มหาภารตะ · อัธยายะ 13.228
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.228.1
भगवन्सर्वभूतेश लोके कर्मक्रियापथे ।
दैवात्प्रवर्तते सर्वमिति केचिद्व्यवस्थिताः ॥ १३.२२८.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ ผู้เป็นใหญ่เหนือสรรพภูตทั้งปวง ในโลกซึ่งเป็นทางแห่งการกระทำและกรรม บางท่านยืนยันมั่นคงว่าทุกสิ่งเคลื่อนไปด้วยโชคชะตา
13.228.2
अपरे चेष्टया चेति दृष्ट्वा प्रत्यक्षतः क्रियाम् ।
पक्षभेदे द्विधा चास्मिन्संशयस्थं मनो मम।
तत्त्वं वद महादेव श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२२८.२ ॥
บางท่านกล่าวว่าเกิดขึ้นด้วยความพยายาม เพราะได้เห็นการกระทำอยู่ต่อหน้า ใจของข้าพเจ้าแบ่งออกเป็นสองฝ่ายในความแตกต่างของทัศนะนี้ และคงค้างอยู่ในความสงสัย ข้าแต่มหาเทพ ขอตรัสความจริงให้ทราบ ข้าพเจ้าใคร่ฟังยิ่งนัก
13.228.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु तत्वं समाहिता ।
तदेवं कुरुते कर्म लोके देवि शुभाशुभम् ॥ १३.२२८.३ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าจะกล่าวให้ท่านฟัง จงฟังความจริงด้วยจิตที่สงบตั้งมั่น ข้าแต่เทวี ในโลกนี้ มนุษย์ย่อมกระทำกรรมทั้งดีและชั่วเช่นนี้
13.228.4
लक्ष्यते द्विविधं कर्म मानुषेष्वेव तच्छृणु ।
पुराकृतं तयोरेकमैहिकं त्वितरस्तथा ॥ १३.२२८.४ ॥
ในหมู่มนุษย์ การกระทำปรากฏเป็นสองประเภท จงฟังเถิด ประเภทหนึ่งกระทำมาแต่ชาติก่อน อีกประเภทหนึ่งก็กระทำในชาตินี้เช่นกัน
13.228.5
अदृष्टपूर्वं यत्कर्म तद्दैवमिति लक्ष्यते ।
विहीनं दृष्टकरणं तन्मानुषमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.५ ॥
การกระทำที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนนั้นย่อมถูกรับรู้ว่าเป็นโชคชะตา ส่วนการกระทำที่ไม่มีเหตุที่มองเห็นได้ ท่านจำกันว่าเป็นของมนุษย์
13.228.6
मानुषं तु क्रियामात्रं दैवात्सम्भवते फलम् ।
एवं तदुभयं कर्म मानुषं विद्धि तन्नृषु ॥ १३.२२८.६ ॥
การกระทำของมนุษย์เป็นเพียงการกระทำ แต่ผลของมันเกิดขึ้นจากโชคชะตา ดังนั้นจงรู้ว่ากรรมทั้งสองประเภทนี้เป็นของมนุษย์ในหมู่มนุษย์
13.228.7
लौकिकं तु प्रवक्ष्यामि दैवमानुषनिर्मितम् ।
कृषौ तु दृश्यते कर्म कर्षणं वपनं तथा ॥ १३.२२८.७ ॥
บัดนี้ข้าจะกล่าวถึงการกระทำทางโลก ซึ่งสร้างขึ้นทั้งด้วยโชคชะตาและความพยายามของมนุษย์ ในการทำนา ย่อมเห็นการกระทำ คือการไถและการหว่าน
13.228.8
रोपणं चैव लवनं यच्चान्यत्पौरुषं स्मृतम् ।
दैवादसिद्धिश्च भवेद्दुष्कृतं चास्ति पौरुषे ॥ १३.२२८.८ ॥
การปักดำและการเกี่ยว และสิ่งอื่นใดที่จำกันว่าเป็นความพยายามของมนุษย์ ด้วยโชคชะตาอาจเกิดความไม่สำเร็จ และในความพยายามของมนุษย์ก็อาจมีความผิดพลาดได้
13.228.9
सुयत्नाल्लभ्यते कीर्तिर्दुर्यत्नादयशस्तथा ।
एवं लोकगतिर्देवि आदिप्रभृति वर्तते ॥ १३.२२८.९ ॥
ด้วยความพยายามที่ดี ย่อมได้รับเกียรติยศ และด้วยความพยายามที่ไม่ดี ย่อมได้รับความอัปยศ ข้าแต่เทวี วิถีแห่งโลกดำรงอยู่เช่นนี้ตั้งแต่เบื้องต้น
13.228.10
भगवन्सर्वलोकेश सुरासुरनमस्कृत ।
कथमात्मा सदा गर्भं संविशेष्कर्मकारणात्।
तन्मे वद महादेव तद्धि गुह्यं परं मतम् ॥ १३.२२८.१० ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ ผู้เป็นใหญ่เหนือโลกทั้งปวง ผู้เทวดาและอสูรต่างนอบน้อม อาตมันย่อมเข้าสู่ครรภ์เสมอเพราะเหตุแห่งกรรมได้อย่างไร ข้าแต่มหาเทพ ขอตรัสเรื่องนั้นให้ข้าพเจ้าทราบ เพราะเรื่องนั้นถือว่าเป็นความลับสูงสุด
13.228.11
शृणु भामिनि तत्सर्वं गुह्यानां परमं प्रिये ।
देवगुह्यादपि परमात्मगुह्यमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.११ ॥
จงฟังเถิด ข้าแต่หญิงผู้งดงาม ข้าแต่ที่รัก นั่นคือความลับสูงสุดในบรรดาความลับทั้งปวง ความลับของปรมาตมันถือกันว่าสูงยิ่งกว่าความลับของเหล่าเทวดาเสียอีก
13.228.12
देवासुरास्तन्न विदुरात्मनो हि गतागतम् ।
अदृश्यो हि सदैवात्मा जनैः सौक्ष्म्यान्निराश्रयात् ॥ १३.२२८.१२ ॥
แม้เทวดาและอสูรก็ไม่รู้การมาและการไปของอาตมันนั้น เพราะอาตมันเป็นสิ่งที่มองไม่เห็นอยู่เสมอ ด้วยเหตุที่มันละเอียดและไม่มีที่พึ่งอาศัย ผู้คนจึงมองไม่เห็น
13.228.13
अतिमायेति मायानामात्ममाया सेदष्यते ।
सोयं चतुर्विधां जातिं संविशत्यात्ममायया।
मैथुनं शोणितं बीजं दैवमेवात्र कारणम् ॥ १३.२२८.१३ ॥
นี่คือมายาที่ล่วงพ้นมายาทั้งปวง ในบรรดามายาทั้งหลาย มีเพียงมายาของอาตมันเท่านั้นที่ปรากฏ ด้วยมายาของตนเอง อาตมันนั้นย่อมเข้าสู่การเกิดทั้งสี่ประเภท การร่วมเพศ โลหิต และเชื้อ ที่นี่ โชคชะตาเท่านั้นคือเหตุ
13.228.14
बीजशोणितसंयोगे यदा सम्भवते शुभे ।
तदाऽऽत्मा विशते गर्भमेवमण्डजरायुजे ॥ १३.२२८.१४ ॥
เมื่อการประสมกันของเชื้อและโลหิตเกิดขึ้น ครรภ์ย่อมบังเกิด ข้าแต่ผู้เป็นมงคล เมื่อนั้นอาตมันย่อมเข้าสู่ครรภ์ ทั้งสัตว์ที่เกิดจากไข่และสัตว์ที่เกิดจากครรภ์ก็เป็นเช่นนี้
13.228.15
एवं संयोगकाले तु आत्मा गर्भत्वमेयिवान् ॥ १३.२२८.१५ ॥
เช่นนี้ ในขณะแห่งการประสมกัน อาตมันย่อมบรรลุสภาพเป็นทารกในครรภ์
13.228.16
कलिलाज्जायते पिण्डं पिण्डात्पेश्यर्बुदं भवेत् ।
व्यक्तिभावगतं चैव कर्म त्वाश्रयते क्रमात् ॥ १३.२२८.१६ ॥
จากกลละ ย่อมเกิดเป็นก้อน จากก้อนย่อมเกิดเป็นก้อนเนื้อและฟองคล้ายตุ่ม เมื่อได้รูปร่างที่ปรากฏแล้ว กรรมย่อมค่อย ๆ อาศัยอยู่ในนั้น
13.228.17
एवं विवर्धमानेन कर्मात्मा सह वर्धते ।
एवमात्मगतिं विद्धि यन्मां पृच्छसि सुप्रभे ॥ १३.२२८.१७ ॥
เช่นนี้ เมื่อเติบโตขึ้น อาตมันแห่งกรรมก็เติบโตไปพร้อมกัน ข้าแต่ผู้มีรัศมีงดงาม จงรู้วิถีของอาตมันด้วยประการฉะนี้ คือสิ่งที่ท่านถามข้า
13.228.18
रोपणं चैव लवनं यच्चान्यत्पौरुषं स्मृतम् ॥ १३.२२८.१८ ॥
การหว่านและการเกี่ยว และสิ่งอื่นใดที่จำกันว่าเป็นความพยายามของมนุษย์
13.228.19
काले वृष्टिः सुवापं च प्ररोहः पक्तिरेव च ।
एवमादि तु यच्चान्यत्तद्दैवतमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.१९ ॥
ฝนที่ตกตามฤดูกาล การหว่านที่ดี การงอกและการสุก และสิ่งอื่นใดที่เป็นเช่นนี้ ย่อมถูกประกาศว่าเป็นของโชคชะตา
13.228.20
पञ्चभूतस्थितिश्चैव ज्योतिषामयनं तथा ।
अबुद्धिगम्यं यन्मर्त्यैर्हेतुभिर्वा न विद्यते ॥ १३.२२८.२० ॥
การดำรงอยู่ของธาตุทั้งห้า และการโคจรของดวงดาว ซึ่งปัญญาของมนุษย์เข้าไม่ถึง หรือซึ่งเหตุของมันไม่เป็นที่รู้กัน
13.228.21
तादृशं कारणं दैवं शुभं वा यदि वेतरत् ।
यादृशं चात्मना शक्यं तत्पौरुषमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.२१ ॥
กรรมที่เป็นเหตุเช่นนั้นคือโชคชะตา ไม่ว่าจะเป็นมงคลหรือมิใช่มงคล ส่วนสิ่งที่ตนเองสามารถทำให้สำเร็จได้นั้น ท่านกล่าวว่าเป็นความพยายามของมนุษย์
13.228.22
केवलं फलनिष्पत्तिरेकेन तु न शक्यते ।
पौरुषेणैव दैवेनि युगपद्ग्रथितं प्रिये।
तयोः समाहितं कर्म शीतोष्णं युगपत्तथा ॥ १३.२२८.२२ ॥
ผลสำเร็จย่อมไม่อาจบรรลุได้ด้วยสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพียงอย่างเดียว ความพยายามของมนุษย์และโชคชะตาถูกทอเข้าด้วยกัน ข้าแต่ที่รัก กรรมที่ประกอบขึ้นจากทั้งสองอย่างนั้นเปรียบเหมือนความหนาวและความร้อนที่เกิดขึ้นพร้อมกัน
13.228.23
पौरुषं तु तयोः पूर्वमारब्धव्यं विजानता ।
आत्मना तु न शक्यं हि न तथा कीर्तिमाप्नुयात् ॥ १३.२२८.२३ ॥
ผู้รู้ควรเริ่มด้วยความพยายามของมนุษย์ก่อนในบรรดาทั้งสองอย่างนี้ สิ่งใดที่ตนเองทำไม่ได้ย่อมเป็นไปไม่ได้ และเช่นนั้นเขาก็จะไม่ได้รับเกียรติยศ
13.228.24
खननान्मथनाल्लोके जलाग्निप्रापणं यथा ।
तथा पुरुषकारे तु दैवसम्पत्समाहिता ॥ १३.२२८.२४ ॥
เหมือนดังที่ในโลก น้ำและไฟย่อมได้มาด้วยการขุดและการกวน ฉันใด ในความพยายามของมนุษย์ ความสมบูรณ์ของโชคชะตาก็ประสานกันอยู่ฉันนั้น
13.228.25
नरस्याकुर्वतः कर्म दैवसम्पन्न लभ्यते ।
तस्मात्सर्वसमारम्भो दैवमानुषनिर्मितः ॥ १३.२२८.२५ ॥
คนที่ไม่ลงมือกระทำ ย่อมไม่ได้รับทรัพย์สมบัติที่มาจากโชคชะตา เพราะฉะนั้น ทุกการเริ่มต้นจึงเกิดขึ้นจากทั้งโชคชะตาและความพยายามของมนุษย์
13.228.26
असुरा राक्षसाश्चैव मन्यन्ते लोकनाशनाः ।
पश्यन्ते न च ते पापाः केवलं मांसभक्षणाः ॥ १३.२२८.२६ ॥
พวกอสุรและรากษสซึ่งเป็นผู้ทำลายโลกคิดเช่นนั้น คนบาปเหล่านั้นซึ่งกินแต่เนื้อสัตว์ย่อมมองไม่เห็นอะไรเลย
13.228.27
प्रच्छादितं हि तत्सर्वं गूढमाया हि देवताः ।
तदहं ते प्रवक्ष्यामि देवि गुह्यं पुरस्सरम् ॥ १३.२२८.२७ ॥
สิ่งทั้งหมดนั้นถูกปกปิดไว้ เพราะเทวดามีมายาอันลึกลับซ่อนเร้น ดังนั้น ข้าแต่เทวี ข้าจะกล่าวความลับอันสำคัญยิ่งนั้นแก่เจ้า
13.228.28
आदिकाले नराः सर्वे कृत्वा कर्म शुभाशुभम् ।
भुञ्जते पश्यमानास्ते वृत्तान्तं लोकयोर्द्वयोः ॥ १३.२२८.२८ ॥
ในกาลเริ่มต้น มนุษย์ทั้งปวงได้กระทำกรรมดีและกรรมชั่ว แล้วเสวยผลของกรรมนั้นขณะเฝ้ามองเหตุการณ์ในโลกทั้งสอง
13.228.29
यथैवात्मकृतं विद्युर्देशान्तरगता नराः ।
विद्युस्तथैवान्तकाले सुकृतं पौर्वदैहिकम् ॥ १३.२२८.२९ ॥
เช่นเดียวกับที่มนุษย์ซึ่งไปยังดินแดนอื่นย่อมรู้ว่าตนได้ทำอะไรไว้ ในเวลาที่สิ้นชีวิต มนุษย์ก็รู้กรรมดีที่ตนทำไว้ในร่างกายก่อนหน้านั้นฉันนั้น
13.228.30
एवं व्यवस्थिते लोके सर्वे धर्मरताऽभवन् ।
अचिरेणैव कालेन स्वर्गः सम्पूरितस्तदा ॥ १३.२२८.३० ॥
เมื่อโลกถูกจัดระเบียบเช่นนี้ ทุกคนก็ยินดีในธรรม และไม่นานนัก สวรรค์ก็เต็มไปด้วยผู้คน
13.228.31
देवानामपि सम्बाधं दृष्ट्वा ब्रह्माऽप्यचिन्तयत् ।
सञ्चरन्ते कथं स्वर्गं मानुषाः प्रविशन्ति हि ॥ १३.२२८.३१ ॥
เมื่อพระพรหมเห็นความแออัดแม้แต่ในหมู่เทวดา พระองค์จึงทรงดำริว่า มนุษย์จะเดินทางไปสวรรค์ได้อย่างไร และจะเข้าไปในสวรรค์ได้อย่างไร
13.228.32
इत्येवमनुचिन्त्यैव मानुषान्सममोहयत् ।
तदाप्रभृति ते मर्त्या न विदुस्ते पुराकृतम् ॥ १३.२२८.३२ ॥
เมื่อทรงดำริเช่นนั้นแล้ว พระองค์ก็ทรงทำให้มนุษย์หลงลืมอย่างสิ้นเชิง ตั้งแต่นั้นมา มนุษย์เหล่านั้นก็ไม่รู้กรรมที่ตนได้ทำไว้ในอดีต
13.228.33
कामक्रोधौ तु तत्काले मानुषेष्ववपातयत् ।
ताभ्यामभिहता मर्त्याः स्वर्गलोकं न पेदिरे ॥ १३.२२८.३३ ॥
แต่ในขณะนั้น พระองค์ทรงปล่อยกามและโทสะให้ตกลงแก่มนุษย์ มนุษย์ทั้งหลายถูกสองสิ่งนี้ครอบงำ จึงไม่อาจไปถึงโลกสวรรค์ได้
13.228.34
पुराकृतस्याविज्ञानात्कामक्रोधाभिपीडिताः ।
नैतदस्तीति मन्वाना विकारंश्चक्रिरे पुनः ॥ १३.२२८.३४ ॥
เพราะไม่รู้กรรมในอดีต ถูกกามและโทสะบีบคั้น จึงคิดว่า "สิ่งนี้ไม่มี" แล้วก็ประพฤติความผิดพลาดอีกครั้ง
13.228.35
अकार्यादिमहादोषानाहरन्त्यात्मकारणात् ।
विस्मृत्य धर्मकार्याणि परलोकभयं तदा ॥ १३.२२८.३५ ॥
เพราะเห็นแก่ตนจึงนำความผิดร้ายแรงมาสู่ตน เช่นการกระทำที่ไม่ควรทำ ละเลยการงานแห่งธรรมและความกลัวต่อโลกหน้าในครานั้น
13.228.36
एवं व्यवस्थिते लोके कश्मलं समपद्यत ।
लोकानां चैव देवानां क्षयायैव तथा प्रिये।
नरकाः पूरिताश्चासन्प्राणिभिः पापकारिभिः ॥ १३.२२८.३६ ॥
เมื่อโลกถูกจัดระเบียบเช่นนี้ ความยุ่งเหยิงก็เกิดขึ้น ข้าแต่ที่รัก ความเสื่อมสลายของทั้งโลกและเหล่าเทวดาก็เกิดขึ้น นรกเต็มไปด้วยสัตว์ที่ประพฤติชั่ว
13.228.37
पुनरेव तु तान्दृष्ट्वा लोककर्ता पितामहः ।
अचिन्तयत्तमेवार्थं लोकानां हितकारणात्।
समत्वेन कथं लोके वर्तेतेति मुहुर्मुहुः ॥ १३.२२८.३७ ॥
เมื่อทรงเห็นพวกเขาอีกครั้ง ปู่ผู้เป็นผู้สร้างโลกก็ทรงดำริถึงเรื่องนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพื่อประโยชน์สุขของโลกทั้งหลาย ว่าโลกจะดำเนินไปด้วยความเที่ยงธรรมได้อย่างไร
13.228.38
चिन्तयित्वा तदा ब्रह्मा ज्ञानेन तपसा प्रिये ।
अकरोज्ज्ञानदृश्यं तत्परलोकं न चक्षुषा ॥ १३.२२८.३८ ॥
ข้าแต่ที่รัก เมื่อพระพรหมทรงดำริแล้ว ด้วยปัญญาและการบำเพ็ญตบะ พระองค์ทรงทำให้โลกอีกโลกหนึ่งนั้นเห็นได้ด้วยปัญญา มิใช่ด้วยดวงตา
13.228.39
भगवन्मृतमात्रस्तु योयं जात इति स्मृतः ।
तथैव दृश्यते जातस्तत्रात्मा तु कथं भवेत् ॥ १३.२२८.३९ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ผู้ที่เพิ่งตายและผู้ที่กล่าวกันว่าเกิดมา ดูเหมือนกันทุกประการ ถ้าเช่นนั้นจะมีอาตมันอยู่ในสิ่งนั้นได้อย่างไร
13.228.40
गर्भादावेव संविष्ट आत्मा तु भगवन्मम ।
एष मे संशयो देव तन्मे छेत्तुं त्वमर्हसि ॥ १३.२२८.४० ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า อาตมันเข้าไปในครรภ์ตั้งแต่ต้นทีเดียว ข้าแต่เทพเจ้า นี่คือความสงสัยของข้า ขอพระองค์โปรดทรงช่วยปลดเปลื้องความสงสัยนั้นให้ข้าด้วย
13.228.41
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु तत्वं समाहिता। ॥ १३.२२८.४१ ॥
ดังนั้น ข้าพเจ้าจะกล่าวแก่เจ้า จงฟังความจริงนี้ด้วยใจที่สงบตั้งมั่น
13.228.42
अन्यो गर्भगतो भूत्वा तत्रैव निधनं गतः ।
पुनरन्यच्छरीरं तत्प्रविश्य भुवि जायते।
तत्वविन्नैव सर्वस्तु दैवयोगस्तु सम्भवेत् ॥ १३.२२८.४२ ॥
ผู้หนึ่งเข้าสู่ครรภ์ ตายลงที่นั่นเอง แล้วเข้าสู่ร่างอื่นอีก จึงถือกำเนิดบนแผ่นดิน ผู้รู้ความจริงย่อมไม่มีทุกคน แต่การประจวบเหมาะของโชคชะตาอาจเกิดขึ้นได้
13.228.43
सूतिकाया हितार्थं च मोहनार्थं च देहिनाम् ।
समकर्मविधानत्वादित्येवं विद्धि शोभने ॥ १३.२२८.४३ ॥
ผู้งามเอ๋ย จงรู้เถิดว่า การเกิดจากครรภ์นั้นกำหนดไว้ทั้งเพื่อประโยชน์และเพื่อความหลงของสรรพสัตว์ที่มีร่าง เพราะการจัดสรรกรรมนั้นเสมอกันสำหรับทุกคน
13.228.44
काङ्क्षमाणास्तु नरकं भुक्त्वा केचित्प्रयान्ति हि ।
मायासंयामिका नाम यज्जन्ममरणान्तरे।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२२८.४४ ॥
บางคนที่ปรารถนานรกเมื่อได้รับผลกรรมแล้วก็ย่อมไปต่อ สิ่งนั้นเรียกว่ามายาสังยามิกา ซึ่งอยู่ระหว่างการเกิดและการตาย ข้าแต่เทวี เราได้กล่าวแก่เจ้าแล้ว เจ้ายังประสงค์จะฟังอะไรอีก
13.228.45
भगवन्सर्वलोकेश लोकनाथ वृषध्वज ।
नास्त्यात्मा कर्मभोक्तेति मृतो जन्तुर्न जायते ॥ १३.२२८.४५ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณ เป็นใหญ่เหนือโลกทั้งปวง เป็นนาถาแห่งโลก ผู้มีธงเป็นรูปโค ไม่มีอาตมันที่เสวยผลกรรมดอกหรือ สัตว์ที่ตายแล้วจะไม่เกิดอีกหรือ
13.228.46
स्वभावाज्जायते सर्वं यथा वृक्षफलं तथा ।
यथोर्मयः सम्भवन्ति तथैव जगदाकृतिः ॥ १३.२२८.४६ ॥
ทุกสิ่งเกิดขึ้นตามธรรมชาติ เหมือนผลไม้เกิดจากต้นไม้ฉันใด รูปทรงของโลกก็เกิดขึ้นฉันนั้น เหมือนคลื่นย่อมเกิดขึ้นฉันใด
13.228.47
तपोदानानि यत्कर्म तत्र तद्दृश्यते वृथा ।
नास्ति पौनर्भवं जन्म इति केचिद्व्यवस्थिताः ॥ १३.२२८.४७ ॥
การกระทำอย่างตบะและการให้ทาน ในที่นั้นย่อมปรากฏว่าไร้ผล และบางคนก็ตั้งอยู่ในความเห็นว่า ไม่มีการเกิดใหม่
13.228.48
परोक्षवचनं श्रुत्वा न प्रत्यक्षस्य दर्शनात् ।
तत्सर्वं नास्तिनास्तीति संशयस्थास्तथा परे ॥ १३.२२८.४८ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่กล่าวอ้อมๆ และไม่เห็นสิ่งที่ประจักษ์แก่ตา บางคนก็ตั้งอยู่ในความสงสัย กล่าวว่า สิ่งทั้งหมดนั้นไม่มี ไม่มี และอีกพวกหนึ่งก็เช่นนั้น
13.228.49
पक्षभेदान्तरे चास्मिंस्तत्वं मे वक्तुमर्हसि ।
उक्तं भगवता यत्तु तत्तु लोकस्य संस्थितिः ॥ १३.२२८.४९ ॥
แม้ในความแตกต่างของทัศนะเหล่านี้ ท่านควรบอกความจริงแก่ข้าพเจ้า สิ่งที่พระผู้เป็นเจ้าได้ตรัสไว้นั้นแหละคือความตั้งมั่นของโลก
13.228.50
प्रश्नमेतत्तु पृच्छत्या रुद्राण्या परिषत्तदा ।
कौतूहलयुता श्रोतुं समाहितमनाऽभवत् ॥ १३.२२८.५० ॥
เมื่อพระรุทรานีทรงทูลถามคำถามนี้ ที่ประชุมนั้นเต็มไปด้วยความอยากรู้ ก็ตั้งใจฟังด้วยใจที่มุ่งมั่น
13.228.51
नैतदस्ति महाभागे यद्वदन्तीह नास्तिकाः ।
एतदेवाभिशस्तानां श्रुतविद्वेषिणां मतम् ॥ १३.२२८.५१ ॥
ไม่เป็นเช่นนั้นเลย ข้าแต่ผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ ดังที่พวกนาสติกกล่าวกันที่นี่ นั่นคือความเห็นของผู้ถูกลงโทษแล้ว ผู้เป็นปฏิปักษ์ต่อคัมภีร์และความรู้ที่ได้สดับมา
13.228.52
सर्वमर्थं श्रुतं दृष्टं यत्प्रागुक्तं मया तव ।
तदाप्रभृति मर्त्यानां श्रुतमाश्रित्य पण्डिताः ॥ १३.२२८.५२ ॥
ความหมายทั้งหมดที่ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่เจ้าไว้ก่อนหน้านี้ ได้ฟังและได้เห็นแล้ว ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ปราชญ์ทั้งหลายอาศัยคัมภีร์เป็นที่พึ่ง ดำเนินชีวิตเพื่อประโยชน์ของมนุษย์
13.228.53
कामान्संछिद्य परिगान्धृत्या वै परमासिना ।
अभियान्त्येव ते स्वर्गं पश्यन्तः कर्मणः पलम् ॥ १३.२२८.५३ ॥
ผู้ตัดกามตัณหาและเครื่องผูกมัดที่ล้อมรอบได้ด้วยดาบสูงสุดคือความมั่นคง เห็นผลของกรรมแล้ว ย่อมไปสู่สวรรค์อย่างแน่นอน
13.228.54
एवं श्रद्धाफलं लोके परतः सुमहत्फलम् ।
बुद्धिः श्रद्धा च विनयः कारणानि हितैषिणाम् ॥ १३.२२८.५४ ॥
ผลของศรัทธาเช่นนี้ยิ่งใหญ่ยิ่งนักทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ปัญญา ศรัทธา และความถ่อมตน เป็นเหตุของผู้ปรารถนาความเจริญ
13.228.55
तस्मात्स्वर्गाभिगन्तारः कतिचित्त्वभवन्नराः ।
अन्ये करणहीनत्वान्नास्तिक्यं भावमाश्रिताः ॥ १३.२२८.५५ ॥
เพราะเหตุนั้น จึงมีมนุษย์เพียงบางคนที่ไปสู่สวรรค์ ส่วนคนอื่นๆ เพราะขาดเครื่องมือ จึงยึดถือทัศนะแห่งความไม่เชื่อ
13.228.56
श्रुतविद्वेषिणो मूर्खा नास्तिका दृढनिश्चयाः ।
निष्क्रियास्तु निरन्नादाः पतन्त्येवाधमां गतिम् ॥ १३.२२८.५६ ॥
คนโง่ผู้เป็นปฏิปักษ์ต่อความรู้ พวกนาสติกผู้มั่นคงในความเห็นของตน ผู้ไม่กระทำ และผู้กินอาหารที่มิได้ถวาย ย่อมตกไปสู่คติที่ต่ำช้าอย่างแน่นอน
13.228.57
नास्त्यस्तीति पुनर्जन्म कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
नाधिगच्छन्ति तन्नित्यं हेतुवादशतैरपि ॥ १३.२२८.५७ ॥
'มีการเกิดใหม่' หรือ 'ไม่มี' แม้ปราชญ์ทั้งหลายก็ยังหลงในเรื่องนี้ แม้ด้วยเหตุผลนับร้อย ก็ไม่อาจบรรลุความจริงอันเที่ยงแท้นั้นได้
13.228.58
एषा ब्रह्मकृता माया दुर्विज्ञेया सुरासुरैः ।
किंपुनर्मानवैर्लोके ज्ञातुकामैः कुबुद्धिभिः ॥ १३.२२८.५८ ॥
มายานี้พระพรหมสร้างขึ้น เทวดาและอสูรก็ยากจะเข้าใจได้ จะยิ่งกว่านั้นสักเพียงใดสำหรับมนุษย์ในโลกที่มีปัญญาทราม และปรารถนาจะรู้เรื่องนี้
13.228.59
केवलं श्रद्धया देवि श्रुतमात्मनिविष्टया ।
ततोस्तीऽत्येव मन्तव्यं तथा हितमवाप्नुयात् ॥ १३.२२८.५९ ॥
ข้าแต่เทวี ด้วยศรัทธาเพียงอย่างเดียว และตั้งมั่นอยู่ในอาตมัน ควรถือว่าสิ่งที่ได้สดับมานั้นเป็นจริง ดังนั้นจึงจะได้รับประโยชน์
13.228.60
दैवगुह्येषु चान्येषु हेतुर्देवि निरर्थकः ।
बधिरान्धवदेवात्र वर्तितव्यं हितैषिणा।
एतत्ते कथितं देवि ऋषिगुह्यं प्रजाहितम् ॥ १३.२२८.६० ॥
ข้าแต่เทวี ในความลับของเทวดาและเรื่องอื่นๆ การใช้เหตุผลไร้ประโยชน์ ที่นี่ผู้ปรารถนาความเจริญควรปฏิบัติตนดุจคนหูหนวกและตาบอด ข้าแต่เทวี ความลับของฤๅษีนี้ซึ่งเป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่เจ้าแล้ว