Mahābhārata · Adhyāya 13.216
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.216.1
पशवः पशुबन्धेषु ये हन्यन्तेऽध्वरेषु च ।
यूपे निबध्य मन्त्रैश्च यथान्यायं यथाविधि।
मन्त्राहुतिविपूतास्ते स्वर्गं यान्ति यशस्विनि ॥ १३.२१६.१ ॥
Los animales que son atados al poste sacrificial en el ritual de ligar bestias y son sacrificados en los sacrificios, atados con mantras y según la regla y la prescripción, purificados por las ofrendas de mantras, van al cielo, oh gloriosa.
13.216.2
तर्पिता यज्ञभागेषु तेषां मांसैर्वरानने ।
अग्नयस्त्रिदशाश्चैव लोकपाला महेश्वराः। ॥ १३.२१६.२ ॥
Oh de hermoso rostro, con su carne son saciados en sus porciones del sacrificio los fuegos, los treinta dioses, los guardianes de los mundos y los grandes señores.
13.216.3
तेषु तुष्टेषु जायेत यस्य यज्ञस्य यत्फलम् ।
तेन संयुज्यते देवि यजमानो न संशयः ॥ १३.२१६.३ ॥
Cuando ellos están complacidos, el fruto que surge de cada sacrificio, oh diosa, el sacrificador se une a ese fruto; no hay duda.
13.216.4
सपत्नीकः सपुत्रश्चि पित्रा च भ्रातृभिः सह ।
ये तत्र दीक्षिता देवि सर्वे स्वर्गं प्रयान्ति ते ॥ १३.२१६.४ ॥
Quienes allí son iniciados junto con su esposa, hijo, padre y hermanos, todos ellos, oh diosa, van al cielo.
13.216.5
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१६.५ ॥
Todo esto te ha sido contado; ¿qué más deseas oír?
13.216.6
भगवन्सर्वभूतेश शूलपाणे महाद्युते ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं वृत्तं सर्वेषां गृहमेधिनाम् ॥ १३.२१६.६ ॥
Oh bendito señor, señor de todos los seres, portador del tridente, de gran esplendor, deseo oír la conducta de todos los cabezas de familia.
13.216.7
कीदृशं चरितं तेषां त्रिवर्गसहितं प्रभो ।
प्रत्यायतिः कथं तेषां जीवनार्थमुदाहृतम् ॥ १३.२१६.७ ॥
Oh señor, ¿cuál es su conducta junto con las tres metas? ¿Cómo se declara su porvenir para el sustento de su vida?
13.216.8
वर्तमानाः कथं सर्वे प्राप्नुवन्त्युत्तमां गतिम् ।
एतत्सर्वं समासेन वक्तुमर्हसि मानदः ॥ १३.२१६.८ ॥
¿Cómo alcanzan todos ellos, viviendo así, la meta suprema? Oh dador de honor, tú eres digno de decir todo esto brevemente.
13.216.9
न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामाऽसि भामिनि ।
प्रायशो लोकसद्वृत्तमिष्यते गृहवासिनाम् ॥ १३.२१६.९ ॥
Con razón deseas escuchar, oh gran bienaventurada, oh radiante dama. Por lo general, para los cabezas de familia se enseña la buena conducta del mundo.
13.216.10
तेषां संरक्षणार्थाय राजानः संस्कृता भुवि ।
सर्वेषामथ मर्त्यानां वृत्तिं सामान्यतः शृणुः ॥ १३.२१६.१० ॥
Para protegerlos, los reyes han sido consagrados en la tierra. Ahora escucha, en general, la forma de vida de todos los mortales.
13.216.11
विद्या वार्ता च सेवा च कारुत्वं नाट्यता तथा ।
इत्यते जीवनार्थाय मर्त्यानां विहिताः प्रिये ॥ १३.२१६.११ ॥
El saber, el comercio y la agricultura, el servicio, la artesanía y también el arte escénico: estos, amada mía, están prescritos para el sustento de los mortales.
13.216.12
अपि जन्मफलं तावन्मानुषाणां विशेषतः ।
विहितं तत्स्ववृत्तेन तन्मे शृणु समाहिताः ॥ १३.२१६.१२ ॥
Ciertamente, para los humanos el fruto del nacimiento es especialmente tanto, prescrito por la propia conducta. Escuchadlo de mí, con atención.
13.216.13
कर्मक्षेत्रं हि मानुष्यं सुखदुःखयुताः परे ।
सर्वेषां प्राणिनां तस्मान्मानुष्ये वृत्तिरिष्यते ॥ १३.२१६.१३ ॥
La vida humana es, en verdad, el campo de la acción; los demás seres están llenos de placer y dolor. Por eso se prescribe la conducta para todos los seres en el estado humano.
13.216.14
विद्यायोगस्तु सर्वेषां पूर्वमेव विधीयते ।
कार्याकार्यं विजानन्ति विद्यया देवि नान्यथा ॥ १३.२१६.१४ ॥
Para todos se prescribe primero la dedicación al conocimiento. Oh diosa, es solo por el conocimiento como se distingue lo que debe hacerse de lo que no, y no de otro modo.
13.216.15
विद्यया स्फीयते ज्ञानं ज्ञानात्तत्वनिदर्शनम् ।
दृष्टतत्वो विनीतात्मा सर्वार्थस्य च भाजनम् ॥ १३.२१६.१५ ॥
Por el conocimiento crece la sabiduría, y por la sabiduría surge la comprensión de la verdad. Quien ha visto la verdad y tiene un yo disciplinado se convierte en receptáculo de todos los fines.
13.216.16
शक्यं विद्याविनीतेन लोके संजीवनं शुभम् ॥ १३.२१६.१६ ॥
Para quien se ha humillado por el conocimiento, es posible en este mundo alcanzar un auspicioso renacer, una vida verdadera.
13.216.17
आत्मानं विद्यया तस्मात्पूर्वं वृत्वा तु भाजनम् ।
वश्येन्द्रियो जितक्रोधो भूतात्मानं तु भावयेत्।
भावयित्वा तदाऽऽत्मानं पूजनीयः सतामपि ॥ १३.२१६.१७ ॥
Por eso, habiéndose hecho primero un recipiente por medio del conocimiento, con los sentidos dominados y la ira vencida, uno debe meditar en el yo de todos los seres. Habiendo meditado en ese yo, uno se vuelve digno de honor incluso para los buenos.
13.216.18
कुलानुवृत्तं वृत्तं वा पूर्वमात्मा समाश्रयेत् ।
इत्येतत्कुलवासाय दानकर्म यथा पुरा ॥ १३.२१६.१८ ॥
Primero uno debe acogerse a la costumbre o conducta de su propia familia. Así, para vivir en el linaje, debe practicar el dar como se hacía en tiempos antiguos.
13.216.19
यदि चेद्विद्यया चैव वृत्तिं काङ्क्षेदथात्मनः ।
राजविद्यानुवादेऽपि लोकविद्यामथापि वा।
तीर्थतश्चापि गृह्णीयाच्छुश्रूषादिगुणैर्युतः ॥ १३.२१६.१९ ॥
Si alguien desea sustentarse mediante el saber, para sí mismo, en la enseñanza de la ciencia de la realeza o del saber mundano, que aprenda también de un maestro, dotado de cualidades como la atenta servidumbre.
13.216.20
ग्रन्थतश्चार्थतश्चैव दृढं कुर्यात्प्रयत्नतः ।
एवं विद्याफलं देवि प्राप्नुयान्नान्यथा नरः।
न्यायाद्विद्याफलानीच्छेदधर्मं तत्र वर्जयेत् ॥ १३.२१६.२० ॥
Que lo afirme con esfuerzo, tanto por el texto como por su sentido. Así, oh diosa, obtiene un hombre el fruto del saber, y de otro modo no. Que desee los frutos del saber por medios justos, y evite en ellos la injusticia.
13.216.21
यदिच्छेद्वार्तया वृत्तिं काङ्क्षेत विधिपूर्वकम् ।
क्षेत्रे जलोपपन्ने च तद्योग्यां कृषिमाचरेत् ॥ १३.२१६.२१ ॥
Si desea sustentarse mediante el comercio y la labranza, que la busque según la regla, y en un campo bien provisto de agua, que practique el cultivo que le corresponde.
13.216.22
वाणिज्यं वा यथाकालं कुर्यात्तद्देशयोगतः ।
मूल्यमर्थं प्रयासं च विचार्यैव व्ययोदयौ ॥ १३.२१६.२२ ॥
O que se dedique al comercio en el momento oportuno, según la región, habiendo considerado bien el precio, la ganancia, el esfuerzo, y el gasto y el ingreso.
13.216.23
पशुसंजीवनं चैव दश गाः पोषयेद्ध्रुवम् ।
बहुप्रकारा बहवः पशवस्तस्य साधकाः ॥ १३.२१६.२३ ॥
Que también mantenga vivo y próspero el ganado, y que alimente con seguridad diez vacas. Muchos animales de muchas clases se convierten en los medios de su logro.
13.216.24
यः कश्चित्सेवया वृत्तिं काङ्क्षेत मतिमान्नरः ।
यतात्मा श्रवणीयानां भवेद्वै सम्प्रयोजकः ॥ १३.२१६.२४ ॥
Quien sea un hombre sabio y busque sustento mediante el servicio, que, dueño de sí, llegue a ser quien aplica rectamente lo digno de ser oído.
13.216.25
बुद्ध्या वा कर्मयोगाद्वा बोधनाद्वा समाश्रयेत् ।
मार्गतस्तु समाश्रित्य तदा तत्सम्प्रयोजयेत् ॥ १३.२१६.२५ ॥
Uno debe buscar refugio mediante el entendimiento, mediante el yoga de la acción o mediante la instrucción. Habiendo buscado refugio por el camino correcto, entonces debe llevar eso a cabo.
13.216.26
यथायथा सु तुष्येत तथा संतोषयेत्तु तम् ।
अनुजीविगुणोपेतः कुर्यादात्मार्थमाश्रितम् ॥ १३.२१६.२६ ॥
De cualquier modo que él quede bien complacido, de ese modo debe uno satisfacerlo. Dotado de las cualidades de un dependiente, uno debe actuar así, por el propio interés, con quien se ha acogido.
13.216.27
विप्रियं नाचरेत्तस्य एषा सेवा समासतः ।
विप्रयोगात्पुरा तेन गतिमन्यां न लक्षयेत् ॥ १३.२१६.२७ ॥
No debe hacerse nada que le desagrade; en pocas palabras, esto es el servicio. Antes de que ocurra la separación de él, no se debe buscar por medio de él otro camino.
13.216.28
कारुकर्म च नाट्यं च प्रायशो नीचयोनिषु ।
तयोरपि यथायोगं न्यायतः कर्मवेतनम् ॥ १३.२१६.२८ ॥
El oficio artesanal y la representación escénica se dan sobre todo entre los de nacimiento humilde. También para estos dos, el salario por el trabajo debe darse justamente y según lo conveniente.
13.216.29
आजीवेभ्योऽपि सर्वभ्यः स्वार्जवाद्वेतनं हरेत् ।
अनार्जवादाहरतस्तत्तु पापाय कल्पते ॥ १३.२१६.२९ ॥
Incluso de todos los que viven de su trabajo, uno debe recibir el salario por su propia rectitud. Para quien lo toma con falsedad, se convierte en causa de pecado.
13.216.30
सर्वेषां पूर्वमारम्भांश्चिन्तयेन्नयपूर्वकम् ।
आत्मशक्तिमुपायांश्च देशकालौ च युक्तितः।
कारणानि प्रयासं च प्रक्षेपं च फलोदयम् ॥ १३.२१६.३० ॥
Antes de iniciar cualquier empresa, uno debe considerarla con buena política: la propia fuerza, los medios, el lugar y el tiempo, debidamente pesados; y las causas, el esfuerzo, el gasto y el surgimiento del resultado.
13.216.31
एवमादीनि सञ्चिन्त्य दृष्ट्वा दैवानुकूलताम् ।
अतः परं समारम्भेद्यत्रात्महितमाहितम् ॥ १३.२१६.३१ ॥
Habiendo considerado bien estas y otras cosas, y visto el favor del destino, que luego emprenda la acción allí donde está su propio bien.
13.216.32
वृत्तिमेव समासाद्य तां सदा परिपालयेत् ।
देवमानुषविघ्नेभ्यो न पुनर्मन्यते यथा ॥ १३.२१६.३२ ॥
Habiendo obtenido un sustento, debe protegerlo siempre, para que no se considere perdido de nuevo por obstáculos de dioses o de hombres.
13.216.33
पालयन्वर्धयन्भुञ्जंस्तां प्राप्य न विनाशयेत् ।
क्षीयते गिरिसङ्काशमश्नतो ह्यनपेक्षया ॥ १३.२१६.३३ ॥
Habiéndola obtenido, protegiéndola, aumentándola y disfrutándola, no debe destruirla; pues incluso una riqueza como una montaña disminuye para quien la consume sin cuidado.
13.216.34
आजीवेभ्यो धनं प्राप्य चतुर्धा विभजेद्बुधः ।
धर्मायार्थाय कामाय आपत्प्रशमनाय च ॥ १३.२१६.३४ ॥
El sabio, habiendo obtenido riqueza de sus medios de vida, debe dividirla en cuatro partes: para el dharma, para el artha, para el kāma y para aliviar las desgracias.
13.216.35
चतुर्ष्वपि विभागेषु विधानं शृणु शोभने ॥ १३.२१६.३५ ॥
Escucha también la regla para estas cuatro divisiones, oh bella.
13.216.36
यज्ञार्थं चान्नदानार्थं दीनानुग्रहकारणात् ।
देवब्राह्मणपूजार्थं पितृपूजार्थमेव च ॥ १३.२१६.३६ ॥
Para el sacrificio, para la dádiva de alimento, para mostrar gracia a los necesitados, para la veneración de los dioses y los brahmanes, y también para la veneración de los antepasados.
13.216.37
मूलार्थं सन्निवासार्थं क्रियानित्यैश्चि धार्मिकैः ।
एवमादिषु चान्येषु धर्मार्थं संत्यजेद्धनम् ॥ १३.२१६.३७ ॥
Por el fundamento y por la convivencia, los justos constantes en sus ritos, y así en otras ocasiones semejantes, deben desprenderse de la riqueza por el dharma.
13.216.38
धर्मकार्ये धनं दद्यादनवेक्ष्य फलोदयम् ।
ऐश्वर्यस्थानलाभार्थं राजवाल्लभ्यकारणात् ॥ १३.२१६.३८ ॥
Se debe dar riqueza en un acto de dharma sin atender al surgimiento de su fruto, para obtener una posición de señorío y por el favor del rey.
13.216.39
वार्तायां च समारम्भेऽमात्यमित्रपरिग्रहे ।
आवाहे च विवाहे च पुत्राणां वृत्तिकारणात् ॥ १३.२१६.३९ ॥
al emprender un negocio, al acoger a ministros y amigos, al traer a casa a una novia y en el matrimonio, y por el sustento de los hijos.
13.216.40
अर्थोदयसमावाप्तावनर्थस्य विघातने ।
एवमादिषु चान्येषु अर्थार्थं विसृजेद्धनम् ॥ १३.२१६.४० ॥
al lograr plenamente el surgimiento de la ganancia y al apartar la pérdida; y así en otras ocasiones semejantes, se debe desprender la riqueza por la ganancia.
13.216.41
अनुबन्धं हेतुयुक्तं दृष्ट्वा वित्तं परित्यजेत् ।
अनर्थं बाधते ह्यर्थो अर्तं चैव फलान्युत ॥ १३.२१६.४१ ॥
Habiendo visto lo que está ligado a su consecuencia y a su causa, se debe renunciar a la riqueza. La riqueza misma aparta la pérdida; y también la ruina de la riqueza y sus frutos.
13.216.42
नाधनाः प्राप्नुन्त्यर्थं नरा यत्नशतैरपि ।
तस्माद्धनं रक्षितव्यं दातव्यं च विधानतः ॥ १३.२१६.४२ ॥
Los hombres sin riqueza no obtienen riqueza ni con cientos de esfuerzos. Por tanto, la riqueza debe ser custodiada y entregada según la norma.
13.216.43
शरीरपोषणार्थाय आहारस्य विशोषणे ।
नटधर्वसंयोगे कामयात्राविहारयोः ॥ १३.२१६.४३ ॥
Para nutrir el cuerpo, cuando el alimento escasea, en compañía de actores y danzarines, y en viajes de placer y diversiones (se debe gastar la riqueza).
13.216.44
मनःप्रियाणां संयोगे प्रीतिदाने तथैव च ।
एवमादिषु चान्येषु कामार्तं विसृजेद्धनम् ॥ १३.२१६.४४ ॥
En la unión con quienes son queridos para el corazón, al dar regalos de afecto, y asimismo en otras ocasiones semejantes, quien está afligido por el deseo debe gastar la riqueza.
13.216.45
विचार्य गुणदोषांस्तु त्रयाणां तत्र संत्यजेत् ।
चतुर्थं सन्निदध्याच्च आपदर्थं शुचिस्मिते ॥ १३.२१६.४५ ॥
Tras considerar los méritos y defectos, debe desprenderse allí de tres partes, y guardar la cuarta para la desgracia, oh tú de sonrisa pura.
13.216.46
राज्यभ्रंशविनाशार्थं दुर्भिक्षार्थं च शोभने ।
महाव्याधिविमोक्षार्थं वार्धकस्यैव कारणात् ॥ १३.२१६.४६ ॥
Para la pérdida y ruina de un reino, para la hambruna, oh radiante, para liberarse de una gran enfermedad, y solo a causa de la vejez (se debe acumular riqueza).
13.216.47
शत्रूणां प्रतिकाराय साहसैश्चाप्यमर्षणात् ।
प्रस्थाने चान्यदेशार्थमापदां विप्रमोक्षणे।
एवमादि समुद्दिश्य सन्निदध्यात्स्वकं धनम् ॥ १३.२१६.४७ ॥
Para contrarrestar a los enemigos, para las acciones audaces, también por indignación, para la partida, para otro país y para liberarse de las calamidades. Teniendo en mira tales propósitos, debe acumular su propia riqueza.
13.216.48
सुखमर्थवतां लोके कृच्छ्राणां विप्रमोक्षणम् ।
यस्य नास्ति धनं किञ्चित्तस्य लोकद्वयं न च ॥ १३.२१६.४८ ॥
En el mundo, la felicidad pertenece a los ricos, y también la liberación de las penurias. Para quien no tiene riqueza alguna, no existen ni uno ni otro de los dos mundos.
13.216.49
अशनादिन्द्रियाणीव सर्वमर्थात्प्रवर्तते ।
निधानमात्रं यस्तेषामन्यथा विलयं व्रजेत्।
एवं देवि मनुष्याणां लोकानां जीवनं प्रति ॥ १३.२१६.४९ ॥
Como los sentidos proceden del alimento, así todo procede de la riqueza. Un mero atesoramiento, de otro modo, llegaría a la ruina. Así, oh diosa, en cuanto a la vida de los hombres y los mundos.
13.216.50
एवं लोकस्य वृत्तस्य लोकवृत्तं पुनः शृणु ।
धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं च परमं यशः ॥ १३.२१६.५० ॥
Así, escucha de nuevo la conducta del mundo: lo que es auspicioso, trae fama, trae larga vida, conduce al cielo y es la gloria suprema.
13.216.51
त्रिवर्गो हि वशे युक्तः सर्वेषां संविधीयते ।
तथा संवर्तमानास्तु लोकयोर्हितमाप्नुयुः ॥ १३.२१६.५१ ॥
Cuando el triple fin (dharma, riqueza, placer) está verdaderamente bajo control, se ordena para todos. Y que quienes así se conducen obtengan el bien en ambos mundos.
13.216.52
काल्योत्थानं च शौचं च देवब्राह्मणभक्तितः ।
गुरुणामेव शुश्रूषा ब्राह्मणेष्वभिवादनम् ॥ १३.२१६.५२ ॥
Levantarse al amanecer y la pureza, por devoción a los dioses y a los brahmanes; servir solo a los maestros y saludar con reverencia a los brahmanes.
13.216.53
प्रत्युत्थानं च वृद्धानां देवस्थानप्रणामनम् ।
आभिमुख्यं पुरस्कृत्य अतिथीनां च पूजनम् ॥ १३.२१६.५३ ॥
Ponerse de pie ante los ancianos e inclinarse ante los santuarios de los dioses; poner a los huéspedes por delante y honrarlos.
13.216.54
वृद्धोपदेशकरणं श्रवणं हितपथ्ययोः ।
पोषणं भूत्यवर्गस्य सान्त्वदानपरिग्रहे ॥ १३.२१६.५४ ॥
Seguir el consejo de los ancianos y escuchar lo beneficioso y saludable; alimentar al grupo de sirvientes y ganarlos con palabras amables y dádivas.
13.216.55
न्यायतः कर्मकरणमन्यायाहितवर्जितम् ।
सम्यग्वृत्तं स्वदारेषु दोषाणां प्रतिषेधनम् ॥ १३.२१६.५५ ॥
Cumplir los deberes conforme a la justicia, estar libre de injusticia y daño, conducirse correctamente con la propia esposa y evitar las faltas.
13.216.56
पुत्राणां विनयं कुर्यात्तत्तत्कार्यनियोजनम् ।
वर्जनं चाशुभार्थानां शुभानां जोषणं तथा ॥ १३.२१६.५६ ॥
Se debe instruir a los hijos en la disciplina, asignar a cada uno la tarea adecuada, apartarlos de los fines inauspiciosos y atender a lo auspicioso.
13.216.57
कुलोचितानां धर्माणां यतावत्परिपालनम् ।
कुलसन्धारणं चैव पौरुषेणैव सर्वशः।
एवमादि शुभं सर्वं तस्य वृत्तमिति स्थितम् ॥ १३.२१६.५७ ॥
Observar debidamente los deberes propios del linaje, sostener la familia y mantenerla en todo por el esfuerzo viril: esto y toda conducta auspiciosa semejante se establecen como suyos.
13.216.58
वृद्धसेवी भवेन्नित्यं हितार्थं ज्ञानकाङ्क्षया ।
परार्थं नाहरेद्द्रव्यमनामन्त्र्य तु सर्वथा।
न याचेत परान्धीरः स्वबाहुबलमाश्रयेत् ॥ १३.२१६.५८ ॥
Por deseo de saber y por el bien propio, uno debe servir siempre a los mayores. Nunca debe tomar la riqueza ajena sin pedir permiso. El hombre firme no debe pedir a otros, sino confiar en la fuerza de sus propios brazos.
13.216.59
स्वशरीरं सदा रक्षेदाहाराचारयोरपि ।
हितं पथ्यं सदाहारं जीर्णं भुञ्जीत मात्रया ॥ १३.२१६.५९ ॥
Uno debe proteger siempre su propio cuerpo, tanto en la dieta como en la conducta. Debe comer alimentos sanos y saludables, siempre fáciles de digerir, y hacerlo con moderación.
13.216.60
देवतातिथिसत्कारं कृत्वा सर्वं यथाविधि ।
शेषं भुञ्जेच्छुचिर्भूत्वा न च भाषेत विप्रियम् ॥ १३.२१६.६० ॥
Habiendo honrado debidamente a los dioses y a los huéspedes en todo, se debe comer lo que sobra estando puro, y no se deben pronunciar palabras desagradables.
13.216.61
प्रतिश्रयं च पानीयं बलिं भिक्षां च सर्वतः ।
गृहस्थवासी सततं तद्याद्गाश्चैव पोषयेत् ॥ १३.२१६.६१ ॥
El cabeza de familia debe dar siempre refugio, agua para beber, ofrendas y limosna a todos, y también debe alimentar a las vacas.
13.216.62
बहिर्निष्क्रमणं चैव कुर्यात्कारणतोपि वा ।
मध्याह्ने वाऽर्धरात्रे वा गमनाय न रोचयेत् ॥ १३.२१६.६२ ॥
Puede salir cuando haya una razón, pero no debe aprobar salir al mediodía ni a medianoche.
13.216.63
विषयान्नावगाहेत स्वशक्त्या तु समाचरेत् ।
यथाऽऽयव्ययता लोके गृहस्थानां प्रपूजितम् ॥ १३.२१६.६३ ॥
No debe sumergirse en los placeres de los sentidos, sino actuar según sus propios medios; el equilibrio entre ingresos y gastos es muy alabado entre los cabezas de familia en el mundo.
13.216.64
अयशस्करमर्थघ्नं कर्म यत्परपीडनम् ।
भयाद्वा यदि लोभाद्वा न कुर्वीत कदाचन ॥ १३.२१६.६४ ॥
Una acción que trae deshonra, destruye la riqueza o causa dolor a otros, nunca debe hacerse por miedo ni por codicia.
13.216.65
बुद्धिपूर्वं समालोक्य दूरतो गुणदोषतः ।
आरभेत तदा कर्भ शुभं वा यदि वेतरत् ॥ १३.२१६.६५ ॥
Tras considerar cuidadosamente de antemano, con sabiduría, los méritos y defectos de una acción, uno debe entonces iniciarla, sea auspiciosa o no.
13.216.66
आत्मसाक्षी भवेन्नित्यमात्मनस्तु शुभाशुभे ।
मनसा कर्मणा वाचा न च काङ्क्षेत पातकम् ॥ १३.२१६.६६ ॥
Uno debe ser siempre testigo de su propio bien y mal, y no desear el pecado con la mente, la acción ni la palabra.