Mahābhārata · Adhyāya 13.218
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.218.1
भगवन्देवदेवेश त्र्यक्ष भो वृषभध्वज ।
मानुषास्त्रिविधा देव दृश्यन्ते सततं विभो ॥ १३.२१८.१ ॥
¡Oh bienaventurado, dios de los dioses, señor, de tres ojos, de estandarte de toro! Oh dios, oh poderoso, los hombres se ven constantemente de tres clases.
13.218.2
आसीना एव भुञ्जन्ते स्थानैश्वर्यपरिग्रहैः ।
अपरे यत्नपूर्वं तु लभन्ते भोगसङ्ग्रहम् ॥ १३.२१८.२ ॥
Algunos disfrutan sentados, obteniendo posición y poder; otros, con esfuerzo, obtienen una reserva de placeres.
13.218.3
अपरे यतमानाश्च न लभन्ते तु किञ्चन ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१८.३ ॥
Y otros, aunque se esfuerzan, no obtienen nada en absoluto. ¿Por la maduración de qué acción sucede esto? Me corresponde que me lo expliques.
13.218.4
न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामाऽसि भामिनि ॥ १३.२१८.४ ॥
Con razón, oh muy afortunada, oh radiante dama, deseas escuchar.
13.218.5
ये लोके मानुषा देवि दानधर्मपरायणाः ।
पात्राणि विधिवज्ज्ञात्वा दूरतोप्यनुमानतः ॥ १३.२१८.५ ॥
Oh diosa, aquellos hombres del mundo que se dedican al deber de dar, habiendo reconocido según la regla a los dignos receptores, incluso desde lejos, por inferencia.
13.218.6
अभिगम्य स्वयं तत्र ग्राहयन्ति प्रसाद्य च ।
दानादि चेङ्गितैरेव तैरविज्ञातमेव वा ॥ १३.२१८.६ ॥
Yendo ellos mismos allí y complaciéndolos, hacen que se acepten la dádiva y lo demás; solo por señas, o incluso sin que ellos lo sepan.
13.218.7
पुनर्जन्मनि ते देवि तादृशाः शोभना नराः ।
अयत्नतस्तु तान्येव फलानि प्राप्नुवन्त्युत ॥ १३.२१८.७ ॥
Oh diosa, en el renacimiento tales hombres afortunados obtienen esos mismos frutos sin esfuerzo.
13.218.8
आसीना एव भुञ्जन्ते भोगान्सुकृतभोगिनः ॥ १३.२१८.८ ॥
Quienes disfrutan del fruto de las buenas acciones gozan de sus placeres incluso sentados.
13.218.9
अपरे ये च दानानि ददत्येव प्रयाचिताः ।
यदायदाऽर्थिने दत्त्वा पुनर्दानं च याचिताः ॥ १३.२१८.९ ॥
Otros dan dones cuando se les pide, y cada vez que, habiendo dado a un suplicante, se les pide de nuevo un don.
13.218.10
तावत्कालं ततो देवि पुनर्जन्मनि ते नराः ।
यत्नतः श्रमसंयुक्ताः पुनस्तान्प्राप्नुवन्ति च ॥ १३.२१८.१० ॥
Oh diosa, durante ese tiempo, luego, en el renacimiento, esos hombres, unidos al esfuerzo y la fatiga, los obtienen de nuevo.
13.218.11
याचिता अपि केचित्तु अदत्त्वैव कथञ्चन ।
अभ्यसूयापरा मर्त्या लोभोपहतचेतसः ॥ १३.२१८.११ ॥
Algunos, aunque se les pide, no dan nada en absoluto; esos mortales, dados a la envidia, tienen la mente herida por la codicia.
13.218.12
ते पुनर्जन्मनि शुभे यतन्तो बहुधा नराः ।
न प्राप्नुवन्ति मनुजा मार्गन्तस्तेऽपि किञ्चन ॥ १३.२१८.१२ ॥
Oh afortunada, en el renacimiento esos hombres, esforzándose de muchas maneras, no obtienen nada; aun buscando, no encuentran nada.
13.218.13
नानुप्तं रोहते सस्यं तद्वद्दानफलं विदुः ।
यद्यद्ददाति पुरुषस्तत्तत्प्राप्नोति केवलम् ॥ १३.२१८.१३ ॥
Como la cosecha no crece sin sembrarse, así conoce el fruto de la dádiva: lo que un hombre da, eso solamente obtiene.
13.218.14
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१८.१४ ॥
Así te ha sido contado, oh diosa. ¿Qué más deseas escuchar?
13.218.15
भगवन्भगनेत्रघ्न केचिद्वार्धकसंयुताः ।
अभोगयोग्यकाले तु भोगांश्चैव धनानि च ॥ १३.२१८.१५ ॥
Oh señor, destructor de los ojos de Bhaga, algunos que están unidos a la vejez obtienen placeres y riquezas en un tiempo no apto para disfrutarlos.
13.218.16
लभन्ते स्थविरा भूता भोगैश्वर्यं यतस्ततः ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१८.१६ ॥
Aunque envejecidos, obtienen placeres y poder de aquí y de allá. ¿Por la maduración de qué acción sucede esto? Deberías declararlo.
13.218.17
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु तत्वं समाहिता ॥ १३.२१८.१७ ॥
Bien, te lo diré. Escucha esta verdad con la mente concentrada.
13.218.18
धर्मकार्यं चिरं कालं विस्मृत्य धनसंयुताः ।
प्राणान्तकाले सम्प्राप्ते व्याधिभिश्च निपीडिताः ॥ १३.२१८.१८ ॥
Dotados de riqueza, habiendo olvidado durante mucho tiempo la obra del dharma, cuando llega el momento de la muerte y atormentados por enfermedades…
13.218.19
आरभन्ते पुनर्धर्मं दातुं दानानि वा नराः ।
ते पुनर्जन्मनि शुभे भूत्वा दुःखपरिप्लुताः ॥ १३.२१८.१९ ॥
Los hombres vuelven a iniciar el dharma y a dar donaciones; pero, nacidos en un nuevo nacimiento auspicioso, permanecen abrumados por el sufrimiento.
13.218.20
अतीतयौवने काले स्थविरत्वमुपागताः ।
लभन्ते पूर्वदत्तानां फलानि शुभलक्षणे ॥ १३.२१८.२० ॥
Cuando ha pasado el tiempo de la juventud y han llegado a la vejez, oh de buenos signos, obtienen los frutos de los dones dados antes.
13.218.21
एतत्कर्मफलं देवि कालयोगाद्भवत्युत ॥ १३.२१८.२१ ॥
Esto, oh diosa, es el fruto de la acción; sucede por la conjunción del tiempo.
13.218.22
भोगयुक्ता महादेव केचिद्व्याधिपरिप्लुताः ।
असमर्थाश्च तान्भोक्तं भवन्ति किमु कारणम् ॥ १३.२१८.२२ ॥
Oh gran dios, algunos que tienen disfrutes se ven abrumados por la enfermedad y se vuelven incapaces de disfrutarlos: ¿cuál es la causa de esto?
13.218.23
व्याधियोगपरिक्लिष्टा ये निराशाः स्वजविते ।
आरभन्ते तदा कर्तुं दानानि शुभलक्षणम् ॥ १३.२१८.२३ ॥
Quienes, afligidos por la unión con la enfermedad, pierden la esperanza de su propia vida, entonces comienzan a hacer donaciones auspiciosas.
13.218.24
ते पुनर्जन्मनि शुभे प्राप्य तानि फलान्युत ।
असमर्थाश्च तान्भोक्तुं व्याधितास्ते भवन्त्युत ॥ १३.२१८.२४ ॥
Habiendo obtenido esos frutos en un nuevo nacimiento auspicioso, sin embargo se vuelven incapaces de disfrutarlos y quedan afligidos por la enfermedad.
13.218.25
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
रूपयुक्ताः प्रदृश्यन्ते शुभाङ्गा प्रियदर्शनाः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१८.२५ ॥
Oh bienaventurado, señor de los dioses, algunos entre los seres humanos se ven dotados de belleza, con miembros auspiciosos y agradables a la vista. ¿Por la maduración de qué acción ocurre esto? Deberías decírmelo.
13.218.26
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु तत्वं समाहिता ॥ १३.२१८.२६ ॥
Bien, te lo diré. Escucha la verdad con la mente concentrada.
13.218.27
ये पुरा मनुजा देवि लज्जायुक्ताः प्रियंवदाः ।
शक्ताः सुमधुरा नित्यं भूत्वा चैव स्वभावतः ॥ १३.२१८.२७ ॥
Oh diosa, aquellos seres humanos que antes eran modestos, hablaban con agrado, eran capaces, muy dulces y, por naturaleza, siempre lo fueron.
13.218.28
अमांसभोजिनश्चैव सदा प्राणिदयायुताः ।
प्रतिकर्मप्रदा वाऽपि वस्त्रदा धर्मकारणात्।
भूमिशुद्धिकरा वाऽपि कारणादग्निपूजकाः ॥ १३.२१८.२८ ॥
Los que nunca comían carne, siempre llenos de compasión por los seres vivos, que devolvían servicio con servicio o daban vestidos, que purificaban la tierra por el dharma, o que por alguna razón adoraban el fuego.
13.218.29
एवं युक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि ते नराः ।
रूपेण स्पृहणीयास्तु भवन्त्येव न संशयः ॥ १३.२१८.२९ ॥
Así, aquellos hombres de conducta correcta, en el renacimiento, se vuelven deseables por su belleza; no hay duda de ello.
13.218.30
विरूपाश्च प्रदृश्यन्ते मानुषेष्वेव केचन ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१८.३० ॥
Y entre los seres humanos se ven algunos deformes. ¿Por la maduración de qué acción ocurre esto? Deberías decírmelo.
13.218.31
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ॥ १३.२१८.३१ ॥
Por eso te diré la causa. Escucha, oh auspiciosa.
13.218.32
रूपयोगात्पुरा मर्त्या दर्पाहंकारसंयुताः ।
विरूपहासकास्चैव स्तुतिनिन्दादिभिर्भृशम् ॥ १३.२१८.३२ ॥
En tiempos pasados, los mortales, llenos de orgullo y soberbia por su belleza, se burlaban de los deformes y, con alabanzas, censuras y similares, en gran medida (herían a otros).
13.218.33
परोपतापनाश्चैव मांसादाश्च तथैव च ।
अभ्यसूयापराश्चैव अशुद्धाश्च तथा नराः ॥ १३.२१८.३३ ॥
Atormentadores de otros, comedores de carne, igualmente quienes se entregaban a la envidia y a buscar faltas, y hombres impuros.
13.218.34
एवं युक्तसमाचारा यमलोके सुदण्डिताः ।
कथंचित्प्राप्य मानुष्यं तत्र ते रूपवर्जिताः।
विरूपाः सम्भवन्त्येव नास्ति तत्र विचारणा ॥ १३.२१८.३४ ॥
Quienes se conducen así son severamente castigados en el mundo de Yama; luego, habiendo obtenido de algún modo el nacimiento humano, nacen allí privados de belleza, deformes. No hay duda en ello.
13.218.35
भगवन्देवदेवेश केचित्सौभाग्यसंयुताः ।
रूपभोग्यविहीनाश्च दृश्यन्ते प्रमदाप्रियाः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१८.३५ ॥
Oh bienaventurado señor, oh señor de los dioses, algunos se ven dotados de buena fortuna, y sin embargo privados de belleza y disfrute, y sin embargo amados por las mujeres. ¿Por qué fruto de la acción sucede eso? Debes declarármelo.
13.218.36
ये पुरा मनुजा देवि सौम्यशीलाः प्रियंवदाः ।
स्वदारैरेव संतुष्टा दारेषु समवृत्तयः ॥ १३.२१८.३६ ॥
Aquellos hombres de antaño, oh diosa, que eran de carácter afable y palabra agradable, contentos solo con sus propias esposas, y de conducta igualitaria hacia las esposas,
13.218.37
दाक्षिण्येनैव वर्तन्ते प्रमदास्वप्रियास्वपि ।
न तु प्रत्यादिशन्त्येव स्त्रीदोषान्गुणसंश्रितान्। ॥ १३.२१८.३७ ॥
Incluso con las mujeres que no les agradan, se comportan solo por cortesía; pero no rechazan realmente los defectos que van unidos a las virtudes de las mujeres.
13.218.38
अन्नपानीयदाः काले नृणां स्वादुप्रदाश्च ये ।
स्वदारवर्तिनश्चैव धृतिमन्तो निरत्ययाः ॥ १३.२१८.३८ ॥
Quienes dan comida y bebida a los hombres a su debido tiempo y les proporcionan cosas agradables, que se mantienen fieles a sus propias esposas, firmes y sin falta.
13.218.39
एवं युक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मानुषास्ते भवन्त्येव सततं सुभगा भृशम्।
अर्थादृतेऽपि ते देवि भवन्ति प्रमदाप्रियाः ॥ १३.२१८.३९ ॥
Así, quienes tienen una conducta adecuada, en un buen renacimiento, siempre se convierten en hombres de gran fortuna. Oh diosa, aun sin riqueza, no son poco queridos por las mujeres.
13.218.40
दुर्भगाः सम्प्रदृश्यन्ते आढ्या भोगयुता अपि ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१८.४० ॥
Se ven desventurados algunos que, aunque ricos y dotados de placeres. ¿Por el fruto de qué acción sucede esto? Deberías decírmelo.
13.218.41
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वं समाहिता ॥ १३.२१८.४१ ॥
Por tanto, te lo explicaré; escucha todo con la mente concentrada.
13.218.42
ये पुरा मनुजा देवि स्वदारेष्वनपेक्षया ।
यथेष्टवृत्तयश्चैव निर्लज्जा वीतसम्भ्रमाः ॥ १३.२१८.४२ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que, sin preocuparse de sus propias esposas, actuaban a su antojo, desvergonzados y libres de cortesía.
13.218.43
परेषां विप्रियकरा वाङ्मनःकायकर्मभिः ।
निराश्रया निरानन्दाः स्त्रीणां हृदयकोपनाः ॥ १३.२१८.४३ ॥
Quienes, con sus acciones de palabra, mente y cuerpo, hacen lo desagradable a otros, se vuelven sin amparo y sin alegría, y provocan la ira en los corazones de las mujeres.
13.218.44
एवं युक्तसमाचाराः पनर्जन्मनि ते नराः ।
दुर्भगास्तु भवन्त्येव स्त्रीणां हृदयविप्रियाः। ॥ १३.२१८.४४ ॥
Así, aquellos hombres cuya conducta es disciplinada se vuelven desafortunados en el renacimiento, y son ciertamente desagradables al corazón de las mujeres.
13.218.45
नास्ति तेषां रतिसुखं स्वदारेष्वपि किञ्चन ॥ १३.२१८.४५ ॥
Para ellos no existe ningún placer amoroso, ni siquiera con sus propias esposas.