ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.189.1
केन ते च भवेत्प्रीतिः कथं तुष्टिं तु गच्छसि ।
इति पृष्टः सुरेन्द्रेण प्रोवाच हरिरीश्वरः ॥ १३.१८९.१ ॥
ਕਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈਂ? ਸੁਰੇਂਦਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਹਰਿ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
13.189.2
ब्राह्मणानां परीवादो मम विद्वेषणं महत् ।
ब्राह्मणैः पूजितैर्नित्यं पूजितोऽहं न संशयः ॥ १३.१८९.२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੀ ਪੂਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
13.189.3
नित्याभिवाद्या विप्रेन्द्रा भुक्त्वा पादौ तथाऽऽत्मनः ।
तेषां तुष्यामि मर्त्यानां यश्चक्रे च बलिं हरेत् ॥ १३.१८९.३ ॥
ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.189.4
वामनं ब्राह्मणं दृष्ट्वा वराहं च जलोत्थितम् ।
उद्धृतां धरणीं चैव मूर्ध्ना धारयते तु यः।
न तेषामशुभं किञ्चित्कल्मषं चोपपद्यते ॥ १३.१८९.४ ॥
ਵਾਮਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉੱਭਰੇ ਵਰਾਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਚੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੋ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
13.189.5
अश्वत्थं रोचनां गां च पूजयेद्यो नरः सदा ।
पूजितं च जगत्तेन सदेवासुरमानुषम् ॥ १३.१८९.५ ॥
ਅਸ਼ਵੱਥ ਬ੍ਰਿਛ ਅਤੇ ਰੋਚਨਾ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪੂਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.189.6
तेन रूपेण तेषां च पूजां गृह्णामि तत्त्वतः ।
पूजा ममैषा नास्त्यन्या यावल्लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.१८९.६ ॥
ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੋਕ ਸਥਿਰ ਹਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ।
13.189.7
अन्यथा हि वृथा मर्त्याः पूजयन्त्यल्पबुद्ध्यः ।
नाहं तत्प्रतिगृह्णामि न सा तुष्टिकरी मम ॥ १३.१८९.७ ॥
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਲਪ-ਬੁੱਧੀ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿਅਰਥ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
13.189.8
चक्रं पादौ वराहं च ब्राह्मणं चापि वामनम् ।
उद्धृतां धरणीं चैव किमर्थं त्वं प्रशंससि ॥ १३.१८९.८ ॥
ਚੱਕਰ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ, ਵਰਾਹ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਮਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਉੱਧਾਰ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
13.189.9
भवान्सृजति भूतानि भावन्संहरति प्रजाः ।
प्रकृतिः सर्वभूतानां समर्त्यानां सनातनी ॥ १३.१८९.९ ॥
ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਜਾ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਮਰਤਾਂ ਦੀ ਸਨਾਤਨ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈਂ।
13.189.10
सम्प्रहस्य ततो विष्णुरिदं वचनमब्रवीत् ।
चक्रेण निहता दैत्याः पद्म्यां क्रान्ता वसुन्धरा ॥ १३.१८९.१० ॥
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ: ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਦੈਂਤ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਬਾਈ ਗਈ।
13.189.11
वाराहं रूपमास्थाय हिरण्याक्षो निपातितः ।
वामनं रूपमास्थाय जितो राजा मया बलिः। ॥ १३.१८९.११ ॥
ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ; ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ।
13.189.12
परितुष्टो भवाम्येवं मानुषाणां महात्मनाम् ।
तन्मां ये पूजयिष्यन्ति नास्ति तेषां पराभवः ॥ १३.१८९.१२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
13.189.13
अपि वा ब्राह्म्णं दृष्ट्वा ब्रह्म चारिणमागतम् ।
ब्राह्मणाग्र्याहुतिं दत्त्वा अमृतं तस्य भोजनम् ॥ १३.१८९.१३ ॥
ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝੇ।
13.189.14
ऐन्द्रीं संध्यामुपासित्वा आदित्याभिमुखः स्थितः ।
सर्वतीर्थेषु स स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ १३.१८९.१४ ॥
ਐਂਦਰੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.189.15
एतद्वः कथितं गुह्यमखिलेनि तपोधनाः ।
संशयं पृच्छमानानां किं भूयः कथयाम्यहम् ॥ १३.१८९.१५ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨੋ, ਇਹ ਗੁਹਯ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਸ਼ਯ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ?
13.189.16
श्रूयतां परमं गुह्यं मानुषाणां सुखावहम् ।
अजानन्तो यदबुधाः क्लिश्यन्ते भूतपीडिताः ॥ १३.१८९.१६ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪਰਮ ਗੁਹਯ ਗੱਲ ਸੁਣੋ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮੂਰਖ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦੇ ਹਨ।
13.189.17
कल्य उत्थाय यो मर्त्यः स्पृशेद्गां वै घृतं दधि ।
सर्षपं च प्रियङ्गं च कल्मषात्प्रतिमुच्यते ॥ १३.१८९.१७ ॥
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ, ਘਿਓ, ਦਹੀਂ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.189.18
भूतानि चैव सर्वाणि अग्रतः पृष्ठतोपि वा ।
उच्छिष्टं वाऽपि च्छिद्रेषु वर्जयन्ति तपोधनाः ॥ १३.१८९.१८ ॥
ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ, ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ, ਜਾਂ ਜੂਠ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਛੇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਵੇ, ਤਪੋਧਨ ਵਰਜਦੇ ਹਨ।
13.189.19
प्रगृह्यौदुम्बरं पात्रं तोयपूर्णमुदङ्भुखः ।
उपवासं तु गृह्णीयाद्यद्वा सङ्कल्पयेद्व्रतम् ॥ १३.१८९.१९ ॥
ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪਾਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਫੜ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਰਤ ਸੰਕਲਪ ਕਰੇ।
13.189.20
देवतास्तस्य तुष्यन्ति कामिकं चापि सिध्यति ।
अन्यथा हि वृथा मर्त्याः कुर्वते स्वल्पबुद्धयः ॥ १३.१८९.२० ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਵੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.189.21
उपवासे बलौ चापि ताम्रपात्रं विशिष्यते ।
बलिर्भिक्षा तथाऽर्ध्यं च पितॄणां च तिलोदकं ॥ १३.१८९.२१ ॥
ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਬਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਬਲੀ, ਭਿੱਖਿਆ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਿਲੋਦਕ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
13.189.22
ताम्रपात्रेण दातव्यमन्यथाऽल्पफलं भवेत् ।
गुह्यमेतत्समुद्दिष्टं यथा तुष्यन्ति देवताः ॥ १३.१८९.२२ ॥
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।
13.189.23
राजपौरुषिके विप्रे घाण्टिके परिचारिके ।
गोरक्षके वाणिजके तथा कारुकुशीलवे ॥ १३.१८९.२३ ॥
ਰਾਜ ਸੇਵਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੇਵਿਕਾ, ਗਊ ਰਖਵਾਲਾ, ਵਪਾਰੀ, ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਨਟ ਲਈ।
13.189.24
मित्रद्रुह्यनधीयाने यश्च स्याद्वृषलीपतिः ।
एतेषु दैवं पित्र्यं वा न देयं स्यात्कथञ्चन।
पिण्डदास्तस्य हीयन्ते न च प्रीणाति वै पितॄन् ॥ १३.१८९.२४ ॥
ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹੀ, ਅਨਧਿਆਈ (ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ) ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ ਜਾਂ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡਦਾਤਾ ਘਟਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
13.189.25
अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते ।
पितरस्तस्य देवाश्च अग्नयश्च तथैव हि।
निराशाः प्रतिगच्छन्ति अतिथेरप्रतिग्रहात् ॥ १३.१८९.२५ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਰਤਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਰਤਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
13.189.26
स्त्रीघ्नैर्गोघ्नैः कृतघ्नैश्च ब्रह्मघ्नैर्गुरुतल्पगैः ।
तुल्यदोषो भवत्येभिर्यस्यातिथितरनर्चितः ॥ १३.१८९.२६ ॥
ਇਸਤਰੀ-ਹੱਤਿਆਰਿਆਂ, ਗਊ-ਹੱਤਿਆਰਿਆਂ, ਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.189.27
अग्निरुवाच ।
पादमुद्यम्य यो मर्त्यः स्पृशेद्गाश्च सुदुर्मतिः।
ब्राह्मणं वा महाभागं दीप्यमानं तथाऽनलम् ।
तस्य दोषान्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ १३.१८९.२७ ॥
ਅਗਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਅਤਿ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਪੈਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਾਵਾਂ, ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
13.189.28
दिवं स्पृशत्यशब्दोऽस्य त्रस्यन्ति पितरश्च वै ।
वैमनस्यं च देवानां कृतं भवति पुष्कलम्।
पावकश्च महातेजा हव्यं न प्रतिगृह्णति ॥ १३.१८९.२८ ॥
ਉਸ ਦਾ ਅਪਸ਼ਬਦ ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਵੀ ਕੰਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪਾਵਕ ਹਵਿ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
13.189.29
आजन्मनां शतं चैव नरके पच्यते तु सः ।
निष्कृतिं च न तस्यापि अनुमन्यन्ति कर्हिचित् ॥ १३.१८९.२९ ॥
ਉਹ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ।
13.189.30
तस्माद्गावो न पादेन स्प्रष्टव्या वै कदाचन ।
ब्राह्मणश्च महातेजा दीप्यमानस्तथाऽनलः।
श्रद्दधानेन मर्त्येन आत्मनो हितमिच्छता ॥ १३.१८९.३० ॥
ਇਸ ਲਈ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੈਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.189.31
एते दोषा मया प्रोक्तास्त्रिषु यः पादमुत्सृजेत्। ॥ १३.१८९.३१ ॥
ਇਹ ਦੋਸ਼ ਮੈਂ ਦੱਸੇ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
13.189.32
श्रूयतां परमं गुह्यं रहस्यं धर्मसंहितम् ।
परमान्नेन यो दद्यात्पितॄणामौपहारिकम् ॥ १३.१८९.३२ ॥
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਰਹੱਸ ਹੈ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਉੱਤਮ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਸਨੂੰ ਸੁਣੇ।
13.189.33
गजच्छायायां पूर्वस्यां कुतपे दक्षिणामुखः ।
यदा भाद्रपदे मासि भवते बहुले मघा ॥ १३.१८९.३३ ॥
ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਗਜਛਾਇਆ ਵਿੱਚ, ਕੁਤਪ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ; ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਘਾ ਨਛੱਤਰ ਹੋਣ ਸਮੇਂ।
13.189.34
श्रूयतां तस्य दानस्य यादृशो गुणविस्तरः ।
कृतं तेन महच्छ्राद्धं वर्षाणीह त्रयोदश ॥ १३.१८९.३४ ॥
ਉਸ ਦਾਨ ਦਾ ਗੁਣ-ਵਿਸਤਾਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਸੁਣੋ। ਉਸਨੇ ਇੱਥੇ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਮਹਾਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ।
13.189.35
बहपल् समङ्गे ह्यकुतोभये च ।
क्षेमे च संख्येव हि भूयसी च।
यथा पुरा ब्रह्मपुरे सवत्सा ।
शतक्रतोर्वज्रधरस्य यज्ञे ॥ १३.१८९.३५ ॥
ਬਹੁਤ ਚਰਾਂਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਨਿਰਭੈ, ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਰਪੂਰ — ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਛਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸਨ।
13.189.36
भूयश्च या विष्णुपदे स्थिताया ।
विभावसोश्चापि पथे स्थिता या।
देवाश्च सर्वे सह नारदेन ।
प्रकुर्वते सर्वसहेति नाम ॥ १३.१८९.३६ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਸੂ (ਅਗਨੀ) ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਸਥਿਤ ਜੋ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਾਰਦ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ "ਸਰਵਸਹਾ" ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
13.189.37
मन्त्रेणैतेनाभिवन्देत यो वै ।
विमुच्यते पापकृतेन कर्मणा।
लोकानवाप्नोति पुरंदरस्य ।
गवां फलं चन्द्रमसो द्युतिं च ॥ १३.१८९.३७ ॥
ਜੋ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.189.38
एवं हि मन्त्रं त्रिदशाभिजुष्टं ।
पठेत यः पर्वसु गोष्ठमध्ये।
न तस्यि पापं न भयं न शोकः ।
सहस्रनेत्रस्य च याति लोकम् ॥ १३.१८९.३८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਇਹ ਮੰਤਰ ਜੋ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਸ਼ੋਕ; ਉਹ ਸਹਸ੍ਰਨੇਤਰ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.189.39
अथ सप्त महाभाग ऋषयो लोकविश्रुताः ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे ब्रह्मणं पद्मसम्भवम्। ॥ १३.१८९.३९ ॥
ਤਦ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਤ ਮਹਾਭਾਗ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮੁਖੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਪਦਮਸੰਭਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ।
13.189.40
प्रदक्षिणमभिक्रम्य सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ।
उवाच वचनं तेषां वसिष्ठो ब्रह्मवित्तमः। ॥ १३.१८९.४० ॥
ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ; ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
13.189.41
सर्वप्राणिहितं प्रश्नं ब्रह्मिक्षत्रे विशेषतः ।
द्रव्यहीनाः कथं मर्त्या दरिद्राः साधुवर्तिनः। ॥ १३.१८९.४१ ॥
ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਲਈ: ਧਨਹੀਣ, ਦਰਿਦ੍ਰ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸਾਧੂ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ (ਰਹਿਣ)?
13.189.42
प्राप्नुवन्तीह यज्ञस्य फलं केन च कर्मणा ।
एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ॥ १३.१८९.४२ ॥
ਯਜ্ঞ ਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
13.189.43
अहो प्रश्नो महाभाग गूढार्थः परमः शुभः ।
सूक्ष्मः श्रेयांश्च मर्त्यानां भवद्भिः समुदाहृतः ॥ १३.१८९.४३ ॥
ਅਹੋ ਮਹਾਭਾਗ! ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਗੂੜ੍ਹ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੁਸੀਂ ਉਠਾਇਆ ਹੈ।
13.189.44
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये निखिलेन तपोधनाः ।
यथा यज्ञफलं मर्त्यो लभते नात्र संशयः ॥ १३.१८९.४४ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨੋ, ਸੁਣੋ; ਮਨੁੱਖ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.189.45
पौषमासस्य शुक्ले वै यदा युज्येत रोहिणी ।
तेन नक्षत्रयोगेन आकाशशयनो भवेत् ॥ १३.१८९.४५ ॥
ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰੋਹਿਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਕਸ਼ਤਰ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.189.46
एकवस्त्रः शुचिः स्नातः श्रद्दधानः समाहितः ।
सोमस्य रश्मयः पीत्वा महायज्ञफलं लभेत् ॥ १३.१८९.४६ ॥
ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇ।
13.189.47
एतद्वः परमं गुह्यं कथितं द्विजसत्तमाः ।
यन्मां भवन्तः पृच्छन्ति सूक्ष्मतत्त्वार्थदर्शिनः ॥ १३.१८९.४७ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਸੂਖਮ ਤੱਤਵਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਪਰਮ ਗੁਹਿਆ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।