مهابهاراتا · أدهيايا 13.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.182.1
विद्या तपश्च दानं च किमेतेषां विशिष्यते ।
पृच्छामि त्वां सतां श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१८२.१ ॥
أيُّ هذه الثلاثة أفضل: العلم أم التقشف أم العطاء؟ يا خيرَ الأخيار، أسألك، فأخبرني بذلك أيها الجد.
13.182.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मैत्रेयस्य च संवादं कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १३.१८२.२ ॥
وفي هذا الشأن يروون هذه الحكاية القديمة: حوار مَيْتْرِيَة وكريشنا دفايبايانا.
13.182.3
कृष्णद्वैपायनो राजन्नज्ञातचरितं चरन् ।
वाराणस्यामुपातिष्ठन्मैत्रेयं स्वैरिणीकुले ॥ १३.१८२.३ ॥
أيها الملك، إن كريشنا دفايبايانا، متجولاً وسيرته مجهولة، مثل في فاراناسي عند مَيْتْرِيَة في بيت امرأة حرة السلوك.
13.182.4
तमुपच्छन्नमासीनं ज्ञात्वा स मुनिसत्तमः ।
अर्चित्वा भोजयामास मैत्रेयोऽशनमुत्तमम् ॥ १३.१८२.४ ॥
فلما عرف مَيْتْرِيَة أنه جالس في الخفاء، وهو خيرُ الحكماء، أكرمه وأطعمه طعاماً فاخراً.
13.182.5
तदन्नमुत्तमं भुक्त्वा गुणवत्सार्वकामिकम् ।
उत्तिष्ठमानोऽस्मयत प्रीतः कृष्णो महामनाः ॥ १३.१८२.५ ॥
فلما أكل ذلك الطعام الفاخر الطيب الذي يحقق كل المرادات، ضحك كريشنا، وكان عظيم النفس راضياً، وهو ينهض.
13.182.6
तमुत्स्मयन्तं सम्प्रेक्ष्य मैत्रेयः कृष्णमब्रवीत् ।
कारणं ब्रूहि धर्मात्मन्व्यस्मयिष्ठाः कुतश्च ते।
तपस्विनो धृतिमतः प्रमोदः समुपागतः ॥ १३.१८२.६ ॥
فلما رآه يبتسم قال مَيْتْرِيَة لكريشنا: "يا ذا الروح الصالحة، أخبرني السبب؛ لماذا تعجبت؟ ومن أين جاء هذا السرور لهذا الزاهد الثابت؟"
13.182.7
एतदिच्छामि ते विद्वन्नभिवाद्य प्रणम्य च ।
आत्मनश्च तपोभाग्यं सुखभाग्यं ममेह च ॥ १३.१८२.७ ॥
أيها العالِم، إذ أحيّيك وأسجد لك، أتمنى هذا: أن يكون لي هنا نصيبٌ من التقشف ونصيبٌ من السعادة.
13.182.8
तपोभाग्यान्महाभाग सुखभाग्यात्तथैव च ।
पृथगाचरितं तात पृथगाचरितात्मनः।
अल्पान्तरमहं मन्ये विशिष्टमपि चान्वयात् ॥ १३.१८२.८ ॥
أيها العظيم الحظ، أرى الفرق بين من يمارس نصيب التقشف على حدة ومن يمارس نصيب السعادة على حدة فرقًا يسيرًا، وإن كان قد يكون مميزًا بعض الشيء بسبب النسب، يا بني.
13.182.9
अतिच्छेदातिवादाभ्यां स्मयोऽयं समुपागतः ।
असत्यं वेदवचनं कस्माद्वेदोऽनृतं वदेत् ॥ १३.१८२.९ ॥
من القطع المفرط والكلام المفرط نشأ هذا الكبر. كلام الفيدا لا يكون كذبًا؛ فلماذا يقول الفيدا الباطل؟
13.182.10
त्रीण्येव तु पदान्याहुः पुरुषस्योत्तमं प्रति ।
न द्रुह्येच्चैव दद्याच्च सत्यं चैव परान्वदेत् ॥ १३.१८२.१० ॥
يقال إن للإنسان الأفضل ثلاث خطوات فقط: ألّا يؤذي، وأن يعطي، وأن يقول الصدق حتى للآخرين.
13.182.11
इति वेदोक्तमृषिभिः पुरस्तात्परिकल्पितम् ।
इदानीं चैव नः कृत्यं पुरस्ताच्च परिश्रुतम् ॥ १३.१८२.११ ॥
هذا ما قرّره الحكماء من قبل كما ورد في الفيدا؛ والآن أيضًا واجبنا هو هذا، كما سُمع من قبل.
13.182.12
अल्पोऽपि तादृशो न्यासो भवत्युत महाफलः ।
तृषिताय च यद्दत्तं हृदयेनानसूयता ॥ १३.१८२.१२ ॥
حتى الوديعة الصغيرة من هذا النوع تأتي بثمرة عظيمة؛ والذي يُعطى للعطشان بقلب صادق ودون حسد يأتي بثمرة عظيمة أيضًا.
13.182.13
तोषितास्त्रिदशा यत्ते दत्त्वैतद्दर्शनं मम ।
अजैषीर्महतो लोकान्महायज्ञैरिव प्रभो ॥ १३.१८२.१३ ॥
أيها السيد، لقد أرضيت الآلهة بإعطائي هذه الرؤية، وغلبت العوالم العظيمة كما بالقرابين العظيمة.
13.182.14
ततो दानपवित्रेण प्रीतोऽस्मि तपसैव च ।
दूरात्पुण्यवतो गन्धः पुण्यस्यैव च दर्शनात् ॥ १३.१८२.१४ ॥
ثم إنني مسرور بطهارة العطاء وبالتقشف وحده. إن عبق صاحب الفضل يأتي من بعيد، وكذلك رؤية الفضيلة.
13.182.15
पुण्यश्च वातिगन्धस्ते मन्ये कर्म विधानजम् ।
अथ कर्मार्जितस्तात यथाचैवानुलेपनात् ॥ १३.१८२.१५ ॥
عبيرك طاهر وقوي. أظن أنه مولود من العمل المؤدى وفق الشرع. يا بني العزيز، كما يأتي العبق من الدهن، كذلك هذا مكتسب بالعمل.
13.182.16
शुभं सर्वपवित्रेब्यो दानमेव परं द्विज ।
नोचेत्सर्वपवित्रेभ्यो दानमेव परं भवेत् ॥ १३.१८२.१६ ॥
أيها المولود مرتين، بين جميع وسائل التطهير، العطاء وحده هو الأعلى والمبارك. ولو لم يكن كذلك، لما كان العطاء أسمى من جميع التطهيرات.
13.182.17
यानीमान्युत्तमानीह वेदोक्तानि प्रशंसति ।
तेषां श्रेष्ठतरं दानमिति मे नात्र संशयः ॥ १३.१८२.१७ ॥
من بين تلك الأعمال الفاضلة المذكورة في الفيدا والمشيد بها هنا، العطاء هو الأفضل، ولا شك عندي في ذلك.
13.182.18
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेषु धर्मः प्रतिष्ठितः ॥ १३.१८२.१८ ॥
الطريق الذي شقّه أهل العطاء هو الطريق الذي يسلكه الحكماء. إنهم هم معطو الحياة، وفيهم يثبت الدهرمة.
13.182.19
यथा वेदाः स्वधीताश्च यथा चेन्द्रियसंयमः ।
सर्वत्यागो यता चेह तता दानमनुत्तमम् ॥ १३.१८२.१९ ॥
كما تُمدح هنا الفيدا المدروسة جيدًا، وضبط الحواس، والتخلي عن كل شيء، فإن العطاء هو الأسمى.
13.182.20
त्वं हि तात सुखादेव शुभमेष्यसि शोभनम् ।
सुखात्सुखतरप्राप्तिमाप्नुते मतिमान्नरः ॥ १३.१८२.२० ॥
يا بني، من السعادة وحدها ستنال الخير والجمال؛ والإنسان الحكيم ينال من السعادة سعادة أعظم.
13.182.21
तन्नः प्रत्यक्षमेवेदमुपलक्ष्यमसंशयम् ।
श्रीमन्तः प्राप्नुवन्त्यर्थान्दानं यज्ञं तथा सुखम् ॥ १३.१८२.२१ ॥
هذا واضح لنا بلا ريب: فالموسرون ينالون الثروة بالعطاء والقربان، وكذلك بالسعادة.
13.182.22
सुखादेव परं दुःखं दुःखादन्यत्परं सुखम् ।
दृश्यते हि महाप्राज्ञ नियतं वै स्वभावतः ॥ १३.१८२.२२ ॥
فمن السعادة يأتي الألم الأعظم، ومن الألم سعادة أعظم؛ أيها الحكيم العظيم، وهذا يُرى حقًا بطبيعته.
13.182.23
विविधानीह वृत्तानि नरस्याहुर्मनीषिणः ।
पुण्यमन्यत्पापमन्यन्न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२३ ॥
يقول الحكماء إن سلوك الإنسان هنا ضروب شتى؛ فمنه ما هو فضيلة، ومنه ما هو إثم؛ ومنه ما ليس فضيلة ولا إثمًا.
13.182.24
न वृत्तं मन्यतेऽन्यस्य मन्यतेऽन्यस्य पातकम् ।
यथा स्वकर्मनिर्वृत्तं न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२४ ॥
لا يُعدّ سلوك امرئ خطيئةً لغيره؛ والسلوك الصادر عن عمل المرء نفسه ليس فضيلة ولا إثمًا.
13.182.25
यज्ञदानतपःशीला नरा वै पुण्यकर्मिणः ।
येऽभिद्रुह्यन्ति भूतानि ते वै पापकृतो जनाः ॥ १३.१८२.२५ ॥
إن الناس الذين طبعهم القربان والعطاء والتقشف هم حقًا فاعلو الأعمال الصالحة، أما الذين يؤذون الكائنات فهم حقًا فاعلو الذنوب.
13.182.26
द्रव्याण्याददते चैव दुःखं यान्ति पतन्ति च ।
ततोऽन्यत्कर्म यत्किंचिन्न पुण्यं न च पातकम् ॥ १३.१८२.२६ ॥
الذين يأخذون أموال غيرهم يلقون الألم ويسقطون؛ وأي عمل آخر غير ذلك ليس فضيلة ولا ذنبًا.
13.182.27
नित्यं चाकृपणो भुङ्क्ते स्वजनैर्देहि याचतः ।
भाग्यक्षयेण क्षीयन्ते नोपभोगेन सञ्चयाः ॥ १३.१८२.२७ ॥
الكريم لا يبخل، يتمتع دائمًا مع أهله ويعطي السائلين؛ وتنقص المدخرات بنفاد الحظ، لا بالتمتع.
13.182.28
रमस्वैधस्व मोदस्व देहि दाने रमस्व च ।
न त्वामतिभविष्यन्ति वैद्या न च तपस्विनः ॥ १३.१८२.२८ ॥
افرح وازدهر وابتهج وأعطِ، وتلذذ بالعطاء؛ لن يتفوق عليك الأطباء ولا الزهاد.