Mahābhārata · Adhyāya 13.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.182.1
विद्या तपश्च दानं च किमेतेषां विशिष्यते ।
पृच्छामि त्वां सतां श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१८२.१ ॥
¿Cuál es superior entre el saber, el ascetismo y la donación? Mejor de los justos, te pregunto; dímelo, abuelo.
13.182.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मैत्रेयस्य च संवादं कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १३.१८२.२ ॥
Sobre este asunto también se cuenta esta antigua historia: el diálogo de Maitreya y Kṛṣṇa Dvaipāyana.
13.182.3
कृष्णद्वैपायनो राजन्नज्ञातचरितं चरन् ।
वाराणस्यामुपातिष्ठन्मैत्रेयं स्वैरिणीकुले ॥ १३.१८२.३ ॥
Oh rey, Kṛṣṇa Dvaipāyana, errando con su conducta desconocida, se presentó ante Maitreya en Vārāṇasī, en la casa de una mujer libre.
13.182.4
तमुपच्छन्नमासीनं ज्ञात्वा स मुनिसत्तमः ।
अर्चित्वा भोजयामास मैत्रेयोऽशनमुत्तमम् ॥ १३.१८२.४ ॥
Reconociéndolo sentado allí oculto, Maitreya, el mejor de los sabios, lo honró y le dio de comer una comida excelente.
13.182.5
तदन्नमुत्तमं भुक्त्वा गुणवत्सार्वकामिकम् ।
उत्तिष्ठमानोऽस्मयत प्रीतः कृष्णो महामनाः ॥ १३.१८२.५ ॥
Tras comer aquel excelente y exquisito alimento que cumple todos los deseos, Kṛṣṇa, de gran ánimo y satisfecho, sonrió al levantarse.
13.182.6
तमुत्स्मयन्तं सम्प्रेक्ष्य मैत्रेयः कृष्णमब्रवीत् ।
कारणं ब्रूहि धर्मात्मन्व्यस्मयिष्ठाः कुतश्च ते।
तपस्विनो धृतिमतः प्रमोदः समुपागतः ॥ १३.१८२.६ ॥
Al verlo sonreír, Maitreya dijo a Kṛṣṇa: "Oh justo, dime la razón. ¿Por qué te asombras? ¿De dónde ha venido esta alegría a este asceta firme?"
13.182.7
एतदिच्छामि ते विद्वन्नभिवाद्य प्रणम्य च ।
आत्मनश्च तपोभाग्यं सुखभाग्यं ममेह च ॥ १३.१८२.७ ॥
Oh sabio, postrándome ante ti, deseo esto: que aquí me corresponda una parte de la austeridad y una parte de la felicidad.
13.182.8
तपोभाग्यान्महाभाग सुखभाग्यात्तथैव च ।
पृथगाचरितं तात पृथगाचरितात्मनः।
अल्पान्तरमहं मन्ये विशिष्टमपि चान्वयात् ॥ १३.१८२.८ ॥
Oh tú de gran fortuna, considero pequeña la diferencia entre quien practica por separado la parte de austeridad y quien practica por separado la parte de felicidad, aunque por linaje pueda ser algo distinguida, querido hijo.
13.182.9
अतिच्छेदातिवादाभ्यां स्मयोऽयं समुपागतः ।
असत्यं वेदवचनं कस्माद्वेदोऽनृतं वदेत् ॥ १३.१८२.९ ॥
De cortar en exceso y de hablar en exceso ha surgido este orgullo. La palabra del Veda no puede ser falsa; ¿por qué habría de decir mentira el Veda?
13.182.10
त्रीण्येव तु पदान्याहुः पुरुषस्योत्तमं प्रति ।
न द्रुह्येच्चैव दद्याच्च सत्यं चैव परान्वदेत् ॥ १३.१८२.१० ॥
Dicen que para el mejor de los hombres solo hay tres pasos: no dañar, dar, y decir la verdad incluso a los demás.
13.182.11
इति वेदोक्तमृषिभिः पुरस्तात्परिकल्पितम् ।
इदानीं चैव नः कृत्यं पुरस्ताच्च परिश्रुतम् ॥ १३.१८२.११ ॥
Esto fue establecido de antemano por los videntes, como dice el Veda; también ahora este es nuestro deber, como se oyó antes.
13.182.12
अल्पोऽपि तादृशो न्यासो भवत्युत महाफलः ।
तृषिताय च यद्दत्तं हृदयेनानसूयता ॥ १३.१८२.१२ ॥
Incluso un pequeño depósito de tal clase trae gran fruto; y lo que se da al sediento, dado con corazón sincero y sin envidia, también trae gran fruto.
13.182.13
तोषितास्त्रिदशा यत्ते दत्त्वैतद्दर्शनं मम ।
अजैषीर्महतो लोकान्महायज्ञैरिव प्रभो ॥ १३.१८२.१३ ॥
Oh señor, al concederme esta visión complaciste a los dioses y conquistaste grandes mundos, como por grandes sacrificios.
13.182.14
ततो दानपवित्रेण प्रीतोऽस्मि तपसैव च ।
दूरात्पुण्यवतो गन्धः पुण्यस्यैव च दर्शनात् ॥ १३.१८२.१४ ॥
Entonces me complazco por la pureza de la generosidad y solo por la austeridad. El aroma del virtuoso llega desde lejos, y también la visión del mérito.
13.182.15
पुण्यश्च वातिगन्धस्ते मन्ये कर्म विधानजम् ।
अथ कर्मार्जितस्तात यथाचैवानुलेपनात् ॥ १३.१८२.१५ ॥
Tu fragancia es pura y fuerte. Creo que nace de la acción realizada según la regla. Querido hijo, así como el aroma viene del ungüento, esto se gana por la acción.
13.182.16
शुभं सर्वपवित्रेब्यो दानमेव परं द्विज ।
नोचेत्सर्वपवित्रेभ्यो दानमेव परं भवेत् ॥ १३.१८२.१६ ॥
Oh dvija, entre todos los purificadores, la generosidad sola es lo más alto y auspicioso. Si no fuera así, la generosidad no sería suprema sobre todas las purificaciones.
13.182.17
यानीमान्युत्तमानीह वेदोक्तानि प्रशंसति ।
तेषां श्रेष्ठतरं दानमिति मे नात्र संशयः ॥ १३.१८२.१७ ॥
Entre aquellas excelentes acciones declaradas en los Vedas y aquí alabadas, la generosidad es la más excelente; de esto no tengo duda.
13.182.18
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेषु धर्मः प्रतिष्ठितः ॥ १३.१८२.१८ ॥
El camino trazado por los generosos es aquel por el que van los sabios. Ellos son los dadores de la vida, y en ellos se establece el dharma.
13.182.19
यथा वेदाः स्वधीताश्च यथा चेन्द्रियसंयमः ।
सर्वत्यागो यता चेह तता दानमनुत्तमम् ॥ १३.१८२.१९ ॥
Así como se alaban aquí los Vedas bien estudiados, el dominio de los sentidos y la renuncia a todo, así la generosidad es la más excelsa.
13.182.20
त्वं हि तात सुखादेव शुभमेष्यसि शोभनम् ।
सुखात्सुखतरप्राप्तिमाप्नुते मतिमान्नरः ॥ १३.१८२.२० ॥
Querido hijo, solo de la felicidad alcanzarás lo bueno y lo bello; el hombre sabio alcanza mayor felicidad a partir de la felicidad.
13.182.21
तन्नः प्रत्यक्षमेवेदमुपलक्ष्यमसंशयम् ।
श्रीमन्तः प्राप्नुवन्त्यर्थान्दानं यज्ञं तथा सुखम् ॥ १३.१८२.२१ ॥
Esto nos es evidente, sin duda: los prósperos obtienen riquezas mediante la generosidad, el sacrificio y también la felicidad.
13.182.22
सुखादेव परं दुःखं दुःखादन्यत्परं सुखम् ।
दृश्यते हि महाप्राज्ञ नियतं वै स्वभावतः ॥ १३.१८२.२२ ॥
Del placer surge el mayor dolor, y del dolor otro mayor placer; oh gran sabio, esto se ve con certeza según la naturaleza.
13.182.23
विविधानीह वृत्तानि नरस्याहुर्मनीषिणः ।
पुण्यमन्यत्पापमन्यन्न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२३ ॥
Los sabios dicen que la conducta del hombre aquí es de muchas clases: una cosa es mérito, otra pecado; una cosa no es mérito ni pecado.
13.182.24
न वृत्तं मन्यतेऽन्यस्य मन्यतेऽन्यस्य पातकम् ।
यथा स्वकर्मनिर्वृत्तं न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२४ ॥
La conducta de uno no se considera pecado de otro; la conducta realizada por la propia acción no es ni mérito ni pecado.
13.182.25
यज्ञदानतपःशीला नरा वै पुण्यकर्मिणः ।
येऽभिद्रुह्यन्ति भूतानि ते वै पापकृतो जनाः ॥ १३.१८२.२५ ॥
Los hombres cuya naturaleza es el sacrificio, la donación y la austeridad son, en verdad, quienes hacen obras meritorias; quienes dañan a los seres, esos son en verdad los pecadores.
13.182.26
द्रव्याण्याददते चैव दुःखं यान्ति पतन्ति च ।
ततोऽन्यत्कर्म यत्किंचिन्न पुण्यं न च पातकम् ॥ १३.१८२.२६ ॥
Quienes toman las riquezas de otros hallan el dolor y caen; cualquier otra acción distinta de esta no es ni mérito ni pecado.
13.182.27
नित्यं चाकृपणो भुङ्क्ते स्वजनैर्देहि याचतः ।
भाग्यक्षयेण क्षीयन्ते नोपभोगेन सञ्चयाः ॥ १३.१८२.२७ ॥
El hombre generoso siempre disfruta con los suyos y da a los que piden; las acumulaciones se reducen por el agotamiento de la fortuna, no por el disfrute.
13.182.28
रमस्वैधस्व मोदस्व देहि दाने रमस्व च ।
न त्वामतिभविष्यन्ति वैद्या न च तपस्विनः ॥ १३.१८२.२८ ॥
Alégrate, prospera, regocíjate, da y deléitate en la donación; los médicos y los ascetas no te superarán.