మహాభారతం · అధ్యాయం 13.226
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.226.1
देवदेव महादेव श्रुतं मे भगवन्निदम् ।
आत्मनो जातिसम्बन्धं ब्रूहि स्त्रीपुरुषान्तरम् ॥ १३.२२६.१ ॥
దేవదేవా, మహాదేవా, భగవంతుడా, ఇది నేను విన్నాను. ఆత్మకు జన్మతో ఉన్న సంబంధాన్ని, స్త్రీ పురుషుల మధ్య భేదాన్ని చెప్పండి.
13.226.2
स्त्रीप्राणाः पुरुषप्राणा एकतः पृथगेव वा ।
एष मे संशयो देव तं मे छेत्तुं त्वमर्हसि ॥ १३.२२६.२ ॥
స్త్రీ ప్రాణాలు, పురుష ప్రాణాలు ఒక్కటేనా లేక వేరువేరా? దేవా, ఇదే నా సందేహం; దానిని తొలగించడం నీకు తగినది.
13.226.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु सर्वं समाहिता ।
स्त्रीत्वं पुंस्त्वमिति प्राणे स्थितिर्नास्ति शुभेक्षणे ॥ १३.२२६.३ ॥
కాబట్టి నేను నీకు చెబుతాను; ఏకాగ్రచిత్తంతో అంతా విను. శుభనేత్రీ, స్త్రీత్వం, పురుషత్వం ప్రాణంలో స్థిరంగా ఉండవు.
13.226.4
निर्विकारः सदैवात्मा स्त्रीत्वं पुंस्त्वं न चात्मनि ।
कर्मप्रकारेण तथा जात्यां जात्यां प्रजायते ॥ १३.२२६.४ ॥
ఆత్మ ఎల్లప్పుడూ వికారరహితమైనది; స్త్రీత్వం, పురుషత్వం ఆత్మలో లేవు. కర్మ స్వభావాన్ని బట్టి ప్రతి జన్మలో అది పుడుతుంది.
13.226.5
कृत्वा कर्म पुमान्स्त्री वा स्त्री पुमानपि जायते ।
स्त्रीभावं यत्पुमान्कृत्वा कर्मणा प्रमदा भवेत् ॥ १३.२२६.५ ॥
కర్మ చేసి పురుషుడు స్త్రీగా పుడతాడు; స్త్రీ కూడా పురుషుడిగా పుడుతుంది. కర్మ ద్వారా స్త్రీత్వాన్ని పొందిన పురుషుడు స్త్రీ అవుతాడు.
13.226.6
भगवन्सर्वलोकेश कर्मात्मा न करोति चेत् ।
कोऽन्यः कर्मकरो देहे तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १३.२२६.६ ॥
భగవంతుడా, సర్వలోకాధీశా! కర్మాత్మ కర్మ చేయకపోతే, దేహంలో కర్మ చేసేవాడు మరెవరు? అది నాకు చెప్పడం నీకు తగినది.
13.226.7
शृणु भामिनि कर्तारमात्मा हि न च कर्मकृत् ।
प्रकृत्या गुणयुक्तेन क्रियते कर्म नित्यशः ॥ १३.२२६.७ ॥
వినుము, ఓ భామినీ! ఆత్మ కర్త కాదు, కర్మను చేసేవాడూ కాదు. ప్రకృతి ద్వారా, గుణాలతో కూడినదిగా, కర్మ నిత్యం జరుగుతుంది.
13.226.8
शरीरं प्राणिनां लोके यथा पित्तकफानिलैः ।
व्याप्तमेभिस्त्रिभिर्दोषैस्तथा व्याप्तं त्रिभिर्गुणैः ॥ १३.२२६.८ ॥
లోకంలో ప్రాణుల శరీరం పిత్త, కఫ, వాయువు అనే మూడు దోషాలతో వ్యాపించి ఉన్నట్లే, అది మూడు గుణాలతో వ్యాపించి ఉంది.
13.226.9
सत्वं रजस्तमश्चैव गुणास्त्वेते शरीरिणः ।
प्रकाशात्मकमेतेषां सत्वं सततमिष्यते ॥ १३.२२६.९ ॥
సత్వం, రజస్సు, తమస్సు—ఇవే శరీరధారుల గుణాలు. వీటిలో సత్వం ప్రకాశ స్వభావం కలదిగా సదా భావించబడుతుంది.
13.226.10
रजो दुःखत्मकं तत्र तमो मोहात्मकं स्मृतम् ।
त्रिभिरेतैर्गुणैर्युक्तं लोके कर्म प्रवर्तते ॥ १३.२२६.१० ॥
రజస్సు దుఃఖ స్వభావం కలది; తమస్సు మోహ స్వభావం కలదని స్మరించబడింది. ఈ మూడు గుణాలతో కూడి లోకంలో కర్మ ప్రవర్తిస్తుంది.
13.226.11
सत्यं प्राणिदया शौचं श्रेयः प्रीतिः क्षमा दमः ।
एवमादि तथाऽन्यश्च कर्म सात्विकमुच्यते ॥ १३.२२६.११ ॥
సత్యం, ప్రాణులపై దయ, శౌచం, శ్రేయస్సు, ప్రీతి, క్షమ, దమం, ఇలాంటివి మరియు ఇతరమైనవి సాత్విక కర్మలని చెప్పబడతాయి.
13.226.12
दाक्ष्यं कर्मपरत्वं च लोभो मोहो विधिं प्रति ।
कलत्रसङ्गो माधुर्यं नित्यमैश्वर्यलुब्धता।
रजसश्चोद्भवं चैतत्कर्म नानाविधं सदा ॥ १३.२२६.१२ ॥
నైపుణ్యం, కర్మపై ఆసక్తి, లోభం, విధి పట్ల మోహం, భార్యపై అనురాగం, సుఖాన్ని కోరడం, ఎల్లప్పుడూ ఐశ్వర్యంపై ఆశ—ఇవి రజస్సు నుండి పుడతాయి; ఇటువంటి కర్మ సదా అనేక విధాలుగా ఉంటుంది.
13.226.13
अनृतं चैव पारुष्यं धृतिर्विद्वेषिता भृशम् ।
हिंसाऽसत्यं च नास्तिक्यं निद्रालस्यभयानि च।
तमसश्चोद्भवं चैतत्कर्म पापयुतं तथा ॥ १३.२२६.१३ ॥
అసత్యం, పరుషత్వం, అధిక ద్వేషం, హింస, అసత్యం, నాస్తికత్వం, నిద్ర, సోమరితనం, భయం — ఇవి తమస్సు నుండి పుడతాయి; వీటితో కూడిన కర్మ పాపభరితమైనది.
13.226.14
तस्माद्गुणमयः सर्वः कार्यारम्भः शुभाशुभः ।
तस्मादात्मानमव्यग्रं विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥ १३.२२६.१४ ॥
కాబట్టి అన్ని కర్మారంభాలు, శుభమైనవీ అశుభమైనవీ, గుణమయాలు. కాబట్టి ఆత్మను కలతలేనిదిగా, కర్తకానిదిగా, నాశరహితమైనదిగా తెలుసుకో.
13.226.15
सात्विकाः पुण्यलोकेषु राजसा मानुषे पदे ।
तिर्यग्योनौ च नरके तिष्ठेयुस्तामसा नराः ॥ १३.२२६.१५ ॥
సాత్త్వికులు పుణ్యలోకాలలో, రాజసులు మానవ స్థితిలో, తామసులు తిర్యగ్యోనిలో మరియు నరకంలో ఉంటారు.
13.226.16
किमर्थमात्मा भिन्नेऽस्मिन्देहे शस्त्रेण वा हते ।
स्वयं प्रयास्यति तदा तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२६.१६ ॥
ఈ దేహం భిన్నమైనప్పుడు లేదా ఆయుధంతో హతమైనప్పుడు, ఆత్మ ఏ కారణంగా తనంతట తానే వెళ్ళిపోతుంది? అది నాకు చెప్పడం నీకు తగును.
13.226.17
तदहं ते प्रक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ।
एतन्निर्णायकैश्चापि मुह्यन्ते सूक्ष्मबुद्धिभिः ॥ १३.२२६.१७ ॥
అందువల్ల నేను నీకు ఆ కారణం చెబుతాను; వినుము, కల్యాణీ. ఈ విషయాన్ని నిర్ణయించేవారు కూడా సూక్ష్మబుద్ధులైనప్పటికీ దీనిలో మోహితులవుతారు.
13.226.18
कर्मक्षये तु सम्प्राप्ते प्राणिनां जन्मधारिणाम् ।
उपद्रवो भवेद्देहे येन केनापि हेतुना ॥ १३.२२६.१८ ॥
జన్మను ధరించిన ప్రాణుల కర్మ క్షయమైనప్పుడు, ఏదో ఒక కారణంతో దేహంలో ఉపద్రవం కలగవచ్చు.
13.226.19
तन्निमित्तं शरीरी तु शरीरं प्राप्य संक्षयम् ।
अपयाति परित्यज्य ततः कर्मवशेन सः ॥ १३.२२६.१९ ॥
ఆ కారణంగా దేహధారి శరీరం నశించినప్పుడు దానిని విడిచి కర్మ వశంలో అతడు వెళ్ళిపోతాడు.
13.226.20
देहक्षयेपि नैवात्मा वेदनाभिर्न चाल्यते ।
तिष्ठेत्कर्मफलं यावद्व्रजेत्कर्मक्षये पुनः ॥ १३.२२६.२० ॥
దేహం నశించినా ఆత్మ వేదనలతో కదిలించబడదు; కర్మఫలం ఉన్నంతవరకు నిలుస్తుంది, కర్మ క్షయమైనప్పుడు మళ్లీ వెళ్ళిపోతుంది.
13.226.21
आदिप्रभृति लोकेऽस्मिन्नेवमात्मगतिः स्मृता ।
एतत्ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२२६.२१ ॥
ఈ లోకంలో ఆదినుండి ఆత్మ గతి ఇలాగే స్మరించబడింది. దేవీ, ఇది నీకు చెప్పాను; ఇంకా ఏమి వినాలని కోరుతున్నావు?