മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.182.1
विद्या तपश्च दानं च किमेतेषां विशिष्यते ।
पृच्छामि त्वां सतां श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१८२.१ ॥
വിദ്യ, തപസ്സ്, ദാനം — ഇവയിൽ ഏതാണ് ശ്രേഷ്ഠം? സജ്ജനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അങ്ങയോട് ചോദിക്കുന്നു; അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, പിതാമഹാ.
13.182.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मैत्रेयस्य च संवादं कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १३.१८२.२ ॥
ഇതിനെക്കുറിച്ചും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു — മൈത്രേയനും കൃഷ്ണദ്വൈപായനനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
13.182.3
कृष्णद्वैपायनो राजन्नज्ञातचरितं चरन् ।
वाराणस्यामुपातिष्ठन्मैत्रेयं स्वैरिणीकुले ॥ १३.१८२.३ ॥
രാജാവേ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ തന്റെ നടപ്പ് മറച്ചുവെച്ച് സഞ്ചരിച്ച്, വാരാണസിയിൽ ഒരു സ്വൈരിണിയുടെ വീട്ടിൽ മൈത്രേയന്റെ അടുത്തെത്തി.
13.182.4
तमुपच्छन्नमासीनं ज्ञात्वा स मुनिसत्तमः ।
अर्चित्वा भोजयामास मैत्रेयोऽशनमुत्तमम् ॥ १३.१८२.४ ॥
ഒളിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, മുനിശ്രേഷ്ഠനായ മൈത്രേയൻ ആദരിച്ച് ഉത്തമമായ ഭക്ഷണം നൽകി.
13.182.5
तदन्नमुत्तमं भुक्त्वा गुणवत्सार्वकामिकम् ।
उत्तिष्ठमानोऽस्मयत प्रीतः कृष्णो महामनाः ॥ १३.१८२.५ ॥
ആ ഉത്തമവും ഗുണവത്തും സർവകാമങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതുമായ അന്നം ഭുജിച്ച്, സന്തുഷ്ടനായ മഹാമനസ്കനായ കൃഷ്ണൻ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ പുഞ്ചിരിച്ചു.
13.182.6
तमुत्स्मयन्तं सम्प्रेक्ष्य मैत्रेयः कृष्णमब्रवीत् ।
कारणं ब्रूहि धर्मात्मन्व्यस्मयिष्ठाः कुतश्च ते।
तपस्विनो धृतिमतः प्रमोदः समुपागतः ॥ १३.१८२.६ ॥
അദ്ദേഹം ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട് മൈത്രേയൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു — "ധർമാത്മാവേ, കാരണം പറയൂ; അങ്ങ് എന്തിന് വിസ്മയിച്ചു? ധൈര്യവാനായ ഈ തപസ്വിക്ക് ഈ സന്തോഷം എവിടെനിന്ന് വന്നു?"
13.182.7
एतदिच्छामि ते विद्वन्नभिवाद्य प्रणम्य च ।
आत्मनश्च तपोभाग्यं सुखभाग्यं ममेह च ॥ १३.१८२.७ ॥
വിദ്വാനേ, നിന്നെ വണങ്ങി പ്രണമിച്ച് ഞാൻ ഇത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇവിടെ എനിക്ക് തപസ്സിന്റെ പങ്കും സുഖത്തിന്റെ പങ്കും ലഭിക്കണം.
13.182.8
तपोभाग्यान्महाभाग सुखभाग्यात्तथैव च ।
पृथगाचरितं तात पृथगाचरितात्मनः।
अल्पान्तरमहं मन्ये विशिष्टमपि चान्वयात् ॥ १३.१८२.८ ॥
മഹാഭാഗാ, തപസ്സിന്റെ പങ്കിലും സുഖത്തിന്റെ പങ്കിലും വെവ്വേറെ ആചരിക്കുന്നവരുടെ വ്യത്യാസം ചെറുതെന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്; കുലത്താൽ അത് അൽപം വിശിഷ്ടവുമാകാം, കുട്ടീ.
13.182.9
अतिच्छेदातिवादाभ्यां स्मयोऽयं समुपागतः ।
असत्यं वेदवचनं कस्माद्वेदोऽनृतं वदेत् ॥ १३.१८२.९ ॥
അതിച്ഛേദവും അതിവാദവുംകൊണ്ട് ഈ അഹങ്കാരം വന്നുചേർന്നിരിക്കുന്നു. വേദവചനം അസത്യമല്ല; വേദം എന്തിന് അസത്യം പറയണം?
13.182.10
त्रीण्येव तु पदान्याहुः पुरुषस्योत्तमं प्रति ।
न द्रुह्येच्चैव दद्याच्च सत्यं चैव परान्वदेत् ॥ १३.१८२.१० ॥
ഉത്തമപുരുഷനു മൂന്നു പടികളേയുള്ളൂ എന്നു പറയുന്നു: ദ്രോഹിക്കരുത്, ദാനം ചെയ്യണം, മറ്റുള്ളവരോടും സത്യമേ പറയണം.
13.182.11
इति वेदोक्तमृषिभिः पुरस्तात्परिकल्पितम् ।
इदानीं चैव नः कृत्यं पुरस्ताच्च परिश्रुतम् ॥ १३.१८२.११ ॥
ഋഷിമാർ വേദത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ മുമ്പേ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാണിത്; ഇപ്പോഴും നമ്മുടെ കർത്തവ്യം ഇതുതന്നെ, മുമ്പും കേട്ടതുതന്നെ.
13.182.12
अल्पोऽपि तादृशो न्यासो भवत्युत महाफलः ।
तृषिताय च यद्दत्तं हृदयेनानसूयता ॥ १३.१८२.१२ ॥
അങ്ങനെയുള്ള ന്യാസം ചെറുതാണെങ്കിലും മഹാഫലം നൽകുന്നു; ദാഹിച്ചവന് ഹൃദയത്തോടെ, അസൂയയില്ലാതെ നൽകിയതും മഹാഫലം നൽകുന്നു.
13.182.13
तोषितास्त्रिदशा यत्ते दत्त्वैतद्दर्शनं मम ।
अजैषीर्महतो लोकान्महायज्ञैरिव प्रभो ॥ १३.१८२.१३ ॥
പ്രഭോ, എനിക്ക് ഈ ദർശനം നൽകി നീ ദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; മഹായജ്ഞങ്ങളെപ്പോലെ മഹത്തായ ലോകങ്ങളെ നീ ജയിച്ചു.
13.182.14
ततो दानपवित्रेण प्रीतोऽस्मि तपसैव च ।
दूरात्पुण्यवतो गन्धः पुण्यस्यैव च दर्शनात् ॥ १३.१८२.१४ ॥
അതിനുശേഷം ദാനത്തിന്റെ പവിത്രതയാലും തപസ്സാലും ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. പുണ്യവാന്റെ സുഗന്ധം ദൂരെനിന്നുതന്നെ വരുന്നു; പുണ്യത്തെ കാണുന്നതിനാലും.
13.182.15
पुण्यश्च वातिगन्धस्ते मन्ये कर्म विधानजम् ।
अथ कर्मार्जितस्तात यथाचैवानुलेपनात् ॥ १३.१८२.१५ ॥
നിന്റെ സുഗന്ധം പവിത്രവും ശക്തവുമാണ്. വിധിപ്രകാരം ചെയ്ത കർമ്മത്തിൽനിന്നുണ്ടായതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. പ്രിയ മകനേ, അനുലേപനത്താൽ സുഗന്ധം വരുന്നതുപോലെ, കർമ്മത്താൽ നേടിയതാണിത്.
13.182.16
शुभं सर्वपवित्रेब्यो दानमेव परं द्विज ।
नोचेत्सर्वपवित्रेभ्यो दानमेव परं भवेत् ॥ १३.१८२.१६ ॥
ദ്വിജാ, എല്ലാ ശുദ്ധീകരണ മാർഗ്ഗങ്ങളിലും ദാനമാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും ശുഭവും. അല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, എല്ലാ പവിത്രതകളെക്കാളും ദാനം ഉത്തമമാകുമായിരുന്നില്ല.
13.182.17
यानीमान्युत्तमानीह वेदोक्तानि प्रशंसति ।
तेषां श्रेष्ठतरं दानमिति मे नात्र संशयः ॥ १३.१८२.१७ ॥
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ഈ ഉത്തമ കർമ്മങ്ങളെ ഇവിടെ പ്രശംസിക്കുന്നു; അവയിൽ ദാനമാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം എന്നതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
13.182.18
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेषु धर्मः प्रतिष्ठितः ॥ १३.१८२.१८ ॥
ദാനശീലർ തെളിച്ച വഴിയിലൂടെ ജ്ഞാനികൾ പോകുന്നു. അവരാണ് ജീവന്റെ ദാതാക്കൾ; അവരിലാണ് ധർമ്മം ഉറച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.182.19
यथा वेदाः स्वधीताश्च यथा चेन्द्रियसंयमः ।
सर्वत्यागो यता चेह तता दानमनुत्तमम् ॥ १३.१८२.१९ ॥
നന്നായി പഠിച്ച വേദങ്ങളും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും സർവത്യാഗവും ഇവിടെ എങ്ങനെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ ദാനം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.
13.182.20
त्वं हि तात सुखादेव शुभमेष्यसि शोभनम् ।
सुखात्सुखतरप्राप्तिमाप्नुते मतिमान्नरः ॥ १३.१८२.२० ॥
പ്രിയ മകനേ, നീ സുഖത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ശുഭവും മനോഹരവും നേടും; ബുദ്ധിമാനായ മനുഷ്യൻ സുഖത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ സുഖം നേടുന്നു.
13.182.21
तन्नः प्रत्यक्षमेवेदमुपलक्ष्यमसंशयम् ।
श्रीमन्तः प्राप्नुवन्त्यर्थान्दानं यज्ञं तथा सुखम् ॥ १३.१८२.२१ ॥
ഇത് നമുക്ക് പ്രത്യക്ഷമായിത്തന്നെ കാണാം, സംശയമില്ല; ധനവാന്മാർ ദാനം, യജ്ഞം, അതുപോലെ സുഖം എന്നിവയാൽ സമ്പത്ത് നേടുന്നു.
13.182.22
सुखादेव परं दुःखं दुःखादन्यत्परं सुखम् ।
दृश्यते हि महाप्राज्ञ नियतं वै स्वभावतः ॥ १३.१८२.२२ ॥
സുഖത്തിൽ നിന്നുതന്നെ വലിയ ദുഃഖവും, ദുഃഖത്തിൽ നിന്നുതന്നെ വലിയ സുഖവും ഉണ്ടാകുന്നതായി കാണുന്നു; മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇത് സ്വഭാവത്താൽ നിശ്ചയമായും കാണപ്പെടുന്നു.
13.182.23
विविधानीह वृत्तानि नरस्याहुर्मनीषिणः ।
पुण्यमन्यत्पापमन्यन्न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२३ ॥
ബുദ്ധിമാന്മാർ പറയുന്നു, ഇവിടെ മനുഷ്യന്റെ നടപ്പുകൾ പലവിധമാണ്; ഒന്ന് പുണ്യം, മറ്റൊന്ന് പാപം; അത് പുണ്യവുമല്ല, പാപവുമല്ല.
13.182.24
न वृत्तं मन्यतेऽन्यस्य मन्यतेऽन्यस्य पातकम् ।
यथा स्वकर्मनिर्वृत्तं न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२४ ॥
ഒരാളുടെ നടപ്പ് മറ്റൊരാൾക്ക് പാപമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല; സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ നിഷ്പന്നമായ നടപ്പ് പുണ്യവുമല്ല, പാപവുമല്ല.
13.182.25
यज्ञदानतपःशीला नरा वै पुण्यकर्मिणः ।
येऽभिद्रुह्यन्ति भूतानि ते वै पापकृतो जनाः ॥ १३.१८२.२५ ॥
യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സ് എന്നിവയുടെ സ്വഭാവമുള്ള മനുഷ്യർ പുണ്യകർമ്മികളാണ്; ജീവജാലങ്ങളെ ദ്രോഹിക്കുന്നവരാണ് പാപികൾ.
13.182.26
द्रव्याण्याददते चैव दुःखं यान्ति पतन्ति च ।
ततोऽन्यत्कर्म यत्किंचिन्न पुण्यं न च पातकम् ॥ १३.१८२.२६ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം കവർന്നെടുക്കുന്നവർ ദുഃഖം അനുഭവിച്ച് വീഴുന്നു; അതല്ലാത്ത ഏത് കർമ്മവും പുണ്യവുമല്ല, പാപവുമല്ല.
13.182.27
नित्यं चाकृपणो भुङ्क्ते स्वजनैर्देहि याचतः ।
भाग्यक्षयेण क्षीयन्ते नोपभोगेन सञ्चयाः ॥ १३.१८२.२७ ॥
ഉദാരമനസ്കൻ എപ്പോഴും സ്വജനങ്ങളോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുകയും യാചകർക്ക് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു; ഭാഗ്യക്ഷയത്താലാണ് സമ്പാദ്യങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുന്നത്, ഉപഭോഗത്താലല്ല.
13.182.28
रमस्वैधस्व मोदस्व देहि दाने रमस्व च ।
न त्वामतिभविष्यन्ति वैद्या न च तपस्विनः ॥ १३.१८२.२८ ॥
ആനന്ദിക്കുക, വർദ്ധിക്കുക, സന്തോഷിക്കുക, നൽകുക; ദാനത്തിൽ രമിക്കുക. വൈദ്യന്മാരും തപസ്വികളും നിന്നെ അതിജീവിക്കുകയില്ല.