ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.219.1
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्ना बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ॥ १३.२१९.१ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଦେବଦେବ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି କେହି ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ହୁଅନ୍ତି।
13.219.2
दुर्गतास्तु प्रदृश्यन्ते यतमाना यथाविधि ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.२ ॥
କିନ୍ତୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯତ୍ନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖାଯାଏ। କେଉଁ କର୍ମବିପାକରୁ ଏପରି ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବା ଆପଣଙ୍କର ଉଚିତ।
13.219.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ॥ १३.२१९.३ ॥
ତେଣୁ ତା'ର କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ଶୁଣ, ହେ କଲ୍ୟାଣୀ!
13.219.4
ये पुरा मनुजा देवि श्रुतवन्तोपि केवलम् ।
निरा निरन्नाद्या भृशमात्मपरायणाः ॥ १३.२१९.४ ॥
ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କେବଳ ଶୁଣିଥିଲେ, ନିର୍ଧନ ଓ ଅନ୍ନାଦିହୀନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ଆତ୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ,
13.219.5
ते पुनर्जन्मनि शुभे ज्ञानबुद्धियुता अपि ।
निष्किञ्चना भवन्त्येव अनुप्तं हि न रोहति ॥ १३.२१९.५ ॥
ହେ ଶୁଭେ, ସେମାନେ ହିଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କିଞ୍ଚନ ହୁଅନ୍ତି; କାରଣ ଯାହା ବୁଣାଯାଇ ନାହିଁ ତାହା ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.219.6
मूर्खा लोके प्रदृश्यन्ते वृथा मूढा विचेतसः ।
ज्ञानविज्ञानरहिताः समृद्धाश्च समन्ततः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.६ ॥
ଜଗତରେ ମୂର୍ଖ, ବୃଥା ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ବିବେକହୀନ, ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନରହିତ ଲୋକମାନେ ସର୍ବତ୍ର ସମୃଦ୍ଧ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। କେଉଁ କର୍ମବିପାକରୁ ଏପରି ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବା ଆପଣଙ୍କର ଉଚିତ।
13.219.7
ये पुरा मनुजा देवि बालिशा अपि सर्वतः ।
समाचरन्ति दानानि दीनानुग्रहकारणात् ॥ १३.२१९.७ ॥
ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୂର୍ଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଦୀନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ହେତୁ ଦାନ କରନ୍ତି,
13.219.8
अबुद्धिपूर्वं वा दानं ददत्येव यतस्ततः ।
ते पुनर्जन्मनि शुभे प्राप्नुवन्त्येव तत्तथा ॥ १३.२१९.८ ॥
ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ବକ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ସେଠି ଦାନ ଦେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେହି ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
13.219.9
पण्डितोऽपण्डितो वाऽपि भुङ्क्ते दानफलं नरः ।
बुद्ध्याऽनपेक्षितं दानं सर्वथा तत्फलत्युत ॥ १३.२१९.९ ॥
ପଣ୍ଡିତ ହେଉ କିମ୍ବା ଅପଣ୍ଡିତ, ମନୁଷ୍ୟ ଦାନର ଫଳ ଭୋଗ କରେ; ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଚାରି ନ ଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଥା ସେହି ଫଳ ଦିଏ।
13.219.10
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
मेधाविनः श्रुतधरा भवन्ति विशदाक्षराः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.१० ॥
ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଦେବଦେବେଶ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହି ମେଧାବୀ, ଶ୍ରୁତିଧର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। କେଉଁ କର୍ମବିପାକରୁ ତାହା ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
13.219.11
ये पुरा मनुजा देवि गुरुशुश्रूषका भृशम् ।
ज्ञानार्थं ते तु सङ्गृह्य तीर्थतो विधिपूर्वकम् ॥ १३.२१९.११ ॥
ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁସେବାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ରତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ତୀର୍ଥରୁ (ଉପଦେଶ) ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
13.219.12
विधिनैव परांश्चैव ग्राहयन्ति च नान्यथा ।
अश्लाघमाना ज्ञानेन प्रशान्ता यतवाचकाः।
विद्यास्थानानि ये लोके स्थापयन्ति च यत्नतः ॥ १३.२१९.१२ ॥
ସେମାନେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ହିଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ଜ୍ଞାନ) ଗ୍ରହଣ କରାନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଜ୍ଞାନରେ ନିଜର ପ୍ରଶଂସା ନ କରି, ଶାନ୍ତ ଓ ସଂଯତ ବାକ୍ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯେଉଁମାନେ ଜଗତରେ ବିଦ୍ୟାସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଯତ୍ନରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି,
13.219.13
तादृश मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मेधाविनः श्रुतधरा भवन्ति विशदाक्षराः ॥ १३.२१९.१३ ॥
ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଶୁଭ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ମେଧାବୀ, ଶ୍ରୁତଧର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.219.14
अपरे मानुषा देव यतन्तोपि यतस्ततः ।
बहिष्कृताः प्रदृश्यन्ते श्रुतविज्ञानबुद्धितः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.१४ ॥
ହେ ଦେବ, ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏଣେତେଣେ ବୁଲି ଶ୍ରୁତ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରୁ ବହିଷ୍କୃତ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। କେଉଁ କର୍ମଫଳର ପରିପାକରୁ ଏହା ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
13.219.15
ये पुरा मनुजा देवि ज्ञानदर्पसमन्विताः ।
श्लाघमानाश्च तत्प्राप्य ज्ञानाहङ्कारमोहिताः ॥ १३.२१९.१५ ॥
ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଜ୍ଞାନଦର୍ପରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାହା ପାଇ ଜ୍ଞାନାହଙ୍କାରରେ ମୋହିତ ହୋଇ ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ,
13.219.16
वदन्ति ये परान्नित्यं ज्ञानाधिक्येन दर्पिताः ।
ज्ञानादसूयां कुर्वन्ति न सहन्ते च चापरान् ॥ १३.२१९.१६ ॥
ଜ୍ଞାନର ଅଧିକତାରେ ଦର୍ପିତ ହୋଇ ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ (ହୀନ କହି) କୁହନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ହେତୁ ଈର୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସହ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ,
13.219.17
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मानुष्यं सुचिरात्प्राप्य तत्र बोधविवर्जिताः।
भवन्ति सततं देवि यतन्तो हीनमेधसः ॥ १३.२१९.१७ ॥
ଏପରି ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇ ଶୁଭ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ, ବହୁ ସମୟ ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବୋଧରହିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ଦେବୀ, ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ହୀନବୁଦ୍ଧି ରହନ୍ତି।
13.219.18
भगवन्मानुषाः केचित्सर्वकल्याणसंयुताः ।
पुत्रैर्दारैर्गुणयुतैर्दासीदासपरिच्छदैः ॥ १३.२१९.१८ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, କେତେକ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କଲ୍ୟାଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଗୁଣବାନ ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ, ଦାସ-ଦାସୀ ଓ ପରିବାର ସହିତ।
13.219.19
परमं बुद्धिसंयुक्ताः स्थानैश्वर्यपरिग्रहैः ।
व्याधिहीना नबाधाश्च रूपारोग्यबलैर्युताः ॥ १३.२१९.१९ ॥
ପରମ ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ, ସ୍ଥାନ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣକାରୀ, ରୋଗହୀନ ଓ ବାଧାହୀନ, ରୂପ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ।
13.219.20
धनधान्येन सम्पन्नाः प्रासादैर्यानवाहनैः ।
सर्वोपभोगसंयुक्ता नानाचित्रैर्मनोहरैः ॥ १३.२१९.२० ॥
ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ପ୍ରାସାଦ ଓ ଯାନବାହନରେ ଯୁକ୍ତ, ସବୁ ଭୋଗରେ ସଂପନ୍ନ, ନାନା ମନୋହର ବସ୍ତୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
13.219.21
ज्ञातिभिः सह मोदन्ते अविघ्नं तु दिनेदिने ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.२१ ॥
ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିନକୁ ଦିନ ବାଧାହୀନ ଭାବେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। କେଉଁ କର୍ମବିପାକରେ ଏହା ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
13.219.22
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वं समाहिता ॥ १३.२१९.२२ ॥
ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ତାହା କହିବି। ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସବୁ ଶୁଣ।
13.219.23
ये पुरा मनुजा देवि आढ्या वा इतरेऽपि वा ।
श्रुतवृत्तसमायुक्ता दानकामाः श्रुतप्रियाः ॥ १३.२१९.२३ ॥
ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଧନୀ ହେଉ ବା ଅନ୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସଦାଚାରରେ ଯୁକ୍ତ, ଦାନେଚ୍ଛୁକ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରିୟ ଥିଲେ।
13.219.24
परेङ्गितपरा नित्यं दातव्यमिति निश्चिताः ।
सत्यसन्धाः क्षमाशीला लोभमोहविवर्जिताः ॥ १३.२१९.२४ ॥
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସଙ୍କେତରେ ମନୋଯୋଗୀ, ସର୍ବଦା ଦେବା ଉଚିତ ଏହି ନିଶ୍ଚୟରେ ଦୃଢ଼, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଲୋଭ ଓ ମୋହରହିତ।
13.219.25
दातारः पात्रतो दानं व्रतैर्नियमसंयुताः ।
स्वदुःखमिव संस्मृत्य परदुःखविवर्जिताः।
सौम्यशीलाः शुभाचारा देवब्राह्मणपूजकाः ॥ १३.२१९.२५ ॥
ପାତ୍ର ଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଉଥିବା, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ନିଜ ଦୁଃଖ ପରି ପରର ଦୁଃଖ ସ୍ମରଣ କରି ତାହା ନ ଘଟାଉଥିବା, ସୌମ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ, ଶୁଭାଚାରୀ ଏବଂ ଦେବ-ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜକ।
13.219.26
एवंशीलसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
दिवि वा भुवि वा देवि जायन्ते कर्मभोगिनः ॥ १३.२१९.२६ ॥
ଏପରି ଶୀଳ ଓ ଆଚାରବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକେ, ହେ ଦେବୀ, ଶୁଭ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବା ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଭୋଗନ୍ତି।
13.219.27
मानुषेष्वपि ये जातास्तादृशाः सम्भवन्ति ते ।
यादृशास्तु तथा प्रोक्ताः सर्वे कल्याणसंयुताः ॥ १३.२१९.२७ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିତ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହୁଅନ୍ତି। ବର୍ଣ୍ଣିତ ପରି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କଲ୍ୟାଣରେ ଯୁକ୍ତ।
13.219.28
रूपं द्रव्यं बलं चायुर्भोगैश्वर्यं बलं श्रुतम् ।
इत्येतत्सर्वसाद्गुण्यं दानाद्भवति नान्यथा।
तपोदानमयं सर्वमिति विद्धि शुभानने ॥ १३.२१९.२८ ॥
ରୂପ, ଧନ, ବଳ, ଆୟୁ, ଭୋଗ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, ବଳ, ଶ୍ରୁତ — ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ ଦାନରୁ ହିଁ ହୁଏ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ହେ ଶୁଭାନନେ, ଜାଣ ଏ ସବୁ ତପ ଓ ଦାନମୟ।
13.219.29
अथ केचित्प्रदृश्यन्ते मानुषेष्वेव मानुषाः ।
दुर्गताः क्लेशभूयिष्ठा दानभोगविवर्जिताः ॥ १३.२१९.२९ ॥
ଏବେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ କେତେକ ମନୁଷ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି — ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଅତି କ୍ଲେଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦାନ ଓ ଭୋଗରହିତ।
13.219.30
भयैस्त्रिभिः समाजुष्टा व्याधिक्षुद्भयसंयुताः ।
दुष्कलत्राभिभूताश्च सततं विघ्नदर्शकाः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.३० ॥
ତିନି ପ୍ରକାର ଭୟରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା, ରୋଗ, କ୍ଷୁଧା ଓ ଭୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଖରାପ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭୂତ ଏବଂ ସର୍ବଦା ବାଧା ଦେଖୁଥିବା — କେଉଁ କର୍ମଫଳ ଦ୍ୱାରା ଏହା ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ୍।
13.219.31
ये पुरा मनुजा देवि आसुरं भावमाश्रिताः ।
क्रोधलोभसमायुक्ता निरन्नाद्याश्च निष्क्रियाः ॥ १३.२१९.३१ ॥
ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ହେ ଦେବୀ, ଆସୁରୀ ଭାବ ଆଶ୍ରୟ କରି, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ନହୀନ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଥିଲେ —
13.219.32
नास्तिकाश्चैव धूर्ताश्च मूर्खाश्चात्मपरायणाः ।
परोपतापिनो देवि प्रायशः प्राणिनिर्दयाः ॥ १३.२१९.३२ ॥
ନାସ୍ତିକ, ଧୂର୍ତ୍ତ, ମୂର୍ଖ ଓ ଆତ୍ମପରାୟଣ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା — ହେ ଦେବୀ, ପ୍ରାୟଶଃ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦୟ।
13.219.33
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
कथंचित्प्राप्य मानुष्यं तत्र ते दुःखपीडिताः ॥ १३.२१९.३३ ॥
ଏପରି ଆଚରଣ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ହେ ଶୋଭନେ, ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି।
13.219.34
सर्वतः सम्भवन्त्येव पूर्वमात्मप्रमादतः ।
यथा ते पूर्वकथितास्तथा ते सम्भवन्त्युत ॥ १३.२१९.३४ ॥
ପୂର୍ବରେ ନିଜ ପ୍ରମାଦ ଯୋଗୁ ସେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଜନ୍ମନ୍ତି; ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ସେମାନେ ଜନ୍ମନ୍ତି।
13.219.35
शुभाशुभं कृतं कर्म सुखदुःखफलोदयम् ।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१९.३५ ॥
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମ, ଯାହାର ଫଳ ସୁଖ-ଦୁଃଖର ଉଦୟ — ହେ ଦେବୀ, ଏହା ତୁମକୁ କୁହାଗଲା; ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?