.23
अवाप्य प्राणसंदेहं कार्कश्येन समार्जितम् ।
अन्नं दत्त्वा द्विजातिभ्यः शूद्रः पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२३ ॥
ศูทรผู้ถวายอาหารที่หามาด้วยความเหน็ดเหนื่อยอย่างยิ่ง ทั้งต้องเผชิญความเสี่ยงต่อชีวิต แก่ผู้เกิดสองครั้ง ย่อมพ้นจากบาปโดยสิ้นเชิง
13.174.24
औरसेन बलेनान्नमर्जयित्वाऽविहिंसकः ।
यः प्रयच्छति विप्रेभ्यो न स दुर्गाणि पश्यति ॥ १३.१७४.२४ ॥
ผู้ที่หาอาหารได้ด้วยกำลังของตนเองและไม่เบียดเบียนผู้ใด แล้วถวายแก่พราหมณ์ ผู้นั้นจะไม่ประสบภัยพิบัติ
13.174.25
न्यायेनैवाप्तमन्नं तु नरो हर्षसमन्वितः ।
द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यो दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२५ ॥
ผู้ชายที่เปี่ยมด้วยความยินดี ถวายอาหารที่ได้มาโดยชอบธรรมแก่ผู้เกิดสองครั้งผู้เป็นผู้ใหญ่ผู้เจริญด้วยพระเวท ย่อมพ้นจากบาป
13.174.26
अन्नमूर्जस्करं लोके दत्त्वोर्जस्वी भवेन्नरः ।
सतां पन्थानमावृत्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.१७४.२६ ॥
การถวายอาหารที่ให้กำลังแก่โลก ทำให้ผู้ชายมีพละกำลัง และเมื่อดำเนินตามทางของคนดี ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง
13.174.27
शूद्रान्नं नैव भोक्तव्यं विप्रैर्धर्मपरायणैः ।
आपद्येव स्वदासानां भोक्तव्यं स्वयमुद्यतैः ॥ १३.१७४.२७ ॥
พราหมณ์ผู้ยึดมั่นในธรรมไม่ควรฉันอาหารของศูทร เว้นแต่ในยามวิบัติ จึงฉันอาหารของทาสของตนได้ เมื่อตนตั้งใจจะทำเช่นนั้นด้วยตนเอง
13.174.28
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेभ्यो धर्मः सनातनः ॥ १३.१७४.२८ ॥
ทางที่ผู้มีใจเอื้อเฟื้อได้ทำไว้ ซึ่งนักปราชญ์ย่อมดำเนินไปตามนั้น ผู้เหล่านั้นแลเป็นผู้ให้ชีวิต และธรรมอันนิรันดร์ย่อมมีแก่ผู้เหล่านั้น
13.174.29
सर्वावस्थं मनुष्येण न्यायेनान्नमुपार्जितम् ।
कार्यं पात्रागतं नित्यमन्नं हि परमा गतिः ॥ १३.१७४.२९ ॥
ในทุกสถานการณ์ มนุษย์ควรถวายอาหารที่หามาโดยชอบธรรมอยู่เสมอแก่แขกผู้คู่ควรที่มาถึง เพราะอาหารเป็นที่พึ่งอันสูงสุด
13.174.30
अन्नस्य हि प्रदानेन नरो रौद्रं न सेवते ।
तस्मादन्नं प्रदातव्यमन्यायपरिवर्जितम् ॥ १३.१७४.३० ॥
เพราะการถวายอาหาร มนุษย์จึงไม่ประพฤติความโหดร้าย ดังนั้นควรถวายแต่อาหารที่ปราศจากความอธรรมเท่านั้น
13.174.31
यतेद्ब्राह्मणपूर्वं हि भोक्तुमन्नं गृही सदा ।
अवन्ध्यं दिवसं कुर्यादन्नपानीयदानतः ॥ १३.१७४.३१ ॥
คฤหัสถ์ควรพยายามเลี้ยงพราหมณ์ให้ฉันก่อนเสมอ และทำให้ทุกวันมีผล ด้วยการให้อาหารและน้ำดื่ม
13.174.32
भोजयित्वा दशशतं नरो वेदविदां नृप ।
न्यायविद्धर्मविदुषामितिहासविदां तथा ॥ १३.१७४.३२ ॥
ดูก่อนพระราชา ผู้ใดเลี้ยงผู้รู้พระเวทหนึ่งพันคน รวมทั้งผู้รู้ความยุติธรรม ผู้รู้ธรรม และผู้รู้อิติหาสด้วย
13.174.33
न याति नरकं घोरं संसारांश्च न सेवते ।
सर्वकामसमायुक्तः प्रेत्य चाप्यश्नुते सुखम् ॥ १३.१७४.३३ ॥
ผู้นั้นย่อมไม่ไปสู่นรกอันน่ากลัว และไม่ต้องท่องเวียนในสังสารวัฏ เมื่อได้ความปรารถนาทั้งปวงแล้ว ย่อมได้รับความสุขหลังจากตาย
13.174.34
एवं सुखसमायुक्तो रमते विगतज्वरः ।
रूपवान्कीर्तिमांश्चैव धनवांश्चोपपद्यते ॥ १३.१७४.३४ ॥
เมื่อประกอบด้วยความสุขเช่นนี้ ย่อมรื่นรมย์โดยปราศจากความกระวนกระวาย และย่อมเกิดมาเป็นผู้มีรูปงาม มีเกียรติ และมีทรัพย์สมบัติ
13.174.35
एतत्ते सर्वमाख्यातमन्नदानफलं महूत् ।
मूलमेतत्तु धर्माणां प्रदानानां च भारत ॥ १३.१७४.३५ ॥
ดูก่อนภารตะ สิ่งทั้งปวงนี้ได้ถูกกล่าวแก่ท่านแล้ว คือผลอันยิ่งใหญ่ของการให้อาหาร และนี่แลเป็นรากเหง้าของธรรมทั้งหลายและของการให้ทั้งปวง