Mahābhārata · Adhyāya 13.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.219.1
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्ना बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ॥ १३.२१९.१ ॥
¡Oh Bienaventurado, dios de los dioses! Entre los humanos hay algunos dotados de conocimiento y discernimiento, sabios e inteligentes.
13.219.2
दुर्गतास्तु प्रदृश्यन्ते यतमाना यथाविधि ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.२ ॥
Sin embargo, se les ve caídos en la desgracia aunque se esfuerzan conforme a la norma. ¿Por la maduración de qué acción sucede esto? Debes declarármelo.
13.219.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ॥ १३.२१९.३ ॥
Por tanto, te diré la causa. Escucha, ¡oh auspiciosa!
13.219.4
ये पुरा मनुजा देवि श्रुतवन्तोपि केवलम् ।
निरा निरन्नाद्या भृशमात्मपरायणाः ॥ १३.२१९.४ ॥
Oh diosa, aquellos hombres que antes solo escucharon, que eran pobres y carecían de alimento y lo demás, y que estaban muy absortos en sí mismos,
13.219.5
ते पुनर्जन्मनि शुभे ज्ञानबुद्धियुता अपि ।
निष्किञ्चना भवन्त्येव अनुप्तं हि न रोहति ॥ १३.२१९.५ ॥
Oh auspiciosa, en su nuevo nacimiento se vuelven desposeídos, aunque dotados de conocimiento e inteligencia; pues lo que no se siembra no brota.
13.219.6
मूर्खा लोके प्रदृश्यन्ते वृथा मूढा विचेतसः ।
ज्ञानविज्ञानरहिताः समृद्धाश्च समन्ततः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.६ ॥
En el mundo se ven por todas partes necios, vanamente ofuscados y confusos de mente, carentes de conocimiento y discernimiento, prósperos. ¿Por la maduración de qué acción sucede esto? Debes declarármelo.
13.219.7
ये पुरा मनुजा देवि बालिशा अपि सर्वतः ।
समाचरन्ति दानानि दीनानुग्रहकारणात् ॥ १३.२१९.७ ॥
Oh diosa, aquellos hombres que en otro tiempo, aunque necios, practican por todas partes donaciones por compasión hacia los desdichados,
13.219.8
अबुद्धिपूर्वं वा दानं ददत्येव यतस्ततः ।
ते पुनर्जन्मनि शुभे प्राप्नुवन्त्येव तत्तथा ॥ १३.२१९.८ ॥
Quienes dan dones sin intención deliberada, o aquí y allá, obtienen ciertamente ese mismo fruto en un renacimiento auspicioso.
13.219.9
पण्डितोऽपण्डितो वाऽपि भुङ्क्ते दानफलं नरः ।
बुद्ध्याऽनपेक्षितं दानं सर्वथा तत्फलत्युत ॥ १३.२१९.९ ॥
Sea sabio o ignorante, el hombre disfruta del fruto de la donación; una donación no considerada por el intelecto da ese fruto de todos modos.
13.219.10
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
मेधाविनः श्रुतधरा भवन्ति विशदाक्षराः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.१० ॥
Oh bienaventurado, señor de los dioses, entre los hombres algunos se vuelven inteligentes, retentivos de lo aprendido, de letras claras. ¿Por la maduración de qué acción sucede eso? Deberías declarármelo.
13.219.11
ये पुरा मनुजा देवि गुरुशुश्रूषका भृशम् ।
ज्ञानार्थं ते तु सङ्गृह्य तीर्थतो विधिपूर्वकम् ॥ १३.२१९.११ ॥
Oh diosa, aquellos hombres que en otro tiempo sirvieron mucho a sus maestros, para obtener conocimiento, habiendo recogido (la enseñanza) de una fuente sagrada según la regla,
13.219.12
विधिनैव परांश्चैव ग्राहयन्ति च नान्यथा ।
अश्लाघमाना ज्ञानेन प्रशान्ता यतवाचकाः।
विद्यास्थानानि ये लोके स्थापयन्ति च यत्नतः ॥ १३.२१९.१२ ॥
Según la regla hacen que también otros lo reciban, y no de otro modo. No jactándose de su saber, serenos y de palabra contenida, quienes en el mundo establecen con cuidado los centros del saber,
13.219.13
तादृश मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मेधाविनः श्रुतधरा भवन्ति विशदाक्षराः ॥ १३.२१९.१३ ॥
Habiendo encontrado tal muerte, en un nuevo nacimiento feliz se vuelven sabios, retentivos de lo oído y de sílabas claras.
13.219.14
अपरे मानुषा देव यतन्तोपि यतस्ततः ।
बहिष्कृताः प्रदृश्यन्ते श्रुतविज्ञानबुद्धितः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.१४ ॥
Oh dios, otros hombres, aunque se esfuerzan, son vistos errando de aquí para allá, apartados del saber, del conocimiento y del entendimiento. ¿Por qué resultado de la acción ocurre esto? Deberías declarármelo.
13.219.15
ये पुरा मनुजा देवि ज्ञानदर्पसमन्विताः ।
श्लाघमानाश्च तत्प्राप्य ज्ञानाहङ्कारमोहिताः ॥ १३.२१९.१५ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que estaban dotados del orgullo del saber, habiéndolo obtenido, se jactaban, cegados por el egoísmo del conocimiento,
13.219.16
वदन्ति ये परान्नित्यं ज्ञानाधिक्येन दर्पिताः ।
ज्ञानादसूयां कुर्वन्ति न सहन्ते च चापरान् ॥ १३.२१९.१६ ॥
Quienes, siempre envanecidos por el exceso de saber, hablan de los demás, sienten envidia por el saber y no soportan a otros,
13.219.17
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मानुष्यं सुचिरात्प्राप्य तत्र बोधविवर्जिताः।
भवन्ति सततं देवि यतन्तो हीनमेधसः ॥ १३.२१९.१७ ॥
Tales hombres, habiendo encontrado la muerte, en un nuevo nacimiento feliz, tras mucho tiempo habiendo obtenido el nacimiento humano, se vuelven carentes de comprensión allí. Oh diosa, aunque se esfuercen, son constantemente de inteligencia disminuida.
13.219.18
भगवन्मानुषाः केचित्सर्वकल्याणसंयुताः ।
पुत्रैर्दारैर्गुणयुतैर्दासीदासपरिच्छदैः ॥ १३.२१९.१८ ॥
Oh bienaventurado señor, algunos hombres están dotados de todas las bendiciones, con hijos virtuosos, esposas y un séquito de siervos y siervas.
13.219.19
परमं बुद्धिसंयुक्ताः स्थानैश्वर्यपरिग्रहैः ।
व्याधिहीना नबाधाश्च रूपारोग्यबलैर्युताः ॥ १३.२१९.१९ ॥
Dotados de suprema sabiduría, poseedores de posición y dominio, libres de enfermedad y aflicción, dotados de belleza, salud y fuerza.
13.219.20
धनधान्येन सम्पन्नाः प्रासादैर्यानवाहनैः ।
सर्वोपभोगसंयुक्ता नानाचित्रैर्मनोहरैः ॥ १३.२१९.२० ॥
Abundantes en riqueza y grano, poseedores de mansiones y vehículos, dotados de todos los placeres, con diversas cosas deleitosas.
13.219.21
ज्ञातिभिः सह मोदन्ते अविघ्नं तु दिनेदिने ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.२१ ॥
Se regocijan con sus parientes, día tras día, sin obstáculo. ¿Por el fruto de qué acción sucede esto? Deberías decírmelo.
13.219.22
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वं समाहिता ॥ १३.२१९.२२ ॥
Por eso te lo declararé. Escucha todo con mente concentrada.
13.219.23
ये पुरा मनुजा देवि आढ्या वा इतरेऽपि वा ।
श्रुतवृत्तसमायुक्ता दानकामाः श्रुतप्रियाः ॥ १३.२१९.२३ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño, fueran ricos o no, que estaban dotados de saber y buena conducta, deseosos de dar y amantes del saber.
13.219.24
परेङ्गितपरा नित्यं दातव्यमिति निश्चिताः ।
सत्यसन्धाः क्षमाशीला लोभमोहविवर्जिताः ॥ १३.२१९.२४ ॥
Atentos a las señales de otros, resueltos a que siempre se debe dar, fieles a sus promesas, de carácter paciente, libres de avaricia y engaño.
13.219.25
दातारः पात्रतो दानं व्रतैर्नियमसंयुताः ।
स्वदुःखमिव संस्मृत्य परदुःखविवर्जिताः।
सौम्यशीलाः शुभाचारा देवब्राह्मणपूजकाः ॥ १३.२१९.२५ ॥
Los donantes que dan según el merecimiento del receptor, dotados de votos y disciplinas, recordando el dolor ajeno como el propio y libres de causarlo, de natural gentil, de conducta auspiciosa, que honran a los dioses y a los brahmanes.
13.219.26
एवंशीलसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
दिवि वा भुवि वा देवि जायन्ते कर्मभोगिनः ॥ १३.२१९.२६ ॥
Quienes tienen tal carácter y conducta nacen, oh diosa, en un buen renacimiento, ya sea en el cielo o en la tierra, disfrutando los frutos de sus acciones.
13.219.27
मानुषेष्वपि ये जातास्तादृशाः सम्भवन्ति ते ।
यादृशास्तु तथा प्रोक्ताः सर्वे कल्याणसंयुताः ॥ १३.२१९.२७ ॥
Quienes nacen entre los hombres también llegan a ser tales; como se ha descrito, todos ellos están dotados de bondad.
13.219.28
रूपं द्रव्यं बलं चायुर्भोगैश्वर्यं बलं श्रुतम् ।
इत्येतत्सर्वसाद्गुण्यं दानाद्भवति नान्यथा।
तपोदानमयं सर्वमिति विद्धि शुभानने ॥ १३.२१९.२८ ॥
Belleza, riqueza, fuerza, longevidad, disfrute y soberanía, poder y saber: todas estas excelencias provienen de la dádiva, y no de otro modo. Sabe, oh de rostro auspicioso, que todo esto está hecho de austeridad y don.
13.219.29
अथ केचित्प्रदृश्यन्ते मानुषेष्वेव मानुषाः ।
दुर्गताः क्लेशभूयिष्ठा दानभोगविवर्जिताः ॥ १३.२१९.२९ ॥
Ahora bien, entre los propios humanos se ven algunos que están en desdicha, llenos de aflicción y privados de dar y de disfrutar.
13.219.30
भयैस्त्रिभिः समाजुष्टा व्याधिक्षुद्भयसंयुताः ।
दुष्कलत्राभिभूताश्च सततं विघ्नदर्शकाः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.३० ॥
Acosados por tres clases de temor, unidos a la enfermedad, el hambre y el miedo, dominados por malas esposas, y viendo siempre obstáculos: ¿por la maduración de qué acción sucede esto? Deberías decírmelo.
13.219.31
ये पुरा मनुजा देवि आसुरं भावमाश्रिताः ।
क्रोधलोभसमायुक्ता निरन्नाद्याश्च निष्क्रियाः ॥ १३.२१९.३१ ॥
Aquellos hombres de antaño, oh diosa, que se refugiaron en la naturaleza demoníaca, dotados de ira y codicia, sin alimento y similares, e inactivos:
13.219.32
नास्तिकाश्चैव धूर्ताश्च मूर्खाश्चात्मपरायणाः ।
परोपतापिनो देवि प्रायशः प्राणिनिर्दयाः ॥ १३.२१९.३२ ॥
Los incrédulos, los embusteros, los necios y los centrados en sí mismos, atormentadores de otros: oh diosa, en su mayoría despiadados con los seres vivos.
13.219.33
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
कथंचित्प्राप्य मानुष्यं तत्र ते दुःखपीडिताः ॥ १३.२१९.३३ ॥
Quienes tienen tal conducta, oh hermosa, aunque en el renacimiento obtengan de algún modo el nacimiento humano, allí son afligidos por el sufrimiento.
13.219.34
सर्वतः सम्भवन्त्येव पूर्वमात्मप्रमादतः ।
यथा ते पूर्वकथितास्तथा ते सम्भवन्त्युत ॥ १३.२१९.३४ ॥
Por todas partes surgen ciertamente, por su propia negligencia en el pasado; tal como se describió antes, así surgen en verdad.
13.219.35
शुभाशुभं कृतं कर्म सुखदुःखफलोदयम् ।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१९.३५ ॥
La acción buena y mala realizada, cuyo fruto es el surgir del placer y del dolor: así te ha sido dicho, oh diosa. ¿Qué más deseas volver a oír?