ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.226
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.226.1
देवदेव महादेव श्रुतं मे भगवन्निदम् ।
आत्मनो जातिसम्बन्धं ब्रूहि स्त्रीपुरुषान्तरम् ॥ १३.२२६.१ ॥
ದೇವದೇವ, ಮಹಾದೇವ, ಭಗವಂತನೇ, ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆತ್ಮನಿಗೆ ಜನ್ಮದೊಂದಿಗಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ.
13.226.2
स्त्रीप्राणाः पुरुषप्राणा एकतः पृथगेव वा ।
एष मे संशयो देव तं मे छेत्तुं त्वमर्हसि ॥ १३.२२६.२ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಪುರುಷನ ಪ್ರಾಣ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯೇ? ದೇವ, ಇದೇ ನನ್ನ ಸಂಶಯ; ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
13.226.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वं समाहिता ।
स्त्रीत्वं पुंस्त्वमिति प्राणे स्थितिर्नास्ति शुभेक्षणे ॥ १३.२२६.३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳು. ಶುಭನೇತ್ರೆ, ಸ್ತ್ರೀತ್ವವೂ ಪುರುಷತ್ವವೂ ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದಿಲ್ಲ.
13.226.4
निर्विकारः सदैवात्मा स्त्रीत्वं पुंस्त्वं न चात्मनि ।
कर्मप्रकारेण तथा जात्यां जात्यां प्रजायते ॥ १३.२२६.४ ॥
ಆತ್ಮ ಸದಾ ನಿರ್ವಿಕಾರ; ಸ್ತ್ರೀತ್ವವೂ ಪುರುಷತ್ವವೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಜನಿಸುತ್ತದೆ.
13.226.5
कृत्वा कर्म पुमान्स्त्री वा स्त्री पुमानपि जायते ।
स्त्रीभावं यत्पुमान्कृत्वा कर्मणा प्रमदा भवेत् ॥ १३.२२६.५ ॥
ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ ಪುರುಷ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಪುರುಷನಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕರ್ಮದಿಂದ ಸ್ತ್ರೀತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪುರುಷ ಪ್ರಮದೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.226.6
भगवन्सर्वलोकेश कर्मात्मा न करोति चेत् ।
कोऽन्यः कर्मकरो देहे तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १३.२२६.६ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಸರ್ವಲೋಕೇಶ! ಕರ್ಮಾತ್ಮ ಕರ್ಮ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರು? ಅದನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
13.226.7
शृणु भामिनि कर्तारमात्मा हि न च कर्मकृत् ।
प्रकृत्या गुणयुक्तेन क्रियते कर्म नित्यशः ॥ १३.२२६.७ ॥
ಕೇಳು, ಓ ಭಾಮಿನಿ! ಆತ್ಮವು ಕರ್ತೃವಲ್ಲ; ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನೂ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದಂತೆ ಕರ್ಮ ಸದಾ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
13.226.8
शरीरं प्राणिनां लोके यथा पित्तकफानिलैः ।
व्याप्तमेभिस्त्रिभिर्दोषैस्तथा व्याप्तं त्रिभिर्गुणैः ॥ १३.२२६.८ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹವು ಪಿತ್ತ, ಕಫ, ವಾತ ಎಂಬ ಮೂರು ದೋಷಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ, ಅದು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.
13.226.9
सत्वं रजस्तमश्चैव गुणास्त्वेते शरीरिणः ।
प्रकाशात्मकमेतेषां सत्वं सततमिष्यते ॥ १३.२२६.९ ॥
ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್—ಇವೇ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಗುಣಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವವು ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಸದಾ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.226.10
रजो दुःखत्मकं तत्र तमो मोहात्मकं स्मृतम् ।
त्रिभिरेतैर्गुणैर्युक्तं लोके कर्म प्रवर्तते ॥ १३.२२६.१० ॥
ರಜಸ್ ದುಃಖಸ್ವರೂಪ; ತಮಸ್ ಮೋಹಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
13.226.11
सत्यं प्राणिदया शौचं श्रेयः प्रीतिः क्षमा दमः ।
एवमादि तथाऽन्यश्च कर्म सात्विकमुच्यते ॥ १३.२२६.११ ॥
ಸತ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿದಯೆ, ಶೌಚ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಪ್ರೀತಿ, ಕ್ಷಮೆ, ದಮ ಮತ್ತು ಇಂತಹವೂ ಇತರವೂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಕರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
13.226.12
दाक्ष्यं कर्मपरत्वं च लोभो मोहो विधिं प्रति ।
कलत्रसङ्गो माधुर्यं नित्यमैश्वर्यलुब्धता।
रजसश्चोद्भवं चैतत्कर्म नानाविधं सदा ॥ १३.२२६.१२ ॥
ಕೌಶಲ್ಯ, ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ, ಲೋಭ, ವಿಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಮೋಹ, ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ, ಸುಖದ ಬಯಕೆ, ಸದಾ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಲೋಭ—ಇವು ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂತಹ ಕರ್ಮ ಸದಾ ನಾನಾ ವಿಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
13.226.13
अनृतं चैव पारुष्यं धृतिर्विद्वेषिता भृशम् ।
हिंसाऽसत्यं च नास्तिक्यं निद्रालस्यभयानि च।
तमसश्चोद्भवं चैतत्कर्म पापयुतं तथा ॥ १३.२२६.१३ ॥
ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಒರಟುತನ, ಅತಿಯಾದ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಹಠ, ಹಿಂಸೆ, ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಸ್ತಿಕತೆ, ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಭಯ — ಇವು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕರ್ಮ ಪಾಪಮಯ.
13.226.14
तस्माद्गुणमयः सर्वः कार्यारम्भः शुभाशुभः ।
तस्मादात्मानमव्यग्रं विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥ १३.२२६.१४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯದ ಆರಂಭಗಳು — ಶುಭವಾದವೂ ಅಶುಭವಾದವೂ — ಗುಣಮಯವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಕ್ಷೋಭೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಕರ್ತೃವಲ್ಲದವನು, ಅವ್ಯಯನು ಎಂದು ತಿಳಿ.
13.226.15
सात्विकाः पुण्यलोकेषु राजसा मानुषे पदे ।
तिर्यग्योनौ च नरके तिष्ठेयुस्तामसा नराः ॥ १३.२२६.१५ ॥
ಸಾತ್ತ್ವಿಕರು ಪುಣ್ಯಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಸರು ಮಾನುಷ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಮಸರು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನರಕದಲ್ಲಿ ಇರುವರು.
13.226.16
किमर्थमात्मा भिन्नेऽस्मिन्देहे शस्त्रेण वा हते ।
स्वयं प्रयास्यति तदा तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२६.१६ ॥
ಈ ದೇಹವು ಭಿನ್ನವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹತವಾದಾಗ, ಆತ್ಮನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
13.226.17
तदहं ते प्रक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ।
एतन्निर्णायकैश्चापि मुह्यन्ते सूक्ष्मबुद्धिभिः ॥ १३.२२६.१७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ಕಲ್ಯಾಣಿ. ಇದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವವರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಬುದ್ಧಿಯವರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
13.226.18
कर्मक्षये तु सम्प्राप्ते प्राणिनां जन्मधारिणाम् ।
उपद्रवो भवेद्देहे येन केनापि हेतुना ॥ १३.२२६.१८ ॥
ಜನ್ಮ ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರ್ಮ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಪದ್ರವ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
13.226.19
तन्निमित्तं शरीरी तु शरीरं प्राप्य संक्षयम् ।
अपयाति परित्यज्य ततः कर्मवशेन सः ॥ १३.२२६.१९ ॥
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹಧಾರಿ ದೇಹ ನಾಶವಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕರ್ಮವಶದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
13.226.20
देहक्षयेपि नैवात्मा वेदनाभिर्न चाल्यते ।
तिष्ठेत्कर्मफलं यावद्व्रजेत्कर्मक्षये पुनः ॥ १३.२२६.२० ॥
ದೇಹ ನಾಶವಾದರೂ ಆತ್ಮ ನೋವುಗಳಿಂದ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ; ಕರ್ಮಫಲ ಉಳಿದಿರುವವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಕರ್ಮ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
13.226.21
आदिप्रभृति लोकेऽस्मिन्नेवमात्मगतिः स्मृता ।
एतत्ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२२६.२१ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆದಿಯಿಂದಲೇ ಆತ್ಮನ ಗತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವಿ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?