มหาภารตะ · อัธยายะ 13.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.183.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच मैत्रेयः कर्मपूर्वकः ।
अत्यन्तं श्रीमति कुले जातः प्राज्ञो बहुश्रुतः ॥ १३.१८३.१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น ไมเตรยะผู้ยึดมั่นในกรรมพิธีเป็นอันดับแรกจึงตอบ เกิดในตระกูลที่มั่งคั่งยิ่ง เป็นผู้มีปัญญาและเรียนรู้มาก
13.183.2
असंशयं महाप्राज्ञ यथैवात्थ तथैव तत् ।
अनुज्ञातश्च भवता किञ्चिद्ब्रूयामहं विभो ॥ १३.१८३.२ ॥
ไม่มีข้อสงสัยเลย ผู้มีปัญญายิ่ง สิ่งที่ท่านกล่าวนั้นเป็นเช่นนั้นจริง ข้าพเจ้าได้รับอนุญาตจากท่านแล้ว ข้าพเจ้าจะขอกล่าวบางสิ่ง ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่
13.183.3
यद्यदिच्छसि मैत्रेय यावद्यावद्यथायथा ।
ब्रूहि तत्वं महाप्राज्ञ शुश्रुषे वचनं तव ॥ १३.१८३.३ ॥
สิ่งใดที่ท่านปรารถนา ไมเตรยะ ท่านจะกล่าวมากน้อยเพียงใดและด้วยวิธีใดก็ได้ ขอท่านกล่าวความจริงนั้น ผู้มีปัญญายิ่ง ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังถ้อยคำของท่าน
13.183.4
निर्दोषं निर्मलं चैव वचनं सत्यसंहितम् ।
विद्यातपोभ्यां हि भवान्भावितात्मा न संशयः ॥ १३.१८३.४ ॥
ถ้อยคำของท่านปราศจากโทษ บริสุทธิ์ และประกอบด้วยความจริง ท่านเป็นผู้ฝึกตนแล้วด้วยการศึกษาและการบำเพ็ญตบะ ไม่มีข้อสงสัย
13.183.5
भवतो भावितात्मत्वाल्लाभोऽयं सुमहान्मम ।
भूयो बुद्ध्याऽनुपश्यामि सुसमृद्धतपा इव ॥ १३.१८३.५ ॥
เพราะท่านเป็นผู้ฝึกตนแล้ว นี่จึงเป็นลาภอันใหญ่หลวงของข้าพเจ้า ด้วยปัญญาข้าพเจ้าเห็นท่านอีกครั้งว่าเป็นผู้ที่สั่งสมตบะไว้มากมาย
13.183.6
अपि मे दर्शनादेव भवतोऽभ्युदयो महान् ।
मन्ये भवत्प्रसादोऽयं बुद्धिकर्मस्वभावतः ॥ १३.१८३.६ ॥
แม้เพียงได้เห็นท่าน ความเจริญรุ่งเรืองอันยิ่งใหญ่ก็มาถึงข้าพเจ้า ข้าพเจ้าคิดว่านี่คือพระกรุณาของท่าน ซึ่งเป็นไปตามธรรมชาติของปัญญาและการกระทำ
13.183.7
तपः श्रुतं च योनिश्चाप्येतद्ब्राह्मण्यकारणम् ।
त्रिभिर्गुणैः समुदितः स्नातो भवति वै द्विजः ॥ १३.१८३.७ ॥
ตบะ การเรียนรู้ และกำเนิด นี่คือเหตุแห่งความเป็นพราหมณ์ ผู้เกิดสองครั้งที่ประกอบด้วยคุณสามประการย่อมเป็นผู้สำเร็จการศึกษา
13.183.8
अस्मिंस्तृप्ते च तृप्यन्ति पितरो दैवतानि च ।
न हि श्रुतवतां किञ्चिदधिकं ब्राह्मणादृते ॥ १३.१८३.८ ॥
เมื่อผู้นั้นอิ่มเอิบ บรรพบุรุษและเทวดาก็อิ่มเอิบด้วย สำหรับผู้มีการเรียนรู้ ไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่าพราหมณ์
13.183.9
असंस्कारात्क्षत्रवैश्यौ नश्येते ब्राह्मणादृते ।
शूद्रो नश्यत्यशुश्रूषुराश्रमाणां यथार्हतः ॥ १३.१८३.९ ॥
หากปราศจากพราหมณ์ กษัตริย์และแพศย์ก็พินาศเพราะขาดพิธีสังสการ ศูทรที่ไม่รับใช้ช่วงชีวิตทั้งหลายตามที่ควรก็พินาศเช่นกัน
13.183.10
अन्धं स्यात्तम एवेदं न प्रज्ञायेत किञ्चन ।
चातुर्वर्ण्यं न वर्तेत धर्माधर्मावृतानृते ॥ १३.१८३.१० ॥
สิ่งนี้จะกลายเป็นความมืดมิดอันบอดสนิท และจะไม่มีสิ่งใดที่รู้ได้ เมื่อธรรมและอธรรม ความจริงและความเท็จถูกปิดบัง ระบบวรรณะทั้งสี่ก็จะดำรงอยู่ไม่ได้
13.183.11
यथाहि सुकृते क्षेत्रे फलं विन्दति मानवः ।
एवं दत्त्वा श्रुतवते फलं दाता समश्नुते ॥ १३.१८३.११ ॥
ดังที่มนุษย์ได้ผลจากนาที่เตรียมดีแล้ว ผู้ให้ที่ให้แก่ผู้ที่เรียนรู้มาแล้วก็ย่อมได้รับผล
13.183.12
ब्राह्मणश्चेन्न विन्देत श्रुतवृत्तोपसंहितः ।
प्रतिग्रहीता दानस्य मोघं स्याद्धनिनां धनम् ॥ १३.१८३.१२ ॥
หากไม่พบพราหมณ์ที่ประกอบด้วยการเรียนรู้และความประพฤติ ผู้รับทานก็จะขาดหาย และทรัพย์ของผู้มั่งคั่งก็จะสูญเปล่า
13.183.13
अन्नं ह्यविद्वान्हन्त्येवमविद्वांसं च हन्ति तत् ।
तच्चान्यं हन्ति यच्चान्यत्स भुक्त्वा हन्यतेऽबुधः ॥ १३.१८३.१३ ॥
อาหารที่คนไม่รู้กินย่อมทำลายเขาฉันใด อาหารนั้นก็ทำลายคนไม่รู้ฉันนั้น มันทำลายสิ่งอื่นและทุกสิ่งที่เหลืออยู่ คนโง่ที่กินแล้วย่อมพินาศ
13.183.14
प्राहुर्ह्यन्नमदन्विद्वान्पुनर्जनयतीश्वरः ।
स चान्नाज्जायते तस्मात्सूक्ष्म एष व्यतिक्रमः ॥ १३.१८३.१४ ॥
ท่านว่าผู้มีปัญญาที่กินอาหารย่อมเกิดใหม่โดยพระผู้เป็นเจ้า เขาเกิดจากอาหาร เพราะเหตุนี้ การละเมิดนี้จึงละเอียดอ่อน
13.183.15
ब्राह्मं ह्यनुपयोगी यो ददंश्चान्नमसंशयम् ।
यस्तारयति वै विद्वान्पितॄन्देवान्सदाऽमृतान् ॥ १३.१८३.१५ ॥
ผู้ที่แม้ไม่เป็นประโยชน์ต่อหน้าที่ของพราหมณ์ แต่ให้อาหารโดยไม่ต้องสงสัย และผู้มีปัญญาที่ช่วยข้ามพ้นบรรพบุรุษและเทวดาผู้เป็นอมตะอยู่เสมอ
13.183.16
यदेव ददतः पुण्यं तदेव प्रतिगृह्णतः ।
न ह्येकचक्रं वर्तेत इत्येवमृषयो विदुः ॥ १३.१८३.१६ ॥
บุญที่มีแก่ผู้ให้ก็มีแก่ผู้รับเช่นกัน รถศึกย่อมไม่แล่นด้วยล้อเดียว ฤๅษีทั้งหลายรู้ดังนี้
13.183.17
यत्र वै ब्राह्मणाः सन्ति श्रुतवृत्तोपसंहिताः ।
तत्र दानफलं पुण्यमिह चामुत्र चाश्नुते ॥ १३.१८३.१७ ॥
ที่ใดมีพราหมณ์ที่ประกอบด้วยการเรียนรู้และความประพฤติ ที่นั่นผลแห่งการให้และบุญย่อมได้รับ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
13.183.18
ये योनिशुद्धाः सततं तपस्यभिरता भृशम् ।
दानाध्ययनसम्पन्नास्ते वै पूज्यतमाः सदा ॥ १३.१८३.१८ ॥
ผู้ที่บริสุทธิ์โดยกำเนิด ยินดีในการบำเพ็ญตบะอย่างยิ่งอยู่เสมอ และประกอบด้วยการให้ทานและการศึกษา เป็นผู้ควรได้รับการบูชาสูงสุดเสมอ
13.183.19
तैर्हि सद्भिः कृतः पन्था देवयानो न मुह्यते ।
ते हि स्वर्गस्य नेतारो यज्ञवाहाः सनातनाः ॥ १३.१८३.१९ ॥
ทางของเทวดาที่ผู้ประเสริฐเหล่านั้นวางไว้ย่อมไม่หลงทาง พวกท่านเป็นผู้นำสู่สวรรค์ เป็นผู้นำพิธียัญที่เป็นนิรันดร์