മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.187.1
साम्नि चापि प्रदानेन च ज्यायः किं भवतो मतम् ।
प्रब्रूहि भरतश्रेष्ठ यदत्र व्यतिरिच्यते ॥ १३.१८७.१ ॥
സാമവും ദാനവും — ഇവയിൽ ഏതാണ് ശ്രേഷ്ഠം എന്നാണ് അങ്ങയുടെ അഭിപ്രായം? ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇവയിൽ ഏതാണ് മികച്ചതെന്ന് പറഞ്ഞാലും.
13.187.2
साम्ना प्रसाद्यते कश्चिद्दानेन च तथाऽपरः ।
पौरुषीं प्रकृतिं ज्ञात्वा तयोरेकतरं भजेत् ॥ १३.१८७.२ ॥
ചിലർ സാമത്താൽ പ്രസാദിക്കും; മറ്റു ചിലർ ദാനത്താൽ. പുരുഷന്റെ സ്വഭാവം അറിഞ്ഞ് ഇവയിൽ ഒന്ന് സ്വീകരിക്കണം.
13.187.3
गुणांस्तु शृणु वैराजन्त्सान्त्वस्य पुरुषर्षभ ।
दारुणान्यपि भूतानि सान्त्वेनाराधयेद्यथा ॥ १३.१८७.३ ॥
രാജാവേ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, സാമത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ കേട്ടാലും. സാമത്താൽ ഭയങ്കര ജീവികളെപ്പോലും പ്രസാദിപ്പിക്കാം.
13.187.4
अत्राप्युदाहरन्तीममिदिहासं पुरातनम् ।
गृहीत्वा रक्षसा मुक्तो द्विजातिः कानने यथा ॥ १३.१८७.४ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം ഉദാഹരിക്കാറുണ്ട് — കാട്ടിൽ ഒരു രാക്ഷസനാൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദ്വിജൻ മോചിതനായതുപോലെ.
13.187.5
कश्चित्तु बुद्धिसम्पन्नो ब्राह्मणो विजने वने ।
गृहीतः कृच्छ्रमापन्नो रक्षसा भक्षयिष्यता ॥ १३.१८७.५ ॥
ബുദ്ധിമാനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ വിജനമായ കാട്ടിൽ രാക്ഷസൻ പിടികൂടി. ദുരിതത്തിൽ അകപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തെ ആ രാക്ഷസൻ ഭക്ഷിക്കാനിരിക്കുകയായിരുന്നു.
13.187.6
सुबुद्धिः श्रुतिसम्पन्नो दृष्ट्वा तमतिभीषणम् ।
सामैवास्मै प्रयुञ्जानो न मुमोह न विव्यधे ॥ १३.१८७.६ ॥
സുബുദ്ധിയും ശ്രുതിസമ്പന്നനുമായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ആ അതിഭീകരനായ രാക്ഷസനെ കണ്ടപ്പോൾ അവനോട് സാമം മാത്രം പ്രയോഗിച്ചു; അദ്ദേഹം മോഹിച്ചില്ല, മുറിവേറ്റുമില്ല.
13.187.7
रक्षस्तु वाचा सम्पूज्य प्रश्नं पप्रच्छ तं द्विजम् ।
मोक्ष्यसे ब्रूहि मे प्रश्नं केनास्मि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.७ ॥
രാക്ഷസൻ വാക്കുകൊണ്ട് ആദരിച്ച് ആ ദ്വിജനോട് ചോദിച്ചു: 'നീ മോചിതനാകും; എന്റെ ചോദ്യം പറയൂ. ഏതു കാരണത്താൽ ഞാൻ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു?'
13.187.8
मुहूर्तमथ सञ्चिन्त्य ब्राह्मणिस्तं निरीक्ष्य सः ।
अभीतवदथाव्यग्रः प्रश्नं प्रतिजगाद ह ॥ १३.१८७.८ ॥
ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ച്, ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവനെ നോക്കി; ഭയമില്ലാത്തവനെപ്പോലെ ശാന്തനായി ആ ചോദ്യത്തിന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
13.187.9
विदेशस्थो विलोकस्थो विना नूनं सुहृज्जनैः ।
विषयानतुलान्भुङ्क्षे तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.९ ॥
അന്യദേശത്ത്, മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണിനു മുന്നിൽ ജീവിച്ച്, സുഹൃത്തുക്കളില്ലാതെ നിശ്ചയമായും അതുല്യമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; അതിനാൽ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.10
नूनं मित्राणि ते रक्षः साधूपचरितान्यपि ।
स्वदोषात्तु परित्यज्य तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१० ॥
രാക്ഷസാ, നിന്റെ മിത്രങ്ങൾ നീ നന്നായി സത്കരിച്ചിട്ടും നിന്റെ സ്വന്തം ദോഷം കൊണ്ട് നിശ്ചയമായും നിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അതിനാൽ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.11
अवृत्त्या पीड्यमानोऽपि वृत्त्युपायान्विगर्हयन् ।
महार्थान्ध्यायसे नूनं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.११ ॥
ജീവിതമാർഗ്ഗമില്ലായ്മയാൽ പീഡിതനായിട്ടും, ഉപജീവനോപായങ്ങളെ നിന്ദിച്ചുകൊണ്ട്, നിശ്ചയമായും മഹത്തായ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ധ്യാനിക്കുന്നു; അതിനാൽ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.12
परकार्याधिकारस्थाः सद्गुणैरधमा नराः ।
अवजानन्ति नूनं त्वां तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१२ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യങ്ങളിൽ അധികാരം വഹിക്കുന്ന, സദ്ഗുണമില്ലാത്ത അധമരായ മനുഷ്യർ നിശ്ചയമായും നിന്നെ അവജ്ഞയോടെ കാണുന്നു; അതിനാൽ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.13
गुणवान्निर्गुणानन्यान्नूनं पश्यसि तत्कृतान् ।
प्राज्ञैरपि विनीतात्मा तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१३ ॥
നീ ഗുണവാനായിരുന്നിട്ടും, ഗുണഹീനരായ മറ്റുള്ളവരെ അവരുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ കാരണത്താൽ തന്നെ നീ നിശ്ചയമായും കാണുന്നു; വിനീതാത്മാവായിരുന്നിട്ടും, പ്രാജ്ഞരാലും — അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.14
सम्पीड्यात्मानमार्यत्वात्त्वया कश्चिदुपस्कृतः ।
जितं त्वां मन्यते साधो तेनासि हरिमः कृशः ॥ १३.१८७.१४ ॥
ആര്യത്വം കൊണ്ട് സ്വയം പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, നിന്നാൽ ആരോ ഒരാൾ ദ്രോഹിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഹേ സാധോ, അവൻ നിന്നെ ജയിച്ചവനായി കരുതുന്നു — അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.15
क्लिश्यमानान्विमार्गेषु कामक्रोधावृतात्मनः ।
मन्येऽनुध्यायसि जनांस्तेनासि हरिमः कृशः ॥ १३.१८७.१५ ॥
തെറ്റായ വഴികളിൽ ക്ലേശിക്കുന്നവരെയും, കാമക്രോധങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട ആത്മാവുള്ളവരെയും ഞാൻ കരുതുന്നു — നീ ആ ജനങ്ങളെയാണ് ധ്യാനിക്കുന്നത്; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.16
प्राज्ञैरपुजितो नूनं प्राज्ञैरप्यभिनिन्दितः ।
ह्रीमानमर्षी दुर्वृत्तस्तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१६ ॥
പ്രാജ്ഞരാൽ നീ നിശ്ചയമായും ആദരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, പ്രാജ്ഞരാൽത്തന്നെ നീ നിന്ദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ലജ്ജാശീലനും, അസഹിഷ്ണുവും, ദുർവൃത്തനുമാണ് നീ — അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.17
नूनं मित्रमुखः शत्रुः कश्चिदार्यवदाचरन् ।
वञ्चयित्वा गतस्त्वां वै तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१७ ॥
മിത്രത്തിന്റെ മുഖമുള്ള ഏതോ ശത്രു ആര്യനെപ്പോലെ പെരുമാറി നിന്നെ വഞ്ചിച്ചു പോയിരിക്കുന്നു — അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.18
नूनमद्य सतां मध्ये तव वाक्यमनुत्तमम् ।
न भाति कालेऽभिहितं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१८ ॥
ഇന്ന് സജ്ജനങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്റെ അനുത്തമമായ വാക്യം ഉചിതമായ സമയത്ത് പറയപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നില്ല — അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.19
दृष्टपूर्वाञ्श्रुतपूर्वान्कुपितान्हृदयप्रियान् ।
अनुनेतुं न शक्रोषि तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.१९ ॥
നീ മുൻപ് കണ്ടവരെയും കേട്ടവരെയും, കോപത്തിലാണെങ്കിലും ഹൃദയത്തിന് പ്രിയരായവരെയും ശാന്തരാക്കാൻ നിനക്കു കഴിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
13.187.20
नूनमासञ्जयित्वा त्वा कृत्ये कस्मिंश्चिदीप्सिते ।
कच्चिदर्थयते नित्यं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२० ॥
തീർച്ചയായും ഏതോ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യത്തിൽ നിന്നെ ബന്ധിപ്പിച്ച്, ആരോ എപ്പോഴും നിന്നോട് സഹായം ആവശ്യപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
13.187.21
परोक्षवादिभिर्मिथ्यादोषस्ते सम्प्रदर्शितः ।
तज्ज्ञैर्न पूज्यसे व्यक्तं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२१ ॥
പരോക്ഷമായി സംസാരിക്കുന്നവർ നിന്റെ മേൽ വ്യാജദോഷങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരിക്കുന്നു; അവ അറിയുന്നവരാൽ നീ വ്യക്തമായി ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
13.187.22
नूनं त्वां सद्गुणापेक्षं पूजयानं सुहृत्प्रजाः ।
मायावीति च जानन्ति तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२२ ॥
തീർച്ചയായും സദ്ഗുണങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച് നിന്നെ ബഹുമാനിക്കുന്ന സുഹൃത്തുക്കളും പ്രജകളും നീ മായാവിയാണെന്ന് അറിയുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
13.187.23
अन्तर्गतमभिप्रायंन न नूनं लज्जयेच्छसि ।
विवक्तुं प्राप्य शैथिल्यात्तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२३ ॥
നിശ്ചയമായും നാണം കാരണം നിന്റെ ഉള്ളിലെ അഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അലസതയാൽ അവസരം കിട്ടിയിട്ടും അത് പറയാതെ ഒഴിയുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
13.187.24
नानाबुद्धिरुचीँल्लोके मानुषान्नूनमिच्छसि ।
ग्रहीतुं स्वैर्गुणैः सर्वांस्तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२४ ॥
തീർച്ചയായും ലോകത്തിലെ വിവിധ ബുദ്ധിയും അഭിരുചിയുമുള്ള മനുഷ്യരെയെല്ലാം നിന്റെ സ്വന്തം ഗുണങ്ങളാൽ വശത്താക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
13.187.25
असत्सु विनिविष्टेषु न गुणान्वदतः स्वयम् ।
गुणास्ते न विराजन्ते तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२५ ॥
ദുഷ്ടരിൽ ആസക്തനായി, സ്വയം തന്റെ ഗുണങ്ങൾ പറയുന്നവന്റെ ഗുണങ്ങൾ തിളങ്ങുന്നില്ല; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.26
धर्मवृत्तः श्रुतैर्हीनः पदं त्वं रजसान्वितः ।
महत्प्रार्थयसे नूनं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२६ ॥
ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവനെങ്കിലും ശാസ്ത്രജ്ഞാനമില്ലാത്തവനും രജോഗുണം നിറഞ്ഞവനുമായ നീ തീർച്ചയായും വലിയ പദവി ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.27
तपःप्रणिहितात्मानं मन्ये त्वारण्यकाङ्क्षिणम् ।
बन्धुवर्गो निगृह्णाति तेनासि हरिमः कृशः ॥ १३.१८७.२७ ॥
തപസ്സിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, വനജീവിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; എന്നാൽ ബന്ധുക്കൾ നിന്നെ തടയുന്നു; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.28
इष्टभार्यस्य ते नूनं प्रातिवेश्यो महाधनः ।
युवा सुललितः कामी तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.२८ ॥
നിന്റെ പ്രിയഭാര്യയുടെ അയൽക്കാരൻ തീർച്ചയായും മഹാധനവാൻ, യുവാവ്, സുന്ദരൻ, കാമുകൻ ആണ്; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.29
दुर्विनीतहतः पुत्रो जामाता वाऽप्रमार्जकः ।
दारा वा प्रतिकूलास्ते तेनासि हरिमः कृशः ॥ १३.१८७.२९ ॥
ദുർവിനീതനായ മകൻ, അല്ലെങ്കിൽ അശ്രദ്ധനായ മരുമകൻ, അല്ലെങ്കിൽ നിനക്ക് പ്രതികൂലരായ ഭാര്യമാർ; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.30
भ्रातरोऽतीव विषमाः पिता वा क्षुत्क्षतो मृतः ।
माता ज्योष्ठो गुरुर्वाऽपि तेनासि हरिमः कृशः ॥ १३.१८७.३० ॥
സഹോദരന്മാർ അത്യന്തം കഠിനർ, അല്ലെങ്കിൽ പിതാവ് വിശപ്പുകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ച് മരിച്ചു, അല്ലെങ്കിൽ അമ്മ, മൂത്ത സഹോദരൻ, ഗുരു; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.31
ब्राह्मणो वा हतो गौर्वा ब्रह्मस्वं वापहृतं पुरा ।
देवस्यं वा हृतं काले तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३१ ॥
ബ്രാഹ്മണനോ പശുവോ കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ മുൻപ് ബ്രാഹ്മണന്റെ സ്വത്ത് അപഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ യഥാസമയം ദേവസ്വം കവർന്നെടുക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.187.32
हृतदारोऽथ वृद्धो वा लोके द्विष्टोऽथवा नरैः ।
अविज्ञानेन वा वृद्धस्तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३२ ॥
ഭാര്യ അപഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ നീ വൃദ്ധനായി ലോകത്തിലെ മനുഷ്യരാൽ വെറുക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞാനത്താൽ വൃദ്ധനായിരിക്കാം; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.187.33
वार्धकार्थं धनं दृष्ट्वा स्वा श्रीर्वाऽपि परैर्हृता ।
वृत्तिर्वा दुर्जनापेक्षा तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३३ ॥
വാർധക്യത്തിനായി ധനം കണ്ടശേഷം, നിന്റെ സ്വന്തം സമ്പത്ത് മറ്റുള്ളവർ കവർന്നെടുത്തിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ ഉപജീവനം ദുർജനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കാം; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.187.34
सम्पत्कालेन ते धर्मः क्षीणस्तात सुहृद्बुवैः ।
असंन्यासमतिस्तत्र तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३४ ॥
പ്രിയ മകനേ, സമ്പത്തിന്റെ കാലത്ത് സുഹൃത്തുക്കളെന്ന മട്ടിൽ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ വാക്കുകളാൽ നിന്റെ ധർമം ക്ഷയിച്ചു; അവിടെ നിന്റെ മനസ്സ് സംന്യാസത്തിലേക്ക് ചായുന്നില്ല—അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.187.35
अविद्वान्भीरुरल्पार्थे विद्याविक्रमदानजम् ।
यशः प्रार्थयसे नित्यं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३५ ॥
അജ്ഞനും ഭീരുവുമായിരിക്കെ ചെറിയ ലക്ഷ്യത്തിനായി വിദ്യ, വീര്യം, ദാനം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്ന യശസ്സ് നീ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.187.36
चिरहाभिलषितं किञ्चित्फलमप्राप्तमेव ते ।
कृतमन्यैरपहृतं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३६ ॥
ദീർഘകാലമായി നീ ആഗ്രഹിച്ച ചില ഫലം നിനക്കു ലഭിച്ചില്ല; നീ ചെയ്ത കർമം മറ്റുള്ളവർ കവർന്നെടുത്തു—അതുകൊണ്ടാണ് നീ മാനിനെപ്പോലെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.187.37
नूनमात्मगतं दोषमपश्यन्किंचिदात्मनि ।
अकारणेऽभिशस्तो हि तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३७ ॥
നിശ്ചയമായും, നിന്നിലുള്ള ദോഷം ചെറുതായിപ്പോലും കാണാതെ, കാരണമില്ലാതെ നീ ആരോപിക്കപ്പെട്ടു; അതുകൊണ്ട്, ഓ മാനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.38
सुहृदां दुःखमार्तानां न प्रमोक्ष्यसि हानिजम् ।
अलमर्थगुणैर्हीनं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.३८ ॥
സുഹൃത്തുക്കളുടെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും, പീഡിതരുടെ വേദനയിൽ നിന്നും, നഷ്ടത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും നീ മോചിതനാകില്ല; സമ്പത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളില്ലാതെ നീ അതിയായി വാടിപ്പോയി; അതുകൊണ്ട്, ഓ മാനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.39
साधून्गृहस्थान्दृष्ट्वा च तथा साधून्वनेचरान् ।
मुक्तांश्चावसथे सक्तांस्तेनासि हरिमः कृशः ॥ १३.१८७.३९ ॥
ഗൃഹസ്ഥരായ സാധുക്കളെയും, കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സാധുക്കളെയും കണ്ടിട്ടും; ഗൃഹത്തിൽ ആസക്തരായവരെയും മുക്തരായവരെയും കണ്ടിട്ടും; അതുകൊണ്ട്, ഓ മാനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.40
धर्म्यमर्थ्यं च काम्यं च देशे च रहितं वचः ।
न प्रसिद्ध्यति ते नूनं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.४० ॥
ധർമ്മത്തിനനുസരിച്ചുള്ളതും, പ്രയോജനകരവും, ഇഷ്ടകരവുമായ വാക്ക് സ്ഥലത്തിനു യോജിച്ചവിധം പറയാതിരുന്നാൽ, അത് നിശ്ചയമായും നിനക്ക് ഫലം നൽകില്ല; അതുകൊണ്ട്, ഓ മാനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.41
दत्तानकुशलैरर्थान्मनीषी संजिजीविषुः ।
प्राप्य वर्तयसे नूनं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.४१ ॥
അകുശലന്മാർ നൽകിയ ധനം നേടി, ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാനായ നീ നിശ്ചയമായും അതുകൊണ്ടാണ് ജീവിതം പുലർത്തുന്നത്; അതുകൊണ്ട്, ഓ മാനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.42
परस्परविरुद्धानां प्रियं नूनं चिकीर्षसि ।
सुहृदामुपरोधेन तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.४२ ॥
പരസ്പരം വിരോധികളായവരെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ നിശ്ചയമായും നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, സുഹൃത്തുക്കളെ തടഞ്ഞുകൊണ്ട്; അതുകൊണ്ട്, ഓ മാനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.187.43
पापान्विवर्धितान्दृष्ट्वा कल्याणांश्चावसीदतः ।
ध्रुवं गर्हयसे नूनं तेनासि हरिणः कृशः ॥ १३.१८७.४३ ॥
ദുഷ്ടന്മാർ വളരുന്നതും നല്ലവർ ക്ഷയിക്കുന്നതും കണ്ട് നീ തീർച്ചയായും നിന്ദിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ മാൻ പോലെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.187.44
एवं सम्पूजितं रक्षो विप्रं तं प्रत्यपूजयत् ।
सहायमकरोच्चैनं सम्पूज्यामुं मुमोच ह ॥ १३.१८७.४४ ॥
ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട രാക്ഷസൻ ആ ബ്രാഹ്മണനെ തിരിച്ച് ആദരിച്ചു; അദ്ദേഹത്തെ സഹായിയാക്കി, ആദരിച്ച് വിട്ടയച്ചു.