మహాభారతం · అధ్యాయం 13.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.189.1
केन ते च भवेत्प्रीतिः कथं तुष्टिं तु गच्छसि ।
इति पृष्टः सुरेन्द्रेण प्रोवाच हरिरीश्वरः ॥ १३.१८९.१ ॥
దేనివల్ల నీకు ప్రీతి కలుగుతుంది, ఎలా నీవు తృప్తిని పొందుతావు? సురేంద్రుడు ఇలా అడగగా ఈశ్వరుడైన హరి సమాధానమిచ్చాడు.
13.189.2
ब्राह्मणानां परीवादो मम विद्वेषणं महत् ।
ब्राह्मणैः पूजितैर्नित्यं पूजितोऽहं न संशयः ॥ १३.१८९.२ ॥
బ్రాహ్మణులను నిందించడం నాకు గొప్ప ద్వేషం. బ్రాహ్మణులచే ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడితే నేను పూజింపబడినవాడనే, సందేహం లేదు.
13.189.3
नित्याभिवाद्या विप्रेन्द्रा भुक्त्वा पादौ तथाऽऽत्मनः ।
तेषां तुष्यामि मर्त्यानां यश्चक्रे च बलिं हरेत् ॥ १३.१८९.३ ॥
ఎల్లప్పుడూ నమస్కరింపదగిన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులను, తన పాదాలను కడిగి నమస్కరించి, బలి సమర్పించే మానవులపై నేను సంతోషిస్తాను.
13.189.4
वामनं ब्राह्मणं दृष्ट्वा वराहं च जलोत्थितम् ।
उद्धृतां धरणीं चैव मूर्ध्ना धारयते तु यः।
न तेषामशुभं किञ्चित्कल्मषं चोपपद्यते ॥ १३.१८९.४ ॥
వామన బ్రాహ్మణుని, నీటినుండి లేచిన వరాహాన్ని చూసి, నీటి నుండి ఎత్తబడిన భూమిని తలపై ధరించేవాడికి ఏ అశుభమూ పాపమూ కలగదు.
13.189.5
अश्वत्थं रोचनां गां च पूजयेद्यो नरः सदा ।
पूजितं च जगत्तेन सदेवासुरमानुषम् ॥ १३.१८९.५ ॥
అశ్వత్థ వృక్షాన్ని, రోచనా గోవును ఎల్లప్పుడూ పూజించే మానవుడు దేవతలు, అసురులు, మానవులతో కూడిన లోకాన్ని పూజించినట్లవుతాడు.
13.189.6
तेन रूपेण तेषां च पूजां गृह्णामि तत्त्वतः ।
पूजा ममैषा नास्त्यन्या यावल्लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.१८९.६ ॥
ఆ రూపంలోనే వారి పూజను నేను నిజంగా స్వీకరిస్తాను. ఇదే నా పూజ, లోకాలు నిలిచి ఉన్నంతకాలం మరొకటి లేదు.
13.189.7
अन्यथा हि वृथा मर्त्याः पूजयन्त्यल्पबुद्ध्यः ।
नाहं तत्प्रतिगृह्णामि न सा तुष्टिकरी मम ॥ १३.१८९.७ ॥
లేకుంటే అల్పబుద్ధులైన మర్త్యులు వ్యర్థంగా పూజిస్తారు. నేను దానిని స్వీకరించను; అది నాకు తృప్తినివ్వదు.
13.189.8
चक्रं पादौ वराहं च ब्राह्मणं चापि वामनम् ।
उद्धृतां धरणीं चैव किमर्थं त्वं प्रशंससि ॥ १३.१८९.८ ॥
చక్రం, రెండు పాదాలు, వరాహం, బ్రాహ్మణ వామనుడు, భూమిని ఉద్ధరించడం — వీటిని నీవు ఎందుకు పొగుడుతున్నావు?
13.189.9
भवान्सृजति भूतानि भावन्संहरति प्रजाः ।
प्रकृतिः सर्वभूतानां समर्त्यानां सनातनी ॥ १३.१८९.९ ॥
నీవు ప్రాణులను సృష్టిస్తావు; నీవే ప్రజలను సంహరిస్తావు. నీవు సమస్త ప్రాణులకు, మర్త్యులకు సనాతన ప్రకృతివి.
13.189.10
सम्प्रहस्य ततो विष्णुरिदं वचनमब्रवीत् ।
चक्रेण निहता दैत्याः पद्म्यां क्रान्ता वसुन्धरा ॥ १३.१८९.१० ॥
అప్పుడు విష్ణువు గట్టిగా నవ్వి ఈ మాట పలికాడు: చక్రంతో దైత్యులు చంపబడ్డారు; పాదంతో భూమి ఆక్రమించబడింది.
13.189.11
वाराहं रूपमास्थाय हिरण्याक्षो निपातितः ।
वामनं रूपमास्थाय जितो राजा मया बलिः। ॥ १३.१८९.११ ॥
వరాహ రూపం ధరించి హిరణ్యాక్షుడు నేలకూలాడు; వామన రూపం ధరించి నా చేత రాజు బలి జయించబడ్డాడు.
13.189.12
परितुष्टो भवाम्येवं मानुषाणां महात्मनाम् ।
तन्मां ये पूजयिष्यन्ति नास्ति तेषां पराभवः ॥ १३.१८९.१२ ॥
ఈ విధంగా మహాత్ములైన మానవులచే నేను తృప్తిపొందుతాను. నన్ను పూజించేవారికి పరాభవం లేదు.
13.189.13
अपि वा ब्राह्म्णं दृष्ट्वा ब्रह्म चारिणमागतम् ।
ब्राह्मणाग्र्याहुतिं दत्त्वा अमृतं तस्य भोजनम् ॥ १३.१८९.१३ ॥
లేదా బ్రాహ్మణుణ్ణి లేదా బ్రహ్మచారిని వచ్చినట్లు చూసి, బ్రాహ్మణునికి శ్రేష్ఠమైన ఆహుతిని ఇచ్చి, అతని భోజనాన్ని అమృతంగా భావించాలి.
13.189.14
ऐन्द्रीं संध्यामुपासित्वा आदित्याभिमुखः स्थितः ।
सर्वतीर्थेषु स स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ १३.१८९.१४ ॥
ఐంద్రీ సంధ్యను ఉపాసించి, సూర్యాభిముఖంగా నిలిచి, సర్వ తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.189.15
एतद्वः कथितं गुह्यमखिलेनि तपोधनाः ।
संशयं पृच्छमानानां किं भूयः कथयाम्यहम् ॥ १३.१८९.१५ ॥
తపోధనులారా, ఈ రహస్యం మీకు పూర్తిగా చెప్పబడింది. సందేహం అడిగినవారికి ఇక మరేమి చెప్పగలను?
13.189.16
श्रूयतां परमं गुह्यं मानुषाणां सुखावहम् ।
अजानन्तो यदबुधाः क्लिश्यन्ते भूतपीडिताः ॥ १३.१८९.१६ ॥
మానవులకు సుఖాన్నిచ్చే ఈ పరమ రహస్యాన్ని వినండి; దీనిని తెలియని అజ్ఞానులు భూతపీడితులై బాధపడతారు.
13.189.17
कल्य उत्थाय यो मर्त्यः स्पृशेद्गां वै घृतं दधि ।
सर्षपं च प्रियङ्गं च कल्मषात्प्रतिमुच्यते ॥ १३.१८९.१७ ॥
ఉదయం లేచి ఆవును, నెయ్యి, పెరుగు, ఆవాలు, ప్రియంగువును తాకే మానవుడు పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.189.18
भूतानि चैव सर्वाणि अग्रतः पृष्ठतोपि वा ।
उच्छिष्टं वाऽपि च्छिद्रेषु वर्जयन्ति तपोधनाः ॥ १३.१८९.१८ ॥
సమస్త ప్రాణులను, ముందుగానో వెనుకగానో, లేదా ఎంగిలి ఆహారాన్ని, లేదా రంధ్రాలలో ఉన్నవాటిని తపోధనులు విడిచిపెడతారు.
13.189.19
प्रगृह्यौदुम्बरं पात्रं तोयपूर्णमुदङ्भुखः ।
उपवासं तु गृह्णीयाद्यद्वा सङ्कल्पयेद्व्रतम् ॥ १३.१८९.१९ ॥
ఉదుంబర చెక్కతో చేసిన పాత్రను నీటితో నింపి ఉత్తరముఖంగా పట్టుకొని ఉపవాసాన్ని స్వీకరించాలి, లేదా ఒక వ్రతాన్ని సంకల్పించాలి.
13.189.20
देवतास्तस्य तुष्यन्ति कामिकं चापि सिध्यति ।
अन्यथा हि वृथा मर्त्याः कुर्वते स्वल्पबुद्धयः ॥ १३.१८९.२० ॥
అతనివల్ల దేవతలు సంతోషిస్తారు, కోరిన ఫలం కూడా సిద్ధిస్తుంది. లేకపోతే అల్పబుద్ధిగల మనుషులు వ్యర్థంగానే కర్మలు చేస్తారు.
13.189.21
उपवासे बलौ चापि ताम्रपात्रं विशिष्यते ।
बलिर्भिक्षा तथाऽर्ध्यं च पितॄणां च तिलोदकं ॥ १३.१८९.२१ ॥
ఉపవాసంలోనూ బలిలోనూ రాగి పాత్రే శ్రేష్ఠమైనది. బలి, భిక్ష, అర్ఘ్యం, అలాగే పితృదేవతలకు తిలోదకం కూడా అంతే.
13.189.22
ताम्रपात्रेण दातव्यमन्यथाऽल्पफलं भवेत् ।
गुह्यमेतत्समुद्दिष्टं यथा तुष्यन्ति देवताः ॥ १३.१८९.२२ ॥
రాగి పాత్రతోనే దానం ఇవ్వాలి; లేకపోతే ఫలం తక్కువగా ఉంటుంది. దేవతలు సంతోషించేందుకు ఈ రహస్యం చెప్పబడింది.
13.189.23
राजपौरुषिके विप्रे घाण्टिके परिचारिके ।
गोरक्षके वाणिजके तथा कारुकुशीलवे ॥ १३.१८९.२३ ॥
రాజసేవకుడు, బ్రాహ్మణుడు, గంట మ్రోగించేవాడు, పరిచారిక, గోపాలకుడు, వ్యాపారి, కళాకారుడు, నటుడు—వీరికి.
13.189.24
मित्रद्रुह्यनधीयाने यश्च स्याद्वृषलीपतिः ।
एतेषु दैवं पित्र्यं वा न देयं स्यात्कथञ्चन।
पिण्डदास्तस्य हीयन्ते न च प्रीणाति वै पितॄन् ॥ १३.१८९.२४ ॥
మిత్రద్రోహి, వేదం చదవనివాడు, శూద్ర స్త్రీ భర్త అయినవాడు—వీరికి దేవ లేదా పితృ కర్మ ఏ విధంగానూ ఇవ్వరాదు. అతని పిండదాతలు నశిస్తారు; అతడు పితృదేవతలను ప్రీతిపరచడు.
13.189.25
अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते ।
पितरस्तस्य देवाश्च अग्नयश्च तथैव हि।
निराशाः प्रतिगच्छन्ति अतिथेरप्रतिग्रहात् ॥ १३.१८९.२५ ॥
ఎవరి ఇంటి నుండి అతిథి ఆశ భగ్నమై తిరిగి వెళ్తాడో, అతని పితరులు, దేవతలు, అగ్నులు కూడా అలాగే నిరాశతో తిరిగి వెళ్తారు, అతిథిని స్వీకరించకపోవడం వల్ల.
13.189.26
स्त्रीघ्नैर्गोघ्नैः कृतघ्नैश्च ब्रह्मघ्नैर्गुरुतल्पगैः ।
तुल्यदोषो भवत्येभिर्यस्यातिथितरनर्चितः ॥ १३.१८९.२६ ॥
స్త్రీలను, ఆవులను, కృతఘ్నులను, బ్రాహ్మణులను చంపేవారితో, గురుపత్నితో వ్యభిచరించేవారితో సమానమైన దోషం ఎవరి అతిథి సత్కరించబడడో అతనికి కలుగుతుంది.
13.189.27
अग्निरुवाच ।
पादमुद्यम्य यो मर्त्यः स्पृशेद्गाश्च सुदुर्मतिः।
ब्राह्मणं वा महाभागं दीप्यमानं तथाऽनलम् ।
तस्य दोषान्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ १३.१८९.२७ ॥
అగ్ని ఇలా అన్నాడు: కాలెత్తి ఆవులను, మహాభాగ్యుడైన బ్రాహ్మణుడిని, ప్రజ్వలించే అగ్నిని తాకే అతి దుర్బుద్ధి కలిగిన మానవుని దోషాలను నేను చెబుతాను; ఏకాగ్రంగా వినండి.
13.189.28
दिवं स्पृशत्यशब्दोऽस्य त्रस्यन्ति पितरश्च वै ।
वैमनस्यं च देवानां कृतं भवति पुष्कलम्।
पावकश्च महातेजा हव्यं न प्रतिगृह्णति ॥ १३.१८९.२८ ॥
అతని అపశబ్దం స్వర్గాన్ని తాకుతుంది, పితరులు కూడా వణుకుతారు; దేవతలలో గొప్ప విచారం కలుగుతుంది, మహాతేజస్వి పావకుడు హవ్యాన్ని స్వీకరించడు.
13.189.29
आजन्मनां शतं चैव नरके पच्यते तु सः ।
निष्कृतिं च न तस्यापि अनुमन्यन्ति कर्हिचित् ॥ १३.१८९.२९ ॥
అతను వందల జన్మల పాటు నరకంలో బాధింపబడతాడు; అతనికి ఎప్పుడూ ప్రాయశ్చిత్తం ఆమోదించబడదు.
13.189.30
तस्माद्गावो न पादेन स्प्रष्टव्या वै कदाचन ।
ब्राह्मणश्च महातेजा दीप्यमानस्तथाऽनलः।
श्रद्दधानेन मर्त्येन आत्मनो हितमिच्छता ॥ १३.१८९.३० ॥
కావున ఆవులను ఎప్పుడూ కాలితో తాకరాదు; మహాతేజస్వి అయిన బ్రాహ్మణుడిని, ప్రజ్వలించే అగ్నిని కూడా అలాగే తాకరాదు. తన హితాన్ని కోరే శ్రద్ధావంతుడైన మానవుడు ఇలా చేయాలి.
13.189.31
एते दोषा मया प्रोक्तास्त्रिषु यः पादमुत्सृजेत्। ॥ १३.१८९.३१ ॥
ఇవి నేను చెప్పిన దోషాలు; ఈ మూడింటిపై ఎవరైతే కాలు ఉంచుతాడో వారికి ఇవి వర్తిస్తాయి.
13.189.32
श्रूयतां परमं गुह्यं रहस्यं धर्मसंहितम् ।
परमान्नेन यो दद्यात्पितॄणामौपहारिकम् ॥ १३.१८९.३२ ॥
వినుము, ఇది పరమ గుహ్య రహస్యం, ధర్మంతో కూడినది; ఉత్తమమైన అన్నంతో పితృదేవతలకు ఉపహారాన్ని సమర్పించేవాడు ఇది వినాలి.
13.189.33
गजच्छायायां पूर्वस्यां कुतपे दक्षिणामुखः ।
यदा भाद्रपदे मासि भवते बहुले मघा ॥ १३.१८९.३३ ॥
తూర్పున గజచ్ఛాయలో, కుతప కాలంలో, దక్షిణ ముఖంగా; భాద్రపద మాసంలో, కృష్ణపక్షంలో, మఘా నక్షత్రం ఉన్నప్పుడు.
13.189.34
श्रूयतां तस्य दानस्य यादृशो गुणविस्तरः ।
कृतं तेन महच्छ्राद्धं वर्षाणीह त्रयोदश ॥ १३.१८९.३४ ॥
ఆ దానం గుణ విస్తారం ఎంతటిదో వినుము. అతడు ఇక్కడ పదమూడు సంవత్సరాలు గొప్ప శ్రాద్ధం చేశాడు.
13.189.35
बहपल् समङ्गे ह्यकुतोभये च ।
क्षेमे च संख्येव हि भूयसी च।
यथा पुरा ब्रह्मपुरे सवत्सा ।
शतक्रतोर्वज्रधरस्य यज्ञे ॥ १३.१८९.३५ ॥
ఎన్నో మేతభూములు గల, అందమైన అంగములు గల, అన్నివైపులా భయంలేని, క్షేమంలోనూ యుద్ధంలోనూ విస్తారమైన గోవులు — పూర్వం బ్రహ్మపురంలో దూడలతో, వజ్రధారి శతక్రతువు యజ్ఞంలో వలె.
13.189.36
भूयश्च या विष्णुपदे स्थिताया ।
विभावसोश्चापि पथे स्थिता या।
देवाश्च सर्वे सह नारदेन ।
प्रकुर्वते सर्वसहेति नाम ॥ १३.१८९.३६ ॥
విష్ణు పదంలో నిలిచి ఉన్నది, విభావసు (అగ్ని) మార్గంలో నిలిచి ఉన్నది, అందరు దేవతలు నారదునితో కలిసి ఆమెను "సర్వసహ" అని పిలుస్తారు.
13.189.37
मन्त्रेणैतेनाभिवन्देत यो वै ।
विमुच्यते पापकृतेन कर्मणा।
लोकानवाप्नोति पुरंदरस्य ।
गवां फलं चन्द्रमसो द्युतिं च ॥ १३.१८९.३७ ॥
ఈ మంత్రంతో వందనం చేసేవాడు పాపకర్మ నుండి విముక్తుడవుతాడు; పురందరుని (ఇంద్రుని) లోకాలను పొందుతాడు, గోవుల ఫలాన్నీ చంద్రుని కాంతినీ పొందుతాడు.
13.189.38
एवं हि मन्त्रं त्रिदशाभिजुष्टं ।
पठेत यः पर्वसु गोष्ठमध्ये।
न तस्यि पापं न भयं न शोकः ।
सहस्रनेत्रस्य च याति लोकम् ॥ १३.१८९.३८ ॥
ఇలా దేవతలు సేవించిన ఈ మంత్రాన్ని పర్వదినాల్లో గోశాలలో పఠించేవానికి పాపం లేదు, భయం లేదు, శోకం లేదు; అతడు సహస్రనేత్రుడైన (ఇంద్రుని) లోకానికి వెళ్తాడు.
13.189.39
अथ सप्त महाभाग ऋषयो लोकविश्रुताः ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे ब्रह्मणं पद्मसम्भवम्। ॥ १३.१८९.३९ ॥
అప్పుడు లోకప్రసిద్ధులైన ఏడుగురు మహాభాగ్యులైన ఋషులు, వసిష్ఠుని ప్రధానంగా కలిగి, పద్మసంభవుడైన బ్రహ్మ వద్దకు వెళ్లారు.
13.189.40
प्रदक्षिणमभिक्रम्य सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ।
उवाच वचनं तेषां वसिष्ठो ब्रह्मवित्तमः। ॥ १३.१८९.४० ॥
ప్రదక్షిణం చేసి, అందరూ చేతులు జోడించి నిలిచారు; అప్పుడు బ్రహ్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడు వారి తరపున ఈ మాట చెప్పాడు.
13.189.41
सर्वप्राणिहितं प्रश्नं ब्रह्मिक्षत्रे विशेषतः ।
द्रव्यहीनाः कथं मर्त्या दरिद्राः साधुवर्तिनः। ॥ १३.१८९.४१ ॥
ఇది సర్వప్రాణులకు హితమైన ప్రశ్న, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియులకు: ధనహీనులైన, దరిద్రులైన మానవులు, సాధువర్తనులుగా ఎలా ఉండగలరు?
13.189.42
प्राप्नुवन्तीह यज्ञस्य फलं केन च कर्मणा ।
एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ॥ १३.१८९.४२ ॥
యజ్ఞ ఫలాన్ని మనుషులు ఇక్కడ ఏ కర్మ వలన పొందుతారు? వారి ఈ మాటను విని బ్రహ్మ సమాధానం చెప్పాడు.
13.189.43
अहो प्रश्नो महाभाग गूढार्थः परमः शुभः ।
सूक्ष्मः श्रेयांश्च मर्त्यानां भवद्भिः समुदाहृतः ॥ १३.१८९.४३ ॥
అహో మహాభాగా! మీ ప్రశ్న గూఢార్థంతో, పరమమైనదిగా, శుభకరమైనదిగా ఉంది. మానవులకు సూక్ష్మమైనదీ శ్రేష్ఠమైనదీ అయిన దీనిని మీరు తెలియజేశారు.
13.189.44
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये निखिलेन तपोधनाः ।
यथा यज्ञफलं मर्त्यो लभते नात्र संशयः ॥ १३.१८९.४४ ॥
తపోధనులారా! వినండి, మనిషి యజ్ఞ ఫలాన్ని ఎలా పొందుతాడో సమస్తంగా చెబుతాను; ఇందులో సందేహం లేదు.
13.189.45
पौषमासस्य शुक्ले वै यदा युज्येत रोहिणी ।
तेन नक्षत्रयोगेन आकाशशयनो भवेत् ॥ १३.१८९.४५ ॥
పౌష మాసపు శుక్ల పక్షంలో రోహిణి నక్షత్రం కలిసినప్పుడు, ఆ నక్షత్రయోగంలో ఆకాశం కింద శయనించాలి.
13.189.46
एकवस्त्रः शुचिः स्नातः श्रद्दधानः समाहितः ।
सोमस्य रश्मयः पीत्वा महायज्ञफलं लभेत् ॥ १३.१८९.४६ ॥
ఒకే వస్త్రం ధరించి, శుచిగా, స్నానం చేసి, శ్రద్ధతో, ఏకాగ్రచిత్తంతో సోమ కిరణాలను పానం చేసి, మహాయజ్ఞ ఫలాన్ని పొందాలి.
13.189.47
एतद्वः परमं गुह्यं कथितं द्विजसत्तमाः ।
यन्मां भवन्तः पृच्छन्ति सूक्ष्मतत्त्वार्थदर्शिनः ॥ १३.१८९.४७ ॥
ద్విజశ్రేష్ఠులారా! సూక్ష్మ తత్త్వార్థాన్ని దర్శించే మీరు నన్ను అడిగిన ఈ పరమ రహస్యాన్ని మీకు చెప్పాను.