ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.198
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.198.1
के भोज्या ब्राह्मणस्येह के भोज्याः क्षत्रियस्य ह ।
तथा वैश्यस्य के भोज्याः के शूद्रस्य च भारत ॥ १३.१९८.१ ॥
ହେ ଭାରତ! ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହିତ କିଏ ଭୋଜନ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ? କ୍ଷତ୍ରିୟ ସହିତ କିଏ? ବୈଶ୍ୟ ସହିତ କିଏ? ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ସହିତ କିଏ?
13.198.2
ब्राह्मणा ब्राह्मणस्येह भोज्या ये चैव क्षत्रियाः ।
वैश्याश्चापि तथा भोज्याः शूद्राश्च परिवर्जिताः ॥ १३.१९८.२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହିତ ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ ଯୋଗ୍ୟ; ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ ଯୋଗ୍ୟ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ପରିବର୍ଜିତ।
13.198.3
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या भोज्या वै क्षत्रियस्य ह ।
वर्जनीयास्तु वै शूद्राः सर्वभक्षा विकर्मिणः ॥ १३.१९८.३ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଭୋଜନ ଯୋଗ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ସର୍ବଭକ୍ଷୀ ଓ ବିକର୍ମୀ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅବଶ୍ୟ ବର୍ଜନୀୟ।
13.198.4
वैश्यास्तु भोज्या विप्राणां क्षत्रियाणां तथैव च ।
नित्याग्नयो विविक्ताश्च चातुर्मास्यरताश्च ये ॥ १३.१९८.४ ॥
କିନ୍ତୁ ବୈଶ୍ୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୋଜନ ଯୋଗ୍ୟ; ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନି ରଖନ୍ତି, ଏକାନ୍ତବାସୀ ଓ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ବ୍ରତରେ ରତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
13.198.5
शूद्राणामथ यो भुङ्क्ते स भुङ्क्ते पृथिवीमलम् ।
मलं नृणां स पिबति मलं भुङ्क्ते जनस्य च ॥ १३.१९८.५ ॥
ଯିଏ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀର ମଳ ଭୋଜନ କରେ; ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଳ ପାନ କରେ ଓ ଲୋକଙ୍କ ମଳ ଭୋଜନ କରେ।
13.198.6
शूद्राणां यस्तथा भुङ्क्ते स भुङ्क्ते पृथिवीमलम् ।
पृथिवीमलमश्नन्ति ये द्विजाः शूद्रभोजिनः ॥ १३.१९८.६ ॥
ସେହିପରି ଯିଏ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀର ମଳ ଭୋଜନ କରେ; ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଭୋଜୀ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୃଥିବୀର ମଳ ହିଁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
13.198.7
शूद्रस्य कर्मनिष्ठायां विकर्मस्थोपि पच्यते ।
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो विकर्मस्थश्च पच्यते ॥ १३.१९८.७ ॥
ଶୂଦ୍ରର କର୍ମନିଷ୍ଠାରେ ମଧ୍ୟ ବିକର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଯିଏ ବିକର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ସେ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।
13.198.8
स्वाध्यायनिरता विप्रास्तथा स्वस्त्ययने नृणाम् ।
रक्षणे क्षत्रियं प्राहुर्वैश्यं पुष्ट्यर्थमेव च ॥ १३.१९८.८ ॥
ବେଦ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ବିପ୍ରମାନେ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ-ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ରତ; ରକ୍ଷା ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ପୋଷଣ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
13.198.9
करोति कर्म यद्वैश्यस्तद्गत्वा ह्युपजीवति ।
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यमकुत्सा वैश्यकर्मणि ॥ १३.१९८.९ ॥
ବୈଶ୍ୟ ଯେଉଁ କର୍ମ କରେ, ତାହାରି ଆଶ୍ରୟରେ ସେ ଜୀବନଯାପନ କରେ। କୃଷି, ଗୋରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ — ବୈଶ୍ୟକର୍ମରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ନିନ୍ଦିତ ନୁହେଁ।
13.198.10
शूद्रकर्म तु यः कुर्यादवहाय स्वकर्म च ।
स विज्ञेयो यथा शूद्रो न च भोज्यः कदाचन ॥ १३.१९८.१० ॥
ନିଜ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ଯିଏ ଶୂଦ୍ରକର୍ମ କରେ, ତାକୁ ଶୂଦ୍ର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ତା' ସହିତ କଦାପି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.198.11
चिकित्सकः काण्डपृष्ठः पुराऽध्यक्षः पुरोहितः ।
सांवत्सरो वृथाध्यायी सर्वे ते शूद्रसंमिताः ॥ १३.१९८.११ ॥
ଚିକିତ୍ସକ, କାଣ୍ଡପୃଷ୍ଠ, ନଗରାଧ୍ୟକ୍ଷ, ପୁରୋହିତ, ସାଂବତ୍ସର, ବୃଥା ଅଧ୍ୟୟନକାରୀ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂଦ୍ରସମ ବୋଲି ବିବେଚିତ।
13.198.12
शूद्रकर्मस्वथैतेषु यो भुङ्क्ते निरपत्रपः ।
अभोज्यभोजनं भुक्त्वा भयं प्राप्नोति दारुणम् ॥ १३.१९८.१२ ॥
ଆହୁରି, ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂଦ୍ରକର୍ମରେ ଥିବାମାନଙ୍କ ସହିତ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ହୋଇ ଯିଏ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଅଭୋଜ୍ୟ ଭୋଜନ କରି ଭୟଙ୍କର ଭୟ ପାଏ।
13.198.13
कुलं वीर्यं च तेजश्च तिर्यग्योनित्वमेव च ।
स प्रयाति यथा श्वा वै निष्क्रियो धर्मवर्जितः ॥ १३.१९८.१३ ॥
କୁଳ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ତେଜ ହରାଇ ସେ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ଯୋନି ହିଁ ପାଏ; କୁକୁର ପରି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଓ ଧର୍ମହୀନ ହୋଇ ସେ ଯାଏ।
13.198.14
भुङ्क्ते चिकित्सकस्यान्नं तदन्नं च पुरीषवत् ।
पुंश्चल्यन्नं च मूत्रं स्यात्कारुकान्नं च शोणितम् ॥ १३.१९८.१४ ॥
ଯେ ବୈଦ୍ୟଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଏ, ସେ ଅନ୍ନ ମଳ ପରି; ବେଶ୍ୟାର ଅନ୍ନ ମୂତ୍ର ଏବଂ କାରୁକାରଙ୍କ ଅନ୍ନ ରକ୍ତ।
13.198.15
विद्योपजीविनोऽन्नं च यो भुङ्क्ते साधुसम्मतः ।
तदप्यन्नं यथा शौद्रं तत्साधुः परिवर्जयेत् ॥ १३.१९८.१५ ॥
ବିଦ୍ୟାରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକାରୀଙ୍କ ଅନ୍ନ ଯେ ଖାଏ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅନ୍ନ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ନ ପରି; ତେଣୁ ସାଧୁ ତାହା ତ୍ୟାଗ କରିବ।
13.198.16
वचनीयस्य यो भुङ्क्ते तमाहुः शोणितं ह्रदम् ।
पिशुनं भोजनं भुङ्क्ते ब्रह्महत्यासमं विदुः ॥ १३.१९८.१६ ॥
ନିନ୍ଦିତଙ୍କ ଅନ୍ନ ଯେ ଖାଏ, ତାକୁ ରକ୍ତର ହ୍ରଦ କୁହନ୍ତି; ପିଶୁନର ଭୋଜନ ଯେ ଖାଏ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ସମାନ ଜାଣନ୍ତି।
13.198.17
असत्कृतमवज्ञातं न भोक्तव्यं कदाचन ॥ १३.१९८.१७ ॥
ଅପମାନିତ ଓ ଅବଜ୍ଞାତଙ୍କ ଅନ୍ନ କେବେ ହେଲେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.198.18
व्याधिं कुलक्षयं चैव क्षिप्रं प्राप्नोति ब्राह्मणः ।
नगरीरक्षिणो भुङ्क्ते श्वपचप्रवणो भवेत् ॥ १३.१९८.१८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୀଘ୍ର ରୋଗ ଓ କୁଳକ୍ଷୟ ପାଏ; ନଗର-ରକ୍ଷକଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଉଥିବା ଶ୍ୱପଚ ପରି ହୋଇଯାଏ।
13.198.19
गोघ्ने च ब्राह्मणघ्ने च सुरापे गुरुतल्पगे ।
भुक्त्वाऽन्नं जायते विप्रो रक्षसां कुलवर्धनः ॥ १३.१९८.१९ ॥
ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାକାରୀ, ସୁରାପାୟୀ ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗାମୀଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଇଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାକ୍ଷସକୁଳ ବଢ଼ାଉଥିବା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ।
13.198.20
न्यासापहारिणो भुक्त्वा कृतघ्ने क्लीबवर्तिनि ।
जायते शबरावासे मध्यदेशबहिष्कृते ॥ १३.१९८.२० ॥
ନ୍ୟାସ ଅପହରଣକାରୀ, କୃତଘ୍ନ ଓ ନପୁଂସକ ପରି ଜୀବନ ଯାପନକାରୀଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟଦେଶରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇ ଶବରଙ୍କ ବାସରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।
13.198.21
अभोज्याश्चैव भोज्याश्च मया प्रोक्ता यथाविधि ।
किमन्यदद्य कौन्तेय मत्तस्त्वं श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१९८.२१ ॥
ଯାହାର ଅନ୍ନ ଖାଇବା ଅନୁଚିତ ଏବଂ ଯାହାର ଖାଇବା ଉଚିତ, ତାହା ମୁଁ ବିଧିପୂର୍ବକ କହିଲି। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଆଜି ମୋଠାରୁ ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?