ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.182.1
विद्या तपश्च दानं च किमेतेषां विशिष्यते ।
पृच्छामि त्वां सतां श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१८२.१ ॥
ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ — ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ? ಸತ್ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ಪಿತಾಮಹ.
13.182.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मैत्रेयस्य च संवादं कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १३.१८२.२ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಮೈತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರ ಸಂವಾದವನ್ನು.
13.182.3
कृष्णद्वैपायनो राजन्नज्ञातचरितं चरन् ।
वाराणस्यामुपातिष्ठन्मैत्रेयं स्वैरिणीकुले ॥ १३.१८२.३ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ತಮ್ಮ ನಡತೆಯನ್ನು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರಿಸಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವೈರಿಣಿಯ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರೇಯರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರು.
13.182.4
तमुपच्छन्नमासीनं ज्ञात्वा स मुनिसत्तमः ।
अर्चित्वा भोजयामास मैत्रेयोऽशनमुत्तमम् ॥ १३.१८२.४ ॥
ಮರೆಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೈತ್ರೇಯರು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಉಣಿಸಿದರು.
13.182.5
तदन्नमुत्तमं भुक्त्वा गुणवत्सार्वकामिकम् ।
उत्तिष्ठमानोऽस्मयत प्रीतः कृष्णो महामनाः ॥ १३.१८२.५ ॥
ಆ ಉತ್ತಮ, ಗುಣವತ್ತಾದ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಂಡು, ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮಹಾಮನಸ್ಕ ಕೃಷ್ಣರು ಏಳುತ್ತಾ ನಕ್ಕರು.
13.182.6
तमुत्स्मयन्तं सम्प्रेक्ष्य मैत्रेयः कृष्णमब्रवीत् ।
कारणं ब्रूहि धर्मात्मन्व्यस्मयिष्ठाः कुतश्च ते।
तपस्विनो धृतिमतः प्रमोदः समुपागतः ॥ १३.१८२.६ ॥
ಅವರು ನಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮೈತ್ರೇಯರು ಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು — "ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು; ನೀನು ಏಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡೆ? ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ ಈ ತಪಸ್ವಿಗೆ ಈ ಸಂತೋಷ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿತು?"
13.182.7
एतदिच्छामि ते विद्वन्नभिवाद्य प्रणम्य च ।
आत्मनश्च तपोभाग्यं सुखभाग्यं ममेह च ॥ १३.१८२.७ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಪಾಲೂ ಸುಖದ ಪಾಲೂ ದೊರೆಯಲಿ.
13.182.8
तपोभाग्यान्महाभाग सुखभाग्यात्तथैव च ।
पृथगाचरितं तात पृथगाचरितात्मनः।
अल्पान्तरमहं मन्ये विशिष्टमपि चान्वयात् ॥ १३.१८२.८ ॥
ಮಹಾಭಾಗನೇ, ತಪಸ್ಸಿನ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಸುಖದ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಲ್ಪವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ವಂಶದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಆಗಬಹುದು, ಮಗುವೇ.
13.182.9
अतिच्छेदातिवादाभ्यां स्मयोऽयं समुपागतः ।
असत्यं वेदवचनं कस्माद्वेदोऽनृतं वदेत् ॥ १३.१८२.९ ॥
ಅತಿಚ್ಛೇದ ಮತ್ತು ಅತಿವಾದಗಳಿಂದ ಈ ಅಹಂಕಾರ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ವೇದವಚನ ಸುಳ್ಳಾಗದು; ವೇದವು ಏಕೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳೀತು?
13.182.10
त्रीण्येव तु पदान्याहुः पुरुषस्योत्तमं प्रति ।
न द्रुह्येच्चैव दद्याच्च सत्यं चैव परान्वदेत् ॥ १३.१८२.१० ॥
ಉತ್ತಮ ಪುರುಷನಿಗೆ ಮೂರೇ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬಾರದು, ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು, ಇತರರೊಂದಿಗೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಆಡಬೇಕು.
13.182.11
इति वेदोक्तमृषिभिः पुरस्तात्परिकल्पितम् ।
इदानीं चैव नः कृत्यं पुरस्ताच्च परिश्रुतम् ॥ १३.१८२.११ ॥
ಋಷಿಗಳು ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದದ್ದು ಇದು; ಈಗಲೂ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ಇದೇ, ಹಿಂದೆಯೂ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೇ.
13.182.12
अल्पोऽपि तादृशो न्यासो भवत्युत महाफलः ।
तृषिताय च यद्दत्तं हृदयेनानसूयता ॥ १३.१८२.१२ ॥
ಅಂತಹ ನ್ಯಾಸ ಅಲ್ಪವಾಗಿದ್ದರೂ ಮಹಾಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಬಾಯಾರಿದವನಿಗೆ ಹೃದಯದಿಂದ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದೂ ಮಹಾಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
13.182.13
तोषितास्त्रिदशा यत्ते दत्त्वैतद्दर्शनं मम ।
अजैषीर्महतो लोकान्महायज्ञैरिव प्रभो ॥ १३.१८२.१३ ॥
ಓ ಪ್ರಭೂ, ನನಗೆ ಈ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿ ನೀನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆ; ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಂತೆ ಮಹಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದೆ.
13.182.14
ततो दानपवित्रेण प्रीतोऽस्मि तपसैव च ।
दूरात्पुण्यवतो गन्धः पुण्यस्यैव च दर्शनात् ॥ १३.१८२.१४ ॥
ನಂತರ ದಾನದ ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪುಣ್ಯವಂತನ ಸುಗಂಧ ದೂರದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ; ಪುಣ್ಯದ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಬರುತ್ತದೆ.
13.182.15
पुण्यश्च वातिगन्धस्ते मन्ये कर्म विधानजम् ।
अथ कर्मार्जितस्तात यथाचैवानुलेपनात् ॥ १३.१८२.१५ ॥
ನಿನ್ನ ಸುಗಂಧ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮಗನೇ, ಅನುಲೇಪನದಿಂದ ಸುಗಂಧ ಬರುವಂತೆ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂಪಾದಿತವಾದದ್ದು ಇದು.
13.182.16
शुभं सर्वपवित्रेब्यो दानमेव परं द्विज ।
नोचेत्सर्वपवित्रेभ्यो दानमेव परं भवेत् ॥ १३.१८२.१६ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಎಲ್ಲ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ದಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಶುಭಕರ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪವಿತ್ರತೆಗಳಿಗಿಂತ ದಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
13.182.17
यानीमान्युत्तमानीह वेदोक्तानि प्रशंसति ।
तेषां श्रेष्ठतरं दानमिति मे नात्र संशयः ॥ १३.१८२.१७ ॥
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಈ ಉತ್ತಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದಾನವೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
13.182.18
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेषु धर्मः प्रतिष्ठितः ॥ १३.१८२.१८ ॥
ದಾನಿಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮನೀಷಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರೇ ಪ್ರಾಣದ ದಾತರು; ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
13.182.19
यथा वेदाः स्वधीताश्च यथा चेन्द्रियसंयमः ।
सर्वत्यागो यता चेह तता दानमनुत्तमम् ॥ १३.१८२.१९ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವೇದಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಸರ್ವತ್ಯಾಗ ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದಾನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.
13.182.20
त्वं हि तात सुखादेव शुभमेष्यसि शोभनम् ।
सुखात्सुखतरप्राप्तिमाप्नुते मतिमान्नरः ॥ १३.१८२.२० ॥
ಮಗುವೇ, ನೀನು ಸುಖದಿಂದಲೇ ಶುಭವನ್ನೂ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದುವೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖದಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.182.21
तन्नः प्रत्यक्षमेवेदमुपलक्ष्यमसंशयम् ।
श्रीमन्तः प्राप्नुवन्त्यर्थान्दानं यज्ञं तथा सुखम् ॥ १३.१८२.२१ ॥
ಇದು ನಮಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಶ್ರೀಮಂತರು ದಾನ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸುಖದಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
13.182.22
सुखादेव परं दुःखं दुःखादन्यत्परं सुखम् ।
दृश्यते हि महाप्राज्ञ नियतं वै स्वभावतः ॥ १३.१८२.२२ ॥
ಸುಖದಿಂದಲೇ ಮಹಾ ದುಃಖ, ದುಃಖದಿಂದಲೇ ಮಹಾ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಇದು ಸ್ವಭಾವತಃ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
13.182.23
विविधानीह वृत्तानि नरस्याहुर्मनीषिणः ।
पुण्यमन्यत्पापमन्यन्न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२३ ॥
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ನಡತೆಗಳು ಹಲವು ಬಗೆಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಒಂದು ಪುಣ್ಯ, ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಪ; ಅದು ಪುಣ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ ಪಾಪವೂ ಅಲ್ಲ.
13.182.24
न वृत्तं मन्यतेऽन्यस्य मन्यतेऽन्यस्य पातकम् ।
यथा स्वकर्मनिर्वृत्तं न पुण्यं न च पापकम् ॥ १३.१८२.२४ ॥
ಒಬ್ಬನ ನಡತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ನಡೆದ ನಡತೆ ಪುಣ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ ಪಾಪವೂ ಅಲ್ಲ.
13.182.25
यज्ञदानतपःशीला नरा वै पुण्यकर्मिणः ।
येऽभिद्रुह्यन्ति भूतानि ते वै पापकृतो जनाः ॥ १३.१८२.२५ ॥
ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯರೇ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳು; ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವರೇ ಪಾಪಿಗಳು.
13.182.26
द्रव्याण्याददते चैव दुःखं यान्ति पतन्ति च ।
ततोऽन्यत्कर्म यत्किंचिन्न पुण्यं न च पातकम् ॥ १३.१८२.२६ ॥
ಇತರರ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವರು ದುಃಖ ಹೊಂದಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ಅದಲ್ಲದ ಬೇರೆ ಯಾವ ಕರ್ಮವೂ ಪುಣ್ಯವಲ್ಲ, ಪಾತಕವೂ ಅಲ್ಲ.
13.182.27
नित्यं चाकृपणो भुङ्क्ते स्वजनैर्देहि याचतः ।
भाग्यक्षयेण क्षीयन्ते नोपभोगेन सञ्चयाः ॥ १३.१८२.२७ ॥
ಉದಾರಿ ಸದಾ ತನ್ನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಉಪಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾಚಿಸುವವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಭಾಗ್ಯಕ್ಷಯದಿಂದ ಸಂಚಯಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ, ಉಪಭೋಗದಿಂದಲ್ಲ.
13.182.28
रमस्वैधस्व मोदस्व देहि दाने रमस्व च ।
न त्वामतिभविष्यन्ति वैद्या न च तपस्विनः ॥ १३.१८२.२८ ॥
ಆನಂದಿಸು, ವೃದ್ಧಿಯಾಗು, ಸಂತೋಷಿಸು, ಕೊಡು; ದಾನದಲ್ಲಿ ರಮಿಸು. ವೈದ್ಯರೂ ತಪಸ್ವಿಗಳೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮೀರಲಾರರು.