മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.206
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.206.1
क्षणज्ञा देवदेवस्य श्रोतुकामा प्रियं हितम् ।
उमादेवी महादेवमपृच्छत्पुनरेव तु ॥ १३.२०६.१ ॥
ദേവദേവന്റെ സമയം അറിയുന്ന ഉമാദേവി, പ്രിയവും ഹിതവുമായത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മഹാദേവനോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
13.206.2
भगवन्देवदेवेश सर्वदेवनमस्कृत ।
चतुर्मुखो वै भगवानभवत्केन हेतुना ॥ १३.२०६.२ ॥
ഭഗവാനേ, ദേവദേവേശാ, എല്ലാ ദേവന്മാരാലും നമസ്കരിക്കപ്പെട്ടവനേ! ചതുർമുഖനായ ഭഗവാൻ ഏത് കാരണത്താൽ ഉണ്ടായി?
13.206.3
भगवन्केन ते वक्त्रमैन्द्रमद्भुतदर्शनम् ।
उत्तरं चापि भगवन्पश्चिमं शुभदर्शनम्।
दक्षिणं च मुखं रौद्रं केनोर्ध्वं जटिलावृतम् ॥ १३.२०६.३ ॥
ഭഗവാനേ, നിന്റെ കിഴക്കെ മുഖം അദ്ഭുതകരമായ ദർശനമുള്ളത്; ഭഗവാനേ, വടക്കും പടിഞ്ഞാറും മുഖങ്ങൾ ശുഭദർശനമുള്ളവ; തെക്കെ മുഖം ഭയങ്കരം, മുകളിലെ മുഖം ജടകളാൽ മൂടിയത് — ഇത് ഏത് കാരണത്താൽ?
13.206.4
यथादृशं महाभाग श्रोतुमिच्छामि कारणम् ।
एष मे संशयो देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०६.४ ॥
മഹാഭാഗാ, കണ്ടതുപോലെ അതിന്റെ കാരണം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദേവാ, ഇതാണ് എന്റെ സംശയം; അത് എന്നോട് പറയാൻ നീ അർഹനാണ്.
13.206.5
तदहं ते प्रवक्ष्यामि यत्त्वमिच्छसि भामिनि ।
पुराऽसुरो महाघोरौ लोकोद्वेगकरौ भृशम् ॥ १३.२०६.५ ॥
അതിനാൽ, സുന്ദരീ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം. പണ്ട് ലോകങ്ങൾക്ക് വലിയ ഉദ്വേഗം വരുത്തുന്ന അതിഘോരരായ രണ്ട് അസുരന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
13.206.6
सुन्दोपसुन्दनामानावासतुर्बलगर्वितौ ।
अशस्त्रवध्यौ बलिनौ परस्परहितैषिणौ ॥ १३.२०६.६ ॥
സുന്ദൻ, ഉപസുന്ദൻ എന്ന പേരുള്ള ആ രണ്ടുപേരും ബലഗർവ്വമുള്ളവരായിരുന്നു; ആയുധങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെടാത്തവർ, ബലശാലികൾ, പരസ്പരം ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ.
13.206.7
तयोरेव विनाशाय निर्मिता विश्वकर्मणा ।
सर्वतः सारमुद्धृत्य तिलशो लोकपूजिता।
तिलोत्तमेति विख्याता अप्सराः सा बभूव ह ॥ १३.२०६.७ ॥
അവർ രണ്ടുപേരുടെയും നാശത്തിനായി വിശ്വകർമാവ് അവളെ സൃഷ്ടിച്ചു. എല്ലായിടത്തുനിന്നും സാരം എടുത്ത്, തരിതരിയായി ചേർത്ത്, ലോകപൂജിതയായ തിലോത്തമ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായ അപ്സരസ്സായി അവൾ മാറി.
13.206.8
देवकार्यं करिष्यन्ती हासभावसमन्विता ।
सा तपस्यन्तमागम्य रूपेणाप्रतिमा भुवि ॥ १३.२०६.८ ॥
ദേവകാര്യം ചെയ്യാനിരുന്നവളായി, ഹാസഭാവത്തോടെ കൂടിയവളായി, തപസ്സു ചെയ്യുന്നവന്റെ അരികിൽ അവൾ വന്നു; ഭൂമിയിൽ രൂപത്തിൽ തുല്യമില്ലാത്തവളായി.
13.206.9
मया बहुमता चेयं देवकार्यं करिष्यति ।
इति मत्वा तदा चाहं कुर्वन्तीं मां प्रदक्षिणम्।
तथैव तां दिदृक्षुश्च चतुर्वक्त्रोऽभवं प्रिये ॥ १३.२०६.९ ॥
ഞാൻ ഇവളെ വളരെ ആദരിച്ചു; ഇവൾ ദേവകാര്യം ചെയ്യുമെന്ന് കരുതി, അവൾ എന്നെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവളെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ, പ്രിയേ, ഞാൻ നാലുമുഖനായി.
13.206.10
ऐन्द्रं मुखमिदं पूर्वं तपश्चर्यापरं सदा ।
दक्षिणं मे मुखं दिव्यं रौद्रं संहरति प्रजाः ॥ १३.२०६.१० ॥
ഇന്ദ്രന്റേതായ ഈ കിഴക്കൻ മുഖം എപ്പോഴും തപസ്സിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. എന്റെ തെക്കൻ മുഖം ദിവ്യവും രൗദ്രവുമാണ്; അത് പ്രജകളെ സംഹരിക്കുന്നു.
13.206.11
लोककार्यपरं नित्यं पश्चिमं मे मुखं प्रिये ।
वेदानधीते सततमद्भुतं चोत्तरं मुखम्।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०६.११ ॥
എന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ മുഖം, പ്രിയേ, എപ്പോഴും ലോകകാര്യത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. അത്ഭുതമായ വടക്കൻ മുഖം നിരന്തരം വേദങ്ങൾ ഓതുന്നു. ഇതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ഇനി എന്തു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
13.206.12
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि शूलपाणे वरप्रद ।
किमर्थं नीलता कण्ठे भाति बर्हिनिभा तव ॥ १३.२०६.१२ ॥
ഭഗവാനേ, ശൂലപാണിയേ, വരദായകനേ, കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു — നിന്റെ കണ്ഠത്തിൽ മയിൽപ്പീലി പോലെ ഈ നീലിമ എന്തിനായി ശോഭിക്കുന്നു?
13.206.13
एतत्ते कथयिष्यामि शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२०६.१३ ॥
ദേവീ, ഏകാഗ്രചിത്തയായി കേൾക്കൂ, ഇത് ഞാൻ നിനക്കു പറയാം.
13.206.14
पुरा युगान्तरे यत्नादमृतार्थं सुरासुरैः ।
बलवद्भिर्विमथितश्चिरकालं महोदधिः ॥ १३.२०६.१४ ॥
മുൻപൊരു യുഗത്തിൽ, അമൃതിനായി ദേവാസുരന്മാർ യത്നത്തോടെ, ബലവാന്മാരായി, ദീർഘകാലം മഹാസമുദ്രത്തെ കടഞ്ഞു.
13.206.15
रज्जुना नागराजेन मथ्यमाने महोदधौ ।
विषं तत्र समुद्भूतं सर्वलोकविनाशनम् ॥ १३.२०६.१५ ॥
നാഗരാജനെ കയറാക്കി മഹാസമുദ്രം കടഞ്ഞപ്പോൾ, സർവലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന വിഷം അവിടെ ഉയർന്നു.
13.206.16
तद्दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे तदा विमनसोऽभवन् ।
ग्रस्तं हि तन्मया देवि लोकानां हितकारणात् ॥ १३.२०६.१६ ॥
അതു കണ്ട് ദേവന്മാരെല്ലാം അപ്പോൾ വിഷാദിച്ചു. ദേവീ, ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ഞാനത് വിഴുങ്ങി.
13.206.17
तत्कृता नीलता चासीत्कण्ठे बर्हिनिभा शुभे ।
तदाप्रभृति चैवाहं नीलकण्ठ इति स्मृतः।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०६.१७ ॥
അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ കണ്ഠത്തിൽ മയിൽപ്പീലിപോലെയുള്ള നീലിമ ഉണ്ടായത്. ശുഭേ, അന്നുമുതൽ ഞാൻ 'നീലകണ്ഠൻ' എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതെല്ലാം നിന്നോടു പറഞ്ഞു. ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
13.206.18
नीलकण्ठ नमस्तेऽस्तु सर्वलोकसुखावह ।
बहूनामायुधानां त्वं पिनाकं धर्मुमिच्छसि।
किमर्थं देवदेवेश तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०६.१८ ॥
നീലകണ്ഠാ, നിനക്കു നമസ്കാരം; സർവലോകങ്ങൾക്കും സുഖം നൽകുന്നവനേ. പലവിധ ആയുധങ്ങളിൽ നീ പിനാകം എന്ന വില്ലാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ദേവദേവേശാ, അതെന്തിനെന്ന് എനിക്കു പറഞ്ഞുതരാൻ അർഹനാണല്ലോ.
13.206.19
शस्त्रागमं ते वक्ष्यामि शृणु धर्म्यं शुचिस्मिते ।
युगान्तरे महादेवि कण्वो नाम महामुनिः ॥ १३.२०६.१९ ॥
ശുചിസ്മിതേ, മഹാദേവീ, ആയുധങ്ങളുടെ ധർമ്മയുക്തമായ ഉത്പത്തി ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കുക. മറ്റൊരു യുഗത്തിൽ കണ്വൻ എന്ന മഹാമുനി ഉണ്ടായിരുന്നു.
13.206.20
स हि दिव्यां तपश्चर्यां कर्तुमेवोपचक्रमे ।
तथा तस्य तपो घोरं चरतः कालपर्ययात्।
वल्मीकं पुनरुद्भूतं तस्यैव शिरसि प्रिये ॥ १३.२०६.२० ॥
അദ്ദേഹം ദിവ്യമായ തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു. ഘോരതപസ്സ് ചെയ്യുന്നതിനിടെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പ്രിയേ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയിൽത്തന്നെ വീണ്ടും ഒരു പുറ്റ് ഉയർന്നു.
13.206.21
वेणुर्वल्मीकसंयोगान्मूर्ध्नि तस्य बभूव ह ।
धरमाणश्च तत्सर्वं तपश्चर्यां तथाऽकरोत् ॥ १३.२०६.२१ ॥
പുറ്റുമായി ചേർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയിൽ ഒരു മുള ഉണ്ടായി. അതിനെത്തന്നെ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ആ തപസ്സ് മുഴുവൻ അപ്രകാരം ചെയ്തു.
13.206.22
तस्मै ब्रह्मा वरं दातुं जगाम तपसार्चितः ।
दत्त्वा तस्मै वरं देवो वेणुं दृष्ट्वा त्वचिन्तयत् ॥ १३.२०६.२२ ॥
തപസ്സിനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവ് അദ്ദേഹത്തിന് വരം നൽകുവാൻ പോയി. ആ ദേവൻ അദ്ദേഹത്തിന് വരം നൽകി, മുളയെ കണ്ട് ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.
13.206.23
लोककार्यं समुद्दिश्य वेणुनाऽनेन भामिनि ।
चिन्तयित्वा तमादाय कार्मुकार्थे न्ययोजयत् ॥ १३.२०६.२३ ॥
ഹേ സുന്ദരീ, ലോകക്ഷേമം ലക്ഷ്യമാക്കി ഈ മുളയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച്, അതെടുത്ത് വില്ലിനായി നിയോഗിച്ചു.
13.206.24
विष्णोर्मम च सामर्थ्यं ज्ञात्वा लोकपितामहः ।
धनुषी द्वे तदा प्रादाद्विष्णवे च ममैव च ॥ १३.२०६.२४ ॥
വിഷ്ണുവിന്റെയും എന്റെയും സാമർത്ഥ്യം അറിഞ്ഞ ലോകപിതാമഹൻ അപ്പോൾ രണ്ട് വില്ലുകൾ നിർമ്മിച്ച് വിഷ്ണുവിനും എനിക്കും തന്നെ നൽകി.
13.206.25
पिनाकं नाम मे चापं शार्ङ्गं नाम हरेर्धनुः ।
तृतीयमवशेषेण गाण्डीवमभवद्धनुः ॥ १३.२०६.२५ ॥
എന്റെ വില്ലിന്റെ പേര് പിനാകം; ഹരിയുടെ വില്ലിന്റെ പേര് ശാർങ്ഗം. ശേഷിച്ച മൂന്നാമത്തേത് ഗാണ്ഡീവമായി.
13.206.26
तच्च सोमाय निर्दिश्य ब्रह्मा लोकं गतः पुनः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं शस्त्रागममनिन्दिते ॥ १३.२०६.२६ ॥
അത് സോമനെ ഏൽപ്പിച്ചിട്ട് ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി. കുറ്റമറ്റവളേ, ആയുധശാസ്ത്രപരമ്പര മുഴുവൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.
13.206.27
भगवन्देवदेवेश पिनाकपरमप्रिय ।
वाहनेषु तथाऽन्येषु सत्सु भूतपते तव ॥ १३.२०६.२७ ॥
ഭഗവാനേ, ദേവദേവനേ, പിനാകത്തിന് അത്യന്തം പ്രിയനേ, ഭൂതപതേ, നിനക്ക് മറ്റ് വാഹനങ്ങളുണ്ടായിരിക്കെ.
13.206.28
अयं तु वृषभः कस्माद्वाहनं स यथाऽभवत् ।
एष मे सशयो देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०६.२८ ॥
എന്നാൽ ഈ കാള നിനക്ക് വാഹനമായത് എന്തുകൊണ്ട്, എങ്ങനെ? ദേവാ, ഇതാണ് എന്റെ സംശയം; അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുന്നത് ഉചിതമാണ്.
13.206.29
तदहं ते प्रवक्ष्यामि वाहनं स यथाऽभवत् ॥ १३.२०६.२९ ॥
അതിനാൽ അവൻ എങ്ങനെ വാഹനമായി എന്ന് ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതരാം.
13.206.30
आदिसर्गे पुरा गावः श्वेतवर्णाः शुचिस्मिते ।
बलसंहनना गावो दर्पयुक्ताश्चरन्ति ताः ॥ १३.२०६.३० ॥
ആദിസൃഷ്ടിയിൽ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ, പണ്ട് വെളുത്ത നിറമുള്ള പശുക്കളുണ്ടായിരുന്നു; ബലമുള്ള ശരീരമുള്ളവ. അവ അഹങ്കാരത്തോടെ വിഹരിച്ചു.
13.206.31
अहं तु तप आतिष्ठं तस्मिन्काले शुभानने ।
एकपादश्चोर्ध्वबाहुर्लोकार्थं हिमवद्गिरौ ॥ १३.२०६.३१ ॥
ശുഭമുഖീ, ആ കാലത്ത് ലോകഹിതത്തിനായി ഞാൻ ഹിമവൽപർവതത്തിൽ ഒറ്റക്കാലിൽ നിന്ന്, കൈകൾ ഉയർത്തി തപസ്സു ചെയ്തു.
13.206.32
गावो मे पार्श्वमागम्य दर्पोत्सिक्ताः समन्ततः ।
स्थानभ्रंशं तदा देवि चक्रिरे बहुशस्तदा ॥ १३.२०६.३२ ॥
ദേവീ, അന്ന് എന്റെ പശുക്കൾ അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞ് എന്റെ അരികിൽ എല്ലായിടത്തുനിന്നും വന്ന്, പലതവണ എന്നെ എന്റെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ഇളക്കി.
13.206.33
अपचारेण वै तासां मनःक्षोभोऽभवन्मम ।
तस्माद्दग्धा यदा गावो रोषाविष्टेन चेतसा ॥ १३.२०६.३३ ॥
അവയുടെ അപരാധത്താൽ എന്റെ മനസ്സ് ക്ഷോഭിച്ചു; അതുകൊണ്ട് കോപം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ പശുക്കളെ ദഹിപ്പിച്ചപ്പോൾ,
13.206.34
तस्मिंस्तु व्यसने घोरे वर्तमाने पशून्प्रति ।
अनेन वृषभेणाहं शमितः सम्प्रसादनैः ॥ १३.२०६.३४ ॥
ആ ഭയങ്കര ദുരന്തം മൃഗങ്ങളുടെ മേൽ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, ഈ കാളയാൽ സാന്ത്വനവാക്കുകളാൽ ഞാൻ ശാന്തനായി.
13.206.35
तदाप्रभृति शान्ताश्च वर्णभेदत्वमागताः ।
श्वेतोऽयं वृषभो देवि पूर्वसंस्कारसंयुतः।
वाहनत्वे ध्वजत्वे मे तदाप्रभृति योजितः ॥ १३.२०६.३५ ॥
അന്നുമുതൽ അവ ശാന്തമായി വ്യത്യസ്ത വർണങ്ങൾ പ്രാപിച്ചു. ദേവീ, ഈ വെള്ളക്കാള പൂർവസംസ്കാരങ്ങളോടു കൂടിയതാണ്; അന്നുമുതൽ അതിനെ എന്റെ വാഹനമായും ധ്വജമായും നിയോഗിച്ചു.
13.206.36
तस्मान्मे गोपतित्वं च देवैर्गोभिश्च कल्पितम् ।
प्रसन्नश्चाभवं देवि तदा गोपतितां गतः ॥ १३.२०६.३६ ॥
അതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരും പശുക്കളും എനിക്ക് ഗോപതി സ്ഥാനം നിശ്ചയിച്ചു. ദേവീ, അപ്പോൾ ഞാൻ പ്രസന്നനായി ഗോപതി പദവി പ്രാപിച്ചു.