มหาภารตะ · อัธยายะ 13.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.219.1
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्ना बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ॥ १३.२१९.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เทพแห่งเทพ ในหมู่มนุษย์มีบางคนที่ประกอบด้วยความรู้และปัญญาญาณ มีสติปัญญาและฉลาดหลักแหลม
13.219.2
दुर्गतास्तु प्रदृश्यन्ते यतमाना यथाविधि ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.२ ॥
แต่กลับเห็นว่าตกอยู่ในความทุกข์ยาก แม้พยายามปฏิบัติตามระเบียบแบบแผน เพราะผลวิบากของกรรมประการใดเล่า ขอพระองค์โปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
13.219.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ॥ १३.२१९.३ ॥
เช่นนั้น ข้าจะบอกเหตุนั้นแก่เจ้า จงฟังเถิด ผู้มีความงามอันเป็นมงคล
13.219.4
ये पुरा मनुजा देवि श्रुतवन्तोपि केवलम् ।
निरा निरन्नाद्या भृशमात्मपरायणाः ॥ १३.२१९.४ ॥
ข้าแต่เทวี มนุษย์ผู้เคยเพียงแค่ได้ฟังคำสอนในกาลก่อน แต่ยากจนและขาดแคลนอาหารเป็นต้น และยึดมั่นอยู่แต่ในตนเองอย่างมาก
13.219.5
ते पुनर्जन्मनि शुभे ज्ञानबुद्धियुता अपि ।
निष्किञ्चना भवन्त्येव अनुप्तं हि न रोहति ॥ १३.२१९.५ ॥
ในชาติหน้าอันเป็นมงคล แม้เขาเหล่านั้นจะประกอบด้วยความรู้และปัญญา ก็กลับเป็นผู้ไม่มีอะไรเลย เพราะสิ่งที่มิได้หว่านไว้ย่อมไม่งอกขึ้น
13.219.6
मूर्खा लोके प्रदृश्यन्ते वृथा मूढा विचेतसः ।
ज्ञानविज्ञानरहिताः समृद्धाश्च समन्ततः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.६ ॥
ในโลกนี้ คนโง่เขลา หลงผิดอย่างไร้ประโยชน์ และจิตใจสับสน ที่ขาดความรู้และปัญญาญาณ กลับเห็นว่ามั่งคั่งรุ่งเรืองไปทั่วทุกด้าน เพราะผลวิบากของกรรมประการใดเล่า ขอพระองค์โปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
13.219.7
ये पुरा मनुजा देवि बालिशा अपि सर्वतः ।
समाचरन्ति दानानि दीनानुग्रहकारणात् ॥ १३.२१९.७ ॥
ข้าแต่เทวี มนุษย์ผู้เคยเป็นคนเขลาในกาลก่อน แต่ได้ให้ทานไปทุกทิศทาง ด้วยความกรุณาต่อผู้ยากไร้
13.219.8
अबुद्धिपूर्वं वा दानं ददत्येव यतस्ततः ।
ते पुनर्जन्मनि शुभे प्राप्नुवन्त्येव तत्तथा ॥ १३.२१९.८ ॥
ผู้ที่ให้ทานโดยไม่ได้ตั้งใจไว้ก่อน หรือให้ตามแต่โอกาส เขาเหล่านั้นย่อมได้รับผลนั้นเช่นเดียวกันในชาติหน้าอันเป็นมงคล
13.219.9
पण्डितोऽपण्डितो वाऽपि भुङ्क्ते दानफलं नरः ।
बुद्ध्याऽनपेक्षितं दानं सर्वथा तत्फलत्युत ॥ १३.२१९.९ ॥
ไม่ว่าจะเป็นผู้รอบรู้หรือไม่รอบรู้ มนุษย์ย่อมได้รับผลแห่งทาน ทานที่มิได้ผ่านการพิจารณาด้วยปัญญา ย่อมให้ผลนั้นโดยประการทั้งปวง
13.219.10
भगवन्देवदेवेश मानुषेष्वेव केचन ।
मेधाविनः श्रुतधरा भवन्ति विशदाक्षराः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.१० ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เทพแห่งเทพ ในหมู่มนุษย์บางคนย่อมกลายเป็นผู้มีปัญญา ทรงจำการศึกษาไว้ได้ มีตัวอักษรที่แจ่มชัด เพราะผลวิบากของการกระทำประการใดเล่า ขอพระองค์โปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
13.219.11
ये पुरा मनुजा देवि गुरुशुश्रूषका भृशम् ।
ज्ञानार्थं ते तु सङ्गृह्य तीर्थतो विधिपूर्वकम् ॥ १३.२१९.११ ॥
ข้าแต่เทวี มนุษย์ผู้เคยรับใช้ครูอาจารย์อย่างยิ่งในกาลก่อน เพื่อให้ได้ความรู้ โดยรับคำสอนจากแหล่งอันศักดิ์สิทธิ์ตามพิธีอันถูกต้อง
13.219.12
विधिनैव परांश्चैव ग्राहयन्ति च नान्यथा ।
अश्लाघमाना ज्ञानेन प्रशान्ता यतवाचकाः।
विद्यास्थानानि ये लोके स्थापयन्ति च यत्नतः ॥ १३.२१९.१२ ॥
และถ่ายทอดให้แก่ผู้อื่นตามพิธีนั้นเท่านั้น ไม่เป็นอย่างอื่น ผู้ไม่โอ้อวดความรู้ สงบและสำรวมวาจา ผู้ที่ในโลกนี้ตั้งใจสถาปนาสถานที่แห่งการศึกษาไว้ด้วยความเพียร
13.219.13
तादृश मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मेधाविनः श्रुतधरा भवन्ति विशदाक्षराः ॥ १३.२१९.१३ ॥
เมื่อถึงความตายเช่นนั้น ในชาติภพใหม่อันงดงาม เขาย่อมกลายเป็นผู้มีปัญญา ทรงจำสิ่งที่ได้ฟังไว้ได้ มีตัวอักษรที่แจ่มชัด
13.219.14
अपरे मानुषा देव यतन्तोपि यतस्ततः ।
बहिष्कृताः प्रदृश्यन्ते श्रुतविज्ञानबुद्धितः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.१४ ॥
ข้าแต่เทพ มนุษย์บางพวกแม้จะพยายามเพียงใด ก็ยังถูกเห็นว่าเร่ร่อนไปมา ถูกขับไล่ออกจากการศึกษา ความรู้ ความเข้าใจ และสติปัญญา เพราะผลวิบากของการกระทำประการใดเล่า ขอพระองค์โปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
13.219.15
ये पुरा मनुजा देवि ज्ञानदर्पसमन्विताः ।
श्लाघमानाश्च तत्प्राप्य ज्ञानाहङ्कारमोहिताः ॥ १३.२१९.१५ ॥
ข้าแต่เทวี มนุษย์ในกาลก่อนที่ประกอบด้วยความทะนงในความรู้ เมื่อได้มาแล้วก็โอ้อวดตนเอง หลงใหลด้วยอัตตาแห่งความรู้
13.219.16
वदन्ति ये परान्नित्यं ज्ञानाधिक्येन दर्पिताः ।
ज्ञानादसूयां कुर्वन्ति न सहन्ते च चापरान् ॥ १३.२१९.१६ ॥
ผู้ที่ถูกความทะนงด้วยความรู้ที่เหนือกว่าทำให้หลงไหล มักกล่าวร้ายผู้อื่นอยู่เสมอ เกิดความริษยาเพราะความรู้ และไม่อาจทนต่อผู้อื่นได้
13.219.17
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
मानुष्यं सुचिरात्प्राप्य तत्र बोधविवर्जिताः।
भवन्ति सततं देवि यतन्तो हीनमेधसः ॥ १३.२१९.१७ ॥
เมื่อถึงความตายเช่นนั้นแล้ว ในชาติภพใหม่อันงดงาม เขาเหล่านั้นหลังจากได้กำเนิดเป็นมนุษย์มาเป็นเวลานาน ย่อมกลายเป็นผู้ไร้ความเข้าใจในที่นั้น ข้าแต่เทวี แม้พยายามอยู่ ก็ย่อมมีปัญญาเสื่อมถอยเป็นนิตย์
13.219.18
भगवन्मानुषाः केचित्सर्वकल्याणसंयुताः ।
पुत्रैर्दारैर्गुणयुतैर्दासीदासपरिच्छदैः ॥ १३.२१९.१८ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า มนุษย์บางพวกประกอบด้วยความเป็นมงคลทั้งปวง มีบุตรและภรรยาที่ประกอบด้วยคุณความดี พร้อมด้วยบริวารเป็นทาสชายและทาสหญิง
13.219.19
परमं बुद्धिसंयुक्ताः स्थानैश्वर्यपरिग्रहैः ।
व्याधिहीना नबाधाश्च रूपारोग्यबलैर्युताः ॥ १३.२१९.१९ ॥
ประกอบด้วยปัญญาอันยอดเยี่ยม มีตำแหน่งและอำนาจการปกครอง ปราศจากโรคและความทุกข์เบียดเบียน ประกอบด้วยรูปงาม สุขภาพ และกำลัง
13.219.20
धनधान्येन सम्पन्नाः प्रासादैर्यानवाहनैः ।
सर्वोपभोगसंयुक्ता नानाचित्रैर्मनोहरैः ॥ १३.२१९.२० ॥
อุดมด้วยทรัพย์และธัญญาหาร มีปราสาท ยานพาหนะ และพาหนะต่าง ๆ ประกอบด้วยความสุขทุกประการ และมีสิ่งต่าง ๆ อันน่ารื่นรมย์หลากหลาย
13.219.21
ज्ञातिभिः सह मोदन्ते अविघ्नं तु दिनेदिने ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.२१ ॥
พวกเขาปีติยินดีอยู่กับญาติพี่น้องวันแล้ววันเล่าโดยไม่มีอุปสรรค ด้วยผลแห่งกรรมใดจึงเป็นเช่นนี้ ท่านควรบอกข้าพเจ้าเรื่องนั้น
13.219.22
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वं समाहिता ॥ १३.२१९.२२ ॥
เช่นนั้นข้าพเจ้าจะบอกท่านเอง จงฟังทั้งหมดด้วยจิตที่ตั้งมั่น
13.219.23
ये पुरा मनुजा देवि आढ्या वा इतरेऽपि वा ।
श्रुतवृत्तसमायुक्ता दानकामाः श्रुतप्रियाः ॥ १३.२१९.२३ ॥
ข้าแต่เทวี มนุษย์ในกาลก่อนทั้งที่มั่งมีและไม่มั่งมี ผู้ประกอบด้วยความรู้และความประพฤติดี ปรารถนาจะให้ทาน และรักการศึกษาเล่าเรียน
13.219.24
परेङ्गितपरा नित्यं दातव्यमिति निश्चिताः ।
सत्यसन्धाः क्षमाशीला लोभमोहविवर्जिताः ॥ १३.२१९.२४ ॥
คอยสังเกตความต้องการของผู้อื่นเสมอ มั่นใจว่าควรให้ทานอยู่เป็นนิตย์ ซื่อสัตย์ต่อคำมั่น มีนิสัยอดทน ปราศจากความโลภและความหลง
13.219.25
दातारः पात्रतो दानं व्रतैर्नियमसंयुताः ।
स्वदुःखमिव संस्मृत्य परदुःखविवर्जिताः।
सौम्यशीलाः शुभाचारा देवब्राह्मणपूजकाः ॥ १३.२१९.२५ ॥
ผู้ให้ทานแก่ผู้ควรรับ ประกอบด้วยวัตรและนิยม ระลึกถึงความทุกข์ของผู้อื่นเหมือนความทุกข์ของตน และไม่ก่อให้เกิดทุกข์แก่ใคร มีนิสัยอ่อนโยน มีความประพฤติอันเป็นมงคล บูชาเทพและพราหมณ์
13.219.26
एवंशीलसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
दिवि वा भुवि वा देवि जायन्ते कर्मभोगिनः ॥ १३.२१९.२६ ॥
ข้าแต่เทวี ผู้มีความประพฤติและนิสัยเช่นนี้ ย่อมเกิดใหม่ในภพอันงดงาม ทั้งบนสวรรค์หรือบนแผ่นดิน เสวยผลแห่งกรรมของตน
13.219.27
मानुषेष्वपि ये जातास्तादृशाः सम्भवन्ति ते ।
यादृशास्तु तथा प्रोक्ताः सर्वे कल्याणसंयुताः ॥ १३.२१९.२७ ॥
แม้ผู้ที่เกิดในหมู่มนุษย์ก็ย่อมเป็นเช่นนั้นด้วย ดังที่ได้กล่าวไว้ คนเหล่านั้นล้วนประกอบด้วยความดีงาม
13.219.28
रूपं द्रव्यं बलं चायुर्भोगैश्वर्यं बलं श्रुतम् ।
इत्येतत्सर्वसाद्गुण्यं दानाद्भवति नान्यथा।
तपोदानमयं सर्वमिति विद्धि शुभानने ॥ १३.२१९.२८ ॥
รูปงาม ทรัพย์สมบัติ กำลัง อายุยืน ความสุขสบายและอำนาจการปกครอง พลังและความรู้ ความดีทั้งหมดนี้ล้วนเกิดจากการให้ทาน ไม่มีทางอื่น ข้าแต่ผู้มีใบหน้างดงาม จงรู้ว่าสิ่งทั้งปวงนี้ประกอบขึ้นด้วยตบะและการให้ทาน
13.219.29
अथ केचित्प्रदृश्यन्ते मानुषेष्वेव मानुषाः ।
दुर्गताः क्लेशभूयिष्ठा दानभोगविवर्जिताः ॥ १३.२१९.२९ ॥
บัดนี้ ในหมู่มนุษย์ด้วยกันเองก็ยังปรากฏคนบางพวกที่ตกทุกข์ได้ยาก เต็มไปด้วยความลำบาก และขาดทั้งการให้ทานและการเสวยสุข
13.219.30
भयैस्त्रिभिः समाजुष्टा व्याधिक्षुद्भयसंयुताः ।
दुष्कलत्राभिभूताश्च सततं विघ्नदर्शकाः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१९.३० ॥
ถูกภัยสามประการคุกคาม ประสบโรค ความหิว และความหวาดกลัว ถูกภรรยาชั่วครอบงำ และมักเห็นแต่อุปสรรค ด้วยผลแห่งกรรมใดจึงเป็นเช่นนี้ ท่านควรบอกข้าพเจ้าเรื่องนั้น
13.219.31
ये पुरा मनुजा देवि आसुरं भावमाश्रिताः ।
क्रोधलोभसमायुक्ता निरन्नाद्याश्च निष्क्रियाः ॥ १३.२१९.३१ ॥
ข้าแต่เทวี มนุษย์ในกาลก่อนผู้ยึดถือภาวะอสูร ประกอบด้วยความโกรธและความโลภ ขาดอาหารเป็นต้น และไม่ประกอบกิจการใด
13.219.32
नास्तिकाश्चैव धूर्ताश्च मूर्खाश्चात्मपरायणाः ।
परोपतापिनो देवि प्रायशः प्राणिनिर्दयाः ॥ १३.२१९.३२ ॥
ข้าแต่เทวี ผู้ไม่เชื่อ ผู้หลอกลวง คนโง่ ผู้มุ่งแต่ตน ผู้เบียดเบียนผู้อื่น และส่วนมากไร้ความเมตตาต่อสัตว์ทั้งหลาย
13.219.33
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
कथंचित्प्राप्य मानुष्यं तत्र ते दुःखपीडिताः ॥ १३.२१९.३३ ॥
ข้าแต่ผู้งดงาม ผู้มีความประพฤติเช่นนี้ ในภพใหม่แม้จะได้กำเนิดเป็นมนุษย์โดยทางใดทางหนึ่ง ก็ยังถูกทุกข์เบียดเบียนอยู่ที่นั่น
13.219.34
सर्वतः सम्भवन्त्येव पूर्वमात्मप्रमादतः ।
यथा ते पूर्वकथितास्तथा ते सम्भवन्त्युत ॥ १३.२१९.३४ ॥
ทุกข์ย่อมเกิดขึ้นจากทุกทิศอย่างแน่นอน เพราะความประมาทของตนเองในกาลก่อน เป็นไปตามที่ได้กล่าวไว้แต่ก่อนนั้นนั่นเอง
13.219.35
शुभाशुभं कृतं कर्म सुखदुःखफलोदयम् ।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१९.३५ ॥
ข้าแต่เทวี กรรมดีและกรรมชั่วที่ได้กระทำไว้ ผลของมันคือการเกิดขึ้นของสุขและทุกข์ ดังที่ได้บอกท่านแล้ว ท่านยังปรารถนาจะฟังอะไรอีกเล่า