ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.183.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच मैत्रेयः कर्मपूर्वकः ।
अत्यन्तं श्रीमति कुले जातः प्राज्ञो बहुश्रुतः ॥ १३.१८३.१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕರ್ಮಪೂರ್ವಕನಾದ ಮೈತ್ರೇಯನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಬಹುಶ್ರುತನೂ ಆದವನು.
13.183.2
असंशयं महाप्राज्ञ यथैवात्थ तथैव तत् ।
अनुज्ञातश्च भवता किञ्चिद्ब्रूयामहं विभो ॥ १३.१८३.२ ॥
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಅದು. ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಓ ವಿಭೋ.
13.183.3
यद्यदिच्छसि मैत्रेय यावद्यावद्यथायथा ।
ब्रूहि तत्वं महाप्राज्ञ शुश्रुषे वचनं तव ॥ १३.१८३.३ ॥
ಓ ಮೈತ್ರೇಯ, ನೀನು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ, ಎಷ್ಟು ಎಷ್ಟೋ, ಹೇಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳು; ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳು; ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.183.4
निर्दोषं निर्मलं चैव वचनं सत्यसंहितम् ।
विद्यातपोभ्यां हि भवान्भावितात्मा न संशयः ॥ १३.१८३.४ ॥
ನಿನ್ನ ಮಾತು ದೋಷರಹಿತ, ನಿರ್ಮಲ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಭಾವಿತಾತ್ಮನು; ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
13.183.5
भवतो भावितात्मत्वाल्लाभोऽयं सुमहान्मम ।
भूयो बुद्ध्याऽनुपश्यामि सुसमृद्धतपा इव ॥ १३.१८३.५ ॥
ನೀನು ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದುದರಿಂದ ಇದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ; ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ತಪಸ್ಸುಳ್ಳವನೆಂದು.
13.183.6
अपि मे दर्शनादेव भवतोऽभ्युदयो महान् ।
मन्ये भवत्प्रसादोऽयं बुद्धिकर्मस्वभावतः ॥ १३.१८३.६ ॥
ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಭ್ಯುದಯ; ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಇದು ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
13.183.7
तपः श्रुतं च योनिश्चाप्येतद्ब्राह्मण्यकारणम् ।
त्रिभिर्गुणैः समुदितः स्नातो भवति वै द्विजः ॥ १३.१८३.७ ॥
ತಪಸ್ಸು, ಶ್ರುತ, ಜನ್ಮ — ಇವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದ ಕಾರಣ. ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನೇ ದ್ವಿಜನು ಸ್ನಾತಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.183.8
अस्मिंस्तृप्ते च तृप्यन्ति पितरो दैवतानि च ।
न हि श्रुतवतां किञ्चिदधिकं ब्राह्मणादृते ॥ १३.१८३.८ ॥
ಇವನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ ಪಿತೃಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲದೆ ಶ್ರುತವಂತರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲ.
13.183.9
असंस्कारात्क्षत्रवैश्यौ नश्येते ब्राह्मणादृते ।
शूद्रो नश्यत्यशुश्रूषुराश्रमाणां यथार्हतः ॥ १३.१८३.९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸೇವೆ ಮಾಡದ ಶೂದ್ರನೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.183.10
अन्धं स्यात्तम एवेदं न प्रज्ञायेत किञ्चन ।
चातुर्वर्ण्यं न वर्तेत धर्माधर्मावृतानृते ॥ १३.१८३.१० ॥
ಇದು ಕುರುಡು ಕತ್ತಲಾಗಿ ಏನೂ ತಿಳಿಯದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯ ಮುಚ್ಚಿಹೋದರೆ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯ ಉಳಿಯದು.
13.183.11
यथाहि सुकृते क्षेत्रे फलं विन्दति मानवः ।
एवं दत्त्वा श्रुतवते फलं दाता समश्नुते ॥ १३.१८३.११ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಫಲ ಪಡೆಯುವಂತೆ, ಶ್ರುತವಂತನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಿದವನು ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.183.12
ब्राह्मणश्चेन्न विन्देत श्रुतवृत्तोपसंहितः ।
प्रतिग्रहीता दानस्य मोघं स्याद्धनिनां धनम् ॥ १३.१८३.१२ ॥
ಶ್ರುತ ಮತ್ತು ಆಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನಿಲ್ಲದೆ ಧನವಂತರ ಧನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
13.183.13
अन्नं ह्यविद्वान्हन्त्येवमविद्वांसं च हन्ति तत् ।
तच्चान्यं हन्ति यच्चान्यत्स भुक्त्वा हन्यतेऽबुधः ॥ १३.१८३.१३ ॥
ಅಜ್ಞಾನಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ಅನ್ನ ಅಜ್ಞಾನಿಯನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನೂ, ಇತರವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮೂರ್ಖನು ತಿಂದು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.183.14
प्राहुर्ह्यन्नमदन्विद्वान्पुनर्जनयतीश्वरः ।
स चान्नाज्जायते तस्मात्सूक्ष्म एष व्यतिक्रमः ॥ १३.१८३.१४ ॥
ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಮತ್ತೆ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು.
13.183.15
ब्राह्मं ह्यनुपयोगी यो ददंश्चान्नमसंशयम् ।
यस्तारयति वै विद्वान्पितॄन्देवान्सदाऽमृतान् ॥ १३.१८३.१५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡುವವನು; ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿ ಸದಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಅಮರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುವವನು.
13.183.16
यदेव ददतः पुण्यं तदेव प्रतिगृह्णतः ।
न ह्येकचक्रं वर्तेत इत्येवमृषयो विदुः ॥ १३.१८३.१६ ॥
ಕೊಡುವವನಿಗೆ ಯಾವ ಪುಣ್ಯವಿದೆಯೋ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಪಡೆದವನಿಗೂ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಚಕ್ರದಿಂದ ರಥ ಸಾಗದು ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
13.183.17
यत्र वै ब्राह्मणाः सन्ति श्रुतवृत्तोपसंहिताः ।
तत्र दानफलं पुण्यमिह चामुत्र चाश्नुते ॥ १३.१८३.१७ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ದಾನದ ಫಲ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
13.183.18
ये योनिशुद्धाः सततं तपस्यभिरता भृशम् ।
दानाध्ययनसम्पन्नास्ते वै पूज्यतमाः सदा ॥ १३.१८३.१८ ॥
ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗಿ, ಸದಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ದಾನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕೂಡಿದವರೇ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯರು.
13.183.19
तैर्हि सद्भिः कृतः पन्था देवयानो न मुह्यते ।
ते हि स्वर्गस्य नेतारो यज्ञवाहाः सनातनाः ॥ १३.१८३.१९ ॥
ಆ ಸತ್ಪುರುಷರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಯಾನ ಮಾರ್ಗವು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರೇ ಸ್ವರ್ಗದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೊರುವ ಸನಾತನರು.