മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.201

13.201.1

श्रुतं मे भवतस्तात सत्यव्रतपराक्रम ।
दानधर्मेण महता ये प्राप्तास्त्रिदिवं नृपाः ॥ १३.२०१.१ ॥

അല്ലയോ താതാ, സത്യവ്രതവും പരാക്രമവുമുള്ളവരേ, മഹത്തായ ദാനധർമ്മത്താൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ച രാജാക്കന്മാരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അങ്ങയിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

इमांस्तु श्रोतुमिच्छामि ध्रमान्धर्मभृतांवर ।
दानं कतिविधं देयं किं तस्य च फलं लभेत् ॥ १३.२०१.२ ॥

ധർമ്മം ധരിക്കുന്നവരുടെ ഈ ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ശ്രേഷ്ഠനേ. ദാനം എത്ര വിധം, എന്ത് നൽകണം, അതിന്റെ ഫലമെന്ത്?

कथं केभ्यस्च धर्म्यं च दानं दातव्यमिष्यते ।
कैः कारणैः कतिविधं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १३.२०१.३ ॥

ദാനം എങ്ങനെ, ആർക്ക് ധർമ്മപ്രകാരം നൽകണം? ഏത് കാരണങ്ങളാൽ, എത്ര വിധമെന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

शृणु तत्त्वेन कौन्तेय दानं प्रति ममानघ ।
यथा दानं प्रदातव्यं सर्ववर्णेषु भारत ॥ १३.२०१.४ ॥

കൗന്തേയാ, നിഷ്പാപാ, ദാനത്തെക്കുറിച്ച് എന്നിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കുക. ഭാരതാ, എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും എങ്ങനെ ദാനം നൽകണമെന്ന്.

धर्मादर्थाद्भयात्कामात्कारुण्यादिति भारत ।
दानं पञ्चविधं ज्ञेयं कारणैर्यैर्निबोध तत् ॥ १३.२०१.५ ॥

ധർമ്മത്താലും അർത്ഥത്താലും ഭയത്താലും കാമത്താലും കാരുണ്യത്താലും — ഭാരതാ, ദാനം അഞ്ചു വിധമെന്ന് അറിയണം. ഏത് കാരണങ്ങളാലെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.

इह कीर्तिमवाप्नोति प्रेत्य चानुत्तमं सुखम् ।
इति दानं प्रदातव्यं ब्राह्मणेभ्योऽनसूयता ॥ १३.२०१.६ ॥

ഇവിടെ കീർത്തി നേടുന്നു; മരണശേഷം ഉത്തമമായ സുഖവും നേടുന്നു. ഇങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണർക്ക്, അസൂയയില്ലാതെ ദാനം നൽകണം.

ददाति वा दास्यति वा मह्यं दत्तमनेन वा ।
इत्यर्तिभ्यो निशम्यैव सर्वं दातव्यमर्थिने ॥ १३.२०१.७ ॥

അവൻ കൊടുക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ കൊടുക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ഇവനാൽ എനിക്ക് നൽകപ്പെട്ടു — ഇങ്ങനെ പീഡിതരുടെ വാക്ക് കേട്ടശേഷം യാചകന് എല്ലാം നൽകണം.

नास्याहं न मदीयोऽयं पापं कुर्याद्विमानितः ।
इति दद्याद्भयादेव दृढं मूढाय पण्डितः ॥ १३.२०१.८ ॥

ഞാൻ ഇവന്റേതല്ല, ഇവൻ എന്റേതല്ല; അപമാനിതനായി ഇവൻ പാപം ചെയ്യരുത് — ഇങ്ങനെ കരുതി, ഭയത്താൽ തന്നെ, പണ്ഡിതൻ മൂഢന് പോലും ദൃഢമായി നൽകണം.

प्रियो मे यं प्रियोऽस्याहमिति सम्प्रेक्ष्य बुद्धिमान् ।
वयस्यायैवमक्लिष्टं दानं दद्यादतन्द्रितः ॥ १३.२०१.९ ॥

"എനിക്ക് ആരാണോ പ്രിയൻ, അവന് ഞാൻ പ്രിയനാണ്" — ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, ബുദ്ധിമാൻ സുഹൃത്തിന് ഇതുപോലെ ക്ലേശമില്ലാതെ, മടിയില്ലാതെ ദാനം നൽകണം.

दीनश्च याचते चायमल्पेनापि हि तुष्यति ।
इति दद्याद्दरिद्राय कारुण्यादिति सर्वथा ॥ १३.२०१.१० ॥

ഇവൻ ദീനനാണ്, യാചിക്കുന്നു, അല്പം കൊണ്ടുപോലും സംതൃപ്തനാകുന്നു — ഇങ്ങനെ കരുതി, ദരിദ്രന് കാരുണ്യത്താൽ എല്ലാ വിധത്തിലും നൽകണം.

इति पञ्चविधं दानं पुण्यकीर्तिविवर्धनम् ।
यथाशक्त्या प्रदातव्यमेवमाह प्रजापतिः ॥ १३.२०१.११ ॥

ഇങ്ങനെ പുണ്യവും കീർത്തിയും വർധിപ്പിക്കുന്ന അഞ്ചുവിധം ദാനം തന്റെ ശക്തിക്കൊത്തവണ്ണം നൽകണം — ഇങ്ങനെ പ്രജാപതി പറഞ്ഞു.